Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith

Hadith

Imam Ahmad : 241

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ يَحْيَى قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِيَّاكُمْ أَنْ تَهْلِكُوا عَنْ آيَةِ الرَّجْمِ لَا نَجِدُ حَدَّيْنِ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَقَدْ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ رَجَمَ وَقَدْ رَجَمْنَا

[ޔަޙްޔާ] ގެ ކިބައިން އަހަރެމެންނަށް [ޔަޙްޔާ] ކިޔައިދިނުމަށްފަހު އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔިބު]، އެއީ [ޢުމަރު] ވިދާޅުވި ވާހަކަ؛ 'ގަލުން ޖެހުމުގެ ޝަރީޢަތް ބަޔާންކޮށްދޭ އާޔަތުގެ ސަބަބުން ނައްތާނުލާށެވެ. 'އަޅުގަނޑުމެންނަށް الله ގެ ފޮތުން ދެ ޝަރީޢަތެއް - ގަލުން ޖެހުމާއި ތަޅާފޮޅުން - ނުފެނެއެވެ'. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު ފެނުނީ ރަސޫލާ ގަލުން ޖެހުމުގެ ޝަރީޢަތް ތަންފީޒު ކުރައްވާތަން، އަދި އަޅުގަނޑުމެން ވެސް ގަލުން ޖެހުމުގެ ޝަރީޢަތް ތަންފީޒު ކުރައްވާތަން'.

Hadith

Imam Ahmad : 242

حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَافَقْتُ رَبِّي فِي ثَلَاثٍ وَوَافَقَنِي رَبِّي فِي ثَلَاثٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ اتَّخَذْتَ مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ يَدْخُلُ عَلَيْكَ الْبَرُّ وَالْفَاجِرُ فَلَوْ أَمَرْتَ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ بِالْحِجَابِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ الْحِجَابِ وَبَلَغَنِي مُعَاتَبَةُ النَّبِيِّ عَلَيْهِ السَّلَام بَعْضَ نِسَائِهِ قَالَ فَاسْتَقْرَيْتُ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِنَّ فَجَعَلْتُ أَسْتَقْرِيهِنَّ وَاحِدَةً وَاحِدَةً وَاللَّهِ لَئِنْ انْتَهَيْتُنَّ وَإِلَّا لَيُبَدِّلَنَّ اللَّهُ رَسُولَهُ خَيْرًا مِنْكُنَّ قَالَ فَأَتَيْتُ عَلَى بَعْضِ نِسَائِهِ قَالَتْ يَا عُمَرُ أَمَا فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَعِظُ نِسَاءَهُ حَتَّى تَكُونَ أَنْتَ تَعِظُهُنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { عَسَى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِنْكُنَّ }

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހުމައިދު] ކިޔައިދީފައިވަނީ [އަނަސް] ގެ ކިބައިން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ [އުމަރު] ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަހަރެންގެ ރައްބަށް ތިން ކަމެއްގައި ކިޔަމަންތެރިވާއިރު އަހަރެންގެ ރައްބު އަހަންނަށް ތިން ކަމެއްގައި ރުހުންދެއެވެ؛ އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، މަޤާމް އިބްރާހީމް ނަމާދުކުރާ ތަނަކަށް ހައްދަވައިފިނަމަ،' ދެން الله ބާވައިލެއްވީ އެ އާޔަތެވެ؛ 'އަދި އިބްރާހީމްގެ މަޤާމުގެ ބައެއް ނަމާދުކުރާ ތަނަކަށް ހަދާށެވެ،' އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ހަމަކަށަވަރުން، ތިބާގެ އަރިހަށް އަންނަ ބައެއް މީހުންނަކީ ރަނގަޅު ބައެއް އަދި ބައެއް މީހުން ނުބައި މީހުން، އުއްމަތިލް މުއުމިނުންނަށް - ރަސޫލާގެ އަނބިންނަށް ޙިޖާބު އެޅުމަށް އަމުރުކުރިނަމަ،' ދެން ހިޖާބާ ބެހޭ އާޔަތް ތިރިވިއެވެ. އަދި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ ބައެއް އަނބިކަނބަލުންނާ މެދު ރުޅިވެރިވެވަޑައިގަތުމުގެ ޚަބަރު އަޅުގަނޑާ ހަމައަށް އައިސްފައިވެއެވެ. 'އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑު އުއްމަތުލް މުކްމިނީން ތަހުގީގު ކުރިން، އެމީހުންނަށް ޒިޔާރަތްކޮށް، އެމީހުން އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ތަހުގީގު ކުރިން؛ 'الله ގެ ޙައްޤުގައި ތިބާ ހުއްޓުވާ - الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާ މެދު ތިބާގެ އަމަލުތަކުން -، ނޫނީ الله ކަނޑައެޅިގެން ތިބާގެ ބަދަލުގައި އެކަލާނގެ ރަސޫލާގެ ބަދަލުގައި ތިބާއަށްވުރެ މޮޅު މީހަކު ލައްވާނެއެވެ'. އޭނާ ބުނަނީ؛ 'އެހެންވެ އަހަރެންނަށް އޭނާގެ އަނބިމީހާގެ ތެރެއިން އަނބިމީހާއާ ބައްދަލުވި، ދެން އޭނާ ބުންޏެވެ؛ އޭ ޢުމަރު، ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިކަނބަލުންނަށް ނަޞޭޙަތްތެރިވެވަޑައިނުގަންނަވަންދެން އެއްވެސް ނަސޭހަތެއް ނެތް ހެއްޔެވެ؟' ދެން الله ވަޙީކުރެއްވި އާޔަތަކީ: 'ނަބިއްޔާ ކަލޭގެފާނު ވަރިކޮށްފިނަމަ، ފަހަރެއްގައި އެކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އޭނާގެ ބަދަލުގައި ކަލޭގެފާނަށްވުރެ ރަނގަޅު އަނބިކަނބަލެއް ކިޔަމަންތެރި، އީމާންތެރި، ކިޔަމަންތެރި، ތައުބާވާ އަނބިކަނބަލެއް ދެއްވާފާނެ' -QS At Tahrim verse 5-.

