Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 හදීස්
හදීස්
Imam Ahmad : 181
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ أَنَا سَأَلْتُهُ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ يَوْمَ جُمُعَةٍ فَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا قَدْ نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ وَلَا أُرَاهُ إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي وَإِنَّ أَقْوَامًا يَأْمُرُونِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضِيعَ دِينَهُ وَلَا خِلَافَتَهُ وَالَّذِي بَعَثَ بِهِ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ عَجِلَ بِي أَمْرٌ فَالْخِلَافَةُ شُورَى بَيْنَ هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ وَإِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ قَوْمًا سَيَطْعُنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا ضَرَبْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ فَإِنْ فَعَلُوا فَأُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكَفَرَةُ الضُّلَّالُ وَإِنِّي لَا أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ الْكَلَالَةِ وَمَا أَغْلَظَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مُنْذُ صَاحَبْتُهُ مَا أَغْلَظَ لِي فِي الْكَلَالَةِ وَمَا رَاجَعْتُهُ فِي شَيْءٍ مَا رَاجَعْتُهُ فِي الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ يَا عُمَرُ أَلَا تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ فَإِنْ أَعِشْ أَقْضِي فِيهَا قَضِيَّةً يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ فَإِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقْسِمُوا فِيهِمْ فَيْئَهُمْ وَيَعْدِلُوا عَلَيْهِمْ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا أَشْكَلَ عَلَيْهِمْ مِنْ أَمْرِهِمْ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَجَدَ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فِي الْمَسْجِدِ أَمَرَ بِهِ فَأُخِذَ بِيَدِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ وَمَنْ أَكَلَهُمَا فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا
[යහ්යා බින් සයිද්] අපි ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි, [හිස්යාම්] අපට [කටාදා] [මදාන් බින් අබු තල්හා අල් යමාරි] වෙතින් [සාලිම් බින් අබුල් ජාද්] වෙතින් [උමාර් බින් අල් ඛත්තබ්] සිකුරාදා දේශන පීඨය මත සිටගත් බව පවසා ඇත, පසුව අල්ලාහ්ගේ නාමය ප්රශංසා කර අල්ලාහ්ට ප්රශංසා කළේය. එවිට අලයිහි වසල්ලම් සහ අබු බකර් මෙසේ පැවසූහ. 'මට සිහිනයක් තිබුණා, එය මගේ මරණය පැමිණෙන බවට ලකුණක් යැයි මම සිතුවෙමි, කුකුළා මට දෙවරක් පහර දුන්නාක් මෙන් මම සිහින මැව්වෙමි' -මාදන් පැවසීය; ඔහු -උමර්- කුකුළු මස් රතු බව සඳහන් කළේය, - එවිට මම අබු බකර්ගේ භාර්යාව වූ අස්මා බින්ට් උමයිස් ට කීවෙමි, එබැවින් ඇය කීවාය. 'අජාම් මිනිසෙක් - විදේශිකයෙක්/අරාබි හැර- ඔබව මරයි'. උමර් පැවසුවේ; ඇත්ත වශයෙන්ම, අනුප්රාප්තිකයෙකු පත් කරන ලෙස මිනිසුන් මට නියෝග කර ඇති අතර, ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ් ඔහුගේ දහම සහ නායකත්වය නාස්ති නොකරනු ඇත, ඔහු තම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් යවා ඇති අතර, මරණය මට පෙර සිදු වුවහොත්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මිය ගිය විට, ඔවුන් හය දෙනෙකු අතර සාකච්ඡා කිරීමට මම මෙම කාරණය භාර දෙමි. ඇත්ත වශයෙන්ම මම දන්නවා මේ කාරණය කඩාකප්පල් කරන අය සිටින අතර මම ඔවුන් සමඟ මගේ දෑතින් සටන් කරන්නෙමි ඉස්ලාම් පදනම මත, ඔවුන් අල්ලාහ්ගේ සතුරන්, ප්රතික්ෂේප කරන්නන් සහ මිථ්යාදෘෂ්ටිකයන් ය, අල්ලාහ් විසින් මාගේ රබ්බිතුමා මට පොරොන්දු වූ දේ මම අත් නොහරිමි, පසුව මට වඩා වැදගත් දෙයක් මට ආදේශ කරන්න - අල් කලලාට වඩා වැදගත් දෙයක් මා වෙනුවට - මිය ගිය සහ පියාට සහ පුතාට කිසිවක් අත් නොහරින කෙනෙක්. අල් කලලාගේ ප්රශ්නයේදී මා කෙරෙහි ඔහුගේ දැඩි බව ඉක්මවා ගිය අතීතයේ සිට, ඔහු මගේ පපුවට ඇඟිල්ලක් තබා, 'සූරා අන්නිසා අවසානයේ ඇති අළු ෂෝයිෆ් පදයේ ඔබට එය ප්රමාණවත්' යැයි පවසන තුරු, ඇත්ත වශයෙන්ම, මම ජීවත්වුවහොත්, මම ජීවත් වන්නේ නම්, කියවන අයට සහ කියවන අයට පමණක් දන්නා තීරණයකින් මම කාරණය තීරණය කරමි. කටයුතු සහ ඔවුන් ඔවුන්ගේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සුන්නාහ් පැහැදිලි කිරීමට, පසුව ඔවුන් නොදන්නා දේ ගැන මට පැමිණිලි කරන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම, මිනිසුන්, අපිරිසිදු බව හැර මා නොසලකන ගස් දෙකක් අනුභව කරන්න, එනම් සුදුළූණු සහ ළූණු, අල්ලාහ් විසින් අල්ලාහ් විසින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දුටුවේය. ඒ නිසා ඒ දෙකම කන කෙනා ගඳ නැති වෙනකම් උයන්න.'
