Imam Ahmad : 181
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ أَنَا سَأَلْتُهُ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ يَوْمَ جُمُعَةٍ فَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا قَدْ نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ وَلَا أُرَاهُ إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي وَإِنَّ أَقْوَامًا يَأْمُرُونِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضِيعَ دِينَهُ وَلَا خِلَافَتَهُ وَالَّذِي بَعَثَ بِهِ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ عَجِلَ بِي أَمْرٌ فَالْخِلَافَةُ شُورَى بَيْنَ هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ وَإِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ قَوْمًا سَيَطْعُنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا ضَرَبْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ فَإِنْ فَعَلُوا فَأُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكَفَرَةُ الضُّلَّالُ وَإِنِّي لَا أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ الْكَلَالَةِ وَمَا أَغْلَظَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مُنْذُ صَاحَبْتُهُ مَا أَغْلَظَ لِي فِي الْكَلَالَةِ وَمَا رَاجَعْتُهُ فِي شَيْءٍ مَا رَاجَعْتُهُ فِي الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ يَا عُمَرُ أَلَا تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ فَإِنْ أَعِشْ أَقْضِي فِيهَا قَضِيَّةً يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ فَإِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقْسِمُوا فِيهِمْ فَيْئَهُمْ وَيَعْدِلُوا عَلَيْهِمْ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا أَشْكَلَ عَلَيْهِمْ مِنْ أَمْرِهِمْ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَجَدَ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فِي الْمَسْجِدِ أَمَرَ بِهِ فَأُخِذَ بِيَدِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ وَمَنْ أَكَلَهُمَا فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا
Yenna-aɣ-d [Yahya Bin Saɛid] steqsaɣ-t, Yenna-aɣ-d [Hsyyam] Yenna-aɣ-d [Qatadah] seg [Salim Bin Abul Jaɛd] seg [Maɛdan Bin Abu Thalhah Al Yaɛmari] belli [Umar Bin Al Khaththab] ibedd ɣef minbar ass n ljemɛa yerna yeẓẓall Ṛebbi Rasulullah sallallahu ’alaihi wasallam d Abu Bakr yenna-d syenna; ‘’Ssawleɣ targit ɣileɣ d lbeṛhan belli ad d-tas lmut-iw, ḥesbeɣ-d amzun d aɛebbuḍ i yi-d-yesqedcen snat n tikkal’ -yenna-d Ma’dan; netta -Umar- yebder-d belli ayaẓiḍ-nni d azeggaɣ, - syin nniɣ-as i Asma’ bint Umais, tameṭṭut n Abu Bakr, ihi tenna-d ; ‘Argaz n Ajam -aberrani/war ma d aɛrab- ad k-ineɣ’. Yenna-d Ɛumar; 'U s tidett, imdanen nnan-iyi-d ad sbeddeɣ amḍebber, yerna s tidett, Öebbi ur ixeddem ara ddin-is d tmehla-s, s wayes i d-iceggeɛ Nnbi-s, ma yella lmut tezwar-iyi, ad fkeɣ tamsalt-agi akken ad tt-id-sqedcen gar sḍis n yemdanen, asmi yella Nnbi sallallahu 'alaihi wasallah '. gar-asen tgaḍ lḥeqq fell-ak ilaq ad tesleḍ yerna ad tḍefreḍ, yerna s tidet ẓriɣ llan yemdanen ara yesxeṣren tamsalt-a yerna ad ten-nɣeɣ s ifassen-iw ɣef lsas n Lislam, d nutni ay d iɛdawen n Rebbi, d ikafriwen d yibiḍanen, s Rebbi ur ttaǧǧaɣ ara ayen ay iyi-d-iɛuhed Rabb-inu kra n wayen yesɛan azal ugar n win n re kalalah ur yeǧǧi ara deffir-s baba d mmi-s -, yerna s Rebbi Nnbi sallallaahu 'alaihi wasallam ur iyi-d-iwekked ara kra seg zik i d-yezrin s lǧehd-is ɣur-i deg temsalt n Al kalalah, armi d asmi i d-yesbedd aḍad-is ɣer yidmaren-iw, yenna-yi-d : 'D ayen i k-iɛeǧben deg Shoif, e n Surah i ash'. ma yella ddreɣ, ad qeddṛeɣ tamsalt s ṛṛay i izemren ad t-issin wid iɣerren d wid ur iɣerren ara, yerna cehhdeɣ-d allah ɣef yimḍebbren n tmurt, uceggeɣ-ten kan akken ad slemden i medden ɣef tɣawsiwin-nsen n ddin yerna akken ad sfehmen sunna n Nnbi-nsen sallallaahu ‘alaihi wasallam, then ect me know two in ur ttwaliɣ ara anagar d akken d imesbaṭliyen, dɣa d lḥemmeẓ d lḥemmeẓ, s Rebbi ẓriɣ Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yessusem rriḥa-nni seg yiwen n wergaz, sakkin yumer-it ad yeṭṭef afus-is, sakkin ad yeffeɣ seg tmesgida alamma yewweḍ ɣer Baqi’, ihi win ara ten-yeččen deg sin ulac din stilme co’.