Hadith Corroboration (9)

Hadith

Imam Ahmad : 243

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو ذِبْيَانَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ لَا تُلْبِسُوا نِسَاءَكُمْ الْحَرِيرَ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ يُحَدِّثُ يَقُولُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ لَبِسَ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا لَمْ يَلْبَسْهُ فِي الْآخِرَةِ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ مِنْ عِنْدِهِ وَمَنْ لَمْ يَلْبَسْهُ فِي الْآخِرَةِ لَمْ يَدْخُلْ الْجَنَّةَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ }

[ޝުޢޫބާ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ] ކިޔައިދީފި އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ދިބިޔާން] އަޅުގަނޑަށް [އަބްދުالله ބިން އަޒް ޒުބައިރު] ބުނި އަޑު އިވިއްޖެ؛ އަނބިންނަށް ސިލްކް ފޮތި ނުޖައްސަވާށެވެ، ސަބަބަކީ އަހަރެން އެއްފަހަރަކު [ޢުމަރު] ވާހަކައެއް ކިޔައިދިން އަޑު އިވިފައި ވާތީ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ‘ދުނިޔޭގައި ސިލްކް ލައިގެން ހުރި މީހަކު، އާޚިރަތުގައި ސިލްކް ލައިގެން ނުވާނެ’ ކަމަށާއި، ޢަބްދުالله ބިން އަޒް ޒުބައިރު އޭނާ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. 'އަދި އާޚިރަތުގައި އެ ހެދުން ނާޅާ މީހަކު ސުވަރުގެއަކަށް ނުވަންނާނެއެވެ. -QS އަލް ޙައްޖު އާޔަތް: 23-

Hadith Corroboration (61)

Hadith

Imam Ahmad : 244

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَامِرٌ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ رَجُلٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ قَالَ مَرَّ عُمَرُ بِطَلْحَةَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ مَرَّ عُمَرُ بِطَلْحَةَ فَرَآهُ مُهْتَمًّا قَالَ لَعَلَّكَ سَاءَكَ إِمَارَةُ ابْنِ عَمِّكَ قَالَ يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَا وَلَكِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَا يَقُولُهَا الرَّجُلُ عِنْدَ مَوْتِهِ إِلَّا كَانَتْ نُورًا فِي صَحِيفَتِهِ أَوْ وَجَدَ لَهَا رَوْحًا عِنْدَ الْمَوْتِ قَالَ عُمَرُ أَنَا أُخْبِرُكَ بِهَا هِيَ الْكَلِمَةُ الَّتِي أَرَادَ بِهَا عَمَّهُ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ فَكَأَنَّمَا كُشِفَ عَنِّي غِطَاءٌ قَالَ صَدَقْتَ لَوْ عَلِمَ كَلِمَةً هِيَ أَفْضَلُ مِنْهَا لَأَمَرَهُ بِهَا

[އިސްމާޢީލް] ގެ ކިބައިން [ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އަމީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި އަދި އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޢުބައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް ބިން އަބޫ ޚާލިދު] [އިސްމާޢީލް ބިން އަބޫ ޚާލިދު] ގެ ކިބައިން [އަންހެނަކު] [އާޝް ޝަޢުބީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި އެބަހުރި ވިދާޅުވިއެވެ؛ އުމަރު ތަލްހާ ފަހަނައަޅައި ދިޔައެވެ. ދެން ޞައްޙަބީ މި ޙަދީޘްގެ މާނަ ޛިކުރު ކުރެއްވި ކަމަށް ޞައްލަޢުބީ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އުމަރު ތަލްހާ ކައިރިން ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު ދެން އޭނާ ސަމާލުކަމާއެކު ބަލާލި ގޮތުން [އުމަރު] ބުންޏެވެ؛ 'ދޮންބައްޕަގެ ދަރިފުޅުގެ ލީޑަޝިޕުން ކަލެއަށް އަނިޔާއެއް ކޮށްފާނެ ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ އެކަލޭގެފާނު މާނަކުރައްވަނީ އަބޫބަކުރުގެފާނު ކަމަށާއި، ދެން އެކަލޭގެފާނު [-ތަލްޙާ-] ޖަވާބު ދެއްވި ކަމަށެވެ. 'ނޫން، އެކަމަކު އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑުއަހާފައި ވެއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑަށް އެނގޭ ޖުމްލައެއް، އެއްވެސް މީހަކު މަރުވުމުގެ ކުރިން ނުބުނާ، އޭނާގެ ޞަފްޙާތަކުގައި އޭނާއަށް އަލިކަމެއް ލިބިގެން ނޫނީ، ނުވަތަ މަރުވުމުގެ ކުރިން ފަސޭހައެއް ލިބިގެން ނޫނީ'. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަޅުގަނޑު ދަންނަވާލާނަން އެ ޖުމްލަ، އެއީ އޭނާގެ ދޮންބައްޕަގެ ކިބައިން އޭނާ ބޭނުންވި ޖުމްލަ، الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރަން ޙައްޤު އިލާހެއް ނެތްކަމުގެ ހެކިބަހެއް'. ތަލްހާ ބުންޏެވެ؛ 'އެއީ އަހަރެންގެ އަތުން ކަވަރެއް އުފުލާލި ކަހަލަ ކަމެއް،' އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ތިޔަ ބުނަނީ ތެދެއް، އޭނާއަށް ވުރެ މޮޅު ޖުމްލައެއް އެނގޭނަމަ، އޭނާ އަމުރުކުރީސް -ބުނަން- އެ ޖުމްލަ'.