හදීස්
Imam Ahmad : 182
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لِطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ مَا لِي أَرَاكَ قَدْ شَعِثْتَ وَاغْبَرَرْتَ مُنْذُ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّكَ سَاءَكَ يَا طَلْحَةُ إِمَارَةُ ابْنِ عَمِّكَ قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ إِنِّي لَأَجْدَرُكُمْ أَنْ لَا أَفْعَلَ ذَلِكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَا يَقُولُهَا أَحَدٌ عِنْدَ حَضْرَةِ الْمَوْتِ إِلَّا وَجَدَ رُوحَهُ لَهَا رَوْحًا حِينَ تَخْرُجُ مِنْ جَسَدِهِ وَكَانَتْ لَهُ نُورًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلَمْ أَسْأَلْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا وَلَمْ يُخْبِرْنِي بِهَا فَذَلِكَ الَّذِي دَخَلَنِي قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَنَا أَعْلَمُهَا قَالَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَمَا هِيَ قَالَ هِيَ الْكَلِمَةُ الَّتِي قَالَهَا لِعَمِّهِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ طَلْحَةُ صَدَقْتَ
[අමීර්] ගෙන් [මුජාලිඩ්] ගෙන් [අබ්දුල්ලා බින් නුමයිර්] [ජාබිර් බින් අබ්දුල්ලා] ගෙන් අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. මම [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] තල්හා බින් උබයිදිල්ලාහ්ට පවසනු ඇසුවෙමි. 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ අභාවයෙන් පසු ඔබේ කොණ්ඩය අවුල් වී දූවිලි වී ඇති බව මට පෙනෙන්නේ ඇයි, සමහර විට ඔබේ මාමාගේ පුතාගේ නායකත්වය ඔබව අසරණ කර ඇත, තල්හා?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; 'මම අල්ලාහ්ගෙන් සරණ පතමි, ඇත්තෙන්ම එය නොකිරීමට මම ඔබට වඩා හොඳය, ඇත්තෙන්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයා පවසනු මට ඇසුණි: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, යමෙකු මරණයට මුහුණ දෙන විට එය ප්රකාශ කළහොත්, ඔහු තම ශරීරයෙන් පිටතට එන විට ඔහුගේ ආත්මය නියත වශයෙන්ම පහසු තත්වයක සිටින බවත්, මළවුන් කෙරෙන් නැගිටුවන දිනට ආලෝකයක් ලැබෙනු ඇති බවත්, නමුත් මට අල්ලාහ්ගෙන් ප්රශ්න කිරීමට වෙලාවක් නොතිබුණි. wasallam ඒ ගැන මට කිව්වේ නැහැ, ඒක තමයි මාව මේ වගේ කරන්නේ,' උමර් පැවසීය; 'මම දන්නවා, එහෙනම් සියලුම ප්රශංසාව අල්ලාහ්ට අයිතියි, ඔහු පැවසූ දෙය හැර අන් කිසිවක් නොව, ඔහු තම මාමාට පැවසූ 'ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ්' යන වාක්යය නොවේ. [තල්හා] කීවේය; 'ඔබ හරි'.
