Imam Ahmad : 181
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ أَنَا سَأَلْتُهُ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ يَوْمَ جُمُعَةٍ فَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا قَدْ نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ وَلَا أُرَاهُ إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي وَإِنَّ أَقْوَامًا يَأْمُرُونِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضِيعَ دِينَهُ وَلَا خِلَافَتَهُ وَالَّذِي بَعَثَ بِهِ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ عَجِلَ بِي أَمْرٌ فَالْخِلَافَةُ شُورَى بَيْنَ هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ وَإِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ قَوْمًا سَيَطْعُنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا ضَرَبْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ فَإِنْ فَعَلُوا فَأُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكَفَرَةُ الضُّلَّالُ وَإِنِّي لَا أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ الْكَلَالَةِ وَمَا أَغْلَظَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مُنْذُ صَاحَبْتُهُ مَا أَغْلَظَ لِي فِي الْكَلَالَةِ وَمَا رَاجَعْتُهُ فِي شَيْءٍ مَا رَاجَعْتُهُ فِي الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ يَا عُمَرُ أَلَا تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ فَإِنْ أَعِشْ أَقْضِي فِيهَا قَضِيَّةً يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ فَإِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقْسِمُوا فِيهِمْ فَيْئَهُمْ وَيَعْدِلُوا عَلَيْهِمْ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا أَشْكَلَ عَلَيْهِمْ مِنْ أَمْرِهِمْ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَجَدَ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فِي الْمَسْجِدِ أَمَرَ بِهِ فَأُخِذَ بِيَدِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ وَمَنْ أَكَلَهُمَا فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا
hi byerile [Yahya Bin Sa’id] Ndzi n’wi vutisile, U hi byerile [Hisyam] U hi byerile [Qatadah] ku suka eka [Salim Bin Abul Ja’d] ku suka eka [Ma’dan Bin Abu Thalhah Al Ya’mari] leswaku [Umar Bin Al Khaththab] u yime epulpiti hi Ravuntlhanu, kutani a dzunisa no dzunisa Allah ivi a boxa vito ra Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam na Abu Bakr kutani va ku; 'Ndzi lorhe norho ndzi ehleketa leswaku i xikombiso xa leswaku rifu ra mina ri ta fika, ndzi lorhe onge huku yi ndzi rhurhumerile kambirhi' -Ma'dan u vurile; yena -Umar- u boxe leswaku huku a yi tshwuka, - kutani ndzi byele Asma' bint Umais, nsati wa Abu Bakr, kutani a ku; 'Munhu wa Ajam -wa matiko mambe/handle ka Muarabu- u ta ku dlaya'. Umar u te; 'Naswona hakunene, vanhu va ndzi lerisile ku hlawula mutlhandlami, naswona hakunene Allah a nge tlangi hi vukhongeri bya Yena na vurhangeri, lebyi a rhumeleke Muprofeta wa Yena sallallaahu 'alaihi wasallam ha byona, loko rifu ri ndzi rhangela kutani ndzi ta nyiketa mhaka leyi leswaku yi buriwa exikarhi ka vanhu va tsevu lava loko Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a fa a a tsakeriwa hi vona, kutani mani na mani exikarhi ka vona loyi u n'wi tshembaka ku tshembeka eka wena ku fanele ku yingisela no yingisa, naswona hakunene ndza swi tiva leswaku ku na vanhu lava nga ta kavanyeta mhaka leyi naswona ndzi ta lwa na vona hi mavoko ya mina hi ku ya hi Islam, i valala va Allah, vapfumeri na vagwinehi, hi Allah a ndzi nge tshiki leswi Rabb ya mina a ndzi tshembiseke swona, kutani ndzi siva hi nchumu wa nkoka eka mina ku tlula Al kalalah - munhu loyi a faka