Hadith

Imam Ahmad : 245

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ عَتِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَيْهِ عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ طُفْتُ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَمَّا كُنْتُ عِنْدَ الرُّكْنِ الَّذِي يَلِي الْبَابَ مِمَّا يَلِي الْحَجَرَ أَخَذْتُ بِيَدِهِ لِيَسْتَلِمَ فَقَالَ أَمَا طُفْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَهَلْ رَأَيْتَهُ يَسْتَلِمُهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَانْفُذْ عَنْكَ فَإِنَّ لَكَ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةً حَسَنَةً

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ] ކިޔައިދީފައިވަނީ [އިބްނު ޖުރައިޖް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް [ސުލައިމާން ބިން ޢާތިޤް] [ޢަބްދުالله ބިން ބަބައިޙް] ގެ އަރިހުން [ޔަޢުލާ ބިން އުމައްޔާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. އަޅުގަނޑު [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] އާއި އެކު ތަވާފް ކުރީމެވެ، އަދި ހާޖަރު -އަސްވާދު- އާއި ގުޅޭ ދޮރާ -ކާބާ- ​​އާއި ގުޅޭ ތަނބު -ކަނެއްގައި- އަޅުގަނޑު ހުރިއިރު، އޭގައި އަތްލުމަށްޓަކައި އޭނާގެ އަތް ދަމައިގަތީމެވެ. 'ރަސޫލުالله صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުގައި ދުވަހަކުވެސް ތަވާފް ކޮށްފައި ނުވާނެ ހެއްޔެވެ؟' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ؛ 'އާނ -އެވަރ-،' އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ދެން ފެނުނީ އޭނާ އޭގައި އަތްލާތަން -ކަނެއްގައި-؟' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ؛ 'ނޫން،' އުމަރު ބުންޏެވެ؛ 'ދެން އެކަން ޢަމަލުކުރުން، ސަބަބަކީ ހަމަކަށަވަރުން الله ގެ ރަސޫލާގެ ކިބައިގައި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހެޔޮ ނަމޫނާއެއް ވެއެވެ'.

Hadith

Imam Ahmad : 246

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ الْأَعْمَشِ حَدَّثَنَا شَقِيقٌ حَدَّثَنِي الصُّبَيُّ بْنُ مَعْبَدٍ وَكَانَ رَجُلًا مِنْ بَنِي تَغْلِبَ قَالَ كُنْتُ نَصْرَانِيًّا فَأَسْلَمْتُ فَاجْتَهَدْتُ فَلَمْ آلُ فَأَهْلَلْتُ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ فَمَرَرْتُ بِالْعُذَيْبِ عَلَى سَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ وَزَيْدِ بْنِ صُوحَانَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا أَبِهِمَا جَمِيعًا فَقَالَ لَهُ صَاحِبُهُ دَعْهُ فَلَهُوَ أَضَلُّ مِنْ بَعِيرِهِ قَالَ فَكَأَنَّمَا بَعِيرِي عَلَى عُنُقِي فَأَتَيْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ لِي عُمَرُ إِنَّهُمَا لَمْ يَقُولَا شَيْئًا هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[އަލް އަޢުމާސީ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ] ކިޔައިދީފި [ސިޔާޤީޤު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފި [އާޝް ޝުބާ ބިން މަޢުބާދު] އޭނާއަކީ ބަނީ ތަޣްލިބުން އަންނަ މީހެއް ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ ކުރިން އަޅުގަނޑަކީ ކްރިސްޓިއަނަކަށް ވީއިރު ދެން އިސްލާމްވީ، ދެން އިޖްތިހާދު ހަދައިގެން އަޅުގަނޑު އެއްކިބާ ނުވެ، ދެން އަޅުގަނޑު ގަސްތުކުރީ އުމްރާ އާއި ހައްޖު ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް، އަޅުގަނޑު ފާސްކުރީ ސަލްމާން ބިން ރަބީޢަތާއި ޒައިދު ބިން ޝުހާން އުދުޒައިބުގައި ކަމަށް، އޭގެ ތެރެއިން އެކަކު ބުންޏެވެ؛ 'އެކަލޭގެފާނު - އުމްރާ އާއި ހައްޖު ވެސް - އެއްފަހަރާ ކުރި ހެއްޔެވެ؟' އޭނާގެ އެކުވެރިޔާ ދެން ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އޭނާ ހުންނާނީ، ހަމަކަށަވަރުން އޭނާ ޖަމަލަށްވުރެ ބޮޑަށް މަގުފުރެދިފައިވާތީ'. ޝުބާއީ ބުންޏެވެ؛ 'އެއީ އަހަރެންގެ ޖަމަލު އަހަރެންގެ ކަރުގެ ފަހަތުގައި އޮތް ކަހަލަ ކަމެއް ކަމުން އަހަރެން [އުމަރުގެފާނަށް] އައިސް އެ ހާދިސާ ކިޔައިދިނީމެވެ.' އުމަރު ދެން އަހަރެންނަށް ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން އެދެމީހުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެ، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ތިޔަބައިމީހުންގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތް ދައްކާލެވިއްޖެއެވެ.