හදීස්
Imam Ahmad : 183
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَنْبَأَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً فِي كِتَابِكُمْ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ هِيَ قَالَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي } قَالَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَاللَّهِ إِنَّنِي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالسَّاعَةَ الَّتِي نَزَلَتْ فِيهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشِيَّةَ عَرَفَةَ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ
[Ja'far Bin 'Aun] අපට [Abu' Umais] [Qais Bin Muslim] වෙතින් [Thariq Bin Syihab] සිට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය. යුදෙව් මිනිසෙක් [උමර්] වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසීය. 'විශ්වාසවන්තයන්ගේ අණ දෙන නිලධාරියාණෙනි, ඇත්තෙන්ම ඔබ ඔබේ පොතේ ඇති පදයක් කියවා ඇත, එය යුදෙව්වන් වන අපට හෙළි කළේ නම්, අපි එදින නිවාඩු දිනයක් බවට පත් කරන්නෙමු.' උමර් ඇසුවේය. 'ඒ මොන පදයද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; 'අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි: 'අද මම ඔබ වෙනුවෙන් ඔබේ ආගම සම්පූර්ණ කර ඇති අතර මම ඔබට මගේ ආශිර්වාදය සම්පූර්ණ කළෙමි'. -QS Al Ma'idah පදය 3- එබැවින් උමර් මෙසේ පැවසීය; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම වැකිය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට පහළ වූ දිනය කුමක්ද සහ කවදාද යන්න මම නිසැකවම දනිමි, එනම් අරෆා දිනයේ, සිකුරාදා දහවල්.
හදීස්
Imam Ahmad : 184
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ أَنَّ رَجُلًا رَمَى رَجُلًا بِسَهْمٍ فَقَتَلَهُ وَلَيْسَ لَهُ وَارِثٌ إِلَّا خَالٌ فَكَتَبَ فِي ذَلِكَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَكَتَبَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ مَوْلَى مَنْ لَا مَوْلَى لَهُ وَالْخَالُ وَارِثُ مَنْ لَا وَارِثَ لَهُ
එය අපට [Waki'] එය අපට [Sufyan] [Abu Umamah Bin Sahl Bin Hunaif] ගෙන් [Abu Umamah Bin Sahl Bin Hunaif] ගෙන් [Abdurrahman Bin Al Harits Bin 'Ayyasy Bin Abu Rabi'ah] ගෙන් [Abu Umamah Bin Sahl Bin Hunaif] ගෙන් පවසා ඇත. තම මවගේ මාමා හැර උරුමක්කාරයන්, එබැවින් අබු උබයිදා බින් ජර්රා [උමර්] වෙත ලිපියක් ලිවීය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා භාරකරුවන් නොමැති පුද්ගලයින් සඳහා භාරකරුවන් වන අතර මාතෘ මාමාවරුන් භාරකරුවන් නොමැති පුද්ගලයින් සඳහා භාරකරුවන් වේ'.
හදීස්
Imam Ahmad : 185
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ الْعَبْدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ شَيْخًا بِمَكَّةَ فِي إِمَارَةِ الْحَجَّاجِ يُحَدِّثُ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عُمَرُ إِنَّكَ رَجُلٌ قَوِيٌّ لَا تُزَاحِمْ عَلَى الْحَجَرِ فَتُؤْذِيَ الضَّعِيفَ إِنْ وَجَدْتَ خَلْوَةً فَاسْتَلِمْهُ وَإِلَّا فَاسْتَقْبِلْهُ فَهَلِّلْ وَكَبِّرْ
[Abu Ya'fur Al 'Abdi] වෙතින් අපට [Waki'] පවසා ඇත [Sufyan] ඔහු මෙසේ පැවසීය; අල් හජ්ජාජ්ගේ පාලන සමයේදී [මක්කාවේ ෂෙයික්වරයෙකු] [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] ගෙන් මට අසන්නට ලැබුණේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා ඔහුට මෙසේ පැවසූ බවයි: 'අනේ උමර්, ඔබ ශක්තිමත් මිනිසෙක්, එබැවින් කළු ගලෙහි රැස් නොවන්න, මන්ද එය දුර්වල මිනිසුන්ට රිදවන බැවිනි. ඔබට කළු ගල හිස් බව පෙනේ නම්, ඔහුව සිපගන්න, එසේ නොවේ නම්, තාලීල් කියමින් ඔහුට මුහුණ දී තක්බීර් කරන්න.
