Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 හදීස්

හදීස්

Imam Ahmad : 261

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ إِنِّي لَأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَيَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ يَوْمَ عَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ قَالَ سُفْيَانُ وَأَشُكُّ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَوْ لَا يَعْنِي { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }

යුදෙව්වන් උමර්ට පැවසූ බව [තාරික් බින් ෂිහාබ්] වෙතින් [කායිස් බින් මුස්ලිම්] වෙතින් [සුෆියාන්] අපට [අබ්දුර්රහ්මාන්] පවසා ඇත; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ වාක්‍යයක් කියවා ඇත්නම්, එම පදය අපට පහළ වූවා නම්, එම පදය පහළ වූ දිනය නියත වශයෙන්ම නිවාඩු දිනයක් බවට පත් කරනු ඇත'. එවිට [උමර්] පිළිතුරු දුන්නේය. “ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම වැකිය පහළ වූයේ කොතැනද, එය පහළ වූ දිනය කුමක්ද, සහ එම වැකිය පහළ වූ විට රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සිටියේ කොහේදැයි මම දනිමි, එම වැකිය පහළ වූයේ අරෆා දිනයේ බවත්, රසූල් තුමාණන් වහන්සේ ඒ වන විට අරෆාවේ වුකුෆ් කරමින් සිටි බවත්ය. සුෆියාන් පැවසුවේ; මට සැකයක් තියෙනවා; 'සිකුරාදා හෝ නැත'. එනම් පදය; 'අද මම ඔබ වෙනුවෙන් ඔබේ දහම පරිපූර්ණ කර, මාගේ ආශිර්වාදය ඔබ වෙත ඉටු කර, ඉස්ලාමය ඔබට ආගමක් බව මම අනුමත කළෙමි'. -QS Al Ma'idah පදය: 3-.

තහවුරු කරන හදීස් (12)

හදීස්

Imam Ahmad : 262

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ بِمَ أَهْلَلْتَ قُلْتُ بِإِهْلَالٍ كَإِهْلَالِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَلْ سُقْتَ مِنْ هَدْيٍ قُلْتُ لَا قَالَ طُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حِلَّ فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ قَوْمِي فَمَشَّطَتْنِي وَغَسَلَتْ رَأْسِي فَكُنْتُ أُفْتِي النَّاسَ بِذَلِكَ بِإِمَارَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَإِمَارَةِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَإِنِّي لَقَائِمٌ فِي الْمَوْسِمِ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ فَقُلْتُ أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ فُتْيَا فَهَذَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَبِهِ فَأْتَمُّوا فَلَمَّا قَدِمَ قُلْتُ مَا هَذَا الَّذِي قَدْ أَحْدَثْتَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ قَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ { وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ } وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ نَبِيِّنَا فَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ حَتَّى نَحَرَ الْهَدْيَ

[අබ්දුර්රහ්මාන්] අපට [සුෆියාන්] [Qais Bin Muslim] වෙතින් [Thariq Bin Syihab] සිට [Abu Musa] සිට පවසා ඇත. මම රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් බත්හා හි සිටියදී ඔහු වෙත පැමිණියෙමි, එවිට ඔහු ඇසුවේය: 'ඔබ හලාල් කළේ කුමක්ද - හජ් / උම්රා ආරම්භ කිරීමට අදහස් කළේ -?' මම උත්තර දුන්නා; 'නබිතුමා අදහස් කළ පරිදි චේතනාවෙන්'. ඔහු ඇසුවා: 'ඔබ මරා දැමූ සතුන් ගෙනාවාද?' මම උත්තර දුන්නා; 'නැහැ,' ඔහු පැවසීය: 'කාබා, සෆා සහ මර්වාහි තවාෆ් ඉටු කරන්න, එවිට ඔබ තහල්ලූල් - උම්රා / හජ්- අවසන් කරන්න. එබැවින් මම ෂෆා සහ මර්වා අතර කාබා සහ සායි හි තවාෆ් කළෙමි, පසුව මම මගේ ජනතාවගෙන් මගේ බිරිඳ වෙත පැමිණි අතර ඇය මගේ කොණ්ඩය පීරා මගේ හිස සෝදා ගත්තාය. ඒ නිසා මම අබු බකර් සහ උමර් තුමාගේ නියෝග මත එබඳු අයට ෆට්වා එකක් නිකුත් කළ අතර, මම හජ් සමයේදී රාජකාරියේ යෙදී සිටියදී මිනිසෙක් පැමිණ මෙසේ පැවසීය. 'ඇත්තටම හජ් චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර සම්බන්ධයෙන් අමිරුල් මුක්මිනින් මොනවද කරන්නේ කියලා ඔබ දන්නේ නැහැ'. මම උත්තර දුන්නා; 'අනේ මිනිස්සු, අපි කාටද ෆට්වා එකක් දුන්නත්, මෙන්න [අමිරුල් මුක්මිනින්] ඔබ ළඟට ඇවිත් ඔබ ළඟින් ඔහුව අනුගමනය කරන්න. ඉතින් ඔහු පැමිණි විට මම ඔහුගෙන් මෙසේ ඇසුවෙමි. 'මේ හජ් චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර සම්බන්ධයෙන් ඔබ මොනවද කළේ?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; 'අපි එය ගන්නේ අල්ලාහ් තආලාගේ පොතෙන් පමණි, මන්ද අල්ලාහ් තආලා පවසා ඇත; 'අල්ලාහ් වෙනුවෙන් හජ් සහ 'උම්රා සම්පූර්ණ කරන්න' -QS Al Baqarah; 196- අපි අපගේ නබිතුමාගේ සුන්නාහ්ව ගත්තොත්, ඔහු ඝාතනය කළ සත්වයා ඝාතනය කිරීමෙන් පසුව මිස තහල්ලූල් නොකළේය.

තහවුරු කරන හදීස් (18)

හදීස්

Imam Ahmad : 263

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُقَبِّلُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ لَا تَضُرُّ وَلَا تَنْفَعُ وَلَكِنِّي رَأَيْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَ حَفِيًّا

[සුෆ්යාන්] වෙතින් [ඉබ්‍රාහිම් බින් අබ්දුල් අලාගෙන්] [සුවයිද් බින් ගෆලාහ්] ගෙන් [අබ්දුර්රහ්මාන්] අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. මම දැක්කා [උමර්] හජාර් -අස්වද්- කියන අතරේ සිප ගන්නවා; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ කිසිදු හානියක් හෝ ප්‍රයෝජනයක් ගෙන දිය නොහැකි ගලක් පමණක් බව මම දනිමි, නමුත් අබුල් කාසිම් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් - ඔබව පරිස්සමෙන් සිප ගනිමින් සිටිනු මා දුටු නිසා.

තහවුරු කරන හදීස් (27)

හදීස්

Imam Ahmad : 264

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ عَنِ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ كَانُوا لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى تُشْرِقَ الشَّمْسُ عَلَى ثَبِيرٍ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَكَانُوا يَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ كَيْمَا نُغِيرُ يَعْنِي فَخَالَفَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ

[Sufyan] වෙතින් [Abdurrahman] අපට පවසා ඇති අතර [Abdurrazzaq] [Abu Ishaq] වෙතින් [Sufyan] ['Amru Bin Maimun] වෙතින් අපට පවසා ඇත. [උමර්] පැවසීය; - අබ්දුර්රාසාක් කිව්වා මට උමර් කියනවා ඇහුණා; - 'මුෂ්රික්වරු සබීර්ට හිරු උදාවන තුරු මුඩ්සාලිෆාවෙන් පිටව නොගිය බව,' අබ්දුරාසාක් පැවසීය; ඔව්හු මෙසේ කීහ. 'ඉර ත්සාබියර්ට ඉහළින් නැඟී ඇති නිසා අපට වහාම පිටත් විය හැකිය,' ඔහු අදහස් කළේ ය; එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ ඔවුන් සමඟ එකඟ නොවූ අතර හිරු උදාවට පෙර මුස්දලිෆාවෙන් පිටව ගියහ.