Imam Ahmad : 182
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لِطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ مَا لِي أَرَاكَ قَدْ شَعِثْتَ وَاغْبَرَرْتَ مُنْذُ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّكَ سَاءَكَ يَا طَلْحَةُ إِمَارَةُ ابْنِ عَمِّكَ قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ إِنِّي لَأَجْدَرُكُمْ أَنْ لَا أَفْعَلَ ذَلِكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَا يَقُولُهَا أَحَدٌ عِنْدَ حَضْرَةِ الْمَوْتِ إِلَّا وَجَدَ رُوحَهُ لَهَا رَوْحًا حِينَ تَخْرُجُ مِنْ جَسَدِهِ وَكَانَتْ لَهُ نُورًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلَمْ أَسْأَلْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا وَلَمْ يُخْبِرْنِي بِهَا فَذَلِكَ الَّذِي دَخَلَنِي قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَنَا أَعْلَمُهَا قَالَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَمَا هِيَ قَالَ هِيَ الْكَلِمَةُ الَّتِي قَالَهَا لِعَمِّهِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ طَلْحَةُ صَدَقْتَ
Mi aɣ-d-yenna [Ɛebdellah Bin Numair] seg [Mujalid] seg [Amir] seg [Jabir Bin Ɛebdellah] yenna-d; Sliɣ [Umar Bin Al Khaththab] yenna-as i Talha Bin Ubaidillah; ‘Acuɣer ttwaliɣ iɣes-ik yettwasfeḍ yerna d aɣebbar deffir n tmettant n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, ahat tmehla n mmi-s n xali-k tessexṣer-ik, a Talha?’. Yerra-yas-d; 'Nekk ttnadiɣ ɣef Öebbi, s tidett, nekk ḥemmleɣ-k ur txeddmeḍ ara akka, s tidett, sliɣ i Umazan n Öebbi yenna-d: "S tidett, ssneɣ yiwet n tefyirt ma yella amdan yenna-tt-id mi ara iqabel lmut, ad yaf s tɣawla ṛṛuḥ-is deg tegnit isehlen mi ara d-yeffeɣ seg tfekka-s yerna deg wass n tnekra, ur yelli ara lweqt n tfekka-s". Amazan n Rebbi sallallahu alaihi wasallam fell-as yerna ur iyi-d-yenni ara fell-as, d ayen i yi-d-yesbedden akka, i d-yenna Umar ; ‘Ssneɣ, ihi lḥemd akk d ayla n Rebbi, ulac nniḍen anagar ayen i d-yenna d tafyirt i d-yenna i xal-is, d tin n ‘Laa Ilaaha Illallaah’. [Thalha] inna; 'Tesɛiḍ lḥeqq'.