හදීස්
Imam Ahmad : 186
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَبِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام صَدَقْتَ قَالَ فَتَعَجَّبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْ
ජිබ්රිල් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාගෙන් විමසූ බව [ඉබ්නු බුරයිදා] වෙතින් [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් [යහ්යා බින් යමර්] ගෙන් අපට [කහ්මාස්] පවසා ඇත. 'ඇදහිල්ල යනු කුමක්ද?' එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබ අල්ලාහ්, ඔහුගේ දූතයින්, ඔහුගේ දූතයන්, අවසාන දිනය සහ හොඳ සහ නරක ඉරණම විශ්වාස කළ යුතුය'. එවිට ගාබ්රියෙල් ඔහුට මෙසේ කීවේය. 'ඔබ හරි'. ඔහු -ඉබ්නු උමර්- කීවේය; 'ඉතින් අපි ඔහු ගැන පුදුම වුණා, ඔහු එය ඉල්ලා පසුව එය තහවුරු කළ නිසා,' ඔහු පැවසීය; එවිට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබේ ඩීන්ගේ කරුණු ඔබට ඉගැන්වීමට ජිබ්රිල් ඔබ වෙත පැමිණ ඇත'.
හදීස්
Imam Ahmad : 187
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عُرْوَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَقْبَلَ اللَّيْلُ وَقَالَ مَرَّةً جَاءَ اللَّيْلُ مِنْ هَهُنَا وَذَهَبَ النَّهَارُ مِنْ هَهُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ يَعْنِي الْمَشْرِقَ وَالْمَغْرِبَ
[Waki'] අපට [Hisyam Bin 'Urwah] [ඔහුගේ පියා 'Urwah] වෙතින් ['Ashim Bin Umar] වෙතින් [ඔහුගේ පියාගෙන්] පවසා ඇත; රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ. ‘රාත්රිය එන්නේ මෙතැනින් ද දවාල මෙතැනින් ද යයි, එවිට උපවාස කරන්නාට උපවාසය අත්හැරීමට කාලයයි’. ඔහු අදහස් කළේ නැගෙනහිර සහ බටහිරයි.
හදීස්
Imam Ahmad : 188
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا إِسْرَائِيلُ بْنُ يُونُسَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى الثَّعْلَبِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ كُنْتُ مَعَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ الْهِلَالَ هِلَالَ شَوَّالٍ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَفْطِرُوا ثُمَّ قَامَ إِلَى عُسٍّ فِيهِ مَاءٌ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقَالَ الرَّجُلُ وَاللَّهِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا أَتَيْتُكَ إِلَّا لِأَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا أَفَرَأَيْتَ غَيْرَكَ فَعَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ خَيْرًا مِنِّي وَخَيْرَ الْأُمَّةِ رَأَيْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ مِثْلَ الَّذِي فَعَلْتُ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ ثُمَّ صَلَّى عُمَرُ الْمَغْرِبَ
[යසීඩ්] අපට [අබ්දුල් අලා අට්ස් සා`ලාබි] වෙතින් [අබ්දුර්රහ්මාන් බින් අබු ලයිලා] වෙතින් [ඊශ්රායල් බින් යූනුස්] පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය. මම උමර් සමඟ සිටියෙමි, හදිසියේම යමෙකු ඔහු වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසීය. 'සැබවින්ම මම අඩ සඳ දුටුවේ ෂව්වාල් මාසයේ ලකුණක් ලෙසය,' උමර් පැවසීය. 'ජනයෙනි, ඔබේ උපවාසය කඩ කරන්න'. ඉන්පසු ඔහු වතුර පිරවූ කෝප්පයක් වෙත නැඟී සිට, පසුව සිල් සමාදන් වී තම කුෆ් දෙක පිසදමමින්, පසුව මිනිසා මෙසේ පැවසීය. 'අල්ලාහ් මත, අමිරුල් මුමිනීන්, මම ඔබ වෙත පැමිණියේ මේ ගැන ඔබෙන් විමසීමට මිස, ඔබ හැර වෙන කිසිවෙකු මෙය කරන බව ඔබ දුටුවාද?' උමර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔව් මට වඩා හොඳ කෙනෙක් ඉන්නවා එයා උම්මා තරම් හොඳ කෙනෙක්. අබුල් කාසිම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මා කළ ආකාරයටම කරන බව මම දුටුවෙමි, ඔහු අත් සිදුරු දෙකක් සහිත පටු ෂාමියා ලෝගුවක් ඇඳ සිටි අතර, පසුව ඔහු සිවුර යටින් තම දෑත් එළියට ගත්තේය. පසුව උමර් මග්රිබ් සලාතය ඉටු කළේය.