Hadith

Imam Ahmad : 247

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي نَذَرْتُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَنْ أَعْتَكِفَ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ لَيْلَةً فَقَالَ لَهُ فَأَوْفِ بِنَذْرِكَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ صُبَيِّ بْنِ مَعْبَدٍ التَّغْلِبِيِّ قَالَ كُنْتُ حَدِيثَ عَهْدٍ بِنَصْرَانِيَّةٍ فَأَرَدْتُ الْجِهَادَ أَوْ الْحَجَّ فَأَتَيْتُ رَجُلًا مِنْ قَوْمِي يُقَالُ لَهُ هُدَيْمٌ فَسَأَلْتُهُ فَأَمَرَنِي بِالْحَجِّ فَقَرَنْتُ بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَذَكَرَهُ

[ޢުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި ވަނީ [ޢިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް [ނާފީ’] ވިދާޅުވެފައި ވާކަމަށެވެ؛ 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ހަގީގަތުގައި އަހަރެން ޖާހިލުކަމުގެ ވަގުތުގައި އެއްރެއަކު ބޮޑު މިސްކިތުގައި އިޢުތިކާފް ކުރުމަށް ވަޢުދުވީމެވެ،' އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ 'ތިބާގެ ވައުދުތައް ފުއްދަވާށެވެ'. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެދެއްވާފައިވަނީ ޢަބްދުއްރައްޒާޤް އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ސުފްޔާން މަންސޫރުން އަބޫ ވަޢީލް އިން ޝުބައި ބިން މަޢުބާދު ތަޣްލީބީގައި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން ދެންމެ ކްރިސްޓިއަން ދީނުން އިސްލާމްދީނަށް ބަދަލުވީ، ދެން އަހަރެން ބޭނުންވީ ޖިހާދު ކުރަން ނުވަތަ ހައްޖު ކުރަން، އެހެންވެ އަހަރެންގެ މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ކަމަށްވާ ހުދާއިމް ކައިރިއަށް ދިޔައީމެވެ. ދެން އެ ވާހަކަ ދެއްކެވިއެވެ.

Hadith Corroboration (3)

Hadith

Imam Ahmad : 248

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ زُبَيْدٍ الْإِيَامِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ صَلَاةُ السَّفَرِ رَكْعَتَانِ وَصَلَاةُ الْأَضْحَى رَكْعَتَانِ وَصَلَاةُ الْفِطْرِ رَكْعَتَانِ وَصَلَاةُ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَانِ تَمَامٌ غَيْرُ قَصْرٍ عَلَى لِسَانِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُفْيَانُ وَقَالَ زُبَيْدٌ مَرَّةً أُرَاهُ عَنْ عُمَرَ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَلَى غَيْرِ وَجْهِ الشَّكِّ و قَالَ يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ هَارُونَ ابْنُ أَبِي لَيْلَى قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އަދި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން] [ސުފްޔާން] ގެ ކިބައިން [ޒުބައިދު އަލް އިޔާމީ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބުލްލައިލާ] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. 'ދަތުރުކުރާއިރު ނަމާދުކުރުމަކީ ދެ ރަކުޢަތް، އައިދިލް އަޟްޙާ ނަމާދަކީ ދެ ރަކުޢަތް، އައިދިލް ފިތުރީ ނަމާދަކީ ދެ ރަކުޢަތް އަދި ހުކުރު ނަމާދަކީ ޤަޝާރު ނުލައި ހަމަ ދެ ރަކުޢަތް - ޚުލާޞާކޮށް - މުޙައްމަދު ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ބަސްފުޅުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް. ސުފްޔާން ބުންޏެވެ؛ އަދި އެއްފަހަރަކު ޒުބައިދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަންނަށް ފެނުނީ އުމަރުގެ ފަރާތުންނެވެ. އަބްދުއްރަހްމާން ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތި،' އަދި [ޔާޒީދު ބިން ހާރޫން] ވިދާޅުވި އެވެ؛ އިބްނު އަބޫ ލައިލާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އުމަރުގެ ވާހަކަ އަޑުއެހިން'.

Hadith

Imam Ahmad : 249

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ وَجَدَ فَرَسًا كَانَ حَمَلَ عَلَيْهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ تُبَاعُ فِي السُّوقِ فَأَرَادَ أَنْ يَشْتَرِيَهَا فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَهَاهُ وَقَالَ لَا تَعُودَنَّ فِي صَدَقَتِكَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ވާކީ'] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙިޞްޔާމް ބިން ސަޢްދު] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [އުމަރުގެފާނުގެ އަތުން] [އުމަރުގެފާނުގެ] އަތުން ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، ބާޒާރުގައި ވިއްކުމަށްޓަކައި الله ގެ މަގުގައި ހަނގުރާމަ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްފައިވާ އަސް ލިބުނު ކަމަށް، ދެން ޢުމަރު އެ އަސް ގަންނަން ބޭނުންވެ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އެދުނު ކަމަށާއި، އޭނާ އެކަން މަނާކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެއެވެ ޞަދަޤާތް'.

Hadith Corroboration (26)

Hadith

Imam Ahmad : 250

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنِ ابْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَبِيَدِهِ عَسِيبُ نَخْلٍ وَهُوَ يُجْلِسُ النَّاسَ يَقُولُ اسْمَعُوا لِقَوْلِ خَلِيفَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ مَوْلًى لِأَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُقَالُ لَهُ شَدِيدٌ بِصَحِيفَةٍ فَقَرَأَهَا عَلَى النَّاسِ فَقَالَ يَقُولُ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا لِمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ فَوَاللَّهِ مَا أَلَوْتُكُمْ قَالَ قَيْسٌ فَرَأَيْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَعْدَ ذَلِكَ عَلَى الْمِنْبَرِ

[އިބްނު އަބޫ ޚާލިދު] ގެ އަރިހުން [ޤައިޞް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] ކިޔައިދެއްވުމަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ [ޢުމަރު] ޚުދުމުޚުތާރު ފަތްކޮޅެއް ހިފައިގެން ހުރިތަން، އޭނާ ރައްޔިތުން އެއްކުރައްވައި ވިދާޅުވީ؛ 'ޚަލީފާ ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ބަސްފުޅު އަޑުއައްސަވާ، ދެން އަބޫބަކުރުގެ އަޅާ ސިޔާދީދަށް ކިޔާ ސިޓީއެއް ހިފައިގެން އައިސް މީސްތަކުންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. އަބޫބަކުރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'މި ސިޓީގައިވާ އެއްޗެއް އަޑުއަހައި ކިޔަމަންތެރިވާށެވެ، އޭރުން الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އަހަރެން ތިޔަބައިމީހުން އޮޅުވާނުލާނަމެވެ'. ޤައިސް ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަހަންނަށް އުމަރު ފެނުނީ އޭގެ ފަހުން ޕަލްޕިޓުން'.