a nga siyi tatana na n’wana -, na hi Allah Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a nga si tshama a kandziyisa nchumu eka mina ku sukela enkarhini lowu hundzeke lowu tlulaka ku tiya ka yena eka mina emhakeni ya Al kalalah, ku kondza a n’wi tlhava tintiho exifuveni xa mina ivi a ku: ‘Swi ringene eka wena i ndzimana ya nkuma ya Shoif emakumu ka Surah An Nisa’, naswona hakunene loko ndzi hanya kutani ndzi ta endla xiboho xa mhaka leyi hi xiboho lexi nga tiviwaka hi lava va hlayaka naswona lava va nga hlayiki, naswona ndzi nyikela vumbhoni eka Allah ehenhla ka varhangeri va tiko, ndzi va rhumele ntsena leswaku va ta dyondzisa vanhu hi timhaka ta vona ta vukhongeri ni leswaku va ta hlamusela sunnah ya Muprofeta wa vona sallallaahu ‘alaihi wasallam, kutani va ndzi vilela hi leswi va nga swi tiviki, hakunene n’wina, n’wina vanhu, mi dye mirhi yimbirhi leyi ndzi nga ehleketiki handle ka loko leyi yimbirhi yi thyakile, ku nga garlic na shallots, hi Allah ndzi vone Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a nun'hwetela ku nun'hwela loku humaka eka wanuna, kutani a n'wi lerisa leswaku a khoma voko ra yena ivi a huma emosque ku kondza a fika eBaqi', kutani loyi a dyaka havumbirhi bya tona u fanele ku ti sweka ku kondza ku nga vi na nun'hwelo.'
Imam Ahmad : 182
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لِطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ مَا لِي أَرَاكَ قَدْ شَعِثْتَ وَاغْبَرَرْتَ مُنْذُ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّكَ سَاءَكَ يَا طَلْحَةُ إِمَارَةُ ابْنِ عَمِّكَ قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ إِنِّي لَأَجْدَرُكُمْ أَنْ لَا أَفْعَلَ ذَلِكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَا يَقُولُهَا أَحَدٌ عِنْدَ حَضْرَةِ الْمَوْتِ إِلَّا وَجَدَ رُوحَهُ لَهَا رَوْحًا حِينَ تَخْرُجُ مِنْ جَسَدِهِ وَكَانَتْ لَهُ نُورًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلَمْ أَسْأَلْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا وَلَمْ يُخْبِرْنِي بِهَا فَذَلِكَ الَّذِي دَخَلَنِي قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَنَا أَعْلَمُهَا قَالَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَمَا هِيَ قَالَ هِيَ الْكَلِمَةُ الَّتِي قَالَهَا لِعَمِّهِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ طَلْحَةُ صَدَقْتَ
Loko a hi byerile [Abdullah Bin Numair] ku suka eka [Mujalid] ku suka eka [’Amir] ku suka eka [Jabir Bin Abdullah] u te; Ndzi twe [Umar Bin Al Khaththab] a ku eka Talhah Bin Ubaidillah; 'Ha yini ndzi vona misisi ya wena yi tshovekile naswona yi ri na ritshuri endzhaku ka rifu ra Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, kumbexana vurhangeri bya n'wana wa buti wa wena byi ku endle u va ni gome, O Talha?' A hlamula; 'Ndzi lava vutumbelo eka Allah, entiyisweni ndzi antswa ku tlula wena ku nga endli sweswo, entiyisweni ndzi twe Murhumiwa wa Allah a ku: 'Hakunene, ndzi tiva xivulwa xa leswaku loko munhu a xi vula loko a langutane na rifu, hakunene u ta kuma moya wa yena wu ri eka xiyimo xo olova loko wu huma emirini wa yena naswona hi Siku ra ku pfuka ku ta va na ku vonakala,' kambe a ndzi si kuma nkarhi wo kombela Murhumiwa wa Allah sallallaahu.' 'alaihi wasallam hi swona naswona a nga ndzi byelanga hi swona, hi swona swi ndzi endlaka ndzi va tano,' ku vula Umar; 'Ndza swi tiva, kutani ku dzunisiwa hinkwako i ka Allah, a ku na swin'wana handle ka leswi a swi vuleke a ku ri xivulwa lexi a xi vuleke buti wa yena, ku nga 'Laa Ilaaha Illallaah'.' [Thalhah] u te; 'U vula ntiyiso'.