හදීස්
Imam Ahmad : 189
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يُحَرِّمْ الضَّبَّ وَلَكِنْ قَذِرَهُ و قَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ الْيَشْكُرِيِّ
[මුහම්මද් බින් ජාෆර්] අපට [උමාර් බින් අල් ඛත්තාබ්] පැවසූ බව [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] වෙතින් [සුලෙයිමාන්] ගෙන් [කටාදාහි] සිට [සයිද්] අපට පවසා ඇත; ඇත්ත වශයෙන්ම, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මොනිටර් කටුස්සන් තහනම් නොකළ නමුත් ඔහුට ඔවුන් ගැන පිළිකුලක් දැනුනි. මුහම්මද් තුමාට අමතරව මෙසේ පැවසීය. සුලෙයිමාන් අල් යසිකුරිගෙන්.
හදීස්
Imam Ahmad : 190
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ اسْتَأْذَنَهُ فِي الْعُمْرَةِ فَأَذِنَ لَهُ فَقَالَ يَا أَخِي لَا تَنْسَنَا مِنْ دُعَائِكَ وَقَالَ بَعْدُ فِي الْمَدِينَةِ يَا أَخِي أَشْرِكْنَا فِي دُعَائِكَ فَقَالَ عُمَرُ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ لِقَوْلِهِ يَا أَخِي
[මුහම්මද් බින් ජෆාර්] අපට [ස්යූබා] [අෂීම් බින් උබයිඩිල්ලා]ගෙන් [සලිම්] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] ගෙන් [උමර්]ගෙන් [උමර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් පවසා තිබේ, ඔහු උම්රා ඉටු කිරීමට ඔහුගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටියේය, එවිට ඔහු එය අමතක නොකරන්න යැයි පැවසීය. යාඥා,' සහ මදීනාවේ සිටින විට කීවේය: 'අනේ මගේ සහෝදරයා ඔබේ යාච්ඤාවලට අපිවත් ඇතුළත් කර ගන්න'. එබැවින් උමර් මෙසේ පැවසීය. 'ඔහුගේ වදන් නිසා ඉර පායන විට මම එයට කොතරම් ප්රිය කළෙමි; 'අනේ මගේ සහෝදරයා'.
හදීස්
Imam Ahmad : 191
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ سَمِعْتُ شُعْبَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ مَا نَعْمَلُ فِيهِ أَقَدْ فُرِغَ مِنْهُ أَوْ فِي شَيْءٍ مُبْتَدَإٍ أَوْ أَمْرٍ مُبْتَدَعٍ قَالَ فِيمَا قَدْ فُرِغَ مِنْهُ فَقَالَ عُمَرُ أَلَا نَتَّكِلُ فَقَالَ اعْمَلْ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَيَعْمَلُ لِلسَّعَادَةِ وَأَمَّا أَهْلُ الشَّقَاءِ فَيَعْمَلُ لِلشَّقَاءِ
අපට [මුහම්මද් බින් ජාෆර්] පවසා ඇත [Syu'bah] සහ [Hajjaj] ඔහු පැවසුවේ; ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් ඉල්ලා සිටි බව [උමර්] ගෙන් [සාලිම්] ගෙන් [අෂිම් බින් උබයිඩිල්ලාහ්] ගෙන් [ස්යූබා] අසා සිටියෙමි; 'අපි මේ කරන්නේ පිහිටුවාගත්තු දෙයක්ද, අලුත් දෙයක්ද, පවත්වගෙන යන දෙයක්ද කියලා ඔබ මොකද හිතන්නේ?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; 'කාර්යය තීරණය කර ඇත,' එවිට උමර් ඇසුවේය; 'අපි පස්සේ ඒකෙන් යැපෙන්නේ නැද්ද?' එවිට ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඉබ්නුල් ඛත්තාබ්, එය කරන්න, මන්ද සියල්ලන්ටම දේවල් පහසු වනු ඇත, සතුටේ අයිතිකරුවන් අතර සිටින අය සතුට සඳහා ක්රියා කරයි, දුක්ඛිත අයිතිකරුවන් අතර සිටින අය දුක්ඛිතකම සඳහා ක්රියා කරයි.'