Imam Ahmad : 183
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَنْبَأَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً فِي كِتَابِكُمْ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ هِيَ قَالَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي } قَالَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَاللَّهِ إِنَّنِي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالسَّاعَةَ الَّتِي نَزَلَتْ فِيهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشِيَّةَ عَرَفَةَ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ
Yenna-aɣ-d [Jaɛfar Bin Ɛun] yenna-aɣ-d [Abu Umais] seg [Qais Bin Muslim] seg [Thariq Bin Syihab] yenna-d; yusa-d yiwen wergaz n Wudayen ɣer [Umar], yenna-as; ‘A Ameqqran n Yimumen, s tidet, teɣriḍ yiwen n ayat deg wedlis-ik, lemmer ad d-yeffeɣ fell-aɣ nekni s Wudayen, tili nerra ass-nni d ass n lɛid.’ Yesteqsa-t Ɛumar; ‘D acu n ayat-nni?’. Yerra-yas-d; Iqqaô Öebbi: ass-a, kemmle$-awen ddin nnwen, kemmle$-awen lbaraka-w. -QS Al Ma'idah ayat 3- Ihi yenna Umar; ‘S tidet, ẓriɣ s tidett d acu n wass d melmi i d-yewweḍ ayat-agi i Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, dɣa deg wass n Ḥarafah, ass n ljemɛa tameddit’.
Imam Ahmad : 184
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ أَنَّ رَجُلًا رَمَى رَجُلًا بِسَهْمٍ فَقَتَلَهُ وَلَيْسَ لَهُ وَارِثٌ إِلَّا خَالٌ فَكَتَبَ فِي ذَلِكَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَكَتَبَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ مَوْلَى مَنْ لَا مَوْلَى لَهُ وَالْخَالُ وَارِثُ مَنْ لَا وَارِثَ لَهُ
Yettwaḥseb-aɣ-d [Waki’] Yettwaḥseb-aɣ-d [Sufyan] seg [Abdurrahman Bin Al Harits Bin ‘Ayyasy Bin Abu Rabi’ah] seg [Hakim Bin Hakim Bin ‘Abbad Bin Hunaif] seg [Abu Umamah Bin Sahl Bin Hunaif] belli yiwen n wergaz nniḍen yessufeɣ-d tiyita s rrṣaṣ. ameɣnas- ur yesɛi ara ikersiyen anagar xali n yemma-s, dɣa deg tegnit-nni, Abu Ubaidah Bin Jarrah yura-d tabrat i [Umar] belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Allah d Umazan-is d iɛessasen i yemdanen ur nesɛi ara iɛessasen yerna xali n yemma-s ur sɛin ara iɛessasen i yemdanen ur nesɛi ara iɛessasen.
Imam Ahmad : 185
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ الْعَبْدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ شَيْخًا بِمَكَّةَ فِي إِمَارَةِ الْحَجَّاجِ يُحَدِّثُ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عُمَرُ إِنَّكَ رَجُلٌ قَوِيٌّ لَا تُزَاحِمْ عَلَى الْحَجَرِ فَتُؤْذِيَ الضَّعِيفَ إِنْ وَجَدْتَ خَلْوَةً فَاسْتَلِمْهُ وَإِلَّا فَاسْتَقْبِلْهُ فَهَلِّلْ وَكَبِّرْ
Yenna-aɣ-d [Waki’] Yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Abu Yaɛfur Al’Abdi] yenna-d; Sliɣ [yiwen n ccix deg Mekka] deg tallit n tgelda n Al Hajjaj ay d-yennan seg [Umar Bin Al Khaththab] dakken Nnbi (Nnbi) yenna-as: “A Umar, kečč d argaz ijehden, dɣa ur ttɛeṭṭileḍ ad t-teččareḍ deg Weẓru Aberkan, imi aya ad iḍurr imdanen ixuṣṣen. Ma tufiḍ Adɣaɣ Aberkan d alemmas, syen ssuḍ-it, ma ulac, ssin akin qbel-it deg wakud aydeg ara d-tiniḍ tahlil yerna ad tgeḍ takbir.