Imam Ahmad : 183
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَنْبَأَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً فِي كِتَابِكُمْ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ هِيَ قَالَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي } قَالَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَاللَّهِ إِنَّنِي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالسَّاعَةَ الَّتِي نَزَلَتْ فِيهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشِيَّةَ عَرَفَةَ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ
hi byerile [Ja’far Bin ‘Aun] u hi byerile [Abu ‘Umais] ku suka eka [Qais Bin Muslim] ku suka eka [Thariq Bin Syihab] u te; wanuna wa Muyuda u tile eka [Umar] kutani a ku; 'Oho Ndhuna ya Vatshembeki, hakunene u hlayile ndzimana ebukwini ya wena, leyi loko a yi paluxeriwe hina Vayuda, a hi ta va hi endle siku rero ri va holideyi.' Umar u vutisile; 'Hi yihi ndzimana yoleyo?' A hlamula; 'Allah u ri: 'Namuntlha ndzi ku hetisisile vukhongeri bya wena naswona ndzi ku hetisisile mikateko ya Mina'. -QS Al Ma'idah ndzimana ya 3- Hiloko Umar a ku; 'Hakunene, hakunene ndza swi tiva leswaku ndzimana leyi yi hlavuteriwile hi siku rihi naswona rini eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, ku nga hi siku ra Arafah, Ravuntlhanu nimadyambu'.
Imam Ahmad : 184
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ أَنَّ رَجُلًا رَمَى رَجُلًا بِسَهْمٍ فَقَتَلَهُ وَلَيْسَ لَهُ وَارِثٌ إِلَّا خَالٌ فَكَتَبَ فِي ذَلِكَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَكَتَبَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ مَوْلَى مَنْ لَا مَوْلَى لَهُ وَالْخَالُ وَارِثُ مَنْ لَا وَارِثَ لَهُ
[Waki’] U hi byerile [Sufyan] U hi byerile ku suka eka [Abdurrahman Bin Al Harith Bin ‘Ayyasy Bin Abu Rabi’ah] ku suka eka [Hakim Bin Hakim Bin ‘Abbad Bin Hunaif] ku suka eka [Abu Umamah Bin Sahl Bin Hunaif] leswaku wanuna un’wana u duvule wanuna un’wana hi miseve ku kondza a fa, kasi yena - mufi - a nga ri na yena handle buti wa yena wa manana, kutani eka mhaka yoleyo Abu Ubaidah Bin Jarrah u tsale papila eka [Umar] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Allah na Murhumiwa wa Yena i vahlayisi va loyi a nga riki na muhlayisi naswona buti wa manana i muhlayisi wa loyi a nga riki na muhlayisi’.
Imam Ahmad : 185
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ الْعَبْدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ شَيْخًا بِمَكَّةَ فِي إِمَارَةِ الْحَجَّاجِ يُحَدِّثُ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عُمَرُ إِنَّكَ رَجُلٌ قَوِيٌّ لَا تُزَاحِمْ عَلَى الْحَجَرِ فَتُؤْذِيَ الضَّعِيفَ إِنْ وَجَدْتَ خَلْوَةً فَاسْتَلِمْهُ وَإِلَّا فَاسْتَقْبِلْهُ فَهَلِّلْ وَكَبِّرْ
hi byerile [Waki’] U hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Abu Ya’fur Al ‘Abdi] u te; Ndzi twe [sheikh eMecca] hi nkarhi wa ku fuma ka Al Hajjaj a byela ku suka eka [Umar Bin Al Khaththab] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u n’wi byele a ku: ‘O Umar, u wanuna wa matimba, hikwalaho u nga khitikani eRibyeni ra Ntima, hikuva ri ta vavisa vanhu lava tsaneke. Loko u kuma Ribye ra Ntima ri nga ri na nchumu, kutani u n’wi tswontswa, naswona loko swi nga ri tano, kutani u langutana na yena u ri karhi u vula tahlil u endla takbir’.