Hadith

Imam Ahmad : 251

حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ عِمْرَانَ السُّلَمِيِّ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيذِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ فَلَقِيتُ ابْنَ عُمَرَ فَسَأَلْتُهُ فَأَخْبَرَنِي فِيمَا أَظُنُّ عَنْ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ شَكَّ سُفْيَانُ قَالَ فَلَقِيتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އަލް މުޢައްމަލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] [ސަލާމާ] އިން [އިމްރާން އަސް ސުލާމީ] އިން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. އަޅުގަނޑު [އިބްނު ޢައްބާސް] އާއި ވައިން ޕްރެސް އާއި ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން، ދެން ޖަވާބު ދެއްވީ ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވައިން -ރައްކާކޮށްފައި ހުންނަ އެއްޗެއް- އަލްޖައްރާއި އައްދުއްބާއާ` ގައި ރަހަ ބެލުން މަނާކުރައްވާފައިވާ ކަމުގައެވެ އަލް ޖައްރާއި އަދު ދުއްބާ` ގައި ވައިން ފިއްތުން މަނާކުރެއްވި، - ސުފްޔާން ޝައްކު ކުރެއްވި - ދެން އޭނާ -އިމްރާން- ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ދެން އަހަރެން [އިބްނު އަޒް ޒުބައިރު] އާއި ބައްދަލުކޮށް އޭނާއާ ސުވާލު ކުރުމުން އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ރަސޫލުالله ޝައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ވަނީ އަލްޖައްރާއި އައްދުއްބާގައި ރަހަ ފިއްތާލުން މަނާކުރައްވާފައެވެ`'.

Hadith Corroboration (77)

Hadith

Imam Ahmad : 252

حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ آدَمَ وَأَبِي مَرْيَمَ وَأَبِي شُعَيْبٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَ بِالْجَابِيَةِ فَذَكَرَ فَتْحَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ قَالَ فَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَحَدَّثَنِي أَبُو سِنَانٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ آدَمَ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لِكَعْبٍ أَيْنَ تُرَى أَنْ أُصَلِّيَ فَقَالَ إِنْ أَخَذْتَ عَنِّي صَلَّيْتَ خَلْفَ الصَّخْرَةِ فَكَانَتْ الْقُدْسُ كُلُّهَا بَيْنَ يَدَيْكَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ضَاهَيْتَ الْيَهُودِيَّةَ لَا وَلَكِنْ أُصَلِّي حَيْثُ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَقَدَّمَ إِلَى الْقِبْلَةِ فَصَلَّى ثُمَّ جَاءَ فَبَسَطَ رِدَاءَهُ فَكَنَسَ الْكُنَاسَةَ فِي رِدَائِهِ وَكَنَسَ النَّاسُ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެދެއްވާފައި ވެއެވެ [އަސްވާދު ބިން ޢަމީރު] [ޢުބައިދު ބިން އާދަމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސިނާން] ގެ އަރިހުން [ޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] އާއި [އަބޫ މަރިޔަމް] އަދި [އަބޫ ސުޢޫޢީބު] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު ބިން ޚަޘްތަބް] ޖާބިޔާގައި ހުރިއިރު، ބައިތުލް މަޤްދީސް ސިޓީ މިނިވަން ކުރުމުގެ ވާހަކަ ދެއްކެވި ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. [އަސްވާދު] ވިދާޅުވި އެވެ؛ [އަބޫ ސަލާމާ] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ސިނާން] [ޢުބައިދު ބިން އާދަމް] ގެ ކިބައިން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] ކަޢުބުން ސުވާލުކުރެއްވި؛ 'އަހަރެން ނަމާދުކުރަނީ ކޮންތާކު ކަމަށް ހީކުރަނީ؟' ކަޢުބު ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އަހަރެންގެ ޚިޔާލު ގަބޫލުކޮށް، ބޮޑު ހިލަގަނޑެއްގެ ފަހަތުގައި ނަމާދުކޮށްފިނަމަ، ދެން އަލް ޤުދުސްގެ ހުރިހާ ތަނެއް ތިބާގެ ކުރިމަތީގައި އޮންނާނެ،' އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ތިޔަބައިމީހުން ޔަހޫދީންނާ ވައްތަރުވަނީ ނޫން، އެކަމަކު އަހަރެން ދުޢާކުރާނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ދުޢާކުރެއްވި ފަދައިންނެވެ'. އެކަމަނާ ކުރިއަށް ގޮސް ޤިބްލާގެ މިސްރާބަށް ކުރިމަތިވެވަޑައިގެން ނަމާދު ކުރައްވައި، ޝޯލް ފަތުރައި ޝޯލް އިން ކުނިކަހާލުމަށްފަހު، ދެން މީސްތަކުން ވެސް ފަހަތުން ގޮސް ކުނިކަހާލިއެވެ'.

Hadith

Imam Ahmad : 253

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ يَعْنِي ابْنَ مِغْوَلٍ قَالَ سَمِعْتُ الْفُضَيْلَ بْنَ عَمْرٍو عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْكَلَالَةِ فَقَالَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ فَقَالَ لَأَنْ أَكُونَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ يَكُونَ لِي حُمْرُ النَّعَمِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އަބޫ ނޫޢިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މާލިކު -އިބްނު މިޣުވާލް-] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް [އަލް ފުދުލައިލް ބިން ޢަމްރޫ] [އިބްރާހީމް އަން ނަޚާޢީ] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޑުއެހީ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ކަލާލާއާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން ދެން ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އަޝްޝައިފްގެ އާޔަތް ތިބާއަށް ފުދެއެވެ'. ދެން އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެންގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން އަހައިލީ އަހަރެންނަށް ހާސް ޖަމަލު ހުރުމަށްވުރެ ކަލާލާ ރަނގަޅު ކަމުގެ ވާހަކައެވެ'.