තහවුරු කරන හදීස් (12)

හදීස්

Imam Ahmad : 265

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ فَكَانَ فِيمَا أَنْزَلَ عَلَيْهِ آيَةُ الرَّجْمِ فَقَرَأْنَا بِهَا وَعَقَلْنَاهَا وَوَعَيْنَاهَا فَأَخْشَى أَنْ يَطُولَ بِالنَّاسِ عَهْدٌ فَيَقُولُوا إِنَّا لَا نَجِدُ آيَةَ الرَّجْمِ فَتُتْرَكَ فَرِيضَةٌ أَنْزَلَهَا اللَّهُ تَعَالَى وَإِنَّ الرَّجْمَ فِي كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى حَقٌّ عَلَى مَنْ زَنَى إِذَا أَحْصَنَ مِنْ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ إِذَا قَامَتْ الْبَيِّنَةُ أَوْ كَانَ الْحَبَلُ أَوْ الِاعْتِرَافُ

[අබ්දුර්රහ්මාන්] අපට [අස් සුහ්රි] සිට ['උබයිඩිල්ලාහ් බින් අබ්දුල්ලාහ්] වෙතින් [ඉබ්නු අබ්බාස්]ගෙන් [මලික්] පවසා ඇත. [උමර්] පැවසීය; ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ් තආලා මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් යවා ඔහු වෙත ග්‍රන්ථය - කුර්ආනය - පහළ කර ඇත. තවද ඔහුට පහළ වූ වාක්‍ය අතර ගල් ගැසීමේ නීතිය සම්බන්ධ වැකියද විය. අපි එය කියවා, තේරුම් ගෙන, පදය තේරුම් ගෙන ඇත, එබැවින් බොහෝ කලකින් මිනිසුන් කියනු ඇතැයි මම බිය වෙමි; 'ඇත්තටම ගල් ගහන නීතිය ගැන කිසිම පදවැලක් අපිට හම්බ වුණේ නෑ'. එවිට අල්ලාහ් තආලා හෙළි කළ යුතුකමක් අත්හැර දමනු ලැබේ. ඇත්ත වශයෙන්ම, ගල් ගසා මැරීමේ නීතිය අයිතියක් - එය ඇත්ත වශයෙන්ම - කාමමිථ්‍යාචාරයේ යෙදෙන ඕනෑම කෙනෙකුට, ඇය සාක්‍ෂි තිබේ නම්, හෝ ගැබ්ගෙන ඇත්නම් හෝ පාපොච්චාරණයක් ඇත්නම්, ඇය මුහ්ෂොන් නම්, අල්ලාහ්ගේ තාලාගේ පොතේ ඇත.

තහවුරු කරන හදීස් (17)

හදීස්

Imam Ahmad : 266

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي الصَّلَاةِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَؤُهَا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْرَأَنِيهَا فَأَخَذْتُ بِثَوْبِهِ فَذَهَبْتُ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُهُ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَأْتَنِيهَا فَقَالَ اقْرَأْ فَقَرَأَ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهَا مِنْهُ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ لِي اقْرَأْ فَقَرَأْتُ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ مَرَرْتُ بِهِشَامِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

[Az Zuhri] සිට [Az Zuhri] සිට [Urwah] වෙතින් [Abdurrahman Bin 'Abd] [Umar Bin Al Khaththab] ගෙන් [Abdurrahman] අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. "හිස්යාම් බින් හකිම් අල් ෆුර්කොන් ලිපිය මා කියවා ඇති ආකාරයටම නොව යාච්ඤාවෙන් කියවන බව මට ඇසුණි, රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මට එය කියවා තිබුනද, මම ඔහුගේ ඇඳුම් ඇද ඔහුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත ගෙන ගියෙමි, එවිට මම කීවෙමි. 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, ඔහු ඇත්තටම අල් ෆුර්කොන් ලිපිය කියවනවා මට ඇසුණා මිස මා කියවන ආකාරයට නොවේ'. ඉතින් ඔහු කිව්වා: 'කියවන්න -ඕ හිෂාම්-!' හිස්යාම් එවිට මා ඔහුගෙන් අසා තිබූ කියවීම කියවා, පසුව ඔහු පැවසුවේ: 'එහෙම තමයි ලිපිය හෙළි වුණේ' කියලා. ඉන්පසු ඔහු නැවතත් මෙසේ කීවේය: 'ඕ උමර්- කියවන්න!' මම එය කියවා, එවිට ඔහු මෙසේ කීවේය. 'එහෙම තමයි ලිපිය හෙළි වුණේ, ඇත්තටම මේ කුරානය අකුරු හතකින් - උපභාෂා හතකින්- පහළ වුණා, ඒ නිසා ලේසියෙන් කියවලා කියවන්න'. [Abdurrazzaq] අපට [Az Zuhri] සිට [Az Zuhri] සිට [Al Miswar Bin Makhramah] සහ [Abdurrahman Bin Abdul Qori] වෙතින් [Abdurrahman Bin Abdul Qori] අපට [Ma'mar] පවසා ඇති බව ඔවුන් දෙදෙනාම උමර් පවසනු අසා ඇත. 'මම Hisyam Bin Hakim Bin Hizam පසුකර ගිය අතර ඔහු සූරා අල් Furqon කියවමින් සිටියේය,' එවිට ඔහු හදීසයේ අර්ථය සඳහන් කළේය.

තහවුරු කරන හදීස් (40)

හදීස්

Imam Ahmad : 267

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّعْدِيِّ قَالَ قَالَ لِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَلَمْ أُحَدَّثْ أَنَّكَ تَلِي مِنْ أَعْمَالِ النَّاسِ أَعْمَالًا فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعُمَالَةَ لَمْ تَقْبَلْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا تُرِيدُ إِلَى ذَاكَ قَالَ أَنَا غَنِيٌّ لِي أَعْبُدٌ وَلِي أَفْرَاسٌ أُرِيدُ أَنْ يَكُونَ عَمَلِي صَدَقَةً عَلَى الْمُسْلِمِينَ قَالَ لَا تَفْعَلْ فَإِنِّي كُنْتُ أَفْعَلُ مِثْلَ الَّذِي تَفْعَلُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ مَنْ هُوَ أَفْقَرُ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ خُذْهُ فَإِمَّا أَنْ تَمَوَّلَهُ وَإِمَّا أَنْ تَصَدَّقَ بِهِ وَمَا آتَاكَ اللَّهُ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ لَهُ وَلَا سَائِلِهِ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ لَقِيَ عُمَرُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ تَصَدَّقْ بِهِ وَقَالَ لَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ

[අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් මුබාරක්] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් මුබාරක්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් මුබාරක්] [අස් සුහ්රි] සිට [අස් සායිබ් බින් යාසිද්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අස් සාදි]ගෙන් පවසා ඇත. [උමර්] මට කීවේය. 'මට කිව්වෙ නෑ - එක දෙයක් ගැන - මිනිස්සුන්ගෙ වැඩ බලාගන්න තමුසෙනෙ ඉන්නෙ, එතකොට පඩියක් දුන්නම පිළිගන්නෙ නැද්ද?' අබ්දුල්ලා බින් සාදි පිළිතුරු දුන්නේය. 'ඔව්' උමර් ඇසුවේය. 'එහෙනම් ඔයාට ඒකෙන් මොනවද ඕනේ?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; 'මට ඇති, මට වහලුන් කිහිප දෙනෙක් සහ අශ්වයන් කිහිප දෙනෙක් ඉන්නවා, ඒ නිසා මගේ කාර්යය මුස්ලිම්වරුන් සඳහා පුණ්‍ය කටයුත්තක් කිරීමට මට අවශ්‍යයි', උමර් පැවසීය; 'එය කරන්න එපා, ඔබ කළාක් මෙන් මා කළ නිසා, මුලින්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මට -වැඩේ වැටුප්- දුන්හ, පසුව මම කීවෙමි; 'මේ ත්‍යාගය මට වඩා දුප්පත් කෙනෙකුට දෙන්න' එවිට ඔහු කීවේය: 'එය ගන්න, ඔබට එය සංවර්ධනය කළ හැකිය - ආයෝජනය කරන්න - නැතහොත් දානයට දෙන්න, මෙම ධනයෙන් අල්ලාහ් ඔබට ලබා දී ඇති දේ, ඔබ අපේක්ෂා නොකළත්, නොඉල්ලුවත් එය ගන්න, එය එසේ නොවේ නම් එය ඔබේ යැයි නොකියන්න. [Az Zuhri] වෙතින් [As Zuhri] වෙතින් [Abdurrazzaq] අපට [Ma'mar] පවසා ඇත [As Sa'ib Bin Yazid] ඔහු පැවසීය; [උමර්] අබ්දුල්ලා බින් අස් සාදි හමුවිය. සායිබ් හදීසයේ තේරුම සඳහන් කළ පරිදි, නමුත් ඔහු පැවසුවේ, අල්ලාහ්ගේ දූතයා සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පැවසූ පරිදි: 'ඔහුට පුණ්‍යාධාර දෙන්න,' ඔහු කීවේය. "එහෙනම් ඒක ඔයාගේ කියලා කියන්න එපා".

තහවුරු කරන හදීස් (27)

හදීස්

Imam Ahmad : 268

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَمَلْتُ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَضَاعَهُ صَاحِبُهُ فَأَرَدْتُ أَنْ أَبْتَاعَهُ وَظَنَنْتُ أَنَّهُ بَائِعُهُ بِرُخْصٍ فَقُلْتُ حَتَّى أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا تَبْتَعْهُ وَإِنْ أَعْطَاكَهُ بِدِرْهَمٍ فَإِنَّ الَّذِي يَعُودُ فِي صَدَقَتِهِ فَكَالْكَلْبِ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ

[අබ්දුර්රහ්මාන්] [මලික්] වෙතින් [සයිඩ් බින් අස්ලාම්] [ඔහුගේ පියා] [උමාර් බින් අල් ඛත්තාබ්] වෙතින් අපට පැවසීමෙන් පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය. මම වරක් අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ - ජිහාද් කිරීමට අශ්වයෙකු භාවිතා කළෙමි, පසුව අශ්වයාගේ හිමිකරු එය අතහැර දැමීය, එබැවින් මට අශ්වයා මිලදී ගැනීමට අවශ්‍ය වූ අතර, ඔහු එය ලාභදායී මිලකට විකුණනු ඇතැයි මම සිතුවෙමි, මම කීවෙමි; 'මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන්ගෙන් අසන තෙක් රැඳී සිටින්න, එවිට ඔහු පැවසුවේය: 'ඔහු ඔබට ඩිරාම් ලබා දුන්නද එය මිලදී නොගන්න, මක්නිසාද යත් ඔහුගේ දානය - ඔහුගේ තෑග්ග - ආපසු ලබා ගන්නා පුද්ගලයෙකුගේ උපමාව බල්ලෙකු තම වමනය ගිල දමන්නාක් වැනිය.

තහවුරු කරන හදීස් (71)

හදීස්

Imam Ahmad : 269

قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرَ أَنَّهُ قَالَ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَجَاءَ فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ هَذَيْنِ يَوْمَانِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامِهِمَا يَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ وَالْآخَرُ يَوْمٌ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ

- අහමඩ් බින් හම්බල්- කීවේය; මම [අබ්දුර්රහ්මාන්] ට [මලික්] ගෙන් [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [ඉබ්නු අසාර්ගේ හිටපු දාස අබු උබයිද්] ගෙන් කියෙව්වා; 'මම [උමාර් බින් අල් ඛතාබ්] සමඟ ආධාර යාච්ඤාවට සහභාගි වූ අතර, පසුව ඔහු යාඥා කළේය, යාඥාවෙන් පසු ඔහු මිනිසුන්ට දේශනා කිරීමට ඉක්මන් විය. ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම දින දෙකේදී නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් උපවාසය තහනම් කර ඇත, මන්ද -අයිදුල් ෆිත්‍රි යනු ඔබේ උපවාසය අත්හරින දිනය වන අතර දෙවන -අයිදුල් අද්ලා- ඔබ ඔබේ -මරා දැමූ මස් අනුභව කරන දිනය නිසා ය.

තහවුරු කරන හදීස් (115)

හදීස්

Imam Ahmad : 270

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كَانَ عُمَرُ رَجُلًا غَيُورًا فَكَانَ إِذَا خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ اتَّبَعَتْهُ عَاتِكَةُ ابْنَةُ زَيْدٍ فَكَانَ يَكْرَهُ خُرُوجَهَا وَيَكْرَهُ مَنْعَهَا وَكَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَأْذَنَتْكُمْ نِسَاؤُكُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَلَا تَمْنَعُوهُنَّ

[Salim Bin Abdullah] ගෙන් [Yahya Bin Abu Ishaq] ගෙන් [Isma'il Bin Ibrahim] අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. [උමර්] ඊර්ෂ්‍යා කළ අයෙකි, ඔහු සලාතය ඉටු කිරීමට පිටතට යන විට, 'අතිකාහ්, සෙයිද්ගේ දියණිය ඔහු පසුපස ගිය අතර, 'අතිකා පිටතට ගිය විට ඔහු එයට අකමැති වූවත්, ඔහුව තහනම් කිරීමට අකමැති වූවත්, ඔහු මට පැවසුවේ, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පැවසූ බව ඔහු මට පැවසීය: 'ඔබට යාච්ඤා කිරීමට අවසර ඉල්ලන්න' නම්.

තහවුරු කරන හදීස් (32)

හදීස්

Imam Ahmad : 271

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ قَالَ لَوْلَا آخِرُ الْمُسْلِمِينَ مَا فُتِحَتْ قَرْيَةٌ إِلَّا قَسَمْتُهَا كَمَا قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ

[අබ්දුර්රහ්මාන්] [මලික්] ගෙන් [සයිඩ් බින් අස්ලාම්]ගෙන් [ඔහුගේ පියා] [උමර්]ගෙන් අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'අවසාන මුස්ලිම්වරුන් නොවන්නට, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ඛයිබාර් දේශය බෙදා දුන් සේ මම එය බෙදා දුන්නේ නම් මිස ගමක් යටත් කර නොගනු ඇත.