Imam Ahmad : 186
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَبِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام صَدَقْتَ قَالَ فَتَعَجَّبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْ
Ku byeriwe hina [Waki’] Ku byeriwe hina [Kahmas] ku suka eka [Ibn Buraidah] ku suka eka [Yahya Bin Ya’mar] ku suka eka [Ibn Umar] leswaku Jibril u kombele Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam; 'Xana ripfumelo i yini?' Hiloko a hlamula a ku: ‘Mi fanele ku pfumela eka Allah, Tintsumi ta Yena, Varhumiwa va Yena, Siku ro Hetelela na le ka khombo lerinene na ro biha’. Kavaloko Gabriyele a ku eka yena; 'U vula ntiyiso'. Yena -Ibnu Umar- u te; ‘Hikokwalaho hi n’wi hlamarisile hikuva u vutisile ivi a swi tiyisekisa,’ ku vula yena; kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘I Jibril loyi a nga ta eka wena ku ta ku dyondzisa timhaka ta Deen ya wena’.
Imam Ahmad : 187
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عُرْوَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَقْبَلَ اللَّيْلُ وَقَالَ مَرَّةً جَاءَ اللَّيْلُ مِنْ هَهُنَا وَذَهَبَ النَّهَارُ مِنْ هَهُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ يَعْنِي الْمَشْرِقَ وَالْمَغْرِبَ
hi byerile [Waki’] U hi byerile [Hisyam Bin ‘Urwah] ku suka eka [tata wa yena ‘Urwah] ku suka eka [‘Ashim Bin Umar] ku suka eka [tata wa yena] u te; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko vusiku byi fika’ eka xiendlakalo xin’wana u te; 'Vusiku byi huma lahawani na nhlikanhi ku suka laha, kutani i nkarhi wa leswaku loyi a titsona swakudya a tshika ku titsona swakudya'. Leswi a a vula swona a ku ri evuxeni ni le vupela-dyambu.
Imam Ahmad : 188
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا إِسْرَائِيلُ بْنُ يُونُسَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى الثَّعْلَبِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ كُنْتُ مَعَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ الْهِلَالَ هِلَالَ شَوَّالٍ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَفْطِرُوا ثُمَّ قَامَ إِلَى عُسٍّ فِيهِ مَاءٌ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقَالَ الرَّجُلُ وَاللَّهِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا أَتَيْتُكَ إِلَّا لِأَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا أَفَرَأَيْتَ غَيْرَكَ فَعَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ خَيْرًا مِنِّي وَخَيْرَ الْأُمَّةِ رَأَيْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ مِثْلَ الَّذِي فَعَلْتُ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ ثُمَّ صَلَّى عُمَرُ الْمَغْرِبَ
hi byerile [Yazid] u hi byerile [Israil Bin Yunus] ku suka eka [Abdul A'la Ats Tsa`labi] ku suka eka [Abdurrahman Bin Abu Laila] u te; A ndzi ri na [Umar], hi xitshuketa munhu un’wana u tile eka yena kutani a ku; ‘Hakunene ndzi vone n’weti wa crescent tani hi xikombiso xa nhweti ya Shawwal,’ ku vula Umar; 'O vanhu, tshikani ku titsona swakudya'. Kutani a yima a yima eka xinwelo lexi teleke mati, kutani a endla ablution a sula ti khuf ta yena timbirhi, kutani wanuna loyi a ku; 'Hi Allah, O Amirul Mu'minin, a ndzi tanga eka wena handle ko ku vutisa hi mhaka leyi, xana u vone munhu un'wana handle ka wena a endla leswi?' Umar u hlamurile; 'Ina, ku na munhu loyi a ndzi tlulaka naswona u kahle ku fana na ummah.' Ndzi vone Abul Qasim sallallaahu ‘alaihi wasallam a endla tani hi leswi ndzi swi endleke, naswona a ambale nguvu yo koma ya Shamiyah leyi nga na makhumbi mambirhi ya mavoko, kutani a humesa mavoko ya yena ehansi ka nguvu’. Kutani Umar u endle xikhongelo xa Maghrib.