Hadith Corroboration (11)

Hadith

Imam Ahmad : 254

حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ تُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ فَأَمَرَهُ أَنْ يَغْسِلَ ذَكَرَهُ وَيَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ [އަބޫ އަޙްމަދު މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ދީނާރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ބައްލަވާލެއްވުމަށް އައިސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'ރިއަލީ އައި އެމް އެކްސްޕީރިއަންސް ޖުނަބް'. އެހެންކަމުން ނަމާދަށް ވުޟޫ ކުރާ ގޮތަށް ޖިންސީ ގުނަވަން ދޮވެ ވުޟޫ ކުރުމަށް ބުންޏެވެ.

Hadith Corroboration (13)

Hadith

Imam Ahmad : 255

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ قَزَعَةَ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ يُعَذِّبُ اللَّهُ هَذَا الْمَيِّتَ بِبُكَاءِ هَذَا الْحَيِّ فَقَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كَذَبْتُ عَلَى عُمَرَ وَلَا كَذَبَ عُمَرُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢައްފާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމާމް] [ޤަޠައްދާއިން] [ޤަޟާޢަތުން] ކިޔައިދީފައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން [އިބްނު ޢުމަރު] އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ؛ 'އެކަލޭގެފާނުގެ ދިރިތިބި ޢާއިލާގެ ރުއިމުގެ ސަބަބުން الله މި މަރުވެފައިވާ މީހާއަށް އަދަބު ދެއްވީ ހެއްޔެވެ؟' އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑަށް [ޢުމަރަށް] ރަސޫލުالله ޝައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކައެއް ކަމަށާއި އަޅުގަނޑު އުމަރަށް ދޮގެއް ނުހަދާ އަދި ޢުމަރު ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އަށް ދޮގެއްވެސް ނުހަދާ ކަމަށެވެ.

Hadith Corroboration (56)

Hadith

Imam Ahmad : 256

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ الْقَرْثَعِ عَنِ قَيْسٍ أَوْ ابْنِ قَيْسٍ رَجُلٍ مِنْ جُعْفِيٍّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ وَأَبُو بَكْرٍ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَهُوَ يَقْرَأُ فَقَامَ فَسَمِعَ قِرَاءَتَهُ ثُمَّ رَكَعَ عَبْدُ اللَّهِ وَسَجَدَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلْ تُعْطَهْ سَلْ تُعْطَهْ قَالَ ثُمَّ مَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَقْرَأَ الْقُرْآنَ غَضًّا كَمَا أُنْزِلَ فَلْيَقْرَأْهُ مِنْ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ قَالَ فَأَدْلَجْتُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لِأُبَشِّرَهُ بِمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَلَمَّا ضَرَبْتُ الْبَابَ أَوْ قَالَ لَمَّا سَمِعَ صَوْتِي قَالَ مَا جَاءَ بِكَ هَذِهِ السَّاعَةَ قُلْتُ جِئْتُ لِأُبَشِّرَكَ بِمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَدْ سَبَقَكَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ إِنْ يَفْعَلْ فَإِنَّهُ سَبَّاقٌ بِالْخَيْرَاتِ مَا اسْتَبَقْنَا خَيْرًا قَطُّ إِلَّا سَبَقَنَا إِلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އައްފާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢަބްދުލް ވަޙީދު ބިން ޒިޔާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އަލްޙަސަން ބިން ޢުބައިދުالله] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްރާހީމްއަށް] [އަލްޤާމާއިން] [އަލްޤަރުޞާ‘ އިން] [ޤައިޞް] އިން ނުވަތަ އިބްނު ޤައިސްގެ އަތުން [ޤާޢީސް] ނުވަތަ އިބްނު ޤައިސްގެ އަތުން މީހަކު އައިސް ޖުޢުފީއިން، [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު] އިން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ރަސޫލުالله އާއި އަބޫބަކުރު އަޅުގަނޑާއެކު ތިއްބެވި، ދެން އަޅުގަނޑުމެން -ޤުރުއާން- ކިޔަވަމުން ދިޔަ ޢަބްދުالله އިބްނު މަސްޢޫދު ކައިރިން ފާއިތުވެ، ދެން ހުއްޓިވަޑައިގެން ކިޔެވުން އަޑުއެހި، ދެން ޢަބްދުالله ރުކޫޢުކޮށް ސަޖިދަ ކުރެއްވި، ދެން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވީ: 'އެދުނީމަ ދެއްވާނެ، އެދިވަޑައިގަންނަވާށެވެ. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ ދެން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އެތަނުން ފާއިތުވެވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ދެން އަޅުގަނޑު ގަސްތުކުރީ، ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި އެއްޗަކާ ގުޅޭގޮތުން އުފާވެރި ޚަބަރެއް ދިނުމަށްޓަކައި އަބްދުالله ބިން މަސްޢޫދާއި ބައްދަލުކުރުމަށެވެ، އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން ދޮރުގައި ޓަކި ޖަހާލިއިރު،' ނުވަތަ އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަހަރެންގެ އަޑު އިވުމުން އޭނާ އަހާލިއެވެ؛ 'މި ވަގުތު ކަލޭ އައީ ދުނިޔޭގައި ކޮން ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ؛ 'އަޅުގަނޑު މިއައީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި އެއްޗެއްގެ އުފާވެރި ޚަބަރު ދިނުމަށްޓަކައެވެ.' 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ކުރިން އަބޫބަކުރު ހުންނެވި'. އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ 'އެކަލޭގެފާނު އެކަން ކޮށްފިނަމަ ދެން އެއީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް، އެއީ އަބަދުވެސް ހެޔޮކަމުގެ އެންމެ ކުރީގައި ހުންނަ މީހަކަށް ވާތީ، އަޅުގަނޑުމެން އެކަލޭގެފާނާ ހެޔޮކަމުގައި ވާދައެއް ނުކުރަން އެކަމަކު ހަމަ ޔަގީނުންވެސް އަބޫބަކުރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރިއަށް ވަޑައިގެންނެވި'.