තහවුරු කරන හදීස් (7)

හදීස්

Imam Ahmad : 272

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ أَلَا لَا تُغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ أَلَا لَا تُغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ فَإِنَّهَا لَوْ كَانَتْ مَكْرُمَةً فِي الدُّنْيَا أَوْ تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ كَانَ أَوْلَاكُمْ بِهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَصْدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِ وَلَا أُصْدِقَتْ امْرَأَةٌ مِنْ بَنَاتِهِ أَكْثَرَ مِنْ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيُبْتَلَى بِصَدُقَةِ امْرَأَتِهِ وَقَالَ مَرَّةً وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيُغْلِي بِصَدُقَةِ امْرَأَتِهِ حَتَّى تَكُونَ لَهَا عَدَاوَةٌ فِي نَفْسِهِ وَحَتَّى يَقُولَ كَلِفْتُ إِلَيْكِ عَلَقَ الْقِرْبَةِ قَالَ وَكُنْتُ غُلَامًا عَرَبِيًّا مُوَلَّدًا لَمْ أَدْرِ مَا عَلَقُ الْقِرْبَةِ قَالَ وَأُخْرَى تَقُولُونَهَا لِمَنْ قُتِلَ فِي مَغَازِيكُمْ وَمَاتَ قُتِلَ فُلَانٌ شَهِيدًا وَمَاتَ فُلَانٌ شَهِيدًا وَلَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ قَدْ أَوْقَرَ عَجُزَ دَابَّتِهِ أَوْ دَفَّ رَاحِلَتِهِ ذَهَبًا أَوْ وَرِقًا يَلْتَمِسُ التِّجَارَةَ لَا تَقُولُوا ذَاكُمْ وَلَكِنْ قُولُوا كَمَا قَالَ النَّبِيُّ أَوْ كَمَا قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قُتِلَ أَوْ مَاتَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَهُوَ فِي الْجَنَّةِ

[ඉස්මායිල්] අපට [මුහම්මද් බින් සිරින්]ගෙන් [සලමා බින් අල්කමා] පවසා ඇත. එය [අබුල් අජ්ෆා අස් සුලාමි] ගෙන් [මට වාර්තා විය] ඔහු කීවේය. මට [උමර්] කියනු ඇසිණි. 'දැනගන්න, කාන්තා දෑවැද්ද සම්බන්ධයෙන් අතිශයෝක්තියෙන් කතා නොකරන්න, දැනගන්න, කාන්තා දෑවැද්ද ගැන අතිශයෝක්තියට පත් නොවන්න, මන්ද ක්‍රියාව ලෝකයේ ගෞරවනීය නම් හෝ අල්ලාහ්ට භක්තියක් නම්, ඒ කාරණයේදී වඩාත් සුදුස්සා වන්නේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් වන අතර, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් දොවාක් ඉල්ලා සිටියේ නැත. තම දියණියන් සඳහා උකියා දොළහකට වඩා දෑවැද්ද, ඇත්ත වශයෙන්ම එක් මිනිසෙක් තම බිරිඳගේ දෑවැද්දෙන් අනිවාර්යයෙන්ම පරීක්ෂාවට ලක් වේ. තවත් අවස්ථාවක ඔහු පැවසුවේ; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, පුරුෂයෙකු තම භාර්යාව ඔහුට සතුරෙකු බවට පත් වන තෙක් ඇයට ඉහළ දෑවැද්දක් ලබා දෙනු ඇත. "මේ කිර්බා - සම් භාජනයක් - ඔබ නිසා - මා හට මල්මාලා කිරීමට මට බරක් ඇත." අබුල් 'අවුජා' පැවසීය; 'ඒ කාලේ මම තවමත් කෙන්කුර් සුවඳ හමන බෙඩොයින් කොල්ලෙක්, යාත්‍රාවක් ගැටගැසීම යනු කුමක්දැයි නොදනිමි.' උමර් පැවසුවේ; 'තව එකක් නම්, යුද්ධයකදී යමෙක් මිය ගිය විට ඔහු මිය ගිය විට, ඔබ කියන්නේ; 'ඉතින් එසේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාග විය,' සමහර විට ඔහු වෙළඳාම සඳහා රන් හෝ රිදී පිරවූ තම සතා හෝ අශ්ව සෑදල රැගෙන ආවත්, එසේ නොකියන්න, නමුත් නබිතුමා හෝ මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ පැවසූ පරිදි: 'අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ සටන් කරන විට මරා දැමූ තැනැත්තා ස්වර්ගයට ඇතුළු වනු ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (10)

හදීස්

Imam Ahmad : 273

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا الْجُرَيْرِيُّ سَعِيدٌ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي فِرَاسٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَلَا إِنَّا إِنَّمَا كُنَّا نَعْرِفُكُمْ إِذْ بَيْنَ ظَهْرَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِذْ يَنْزِلُ الْوَحْيُ وَإِذْ يُنْبِئُنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ أَلَا وَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ انْطَلَقَ وَقَدْ انْقَطَعَ الْوَحْيُ وَإِنَّمَا نَعْرِفُكُمْ بِمَا نَقُولُ لَكُمْ مَنْ أَظْهَرَ مِنْكُمْ خَيْرًا ظَنَنَّا بِهِ خَيْرًا وَأَحْبَبْنَاهُ عَلَيْهِ وَمَنْ أَظْهَرَ مِنْكُمْ لَنَا شَرًّا ظَنَنَّا بِهِ شَرًّا وَأَبْغَضْنَاهُ عَلَيْهِ سَرَائِرُكُمْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ رَبِّكُمْ أَلَا إِنَّهُ قَدْ أَتَى عَلَيَّ حِينٌ وَأَنَا أَحْسِبُ أَنَّ مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ يُرِيدُ اللَّهَ وَمَا عِنْدَهُ فَقَدْ خُيِّلَ إِلَيَّ بِآخِرَةٍ أَلَا إِنَّ رِجَالًا قَدْ قَرَءُوهُ يُرِيدُونَ بِهِ مَا عِنْدَ النَّاسِ فَأَرِيدُوا اللَّهَ بِقِرَاءَتِكُمْ وَأَرِيدُوهُ بِأَعْمَالِكُمْ أَلَا إِنِّي وَاللَّهِ مَا أُرْسِلُ عُمَّالِي إِلَيْكُمْ لِيَضْرِبُوا أَبْشَارَكُمْ وَلَا لِيَأْخُذُوا أَمْوَالَكُمْ وَلَكِنْ أُرْسِلُهُمْ إِلَيْكُمْ لِيُعَلِّمُوكُمْ دِينَكُمْ وَسُنَّتَكُمْ فَمَنْ فُعِلَ بِهِ شَيْءٌ سِوَى ذَلِكَ فَلْيَرْفَعْهُ إِلَيَّ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِذَنْ لَأُقِصَّنَّهُ مِنْهُ فَوَثَبَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَوَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَلَى رَعِيَّةٍ فَأَدَّبَ بَعْضَ رَعِيَّتِهِ أَئِنَّكَ لَمُقْتَصُّهُ مِنْهُ قَالَ إِي وَالَّذِي نَفْسُ عُمَرَ بِيَدِهِ إِذَنْ لَأُقِصَّنَّهُ مِنْهُ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقِصُّ مِنْ نَفْسِهِ أَلَا لَا تَضْرِبُوا الْمُسْلِمِينَ فَتُذِلُّوهُمْ وَلَا تُجَمِّرُوهُمْ فَتَفْتِنُوهُمْ وَلَا تَمْنَعُوهُمْ حُقُوقَهُمْ فَتُكَفِّرُوهُمْ وَلَا تُنْزِلُوهُمْ الْغِيَاضَ فَتُضَيِّعُوهُمْ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ مَرَّةً أُخْرَى أَخْبَرَنَا سَلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ أَلَا لَا تُغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ إِسْمَاعِيلُ وَذَكَرَ أَيُّوبُ وَهِشَامٌ وَابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ عَنْ عُمَرَ نَحْوًا مِنْ حَدِيثِ سَلَمَةَ إِلَّا أَنَّهُمْ قَالُوا لَمْ يَقُلْ مُحَمَّدٌ نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ

[ඉස්මායිල්] අපට [අබු ෆිරෝස්]ගෙන් [අබු නද්ල්රා] වෙතින් [අල් ජුරෙයිරි සයිද්] පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය. [උමර් බින් ඛත්තාබ්] දේශනා කළේය, ඔහු පැවසීය; ‘ජනයෙනි, අප අතරේ පහළ වූ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සිටින විට අපි ඔබව දැන සිටි බවත්, අල්ලාහ් ඔබ ගැන අපට දැනුම් දුන් බවත්, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් අභාවප්‍රාප්ත වූ බවත් හෙළිදරව්ව අවසන් වූ බවත් දැන ගන්න, අපි ඔබට පැවසූ දෙයින් අපි ඔබව දැන සිටියෙමු. ඔබ අතරින් zhahir හොඳ පෙනුමක් ඇති ඔබ හොඳ කෙනෙකු ලෙස සලකමු, අපි ඔහුට ආදරය කරමු, ඔබ අතරේ zhahir නපුරු ලෙස පෙනෙන්නේ, අපි ඔහුට නරක යැයි සලකමු, අපි ඔහුට වෛර කරන්නෙමු, ඔබේ රහස් ව්‍යාපාරය ඔබ සහ ඔබේ රබ්(පරමාධිපති) අතර බව ඔබ දන්නවා, වරක් මට අවස්ථාවක් පැමිණි විට, මම සිතුවෙමි, අල්ලාහ්ගේ ආශීර්වාදය බලාපොරොත්තුවෙන් කුරානය කියවන තැනැත්තා සහ ඔහු සමඟ ඇති දේ ගැන මම කියෙව්වා. එය මිනිසුන් තුළ ඇති දේ බලාපොරොත්තුවෙන්, එබැවින් ඔබේ කියවීමෙන් අල්ලාහ් කෙරෙහි බලාපොරොත්තු තබා, ඔබේ ක්‍රියාවෙන් අල්ලාහ් කෙරෙහි බලාපොරොත්තු තබා ගන්න, අල්ලාහ් විසින් මම ඔබේ සමට පහර දීමට හෝ ඔබේ ධනය ගැනීමට මගේ සේවකයන් ඔබ වෙත එවා නැත, නමුත් මම ඔවුන්ව ඔබ වෙත එවා ඇත්තේ ඔබේ ආගම සහ ඔබේ සුන්නාව ගැන ඔබට ඉගැන්වීමට බව, එබැවින් එය හැර වෙනත් කෙනෙකුට සලකනු ලැබේ, ඔහු මට ඒ ගැන පැමිණිලි කිරීමට ඉඩ හරින්න. එවිට අම්රු බින් අල් අෂ් නැඟිට මෙසේ කීවේය. 'අමීරුල් මුක්මිනින්, මුස්ලිම්වරුන්ගෙන් එක් අයෙකු තම ජනතාවට නායකත්වය දෙන්නේ නම්, ඔහු තම ජනතාවගෙන් සමහරෙකුට වධ හිංසා කළහොත්, ඔබ ඔහුට කිෂා කරන්නේද?' උමර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔව්, උමර්ගේ ආත්මය කාගේ අතේ තිබේද, මම අනිවාර්යයෙන්ම ඔහුට කිෂා කරන්නෙමි, අල්ලාහ්ගේ දූතයා සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඔහුට කිෂා කර ඇති බව මම දුටුවෙමි, එබැවින් මුස්ලිම්වරුන් පහත් කරන තුරු ඔවුන්ට පහර නොදෙන්න, ඔවුන්ට වධ හිංසා පමුණුවන තෙක් ඔවුන්ට බල නොකරන්න, ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් පැහැර හැරීමට ඉඩ නොදෙන්න. නාස්ති'. ඉස්මායිල් අපට තවත් අවස්ථාවක පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. මුහම්මද් බින් සිරින්ගෙන් සලාමා බින් අල්කමා අප වෙත වාර්තා කර ඇත. එය මට වාර්තා වූයේ අබුල් 'අවුජා' වෙතින් ය. මට උමර් කියනවා ඇහුණා; ‘දැනගන්න, ගෑණු දෑවැද්ද ගත්තම වැඩිය කරන්න එපා’. එවිට ඔහු හදීසය සඳහන් කළේය, ඉස්මායිල් පැවසීය. ඔහු සලාමා හදීසයට අනුකූලව උමර්ගෙන් අබුල් අජ්ෆාගෙන් මුහම්මද්ගෙන් අයුබ්, හිෂාම් සහ ඉබ්න් අවුන් ගැන සඳහන් කළේය. නමුත් මුහම්මද් පැවසුවේ නැත. එය මට වාර්තා වූයේ අබුල් අජ්ෆාගෙන්.

තහවුරු කරන හදීස් (1)

හදීස්

Imam Ahmad : 274

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَنَحْنُ نَنْتَظِرُ جَنَازَةَ أُمِّ أَبَانَ ابْنَةِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعِنْدَهُ عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ فَجَاءَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُودُهُ قَائِدُهُ قَالَ فَأُرَاهُ أَخْبَرَهُ بِمَكَانِ ابْنِ عُمَرَ فَجَاءَ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِي وَكُنْتُ بَيْنَهُمَا فَإِذَا صَوْتٌ مِنْ الدَّارِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَأَرْسَلَهَا عَبْدُ اللَّهِ مُرْسَلَةً قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كُنَّا مَعَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عُمَرَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ نَازِلٍ فِي ظِلِّ شَجَرَةٍ فَقَالَ لِي انْطَلِقْ فَاعْلَمْ مَنْ ذَاكَ فَانْطَلَقْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ إِنَّكَ أَمَرْتَنِي أَنْ أَعْلَمَ لَكَ مَنْ ذَاكَ وَإِنَّهُ صُهَيْبٌ فَقَالَ مُرُوهُ فَلْيَلْحَقْ بِنَا فَقُلْتُ إِنَّ مَعَهُ أَهْلَهُ قَالَ وَإِنْ كَانَ مَعَهُ أَهْلُهُ وَرُبَّمَا قَالَ أَيُّوبُ مَرَّةً فَلْيَلْحَقْ بِنَا فَلَمَّا بَلَغْنَا الْمَدِينَةَ لَمْ يَلْبَثْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ أَنْ أُصِيبَ فَجَاءَ صُهَيْبٌ فَقَالَ وَا أَخَاهُ وَا صَاحِبَاهُ فَقَالَ عُمَرُ أَلَمْ تَعْلَمْ أَوَلَمْ تَسْمَعْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَأَمَّا عَبْدُ اللَّهِ فَأَرْسَلَهَا مُرْسَلَةً وَأَمَّا عُمَرُ فَقَالَ بِبَعْضِ بُكَاءِ فَأَتَيْتُ عَائِشَةَ فَذَكَرْتُ لَهَا قَوْلَ عُمَرَ فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ مَا قَالَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَحَدٍ وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْكَافِرَ لَيَزِيدُهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَذَابًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى { وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى } قَالَ أَيُّوبُ وَقَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ قَالَ لَمَّا بَلَغَ عَائِشَةَ قَوْلُ عُمَرَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَتْ إِنَّكُمْ لَتُحَدِّثُونِي عَنْ غَيْرِ كَاذِبَيْنِ وَلَا مُكَذَّبَيْنِ وَلَكِنَّ السَّمْعَ يُخْطِئُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ أَيُّوبَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلَا تَنْهَى عَنْ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ تُوُفِّيَتْ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ بِمَكَّةَ فَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلَا تَنْهَى عَنْ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْمَاعِيلَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ

[අබ්දුල්ලාහ් බින් අබිමුලයිකා] ගෙන් [ඉස්මායිල්] අපට [අයුබ්] පවසා ඇත. 'උස්මාන් බින් අෆ්ෆාන්ගේ දියණිය උම් අබාන්ගේ දේහය එනතුරු මා [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්ගේ] පැත්තේ සිටියදී, අබ්දුල්ලා බින් උමර් අසල 'අම්රු බින් උස්මාන් සිටියේය, එවිට ඉබ්නු අබ්බාස් පැමිණියේ මඟ පෙන්වන්නෙකු විසිනි,' අබ්දුල්ලා බින් අබි කියන්නට විය. 'ඉබ්නු අබ්බාස්ට මඟ පෙන්වන පුද්ගලයා ඉබ්නු උමර්ගේ ස්ථාවරය ගැන ඔහුට පවසනු මම දුටුවෙමි, එවිට ඉබ්නු අබ්බාස් පැමිණ මා අසලින් වාඩි විය, එබැවින් මම ඔවුන් දෙදෙනා අතර සිටිමි, හදිසියේම නිවස ඇතුළතින් හඬක් ඇසුණි, ඉබ්නු උමර් එවිට පැවසීය; වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පවසනු මට ඇසිණි: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මියගිය තැනැත්තාට ඔහුගේ පවුලේ අය ඔහුට විරුද්ධව කෑගසන නිසා ඔහුට වධ හිංසා පමුණුවනු ඇත. එවිට අබ්දුල්ලා බින් උමර් පොදුවේ හදීස් වල ලෆාඩ්ස් ගැන සඳහන් කළේය - කිසිදු විස්තරයක් නොමැතිව -. එවිට [ඉබ්නු අබ්බාස්] මෙසේ පැවසීය. 'අපි වරක් අමිරුල් මුක්මිනින් උමර් සමඟ සිටියෙමු, අපි කුඹුරක සිටියදී, හදිසියේම ගසක් යට නැවතී සිටි මිනිසෙකු ඔහුට මුණගැසෙන තුරු, උමර් මට කීවේය. 'ගොස් ඔහු කවුදැයි සොයා බලන්න!' ඊට පස්සේ මම ගියා, ඒ මිනිහා ෂුහයිබ් කියලා. පසුව මම උමර් වෙත ආපසු ගොස් මෙසේ කීවෙමි. 'ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබ මට එම පුද්ගලයා ගැන සොයා බලන ලෙස අණ කර ඇති අතර ඔහු ෂුහයිබ් ය,' උමර් පැවසීය. 'එයාට කියන්න අපිත් එක්ක එන්න කියලා!' මම කිව්වා; 'ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහු සිටින්නේ ඔහුගේ පවුලේ අය සමඟයි' උමර් පැවසීය. 'ඔහු තම පවුල සමඟ සිටියත්'. තවත් අවස්ථාවක, සමහර විට අයුබ් මෙසේ පැවසීය. "එහෙනම් එයාට අපි පස්සෙන් එන්න දෙන්න" අපි මදීනාවට එනකොට වැඩි කල් යන්න කලින් අමිරුල් මුක්මිනින්ට විපතක් වුණා. එවිට ෂුහයිබ් පැමිණ මෙසේ කීවේය. 'අනේ අයියේ, අනේ මගේ යාළුවා'. එබැවින් [උමර්] මෙසේ පැවසීය. 'ඔබ දන්නේ නැද්ද, නැතහොත් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ වරක් පැවසූ බව ඔබ අසා නැත: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මියගිය තැනැත්තාට ඔහුගේ පවුලේ සමහර අය ඔහුට විරුද්ධව කෑගැසීම නිසා ඔහුට වධ හිංසා පමුණුවනු ලැබේ'. අබ්දුල්ලා බින් උමර් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඔහු පොදුවේ හදීස්වල ලෆාඩ්ස් ගැන සඳහන් කළ අතර උමර් ලාෆාඩ්ස් ගැන සඳහන් කළේය; 'මොකද සමහරු අඬන නිසා'. මම -ඉබ්නු අබ්බාස්- පසුව Aisyah හමුවී උමර්ගේ වචන ඇයට සඳහන් කළ අතර, පසුව [Aisyah] පිළිතුරු දුන්නේය; 'නැහැ, අල්ලාහ් මත පදනම්ව, යමෙකුගේ හැඬීම නිසා මියගිය තැනැත්තාට වධ හිංසා පමුණුවනු ඇතැයි රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ කිසි විටෙක පවසා නැත, නමුත් වරක් රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'සැබැවින්ම, ඔවුන්ගේ පවුල්වල හැඬීම නිසා අල්ලාහ් ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන්ගේ වධය වැඩි කරයි, ඇත්ත වශයෙන්ම එය මිනිසුන්ව සිනහව හා අඬන්නේ අල්ලාහ් ය. 'පව්කාරයෙකු අනුන්ගේ පව් දරා නොගන්නා බව' - QS An Najm verse: 38-'. [අයූබ්] පැවසීය; [ඉබ්නු අබිමුලයිකා] පැවසුවේය; අල් කාසිම් අපට පවසා ඇත; ඔහු පවසයි; උමර් සහ ඉබ්නු උමර්ගේ වදන් Aisyah වෙත ළඟා වූ විට, [Aisyah] මෙසේ පැවසීය. 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ මට කීවේ බොරුකාරයන් නොවන සහ බොරු නොකියන දෙදෙනෙකුගෙන්, නමුත් ඔවුන්ගේ ඇසීම - සමහර විට - වැරදියි. [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු ජුරෙයිජ්] මට [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබිමුලයිකා] පවසා ඇති බව පසුව ඔහු අයුබ්ගේ හදීසයේ තේරුම සඳහන් කළේය, නමුත් ඔහු මෙසේ පැවසීය. එවිට ඉබ්නු උමර් අම්රු බින් උත්මාන්ට මුහුණ දෙමින් මෙසේ පැවසීය. ඇයි ඔබ අඬන්න නතර නොකරන්නේ, ඇත්ත වශයෙන්ම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පවසා ඇත: 'ඇත්ත වශයෙන්ම මියගිය තැනැත්තාට වධහිංසා පැමිණෙන්නේ ඔහුගේ පවුලේ අය ඔහු වෙනුවෙන් හඬන බැවිනි. [අබ්දුරාසාක්] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු ජුරයිජ්] මට [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබිමුලයිකා] පවසා ඇත, ඔහු පැවසීය; උස්මාන් බින් අෆ්ෆාන්ගේ දියණිය මක්කමේදී මිය ගියාය, එබැවින් ඉබ්නු උමර් සහ ඉබ්නු අබ්බාස් ඇගේ අවමංගල්‍යයට සහභාගී වූ අතර, ඇත්ත වශයෙන්ම මම ඔවුන් දෙදෙනා අතර වාඩි වී සිටියෙමි, ඉබ්නු උමර් අම්රු බින් උත්මාන්ට මුහුණ දෙමින් මෙසේ පැවසීය. 'ඇයි ඔයා අඬන එක නවත්තන්නෙ නැද්ද? ඇත්ත වශයෙන්ම, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පවසා ඇත: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මියගිය තැනැත්තාට වධ හිංසා කරනු ලබන්නේ ඔහුගේ පවුලේ අය ඔහු වෙනුවෙන් හඬන බැවිනි. එබැවින් ඔහු Ibn Abimulaikah වෙතින් අයුබ්ගේ ඉස්මායිල් හදීසය සඳහන් කළේය.

තහවුරු කරන හදීස් (64)

හදීස්

Imam Ahmad : 275

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كُنْتُ فِي رَكْبٍ أَسِيرُ فِي غَزَاةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَلَفْتُ فَقُلْتُ لَا وَأَبِي فَهَتَفَ بِي رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي لَا تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[හුසේන් බින් මුහම්මද්] අපට [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [ඉක්‍රිමා] සිට [සිමාක්] සිට [ඊශ්‍රායලය] පවසා ඇත. [උමර්] පැවසීය; මම රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ සටන දෙසට ගමන් කරමින් සිටි කණ්ඩායමක් සමඟ සිටියෙමි, පසුව මම මෙසේ දිවුරමි. 'නෑ මගේ තාත්තා වෙනුවෙන්'. එකපාරටම කවුදෝ මට පිටිපස්සෙන් මිමිණුවා: 'ඔබේ පියාගේ නමින් දිවුරන්න එපා'. එවිට මම හැරී බැලූ විට ඔහු අල්ලාහ්ගේ දූතයා සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා බව පෙනී ගියේය.