Imam Ahmad : 189
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يُحَرِّمْ الضَّبَّ وَلَكِنْ قَذِرَهُ و قَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ الْيَشْكُرِيِّ
hi byerile [Muhammad Bin Ja’far] U hi byerile [Sa’id] ku suka eka [Qatadah] ku suka eka [Sulaiman] ku suka eka [Jabir Bin Abdullah] leswaku [Umar Bin Al Khaththab] u te; 'Hakunene, Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam anga yirisanga ti monitor lizards kambe u titwe a nyenyetsa hi tona'. Naswona handle ka Muhammad u te; ku suka eka Sulaiman Al Yasykuri.
Imam Ahmad : 190
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ اسْتَأْذَنَهُ فِي الْعُمْرَةِ فَأَذِنَ لَهُ فَقَالَ يَا أَخِي لَا تَنْسَنَا مِنْ دُعَائِكَ وَقَالَ بَعْدُ فِي الْمَدِينَةِ يَا أَخِي أَشْرِكْنَا فِي دُعَائِكَ فَقَالَ عُمَرُ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ لِقَوْلِهِ يَا أَخِي
U hi byerile [Muhammad Bin Ja’far] U hi byerile [Syu’bah] ku suka eka [’Ashim Bin ‘Ubaidillah] ku suka eka [Salim] ku suka eka [Abdullah Bin Umar] ku suka eka [Umar] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, leswaku u n’wi kombele mpfumelelo wo endla Umrah, kutani u swi pfumelerile, u te: ‘Oho makwerhu wa mina, u nga hi rivali eka swikhongelo swa wena,’ naswona u vule loko a ri eMedina a ku: ‘Oho makwerhu wa mina hi katsa eka swikhongelo swa wena’. Kutani Umar u te; 'Ndzi swi rhandze njhani loko dyambu ri ri karhi ri huma hikwalaho ka marito ya yena; 'Oho makwerhu wa mina'.
Imam Ahmad : 191
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ سَمِعْتُ شُعْبَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ مَا نَعْمَلُ فِيهِ أَقَدْ فُرِغَ مِنْهُ أَوْ فِي شَيْءٍ مُبْتَدَإٍ أَوْ أَمْرٍ مُبْتَدَعٍ قَالَ فِيمَا قَدْ فُرِغَ مِنْهُ فَقَالَ عُمَرُ أَلَا نَتَّكِلُ فَقَالَ اعْمَلْ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَيَعْمَلُ لِلسَّعَادَةِ وَأَمَّا أَهْلُ الشَّقَاءِ فَيَعْمَلُ لِلشَّقَاءِ
hi byerile [Muhammad Bin Ja'far] U hi byerile [Syu'bah] na [Hajjaj] u te; Ndzi twe [Syu’bah] eka [’Ashim Bin ‘Ubaidillah] ku suka eka [Salim] ku suka eka [Ibn Umar] ku suka eka [Umar] leswaku u vutise Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam; 'Xana u ehleketa yini hi loko leswi hi swi endlaka i nchumu lowu simekiweke kumbe i nchumu wuntshwa kumbe lowu khomiweke?' A hlamula; ‘Mhaka yi kunguhatiwile,’ kutani Umar a vutisa; 'Xana a hi nge titshegi hi swona endzhaku?' kutani a hlamula a ku: ‘Endla, Wena Ibnul Khaththab, hikuva swilo swi ta olovisiwa eka un’wana ni un’wana, tanihi leswi eka lava nga exikarhi ka vini va ntsako, va nga ta endlela ntsako, kasi lava nga exikarhi ka vini va maxangu va ta endla hi mahlomulo.’