Imam Ahmad : 186
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَبِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام صَدَقْتَ قَالَ فَتَعَجَّبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْ
Iqqar-aɣ-d [Waki’] Iqqar-aɣ-d [Kahmas] seg [Ibn Buraidah] seg [Yahya Bin Yaɛmar] seg [Ibn Umar] belli Jibril yessuter seg Nnbi s.al.allah; ‘D acu i d liman?’. Ihi, yerra-yas-d: “Ilaq a ttamnem s Öebbi, s Lmalayekkat iS, s imazanen iS, s wass aneggaru, s lxir akked yir lxir”. Dɣa yenna-yas Jibril; 'Tesɛiḍ lḥeqq'. Netta -Ibnu Ɛumer- yenna; ‘Ihi nesteɛṛef fell-as imi i d-yesteqsa, syin yesseḍfer-it-id,’ i d-yenna; syen yenna-d Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam : 'D Jibril i d-yusan ɣur-k akken ad ak-isselmed timsal n Ddin-ik'.
Imam Ahmad : 187
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عُرْوَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَقْبَلَ اللَّيْلُ وَقَالَ مَرَّةً جَاءَ اللَّيْلُ مِنْ هَهُنَا وَذَهَبَ النَّهَارُ مِنْ هَهُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ يَعْنِي الْمَشْرِقَ وَالْمَغْرِبَ
Yenna-aɣ-d [Waki’] Yenna-aɣ-d [Hsyam Bin Urwah] seg [baba-s Urwah] seg [Ashim Bin Umar] seg [baba-s] yenna-d; Yenna-d Rasulullah ssalllahu ‘alaihi wasallam: ‘Ma yeɣli-d yiḍ’ deg yiwet n tegnit nniḍen yenna-d; ‘Iḍ yettas-d seg dagi, ass yettkemmil seg dagi, syin d lawan ad yeqḍeɛ umdan yettwaẓummen’. Ayen yebɣa ad d-yini d agmuḍ d lɣerb.
Imam Ahmad : 188
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا إِسْرَائِيلُ بْنُ يُونُسَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى الثَّعْلَبِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ كُنْتُ مَعَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ الْهِلَالَ هِلَالَ شَوَّالٍ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَفْطِرُوا ثُمَّ قَامَ إِلَى عُسٍّ فِيهِ مَاءٌ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقَالَ الرَّجُلُ وَاللَّهِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا أَتَيْتُكَ إِلَّا لِأَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا أَفَرَأَيْتَ غَيْرَكَ فَعَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ خَيْرًا مِنِّي وَخَيْرَ الْأُمَّةِ رَأَيْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ مِثْلَ الَّذِي فَعَلْتُ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ ثُمَّ صَلَّى عُمَرُ الْمَغْرِبَ
Yenna-aɣ-d [Yazid] yenna-aɣ-d [Isṛayil Bin Yunus] seg [Abdul Aɛla Ats Tsa`labi] seg [Abdurrahman Bin Abu Laila] yenna-d; Nekk lliɣ ɣer [Umar], deg yiwet n tikkelt, yusa-d ɣur-s yiwen yenna-as; ‘’S tidet ẓriɣ ayyur n tmeẓẓuɣt d aɛeqqa n wayyur n Ṣewwal’’, i d-yenna Umar; ‘A imdanen, rẓem aẓummu’. Syin ibedd ɣer yiwen n lqahwa yeččuren d aman, syin yexdem ţţaẓẓit, yesfeḍ sin n yikhuf-is, syin yenna-d wergaz-nni; ‘S Ṛebbi, a Amirul Mu’minin, ur d-usiɣ ara ɣur-k anagar akken ad k-steqsiɣ ɣef waya, twalaḍ wayeḍ ur nelli d kečč i ixeddmen aya?’. Yerra-yas-d Ɛumar; ‘Ih, yella win i yi-iḥemmlen yerna d ayen yelhan am umma. Ẓriɣ Abul Qasim sllallahu alaihi wasallam ixeddem akken ay t-xedmeɣ, yerna yella yelsa lqecc n Shamiyah ẓẓayen s snat n tɣawsiwin n tmeẓẓuɣt, sakkin yessuffeɣ-d ifassen-nnes seg ddaw lqecc-nni’. Syin, Ɛumar yexdem taẓallit n Lmeɣrib.