තහවුරු කරන හදීස් (50)

හදීස්

Imam Ahmad : 276

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُيَسَّرٍ أَبُو سَعْدٍ الصَّاغَانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ قَالَ كَانَ عُمَرُ يَحْلِفُ عَلَى أَيْمَانٍ ثَلَاثٍ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا أَحَدٌ أَحَقَّ بِهَذَا الْمَالِ مِنْ أَحَدٍ وَمَا أَنَا بِأَحَقَّ بِهِ مِنْ أَحَدٍ وَاللَّهِ مَا مِنْ الْمُسْلِمِينَ أَحَدٌ إِلَّا وَلَهُ فِي هَذَا الْمَالِ نَصِيبٌ إِلَّا عَبْدًا مَمْلُوكًا وَلَكِنَّا عَلَى مَنَازِلِنَا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى وَقَسْمِنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَالرَّجُلُ وَبَلَاؤُهُ فِي الْإِسْلَامِ وَالرَّجُلُ وَقَدَمُهُ فِي الْإِسْلَامِ وَالرَّجُلُ وَغَنَاؤُهُ فِي الْإِسْلَامِ وَالرَّجُلُ وَحَاجَتُهُ وَ وَاللَّهِ لَئِنْ بَقِيتُ لَهُمْ لَيَأْتِيَنَّ الرَّاعِيَ بِجَبَلِ صَنْعَاءَ حَظُّهُ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَهُوَ يَرْعَى مَكَانَهُ

[Muhammad Bin Muyassar Abu Sa'id Ash Shaghani] අපට [Malik Bin Aus Bin Al Hadatsan] වෙතින් [Muhammad Bin 'Amru Bin 'Atho'] වෙතින් [Muhammad Bin Ishaq] පවසා ඇත. [උමර්] වරක් දිවුරුම් තුනක් දිවුරුම් දුන්නේය, ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'අල්ලාහ් මත, මෙම දේපල සඳහා මා ඇතුළුව කිසිවෙකුට අයිතියක් නැත. අල්ලාහ් විසින් මුස්ලිම්වරයෙකුට නොව ඔහුට මෙම දේපලෙහි කොටසක් සේවකයෙකු හැර ඇත, නමුත් අපගේ නිවසේ අල්ලාහ්ගේ ග්‍රන්ථය සහ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන්ගෙන් අපගේ බෙදීම ඇත, පසුව ඉස්ලාමයට කරන ලද පරිත්‍යාග මත පදනම් වූ මිනිසෙක්, ඔහු පෙර ඉස්ලාමයට ඇතුළු වූ මිනිසෙක්, ඉස්ලාමයේ ඇති ධනය මත පදනම් වූ මිනිසෙක්, මම අනිවාර්යයෙන්ම අල්ලාහ් වෙත පැමිණෙන්නේ නම්, මම අනිවාර්යයෙන්ම ඔවුන් වෙතට පැමිණෙමි. ෂානා ඔහු වෙනුවට එඬේරුන්ව සිටියදී ඔහුගේ කොටසයි.

හදීස්

Imam Ahmad : 277

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ حَدَّثَنِي أَبُو الْمُخَارِقِ زُهَيْرُ بْنُ سَالِمٍ أَنَّ عُمَيْرَ بْنَ سَعْدٍ الْأَنْصَارِيَّ كَانَ وَلَّاهُ عُمَرُ حِمْصَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ عُمَرُ يَعْنِي لِكَعْبٍ إِنِّي أَسْأَلُكَ عَنْ أَمْرٍ فَلَا تَكْتُمْنِي قَالَ وَاللَّهِ لَا أَكْتُمُكَ شَيْئًا أَعْلَمُهُ قَالَ مَا أَخْوَفُ شَيْءٍ تَخَوَّفُهُ عَلَى أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَئِمَّةً مُضِلِّينَ قَالَ عُمَرُ صَدَقْتَ قَدْ أَسَرَّ ذَلِكَ إِلَيَّ وَأَعْلَمَنِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

හිම්ෂා ප්‍රදේශයට නායකත්වය දීමට උමෙයිර් බින් සාද් අල් අන්සාරි [උමාර්] විසින් පත් කරන ලද බව [අබ්දුල් කුද්දස් බින් අල් හජ්ජාජ්] අපට [අබ්දුල් කුද්දස් බින් අල් හජ්ජාජ්] පවසා ඇත [ෂෆ්වාන්] මට [අබුල් මුඛාරික් සුහයිර් බින් සලීම්] පවසා ඇත, පසුව ඔහු හදීසය සඳහන් කළේය. උමර් කඅබ්ට කීවේය. 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මම ඔබෙන් කාරණයක් අසමි, එබැවින් එය මගෙන් සඟවන්න එපා. කාඅබ් පිළිතුරු දුන්නේය; 'අල්ලාහ් මත මා දන්නා දෙයක් සඟවන්නේ නැත'. උමර් ඇසුවේය. 'මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ උම්මා ගැන ඔබ වඩාත් බිය වන්නේ කුමක් ද?' කාඅබ් පිළිතුරු දුන්නේය; 'නොමඟ යවන නායකයන්' උමර් පැවසීය; 'ඔබ නිවැරදියි, මම මෙය මාගෙන් සඟවා තැබුවෙමි, රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ ඒ ගැන මට පැවසූහ.

තහවුරු කරන හදීස් (4)

හදීස්

Imam Ahmad : 278

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَقَالَ سَالِمٌ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ قَالَ عُمَرُ أَرْسِلُوا إِلَيَّ طَبِيبًا يَنْظُرُ إِلَى جُرْحِي هَذَا قَالَ فَأَرْسَلُوا إِلَى طَبِيبٍ مِنْ الْعَرَبِ فَسَقَى عُمَرَ نَبِيذًا فَشُبِّهَ النَّبِيذُ بِالدَّمِ حِينَ خَرَجَ مِنْ الطَّعْنَةِ الَّتِي تَحْتَ السُّرَّةِ قَالَ فَدَعَوْتُ طَبِيبًا آخَرَ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي مُعَاوِيَةَ فَسَقَاهُ لَبَنًا فَخَرَجَ اللَّبَنُ مِنْ الطَّعْنَةِ صَلْدًا أَبْيَضَ فَقَالَ لَهُ الطَّبِيبُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اعْهَدْ فَقَالَ عُمَرُ صَدَقَنِي أَخُو بَنِي مُعَاوِيَةَ وَلَوْ قُلْتَ غَيْرَ ذَلِكَ كَذَّبْتُكَ قَالَ فَبَكَى عَلَيْهِ الْقَوْمُ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ فَقَالَ لَا تَبْكُوا عَلَيْنَا مَنْ كَانَ بَاكِيًا فَلْيَخْرُجْ أَلَمْ تَسْمَعُوا مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُعَذَّبُ الْمَيِّتُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَمِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ لَا يُقِرُّ أَنْ يُبْكَى عِنْدَهُ عَلَى هَالِكٍ مِنْ وَلَدِهِ وَلَا غَيْرِهِمْ