Imam Ahmad : 192
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ فَسَمِعَهُ يَقُولُ أَلَا وَإِنَّ أُنَاسًا يَقُولُونَ مَا بَالُ الرَّجْمِ فِي كِتَابِ اللَّهِ الْجَلْدُ وَقَدْ رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ وَلَوْلَا أَنْ يَقُولَ قَائِلُونَ أَوْ يَتَكَلَّمَ مُتَكَلِّمُونَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ زَادَ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا لَيْسَ مِنْهُ لَأَثْبَتُّهَا كَمَا نُزِّلَتْ
hi byerile [Husyaim] U hi byerile [Az Zuhri] ku suka eka ['Ubaidillah Bin 'Utbah Bin Mas'ud] u ndzi byerile [Abdullah Bin Abbas] U ndzi byerile [Abdurrahman Bin 'Auf] leswaku [Umar Bin Al Khaththab] u nyikele dyondzo emahlweni ka vanhu naswona yena -Abdurrahman- u n'wi twile a ku; 'Tiva, entiyisweni vanhu va ri xana ku na nawu wo khandziya hi maribye? Hambi leswi eka Buku ya Allah ku nga na nawu wa ku ba ntsena. Hakunene, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u endlile nawu wa ku khandziya hi maribye naswona hi tlhele hi endla nawu wa ku khandziya hi maribye endzhaku ka yena, loko vanhu va nga ta vula kumbe ku vulavula, leswaku Umar u engetele swo karhi eka Buku ya Allah leswi nga huma eka yena, a ndzi ta va ndzi swi bohile tani hi leswi a swi paluxeke’.
Imam Ahmad : 193
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ خُمَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ ابْنِ السِّمْطِ أَنَّهُ أَتَى أَرْضًا يُقَالُ لَهَا دَوْمِينُ مِنْ حِمْصَ عَلَى رَأْسِ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ مِيلًا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقُلْتُ لَهُ أَتُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَفْعَلُ كَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
hi byerile [Muhammad Bin Ja'far] U hi byerile [Syu'bah] u te; Ndzi twe [Yazid Bin Khumair] a byela eka [Habib Bin ‘Ubaid] ku suka eka [Jubair Bin Nufair] ku suka eka [Ibn Simthi] leswaku u fike endhawini leyi vuriwaka Daumain eHimsha khume-nhungu wa tikhilomitara ekule, kutani a khongela ti-rak’ah timbirhi, kutani ndzi n’wi vutisile; 'Xana u khongerile ti rak'ah timbirhi?' Kutani a hlamula; 'Ndzi vone [Umar Bin Al Khaththab] eDzul Khulaifah -bir Ali- a khongela ti rak'ah timbirhi, kutani ndzi n'wi vutisa, a hlamula; 'Nchumu wun'we ntsena hi leswaku ndzi endle leswi ndzi swi voneke eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam' kutani a ku; 'Xana Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam' u endle yini.'