Imam Ahmad : 189
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يُحَرِّمْ الضَّبَّ وَلَكِنْ قَذِرَهُ و قَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ الْيَشْكُرِيِّ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed Bin Jaɛfar] Yenna-aɣ-d [Saɛid] seg [Qatadah] seg [Suliman] seg [Jabir Bin Ɛebdellah] belli [Umar Bin Al Khaththab] yenna-d; ‘D tidet, Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam ur iḥerrem ara tiẓegwa n tmuɣli maca yeḥsa s lqella n tmussni fell-asent’. U s zyada Muḥemmed yenna; seg Suleiman Al Yasykuri.
Imam Ahmad : 190
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ اسْتَأْذَنَهُ فِي الْعُمْرَةِ فَأَذِنَ لَهُ فَقَالَ يَا أَخِي لَا تَنْسَنَا مِنْ دُعَائِكَ وَقَالَ بَعْدُ فِي الْمَدِينَةِ يَا أَخِي أَشْرِكْنَا فِي دُعَائِكَ فَقَالَ عُمَرُ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ لِقَوْلِهِ يَا أَخِي
Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed Bin Jaɛfar] Yenna-aɣ-d [Syuɛba] seg [Ashim Bin Ubaidillah] seg [Salim] seg [Abdullah Bin Umar] seg [Umar] seg Nnbi sallallaahu ‘alaihi dother wasallam, belli yessuter-as ttesriḥ akken ad t-nexdem, yenna-yaɣ-d ur t-yexdim ara. deg tẓallit-ik,’ yerna yenna-d mi yella deg Lmedina: ‘A gma, ssekcem-aɣ deg tẓallit-ik’. Ihi Ɛumar yenna-d; ‘Amek i t-ḥemmleɣ mi d-yeffeɣ yiṭij ɣef ljal n wawalen-is; 'A gma'.
Imam Ahmad : 191
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ سَمِعْتُ شُعْبَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ مَا نَعْمَلُ فِيهِ أَقَدْ فُرِغَ مِنْهُ أَوْ فِي شَيْءٍ مُبْتَدَإٍ أَوْ أَمْرٍ مُبْتَدَعٍ قَالَ فِيمَا قَدْ فُرِغَ مِنْهُ فَقَالَ عُمَرُ أَلَا نَتَّكِلُ فَقَالَ اعْمَلْ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَيَعْمَلُ لِلسَّعَادَةِ وَأَمَّا أَهْلُ الشَّقَاءِ فَيَعْمَلُ لِلشَّقَاءِ
Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed Bin Jaɛfar] Yenna-aɣ-d [Syuɛba] d [Hajjaj] yenna-d; Sliɣ [Syuɛbah] seg [Ashim Bin Ubaidillah] seg [Salim] seg [Ibn Umar] seg [Umar] belli yessuter seg Nnbi s.al.allah; ‘D acu i d-tenniḍ ma yella ayen nexdem d ayen yettwasbedden neɣ d ayen amaynut neɣ yettwaṭṭef?’. Yerra-yas-d; ‘Tamsalt tettwasbedd,’ syin yesteqsa Umar; ‘Ur t-nettkel ara sdeffir-s?’. syin yerra-yas-d : « Xdem-it, a Ibnul Khaththab, acku ad sfehment temsal i yal yiwen, ma d wid yellan seg yimawlan n lferḥ, ad xedmen i lferḥ, ma d wid yellan seg yimawlan n lḥif ad xedmen i lbaḍna ».