Hadith Corroboration (7)

Hadith

Imam Ahmad : 257

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أُسَيْرِ بْنِ جَابِرٍ قَالَ لَمَّا أَقْبَلَ أَهْلُ الْيَمَنِ جَعَلَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَسْتَقْرِي الرِّفَاقَ فَيَقُولُ هَلْ فِيكُمْ أَحَدٌ مِنْ قَرَنٍ حَتَّى أَتَى عَلَى قَرَنٍ فَقَالَ مَنْ أَنْتُمْ قَالُوا قَرَنٌ فَوَقَعَ زِمَامُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَوْ زِمَامُ أُوَيْسٍ فَنَاوَلَهُ أَحَدُهُمَا الْآخَرَ فَعَرَفَهُ فَقَالَ عُمَرُ مَا اسْمُكَ قَالَ أَنَا أُوَيْسٌ فَقَالَ هَلْ لَكَ وَالِدَةٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَهَلْ كَانَ بِكَ مِنْ الْبَيَاضِ شَيْءٌ قَالَ نَعَمْ فَدَعَوْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فَأَذْهَبَهُ عَنِّي إِلَّا مَوْضِعَ الدِّرْهَمِ مِنْ سُرَّتِي لِأَذْكُرَ بِهِ رَبِّي قَالَ لَهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اسْتَغْفِرْ لِي قَالَ أَنْتَ أَحَقُّ أَنْ تَسْتَغْفِرَ لِي أَنْتَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ خَيْرَ التَّابِعِينَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ أُوَيْسٌ وَلَهُ وَالِدَةٌ وَكَانَ بِهِ بَيَاضٌ فَدَعَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فَأَذْهَبَهُ عَنْهُ إِلَّا مَوْضِعَ الدِّرْهَمِ فِي سُرَّتِهِ فَاسْتَغْفَرَ لَهُ ثُمَّ دَخَلَ فِي غِمَارِ النَّاسِ فَلَمْ يُدْرَ أَيْنَ وَقَعَ قَالَ فَقَدِمَ الْكُوفَةَ قَالَ وَكُنَّا نَجْتَمِعُ فِي حَلْقَةٍ فَنَذْكُرُ اللَّهَ وَكَانَ يَجْلِسُ مَعَنَا فَكَانَ إِذَا ذَكَرَ هُوَ وَقَعَ حَدِيثُهُ مِنْ قُلُوبِنَا مَوْقِعًا لَا يَقَعُ حَدِيثُ غَيْرِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْقَرْثَعِ عَنْ قَيْسٍ أَوْ ابْنِ قَيْسٍ رَجُلٍ مِنْ جُعْفِيٍّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ عَفَّانَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ޢައްފާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] [ސަޢީދު އަލް ޖުރައިރީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ނަދުލުރާ] ގެ އަރިހުން [އުސައިރު ބިން ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. ޔަމަނުގެ މީހުން އައިސް އުމަރު އެ ޖަމާއަތް ތަހުގީގު ކުރައްވައި ސުވާލު ކުރެއްވީ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް މީހަކު ޤަރާންގެ - މުރާދު ޤަބީލާތަކުގެ ތެރެއިން މީހަކު - ހެއްޔެވެ؟' ދެން ޤަރާނުން އައިސް ތިބި މީހުންގެ ގާތަށް ގޮސް އެދުނެވެ؛ 'ތިޔައީ ކާކު؟' އެމީހުން ޖަވާބު ދިނެވެ. 'ޤަރާން މީހުން'. ދެން އުމަރު ނުވަތަ އުވައިސްގެ ދަނޑިވަޅު ވެއްޓި ދެމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު - އުމަރު ނުވަތަ އުވައިސް - އޭނާ ދަންނަވާ ގޮތަށް އަނެއް މީހާއަށް ނަގައިގެން އުމަރު އެދުނެވެ؛ 'ތިބާގެ ނަމަކީ ކޮބާ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'އަހަންނަކީ އުވައިސް' އެވެ. އުމަރު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ؛ 'މަންމައެއް އެބަހުރިތަ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'އާނ'. އުމަރު އަނެއްކާވެސް އަހާލިއެވެ؛ 'ދުވަހަކުވެސް ޕިންޕޮއިންޓް ބަލި ޖެހިފައިވޭތަ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'އާދެ، އަދި އަހަރެން الله ގެ އަރިހުން އެދުނީ ޢައްޒާ ވަޖައްލާ، ދެން الله އަހަރެންގެ ކިބައިން އެކަން ނައްތާލެއްވީ، އަހަރެންގެ ރައްބު ހަނދާންކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން އަހަރެންގެ ނާރުގައި އަދިވެސް ދިރުހަމެއް ބާކީ އޮތްކަން ފިޔަވައި'. ދެން ޢުމަރު އޭނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ޕްލީޒް ފޯގް މީ'. ނަމަވެސް އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'ކަލޭގެފާނަކީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ވަޑައިގެންފައިވާތީ، ތިމަންކަލޭގެފާނަށް މާފު އެދުމަށް ރަނގަޅު މީހާއެވެ.' ފަހެ [ޢުމަރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ އަޑުއަހަން: 'ހަމަކަށަވަރުން ތަބީޢީން ޖީލުން އެންމެ ރަނގަޅު މީހަކީ އުވައިސް ކިޔާ މީހަކު، މަންމައެއް ހުރި އިރު، އެއްފަހަރަކު ސްޕޮޓް ބައްޔެއް ޖެހިފައި، ދެން الله ގެ ކިބައިން އެދުނެވެ. އެންމެ ފަހުން އުމަރަށް މާފަށް އެދުމުން، ދެން އޭނާ ހުރިތަން ދެން ނުފެންނަ ގޮތަށް އެއްވެ ތިބި މީހުންގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔައެވެ.' އުސައިރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ "ދެން އެކަލޭގެފާނު ކުފާއަށް ވަޑައިގަތީ، އަޅުގަނޑުމެން އެއްވެ الله ގެ ޟިކުރު ކިޔަވަމުން ދިޔައިރު، އަޅުގަނޑުމެންނާއެކު އިށީނދެވަޑައިގެން، ވާހަކަ ދެއްކެވިއިރު، އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅުތަކުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތަށް އަސަރުކުރީ އެހެން މީހެއްގެ ވާހަކައެއް ފަދައިން." ދެން އުސައިރު ޙަދީޘް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ އަބްދުލްމާލިކް ބިން އަބޫ އާސީ ސިޔާވަރީބު އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ އަބްދުލް ވާހިދު ބިން ޒިޔާދު އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވަނީ އަލް ޙަސަން ބިން ޢުބައިދިއްލާ އިބްރާހީމްގެ އަރިހުން ޤަރުޞާއިން’ ޤައިސްގެ ކިބައިން ނުވަތަ އިބްނު ޤައިސް، ޖުޢުފީގެ މީހަކު އުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބުން، ދެން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވީ އައްފާނު ޙަދީޘާ އެއްގޮތް ޙަދީޘެކެވެ.