Imam Ahmad : 194
قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا أَحْمَد بْن حَنْبَلٍ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ : مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ النَّاسَ فَقَالَ عُمَرُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ انْقَلَبْتُ مِنْ السُّوقِ فَسَمِعْتُ النِّدَاءَ فَمَا زِدْتُ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَالْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ
hi byerile Abu Abdurrahman U hi byerile Ahmad Bin Hanbal; Ndzi hlayele [Abdurrahman Bin Mahdi] leyi hlayekaka, [Malik] ku suka eka [Ibnu Shihab] ku suka eka [Salim Bin Abdullah] ku suka eka [Ibnu Umar] u te; ‘Un’wana wa vanghana va Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u nghene emosque hi Ravuntlhanu, loko [Umar Bin Al Khaththab] a ri karhi a nyikela dyondzo emahlweni ka vanhu, kutani Umar a vutisa; 'I nkarhi muni?' Hiloko a hlamula; 'O Amirul Mukminin ndzi vuyile hi le makete kutani ndzi twa xirhambo xa xikhongelo naswona a ndzi endlanga nchumu handle ka loko ndzi hatle ndzi endla ablution'. Kutani Umar u vutisile; 'Na ku endla ablution ntsena? Hambi leswi se mi swi tivaka leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) u lerisile ku hlamba.
Imam Ahmad : 195
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ الْمُشْرِكُونَ لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى تُشْرِقَ الشَّمْسُ عَلَى ثَبِيرٍ فَخَالَفَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَفَاضَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ
Loko a hi byerile [Abdurrahman] ku suka eka [Sufyan] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [‘Amru Bin Maimun] ku suka eka [Umar Bin Al Khaththab] u te; 'Va-potheist a va sukanga eMudzdalifah ku kondza dyambu ri huma eTsabir, kutani Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a nga pfumelelani na vona kutani a suka eMudzdalifah dyambu ri nga si pela'.
Imam Ahmad : 196
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ حَتَّى لَا أَدَعَ إِلَّا مُسْلِمًا
U hi byerile [Abdurrazzaq] u hi byerile [Ibnu Juraij] U ndzi byerile [Abu Az Zubair] leswaku u twe [Jabir Bin Abdullah] a ku; U ndzi byerile [Umar Bin Al Khaththab], leswaku u twe Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Hakunene ndzi ta hlongola Vayuda na Vakriste eNhlohleni ya Arabia, leswaku ndzi nga siyi eka yona handle ka Mamoslem’.
Imam Ahmad : 197
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَيْنَا هُوَ قَائِمٌ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَدَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَادَاهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ إِنِّي شُغِلْتُ الْيَوْمَ فَلَمْ أَنْقَلِبْ إِلَى أَهْلِي حَتَّى سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَلَمْ أَزِدْ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتُمْ وَفِي مَوْضِعٍ آخَرَ وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ
hi byerile [Abdurrazzaq] U hi byerile [Ma’mar] ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka [Salim] ku suka eka [tata wa yena] leswaku loko [Umar Bin Al Khaththab] a yima ku nyikela dyondzo hi Ravuntlhanu, hi xitshuketa un’wana wa vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u nghene, kutani Umar a n’wi vitana a ku: ‘I nkarhi muni?’. Hiloko a hlamula a ku: ‘Namuntlha ndzi khomekile naswona a ndzi tlheleli endyangwini wa mina ku kondza ndzi twa xirhambo xa xikhongelo, kutani a ndzi engeteli nchumu handle ka loko ndzi hatla ndzi hlamba, ’ kutani Umar u vutisile: ‘Na wena u hlamba? Xana a wu swi tivi, ' eka xitlhokovetselo xin'wana 'Xana a wu swi tivi leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam u lerisile ku hlamba'.
Imam Ahmad : 198
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ يَعْنِي ابْنَ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
hi byerile [Hasyim Bin Al Qasim] U hi byerile [Ikrimah i.e. Ibn 'Ammar] U ndzi byerile [Vona Al Hanafi Abu Zamil] u te; U ndzi byerile [Abdullah Bin Abbas] U ndzi byerile [Umar Bin Al Khaththab] u te; loko nyimpi ya Khaibar yi humelela ntlawa wa vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam wu tile eka yena, wu ku; so and so was martyred so and so was martyred, kutani va hundza hi wanuna un’wana va ku; so and so u dlayiwile ripfumelo, kutani Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘E-e, entiyisweni ndzi n’wi vonile a ya etiheleni hikwalaho ka lapi kumbe jazi leri a ri yiveke’. Kutani Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Oho Ibnul Khaththab, famba u ya byela vanhu leswaku a ku na munhu loyi a nga ta nghena etilweni handle ka lava pfumelaka’. Umar u te; kutani ndzi huma ndzi ya vitana vanhu; 'Tiva leswaku a ku na munhu loyi a nga ta nghena eTilweni handle ka lava pfumelaka'.