Imam Ahmad : 192
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ فَسَمِعَهُ يَقُولُ أَلَا وَإِنَّ أُنَاسًا يَقُولُونَ مَا بَالُ الرَّجْمِ فِي كِتَابِ اللَّهِ الْجَلْدُ وَقَدْ رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ وَلَوْلَا أَنْ يَقُولَ قَائِلُونَ أَوْ يَتَكَلَّمَ مُتَكَلِّمُونَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ زَادَ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا لَيْسَ مِنْهُ لَأَثْبَتُّهَا كَمَا نُزِّلَتْ
Yenna-yaɣ-d [Husyaim] Yenna-yaɣ-d [Az Zuhri] seg [Ubaidillah Bin Utbah Bin Mas’ud] yenna-yi-d [Abdullah Bin Abbas] Yenna-yi-d [Abdurrahman Bin ‘Auf] belli [Umar Bin Al Khaththab] yefka-as lxedma netta zdat-Ab Al Khaththab; ‘’Ssen, di tidett qqaren-d medden yella lqanun n uẓru? Xas, di Tezmamt n Öebbi, ala lqanun n uâekkaz. D tidet, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yesseḍra-d lqanun n weẓru yerna nexdem daɣen lqanun n weẓru deffir-s, lemmer ur d-qqaren ara medden neɣ ur ttmeslayen ara, belli Ɛumar yerna-d kra deg Wedlis n Öebbi ur d-yekki seg-s, tili ad t-id-sbeddeɣ akken i t-id-yesban’.
Imam Ahmad : 193
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ خُمَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ ابْنِ السِّمْطِ أَنَّهُ أَتَى أَرْضًا يُقَالُ لَهَا دَوْمِينُ مِنْ حِمْصَ عَلَى رَأْسِ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ مِيلًا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقُلْتُ لَهُ أَتُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَفْعَلُ كَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed Bin Jaɛfar] Yenna-aɣ-d [Syuɛbah] yenna-d; Sliɣ [Yazid Bin Khumair] yettmeslay-d seg [Habib Bin Ḥubaid] seg [Jubair Bin Nufair] seg [Ibn Simthi] belli yusa-d ɣer yiwen n wemkan umi semman Daumain deg Himsha ɣef tmanya n yikilumitren, sakkin, yeẓẓal snat n rraqaɛat, dɣa steqsaɣ-t; 'Teẓẓalḍ snat n rraqat?' Dɣa yerra-yas-d; ‘Ẓriɣ [Umar Bin Al Khaththab] deg Dzul Khulaifa -bir Ali- yettẓalla snat n rraqaɛat, sakkin steqsaɣ-t, yerra-d; ‘Ayen yellan kan d akken xedmeɣ ayen walaɣ seg Umazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam’ neɣ yenna-d; 'Acu iga Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam'.
Imam Ahmad : 194
قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا أَحْمَد بْن حَنْبَلٍ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ : مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ النَّاسَ فَقَالَ عُمَرُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ انْقَلَبْتُ مِنْ السُّوقِ فَسَمِعْتُ النِّدَاءَ فَمَا زِدْتُ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَالْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ
Yenna-yaɣ-d Abu Ɛebdurrahman Yenna-aɣ-d Aḥmad Bin Hanbal; Qriɣ i [Abdurrahman Bin Mahdi] ay d-yeqqaren, [Malik] seg [Ibnu Shihab] seg [Salim Bin Abdullah] seg [Ibnu Umar] yenna-d; ‘Yiwen seg yemdukal n Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yekcem ɣer tmesgida ass n ljemɛa, deg wakud ay deg [Umar Bin Al Khaththab] yella yettakf-d lḥeqq sdat medden, sakkin, Umar yesteqsa-t; 'Acḥal n wakud?' Ihi yerra-yas-d; ‘A Amirul Mukminin uɣaleɣ-d seg ssuq sakkin sliɣ i tẓallit yerna ur xedmeɣ ara kra siwa ma sxedmeɣ s tɣawla’. Ihi Ɛumar yesteqsa; ‘’D t’eqleḍ kan? Ula ma teẓram yakan belli Amazan n Ṛebbi (s.a.w) yumeṛ ad t-id-sfeḍḍen.