[යා'කුබ්] අපට පවසා ඇත [මගේ පියා] [සාලිහ්] වෙතින් [ඉබ්නු ෂිහාබ්] පවසා ඇත; [සලීම්] පැවසුවේ; [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි. [උමර්] පැවසීය; 'මාව ඩොක්ටර් කෙනෙක් ගාවට එවන්න එයාට මගේ තුවාලය පරීක්ෂා කරන්න'. අබ්දුල්ලා බින් උමර් මෙසේ පැවසීය. ඉන්පසු ඔවුන් උමර්ව අරාබි සුව කරන්නෙකු වෙත යැවූ අතර, සුව කරන්නා ඔහුට මිදි යුෂ පානය කිරීමට දුන්නේය, එවිට මිදි යුෂ නහයට යටින් සිදුරු සිදුරෙන් පිටතට එන විට රුධිරයට සමාන විය. අබ්දුල්ලා බින් උමර් මෙසේ පැවසීය. පසුව මම බනී මුආවියාගේ අන්සාර්ගෙන් තවත් සුව කරන්නෙකු කැඳෙව්වෙමි. එවිට සුව කරන්නා උමර්ගේ කිරි පානය කළ අතර කිරි සිදුරු සිදුරෙන් පිටතට පැමිණ පැහැදිලි සුදු විය. සුව කරන්නා උමර්ට කීවේය. 'අමිරුල් මුක්මිනින් මට පොරොන්දු වෙන්න!' උමර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'මගේ සහෝදරයා බානි උමයියා මාව තහවුරු කළා, ඔබ එය හැර වෙන දෙයක් කිව්වොත්, ඇත්තෙන්ම මම ඔබට බොරු කිව්වා'. අබ්දුල්ලා බින් උමර් මෙසේ පැවසීය. “එවිට ඔවුන් මේ වචන ඇසූ විට මිනිසුන් උමර් වෙනුවෙන් හැඬුවෝය”. එබැවින් උමර් මෙසේ පැවසීය. 'මම වෙනුවෙන් අඬන්න එපා, කවුරු අඬන්නත් එළියට එන්න! රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පැවසූ දේ ඔබට ඇසුණේ නැද්ද, ඔහු පැවසුවේ “මිය ගිය පුද්ගලයාට ඔහුගේ පවුලේ අය ඔහු වෙනුවෙන් හඬන නිසා ඔහුට වධ හිංසා පමුණුවනු ලැබේ” යනුවෙනි. අබ්දුල්ලා තම දරුවන්ගෙන් හෝ වෙනත් අයගෙන් හෝ මියගිය කෙනෙකු අසල වැලපීම අනුමත නොකරන්නේ එබැවිනි.'

තහවුරු කරන හදීස් (64)

හදීස්

Imam Ahmad : 279

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى يَرَوْا الشَّمْسَ عَلَى ثَبِيرٍ وَكَانُوا يَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ كَيْمَا نُغِيرُ فَأَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ

[Abdurrazzaq] අපට [Ats Tsauri] [Abu Ishaq] වෙතින් ['Amru Bin Maimun] සිට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය. [උමාර් බින් අල් ඛතාබ්] පවසනු මට ඇසිණි. අතීතයේ දී, ජාහිලියාහි ජනතාව ත්සාබියර්ට ඉහළින් සූර්යයා දකින තෙක් ජමූන් -මුස්දලිෆා- හැර නොගිය අතර ඔවුන් මෙසේ කීහ. "ඉර මුදුන් වූයේ ත්සාබියර්ට ඉහළින් බැවින් අපට වහාම පිටත් විය හැකිය." එවිට රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ හිරු උදාවීමට පෙර ජම්උන් - මුස්දලිෆා- හැර ගියහ.

තහවුරු කරන හදීස් (12)

හදීස්

Imam Ahmad : 280

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ مَرَرْتُ بِهِشَامِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَمَعْتُ قِرَاءَتَهُ فَإِذَا هُوَ يَقْرَأُ عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكِدْتُ أَنْ أُسَاوِرَهُ فِي الصَّلَاةِ فَنَظَرْتُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَمَّا سَلَّمَ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي تَقْرَؤُهَا قَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ لَهُ كَذَبْتَ فَوَاللَّهِ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُوَ أَقْرَأَنِي هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي تَقْرَؤُهَا قَالَ فَانْطَلَقْتُ أَقُودُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا وَأَنْتَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْهُ يَا عُمَرُ اقْرَأْ يَا هِشَامُ فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ يَا عُمَرُ فَقَرَأْتُ الْقِرَاءَةَ الَّتِي أَقْرَأَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مِنْهُ مَا تَيَسَّرَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ عَنْ حَدِيثِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَمَعْتُ لِقِرَاءَتِهِ فَإِذَا هُوَ يَقْرَأُ عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلَاةِ فَنَظَرْتُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَمَّا سَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

[අබ්දුර්රාසාක්] අපට [අස් සුහ්රි] සිට ['උර්වා] සිට [අල් මිස්වර් බින් මක්‍රමා] සහ [අබ්දුර්රහ්මාන් බින් අබ්දුල් කාරි]ගෙන් [අබ්දුර්රාසාක්] අපට [මාමර්] පවසා ඇත්තේ ඔවුන් දෙදෙනාම [උමර්] පවසනු ඇසූ බවයි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ජීවතුන් අතර සිටියදී අල් ෆුර්කොන් ලිපිය කියවමින් සිටි හිස්යාම් බින් හකිම් පසුකර ගියෙමි, පසුව මම ඔහුගේ කියවීමට සවන් දුන්නෙමි, ඔහු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මට කිසිදා කියවා නැති අකුරු - උපභාෂා - බොහෝ අකුරු වලින් කියවමින් සිටි බව පෙනී ගියේය. 'ඔබ කියවූ ලිපිය කියෙව්වේ කවුද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; එය මට කියවා දුන් රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්. මම ඔහුට කීවෙමි; 'ඔබ බොරු කියන්නේ අල්ලාහ් මත, ඇත්තෙන්ම නබිතුමා වරක් ඔබ මට කියවූ ලිපිය කියෙව්වා'. එවිට මම ඔහුව නබිතුමා වෙත ගෙන ආවා, මම කීවෙමි. 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, ඔබ මට අල් ෆුර්කොන් ලිපිය කියවා තිබුණද, ඔබ මට කිසිදා කියවා නැති අකුරු කිහිපයක් සහිත අල් ෆුර්කොන් ලිපිය මෙම පුද්ගලයා කියවන බව මට ඇත්තෙන්ම ඇසුණි. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔහුට යන්න දෙන්න, උමර්! කියවන්න, ඔහිෂාම්! එවිට හිස්යාම් මා ඔහුගෙන් කලින් අසා තිබූ කියවීම ඔහුට කියෙව්වේය. එවිට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මෙසේ ලිපිය හෙළිදරව් විය,' පසුව ඔහු: 'එය කියවන්න - උමර්-!' එවිට රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මට කියවා ඇති කියවීම මම කියෙව්වා, එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එම ලිපිය හෙළිදරව් විය'. එවිට රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'සැබැවින්ම අල්-කුර්ආනය අකුරු හතකින් පහළ විය, එබැවින් එය පහසුවෙන් කියවා කියවන්න'. [අල් හකම් බින් නෆි] අපට [අස් සුහ්රි] වෙතින් [ස්යූඅයිබ්] පවසා ඇත්තේ [අල් මිස්වාර් බින් මක්‍රමහ්] සහ [අබ්දුර්රහ්මාන් බින් අබ්දුල් කෝරි] ගේ හදීස් ගැන [උර්වා] මට පවසා ඇති බවත් ඔවුන් දෙදෙනාම [උමාර් බින් අල් ඛත්තාබ්] පවසනු අසා ඇති බවත්ය. "හිස්යාම් බින් හකිම් බින් හිසාම් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ අල් ෆුර්කොන් ලිපිය කියවන බව මට ඇසුණි, එබැවින් මම ඔහුගේ කියවීම නිරීක්ෂණය කළ අතර, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මට කිසිදා කියවා නැති බොහෝ අකුරු - උපභාෂා වලින් කියවමින් සිටි බව පෙනී ගියේය, එබැවින් මම ඔහුගේ යාච්ඤාව කියවීම අවසන් වන තුරුම ඔහුගේ අවධානයට බාධා කළෙමි. එවිට ඔහු අර්ථවත් වූ හදීසය සඳහන් කළේය.

තහවුරු කරන හදීස් (40)