හදීස්
Imam Ahmad : 192
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ فَسَمِعَهُ يَقُولُ أَلَا وَإِنَّ أُنَاسًا يَقُولُونَ مَا بَالُ الرَّجْمِ فِي كِتَابِ اللَّهِ الْجَلْدُ وَقَدْ رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ وَلَوْلَا أَنْ يَقُولَ قَائِلُونَ أَوْ يَتَكَلَّمَ مُتَكَلِّمُونَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ زَادَ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا لَيْسَ مِنْهُ لَأَثْبَتُّهَا كَمَا نُزِّلَتْ
[Husyaim] අපට [අස් Zuhri] පවසා ඇත ['Ubaidillah Bin 'Utbah Bin Mas'ud] මට පවසා ඇත [Abdullah Bin Abbas] මට [Abdurrahman Bin 'Auf] පවසා ඇත [Umar Bin Al Khaththab] මිනිසුන්ගේ දේශනාවක් ඇසුවේය. 'දන්න, ඇත්තටම මිනිස්සු කියනවා ගල් ගහන නීතියක් තියෙනවද? අල්ලාහ්ගේ පොතේ ඇත්තේ කස පහර දීමේ නීතිය පමණි. ඇත්ත වශයෙන්ම, රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ ගල් ගැසීමේ නීතිය ක්රියාත්මක කර ඇති අතර, අපි ඔහුගෙන් පසුව ගල් ගැසීමේ නීතිය ද ක්රියාත්මක කළෙමු, මිනිසුන් නොකියන්නේ නම් හෝ කතා නොකරන්නේ නම්, උමර් අල්ලාහ්ගේ ග්රන්ථයට ඔහුගෙන් නොවූ දෙයක් එකතු කළේ නම්, ඔහු එය හෙළි කළ පරිදි මම එය තීරණය කරමි.
හදීස්
Imam Ahmad : 193
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ خُمَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ ابْنِ السِّمْطِ أَنَّهُ أَتَى أَرْضًا يُقَالُ لَهَا دَوْمِينُ مِنْ حِمْصَ عَلَى رَأْسِ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ مِيلًا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقُلْتُ لَهُ أَتُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَفْعَلُ كَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
අපට [මුහම්මද් බින් ජාෆර්] පවසා ඇත [Syu'bah] ඔහු පැවසුවේ; ඔහු සැතපුම් දහඅටක් දුරින් පිහිටි හිම්ෂා හි ඩෞමයින් නම් ස්ථානයකට පැමිණි බව [යසීඩ් බින් ඛුමායර්] [හබීබ් බින් උබයිඩ්] [ජුබයිර් බින් නුෆයිර්] ගෙන් [ඉබ්නු සිම්ති] ගෙන් පැවසු බව මට අසන්නට ලැබුණි, පසුව ඔහු රක්අත් දෙකක් සලාත කළ නිසා මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි. 'ඔබ රකආත් දෙකක් සලාත කළාද?' එවිට ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; 'දුල් ඛුලයිෆා-බීර් අලි- හි [උමාර් බින් අල් ඛත්තාබ්] රක්අත් දෙකක් සලාත කරන අයුරු මම දුටුවෙමි, එවිට මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය. 'එකම දෙය නම්, මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් දුටු දේ හෝ ඔහු පැවසූ දේ කළෙමි; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් කළේ කුමක්ද?
හදීස්
Imam Ahmad : 194
قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا أَحْمَد بْن حَنْبَلٍ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ : مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ النَّاسَ فَقَالَ عُمَرُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ انْقَلَبْتُ مِنْ السُّوقِ فَسَمِعْتُ النِّدَاءَ فَمَا زِدْتُ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَالْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ
Abu Abdurrahman අපට පවසා ඇත Ahmad Bin Hanbal; මම [Abdurrahman Bin Mahdi] ට කියවා ඇති අතර, එය [Ibnu Shihab] වෙතින් [Salim Bin Abdullah] වෙතින් [Ibnu Umar] ඔහු මෙසේ පැවසීය. (උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්) මිනිසුන් ඉදිරියේ දේශනයක් පවත්වමින් සිටියදී රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ එක් සගයෙක් සිකුරාදා පල්ලියට ඇතුළු විය, එවිට උමර් මෙසේ ඇසීය. 'වේලාව කීය ද?' එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; අමිරුල් මුක්මිනින් මම වෙළඳපොළෙන් ආපසු පැමිණි පසු, යාඥාවට කැඳවීම මට ඇසුණු අතර, මම වහා සිල් සමාදන් වූවා මිස කිසිවක් නොකළෙමි. එබැවින් උමර් ඇසුවේය. 'හා නිකම්ම කරන්නේ? අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ස්නානය කිරීමට නියෝග කළ බව ඔබ දැනටමත් දැන සිටියද.