Hadith Corroboration (2)

Hadith

Imam Ahmad : 258

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَمَّا عَوَّلَتْ عَلَيْهِ حَفْصَةُ فَقَالَ يَا حَفْصَةُ أَمَا سَمِعْتِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُعَوَّلُ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ قَالَ وَعَوَّلَ صُهَيْبٌ فَقَالَ عُمَرُ يَا صُهَيْبُ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْمُعَوَّلَ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢައްފާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޙައްމާދު ބިން ސަލާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޞަބީތު] [އަނަސް] ގެ ކިބައިން ކިޔައިދީފައިވަނީ، [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު] ހަފްޝާޙަށް ވިދާޅުވި ވާހަކަ، ޙަފްޝާ އޭނާގެ މައްޗަށް ހިތި ރޮއިގަތް ވަގުތު؛ އޭ ޙަފްޝާ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައެއް ނުވޭތޯއެވެ؛ 'ހިތާމަ ކުރެވޭ މީހާއަށް އަނިޔާ ލިބޭނެ'. އޭނާ ބުނަނީ؛ އަދި ޝުހައިބުވެސް ރޮއެގަތީ، ދެން ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ. 'އޭ ޝުހައިބް، ހިތާމަކުރާ މީހާއަށް އަނިޔާ ކުރާނެކަން ނޭނގެނީ ހެއްޔެވެ؟'

Hadith Corroboration (56)

Hadith

Imam Ahmad : 259

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ الرِّشْكُ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ أُمِّ عَمْرٍو ابْنَةِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهَا سَمِعَتْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَبِسَ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا فَلَا يُكْسَاهُ فِي الْآخِرَةِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އައްފާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢަބްދުލް ވަޙީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޒީދު އާރިސިކް] [މުޢާޟާ] އިން [އުއްމު ޢަމްރޫ] ޢަބްދުاللهގެ ދަރިކަނބަލުންގެ ކިބައިން ކިޔައިދީފައި، [ޢަބްދުالله ބިން އަޒް ޒުބައިރު] ކިޔައިދިން އަޑު އިވި، [ޢުމަރު] ދަރުސް ދެއްވައި ބުނި އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކަ؛ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.

Hadith Corroboration (61)

Hadith

Imam Ahmad : 260

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ فِيهِمْ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ عَفَّانُ مَرَّةً شَهِدَ عِنْدِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا صَلَاةَ بَعْدَ صَلَاتَيْنِ بَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمِثْلِ هَذَا شَهِدَ عِنْدِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އައްފާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޙައްމާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޤަތަދާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބުލް ޢަލިއްޔާ] [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީ، އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައިވަނީ ބައެއް ބަރަކާތްތެރި ރަޙްމަތްތެރިންގެ ވާހަކަ، އޭގެ ތެރޭގައި އުމަރު ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. އަނެއް ފަހަރެއްގެ މަތިން އައްފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުގެ ކުރިމަތީގައި ބާއްޖަވެރި އެތައް ބަޔަކު ޝަހާދަތްކޮށްފައި ވާއިރު، އަޅުގަނޑު އެންމެ ރުހިވޮޑިގަންނަވާ މީހަކީ [ޢުމަރު]، އެކަލޭގެފާނު ހެކިވެވަޑައިގަތީ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. 'ދެނަމާދަށްފަހު، އެއީ ފަޖުރު ނަމާދަށްފަހު އިރުއަރަންދެން އަދި ޢަޞްރު ނަމާދަށްފަހު އިރުއޮއްސޭހާ ހިނދަކު ނަމާދެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ'. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އައްފާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އަބާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤަތަދާ] [އަބުލް ޢަލިއްޔާ] ގެ ކިބައިން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ ކިބައިން މިކަހަލަ ޙަދީޘަކުން ކިޔައިދީފިއެވެ؛ 'އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި ބަރަކާތްތެރި ބައެއް މީހުން ހެކިވެފައިވެއެވެ'.

Hadith Corroboration (54)