Imam Ahmad : 195
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ الْمُشْرِكُونَ لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى تُشْرِقَ الشَّمْسُ عَلَى ثَبِيرٍ فَخَالَفَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَفَاضَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ
Mi aɣ-d-yenna [Abdurrahman] seg [Sufyan] seg [Abu Ishaq] seg [Amru Bin Maimun] seg [Umar Bin Al Khaththab] yenna-d; ‘Imuṣriḥen ur ffɣen ara seg Mudzdalifa alamma d asmi ay d-yeffeɣ yiṭij seg Tsabir, dɣa Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam ur yeqbil ara yid-sen yerna ffɣen seg Mudzdalifa uqbel ma yeɣli yiṭij’.
Imam Ahmad : 196
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ حَتَّى لَا أَدَعَ إِلَّا مُسْلِمًا
Yenna-aɣ-d [Abdurrazzaq] yenna-aɣ-d [Ibnu Jurayj] Yenna-yi-d [Abu Az Zubair] belli yesla [Jabir Bin Abdellah] yenna-d; Yenna-yi-d [Umar Bin Al Khaththab], belli yesla i Umazan n Öebbi sallallahu alaihi wasallam yenna-d: “S tidet, ad ssufɣeɣ Udayen ed Yimasiḥiyen seg Tegzirt Taɛṛabt, akken ur ttaǧǧaɣ deg-s ala Inselmen”.
Imam Ahmad : 197
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَيْنَا هُوَ قَائِمٌ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَدَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَادَاهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ إِنِّي شُغِلْتُ الْيَوْمَ فَلَمْ أَنْقَلِبْ إِلَى أَهْلِي حَتَّى سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَلَمْ أَزِدْ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتُمْ وَفِي مَوْضِعٍ آخَرَ وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ
Nnan-aɣ-d [Abdurrazzaq] Nnan-aɣ-d [Maɛmar] seg [Az Zuhri] seg [Salim] seg [baba-s] belli asmi ay d-yekker [Umar Bin Al Khaththab] akken ad d-iberreḥ ass n ljemɛa, deg yiwet n tikkelt, yekcem-d yiwen seg yemdukal n Nnbi, s.al.allah, s.al.allah; 'Acḥal n wakud?' Ihi yerra-yas-d; ‘Ass-a lliɣ ttḥulfuɣ s lxedma yerna ur uɣaleɣ ara ɣer twacult-iw alamma sliɣ i tẓallit, syin ur rniɣ ara kra siwa ma ṛuḥeɣ srid ɣer wudman’, syin yesteqsa-d Umar; ‘Wudhu ula d netta? Ur teẓriḍ ara yakan,’ deg yiwen n uḍris niḍen ‘Ur teẓriḍ ara yakan belli Amazan n Öebbi sallallahu ‘alaihi wasallam yumer ad t-tessired’.
Imam Ahmad : 198
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ يَعْنِي ابْنَ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
Yenna-yaɣ-d [Hasyim Bin Al Qasim] Yenna-yaɣ-d [Ikrimah i.e. Ibn Ɛemmar] Yenna-yi-d [Ẓer Al Hanafi Abu Zamil] yenna-d; Yenna-yi-d [Abdellah Bin Ɛebbas] Yenna-yi-d [Umar Bin Al Khaththab] yenna-d; mi d-yeḍra lgirra n Xaybar, usan-d ɣur-s yiwet n terbaɛt seg yemdukal n Nnbi s.al.al.allahu ‘alaihi wasallam, nnan-as; akka d wakka yettwacehhed akka d wakka yettwacehhed, ihi ɛeddan ɣef yiwen urgaz nnan-as ; akka d akka ay yettwaṣeḥḥan, sakkin, yenna-d Rasulullah sallallahu alaihi wasallam: ‘Ala, deg tidet, walaɣ-t iteddu ɣer lǧennet ɣef ljal n tceṭṭiḍt neɣ n tceṭṭiḍt ay yuker’. Syin, yenna-d Rresulullah, sallallahu, yenna-d : « A Ibnul Khaththab, ṛuḥ, ini-d i medden, ulac win ara ikecmen ɣer lǧennet, anagar wid yumnen ». Yenna-d Ɛumar; ihi ffɣeɣ-d, ssawḍeɣ-d i lɣaci; ‘Ssnen belli ulac win ara ikecmen ɣer igenni anagar wid yumnen’.