හදීස්
Imam Ahmad : 195
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ الْمُشْرِكُونَ لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى تُشْرِقَ الشَّمْسُ عَلَى ثَبِيرٍ فَخَالَفَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَفَاضَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ
[උමාර් බින් අල් ඛතාබ්] ගෙන් ['අම්රු බින් මයිමුන්] වෙතින් [අබු ඉෂාක්] වෙතින් [සුෆියාන්] වෙතින් [අබ්දුර්රහ්මාන්] අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'බහුදේවවාදීන් ත්සබීර් සිට හිරු උදාවන තුරු මුඩ්ස්දලිෆා හැර නොගිය අතර, එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ ඔවුන් සමඟ එකඟ නොවූ අතර හිරු බැස යාමට පෙර මුඩ්ස්දලිෆාවෙන් පිටව ගියහ.
හදීස්
Imam Ahmad : 196
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ حَتَّى لَا أَدَعَ إِلَّا مُسْلِمًا
[Abdurrazzaq] අපට පවසා ඇත [Ibnu Juraij] ඔහු මට [Abu Az Zubair] පවසා ඇත්තේ ඔහු [Jabir Bin Abdullah] පවසනු අසා ඇති බවයි. මට [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] පවසා ඇත්තේ, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ අසා සිටි බව: 'සැබැවින්ම මම යුදෙව්වන් සහ ක්රිස්තියානුවන් අරාබි අර්ධද්වීපයෙන් පලවා හරිමි, එවිට මම මුස්ලිම්වරුන් හැර එහි නොයන්නෙමි'.
හදීස්
Imam Ahmad : 197
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَيْنَا هُوَ قَائِمٌ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَدَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَادَاهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ إِنِّي شُغِلْتُ الْيَوْمَ فَلَمْ أَنْقَلِبْ إِلَى أَهْلِي حَتَّى سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَلَمْ أَزِدْ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتُمْ وَفِي مَوْضِعٍ آخَرَ وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ
[අබ්දුරාසාක්] අපට [අස් සුහ්රි] සිට [සාලිම්] ගෙන් [ඔහුගේ පියාගෙන්] අපට [මාමර්] පවසා ඇත්තේ සිකුරාදා දින දේශනා කිරීමට [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] නැගී සිටින විට, හදිසියේම, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ එක් සහචරයෙක් ඔහු ඇතුළු වූ බවත්, පසුව උමර්ට කතා කළ බවත්; 'වේලාව කීය ද?' එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; 'අද මම කාර්යබහුල වී සිටි අතර, යාඥාවට කැඳවීම ඇසෙන තුරු මම මගේ පවුල වෙත ආපසු නොගියෙමි, පසුව මම කෙළින්ම සෝදා ගැනීමට මිස කිසිවක් එකතු නොකළෙමි,' එවිට උමර් ඇසුවේය; 'වුදුද? ඔබ දැනටමත් දැන සිටියේ නැද්ද,' තවත් කථනයක, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ස්නානය කිරීමට අණ කළ බව ඔබ දැනටමත් දැන සිටියේ නැද්ද?
හදීස්
Imam Ahmad : 198
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ يَعْنِي ابْنَ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
Hasyim Bin Al Qasim අපට පවසා ඇත [Hasyim Bin Al Qasim] Has අපට පවසා ඇත [Ikrimah i.e. Ibn 'Ammar] Has මට පවසා ඇත [Al Hanafi Abu Zamil] ඔහු පැවසීය; මට [අබ්දුල්ලා බින් අබ්බාස්] පවසා ඇත [උමාර් බින් අල් ඛත්තාබ්] මට පවසා ඇත; කයිබාර් යුද්ධය ඇති වූ විට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් පිරිසක් ඔහු වෙත පැමිණ මෙසේ කීහ. එසේ ප්රාණ පරිත්යාග විය, එසේ ප්රාණ පරිත්යාග විය, එබැවින් ඔව්හු මිනිසෙක් පසුකර ගොස් මෙසේ කීහ. එසේ ප්රාණ පරිත්යාගශීලි විය, එවිට රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'නැහැ, ඇත්තෙන්ම ඔහු සොරකම් කළ රෙදි හෝ කබාය නිසා ඔහු අපායට යන බව මම දුටුවෙමි. එවිට රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අහෝ ඉබ්නුල් ඛත්තාබ්, විශ්වාස කරන්නන් හැර වෙනත් කිසිවෙකු ස්වර්ගයට ඇතුළු නොවන බව මිනිසුන්ට පවසන්න'. උමර් පැවසුවේ; එබැවින් මම පිටතට ගොස් සෙනඟට කතා කළෙමි. 'විශ්වාස කරන්නන් හැර අන් කිසිවෙක් ස්වර්ගයට ඇතුළු නොවන බව දැන ගන්න'.