Imam Ahmad : 199
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْفُرَاتِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الدِّيْلِيِّ قَالَ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ وَقَدْ وَقَعَ بِهَا مَرَضٌ فَهُمْ يَمُوتُونَ مَوْتًا ذَرِيعًا فَجَلَسْتُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرٌ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرٌ فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِالثَّالِثَةِ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا شَرٌّ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ فَقُلْتُ وَمَا وَجَبَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ قُلْتُ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا مُسْلِمٍ شَهِدَ لَهُ أَرْبَعَةٌ بِخَيْرٍ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ قَالَ قُلْنَا أَوْ ثَلَاثَةٌ قَالَ أَوْ ثَلَاثَةٌ فَقُلْنَا أَوْ اثْنَانِ قَالَ أَوْ اثْنَانِ ثُمَّ لَمْ نَسْأَلْهُ عَنْ الْوَاحِدِ
hi byerile [Abdullah Bin Yazid] U hi byerile [Daud ku nga Ibn Abil Furath] U ndzi byerile [Abdullah Bin Buraidah] ku suka eka [Abul Aswad Ad Daili] u te; loko ndzi fika eMedina, ku ve na ntungu kwalaho, vo tala va vona va file hi ndlela yo chavisa, kutani ndzi tshama etlhelo ka Umar, hi xitshuketa ntsumbu wu hundza emahlweni ka yena, naswona ntsumbu wu dzunisiwile hi vunene, Umar u vurile; ‘Wajib’ kutani ntsumbu wun’wana wu hundza kutani ntsumbu wu dzunisiwa hi musa kutani a ku; ‘Wajib’ kutani a hundza hi ntsumbu wa vunharhu naswona ku biha ka ntsumbu ku paluxiwile, [Umar] u vurile; ‘Swi laveka’ kutani ndzi vutisa; 'Xana ku boha swi vula yini, O Amirul Mukminin?' A hlamula; Ndzi vule tani hi leswi Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a vuleke swona: ‘Loko Mumoslem a voniwa hi vanhu va mune lavanene, Allah u ta n’wi nghenisa eTilweni’. Hi vutisa; 'Ku vuriwa yini hi tinharhu?' U hlamule a ku: ‘Kumbe vanharhu?’ Hi vutisile nakambe; 'Ku vuriwa yini loko vambirhi?' U hlamurile a ku: 'Kumbe swimbirhi'. Kutani a hi vutisi loko un'we'.
Imam Ahmad : 200
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنِي بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ هُبَيْرَةَ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ أَبَا تَمِيمٍ الْجَيْشَانِيَّ يَقُولُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّكُمْ تَتَوَكَّلُونَ عَلَى اللَّهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزُقُ الطَّيْرَ تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا
hi byerile [Abu Abdurrahman] U hi byerile [Haiwah] u ndzi byerile [Bakar Bin 'Amru] leswaku u twe [Abdullah Bin Hubairah] a ku; leswaku u twe [Abu Tamim Al Jaisyani] a ku; leswaku u twe [Umar Bin Al Khaththab] a hlamusela leswaku u twe Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Loko u veka ku tshemba ka wena eka Allah hi ku tshemba ka ntiyiso, hakunene u ta ku nyika swakudya, tanihi leswi a nyikeke swakudya eka swinyenyana leswi sukaka nimixo swi nga ri na nchumu ivi swi vuya swi tele’.