Imam Ahmad : 199
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْفُرَاتِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الدِّيْلِيِّ قَالَ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ وَقَدْ وَقَعَ بِهَا مَرَضٌ فَهُمْ يَمُوتُونَ مَوْتًا ذَرِيعًا فَجَلَسْتُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرٌ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرٌ فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِالثَّالِثَةِ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا شَرٌّ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ فَقُلْتُ وَمَا وَجَبَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ قُلْتُ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا مُسْلِمٍ شَهِدَ لَهُ أَرْبَعَةٌ بِخَيْرٍ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ قَالَ قُلْنَا أَوْ ثَلَاثَةٌ قَالَ أَوْ ثَلَاثَةٌ فَقُلْنَا أَوْ اثْنَانِ قَالَ أَوْ اثْنَانِ ثُمَّ لَمْ نَسْأَلْهُ عَنْ الْوَاحِدِ
Yenna-aɣ-d [Abdullah Bin Yazid] Yenna-aɣ-d [Daud dɣa Ibn Abil Furath] Yenna-yi-d [Abdullah Bin Buraidah] seg [Abul Aswad Ad Daili] yenna-d; mi d-usiɣ ɣer Lmedina, tella-d dinna yiwet n tmeɣra, aṭas deg-sen mmuten s lxuf, syin qqimeɣ ɣer tama n Umar, deg yiwet n tikkelt teɛdda-d zdat-s yiwet n lǧeţţa, yerna ttwaɛezzlen lǧeţţa-nni s lxir, i d-yenna Umar ; ‘Wajib’ syin tɛedda-d yiwet n lmeɛqul nniḍen yerna snemren lmeɛqul-nni s lxir yerna yenna-d; 'Wajib' sakkin yezger ɣer tfekka tis kraḍt yerna iban-d lbaṭel n tfekka-nni, yenna-d [Umar]; ‘Ilaq’ akka i steqsaɣ; — D acu i d anamek n lḥeqq, a Amirul Mukminin ? Yerra-yas-d; Nniɣ-as akken i d-yenna Rasulullah sallallahu ’alaihi wasallam : ‘Mi ara t-id-cehden umsellem s 4 n yemdanen yelhan, ad t-id-yekcem Ṛebbi ɣer igenni’. Nesteqsa; — Amek ara t-id-tiniḍ s tlata? Yerra-yas: ‘Neɣ tlata?’. Nesteqsa daɣen; « Acu ma yella sin ? Yerra-yas : ‘Neɣ sin’. Syin ur nesteqsay ara ma yella yiwen’.
Imam Ahmad : 200
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنِي بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ هُبَيْرَةَ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ أَبَا تَمِيمٍ الْجَيْشَانِيَّ يَقُولُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّكُمْ تَتَوَكَّلُونَ عَلَى اللَّهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزُقُ الطَّيْرَ تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا
Yenna-aɣ-d [Abu Abdurrahman] Yenna-aɣ-d [Haiwah] yenna-yi-d [Bakar Bin Amru] belli yesla [Abdullah Bin Hubayrah] yenna-d; d akken yesla i [Abu Tamim Al Jaisyani] yenna-d; belli yesla [Umar Bin Al Khaththab] yessefhem-d belli yesla i Nnbi sallallahu alaihi wasallam yenna-d: ‘Ma tḍemneḍ s lḥeqq n Öebbi s lḥeqq n tidet, s tidet ad awen-d-yefk rric, akken i d-yefka rric i yigḍaḍ i yettṛuḥen deg tmeddit d ilem yerna ttqabalen-d ččuren’.