හදීස්
Imam Ahmad : 199
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْفُرَاتِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الدِّيْلِيِّ قَالَ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ وَقَدْ وَقَعَ بِهَا مَرَضٌ فَهُمْ يَمُوتُونَ مَوْتًا ذَرِيعًا فَجَلَسْتُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرٌ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرٌ فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِالثَّالِثَةِ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا شَرٌّ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ فَقُلْتُ وَمَا وَجَبَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ قُلْتُ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا مُسْلِمٍ شَهِدَ لَهُ أَرْبَعَةٌ بِخَيْرٍ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ قَالَ قُلْنَا أَوْ ثَلَاثَةٌ قَالَ أَوْ ثَلَاثَةٌ فَقُلْنَا أَوْ اثْنَانِ قَالَ أَوْ اثْنَانِ ثُمَّ لَمْ نَسْأَلْهُ عَنْ الْوَاحِدِ
[Abdullah Bin Yazid] Has අපට පවසා ඇත [Daud එනම් Ibn Abil Furath] [Abul Aswad Ad Daili] වෙතින් මට [Abdullah Bin Buraidah] පවසා ඇත. මම මදීනාවට පැමිණි විට, එහි වසංගතයක් ඇති විය, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් බිහිසුණු ලෙස මිය ගියහ, පසුව මම උමර් අසල වාඩි වී සිටියෙමි, හදිසියේම මළ සිරුරක් ඔහු ඉදිරියෙන් ගිය අතර, මෘත දේහය යහපත් ලෙස ප්රශංසා කරන ලදී, උමර් පැවසීය. 'වාජිබ්' පසුව තවත් මළ සිරුරක් පසුකර ගොස් මළ සිරුර කරුණාවෙන් වර්ණනා කර ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'වජිබ්' පසුව තුන්වන මළ සිරුර පසුකර යන විට මළ සිරුරේ කැත බව හෙළි විය, [උමර්] පැවසීය. 'අවශ්යයි' ඒ නිසා මම ඇහුවා; 'අනිවාර්ය යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද, අමිරුල් මුක්මිනින්?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පැවසූ පරිදි මම කීවෙමි: 'මුස්ලිම්වරයෙකු යහපත් මිනිසුන් හතර දෙනෙකු විසින් සාක්ෂි දරන විට, අල්ලාහ් ඔහුව ස්වර්ගයට ඇතුළු කරනු ඇත'. අපි ඇහුවා; 'කොහොමද තුනක්?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'නැත්නම් තුනක්ද?' අපි නැවත ඇසුවෙමු; 'දෙකක් නම්?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'නැත්නම් දෙකක්'. එතකොට අපි අහන්නේ නැහැ එකක්ද කියලා.
හදීස්
Imam Ahmad : 200
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنِي بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ هُبَيْرَةَ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ أَبَا تَمِيمٍ الْجَيْشَانِيَّ يَقُولُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّكُمْ تَتَوَكَّلُونَ عَلَى اللَّهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزُقُ الطَّيْرَ تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا
[අබු අබ්දුර්රහ්මාන්] අපට පවසා ඇත [හයිවා] මට [බකර් බින් අම්රු] පවසා ඇත්තේ ඔහු [අබ්දුල්ලාහ් බින් හුබයිරා] පවසනු අසා ඇති බවයි. ඔහු [Abu Tamim Al Jaisyani] කියනු අසා; ඔහු (උමාර් බින් අල් ඛත්තාබ්) පැහැදිලි කරන බව ඔහුට අසන්නට ලැබුණේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පවසති: 'ඔබ අල්ලාහ් කෙරෙහි සැබෑ විශ්වාසය තබයි නම්, නිසැකවම ඔහු ඔබට පෝෂණය ලබා දෙනු ඇත, ඔහු උදේ හිස්ව ගොස් නැවත පැමිණෙන පක්ෂීන්ට පෝෂණය ලබා දුන්නාක් මෙන්'.
