Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith

Hadith

Imam Ahmad : 181

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ أَنَا سَأَلْتُهُ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ يَوْمَ جُمُعَةٍ فَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا قَدْ نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ وَلَا أُرَاهُ إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي وَإِنَّ أَقْوَامًا يَأْمُرُونِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضِيعَ دِينَهُ وَلَا خِلَافَتَهُ وَالَّذِي بَعَثَ بِهِ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ عَجِلَ بِي أَمْرٌ فَالْخِلَافَةُ شُورَى بَيْنَ هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ وَإِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ قَوْمًا سَيَطْعُنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا ضَرَبْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ فَإِنْ فَعَلُوا فَأُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكَفَرَةُ الضُّلَّالُ وَإِنِّي لَا أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ الْكَلَالَةِ وَمَا أَغْلَظَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مُنْذُ صَاحَبْتُهُ مَا أَغْلَظَ لِي فِي الْكَلَالَةِ وَمَا رَاجَعْتُهُ فِي شَيْءٍ مَا رَاجَعْتُهُ فِي الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ يَا عُمَرُ أَلَا تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ فَإِنْ أَعِشْ أَقْضِي فِيهَا قَضِيَّةً يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ فَإِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقْسِمُوا فِيهِمْ فَيْئَهُمْ وَيَعْدِلُوا عَلَيْهِمْ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا أَشْكَلَ عَلَيْهِمْ مِنْ أَمْرِهِمْ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَجَدَ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فِي الْمَسْجِدِ أَمَرَ بِهِ فَأُخِذَ بِيَدِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ وَمَنْ أَكَلَهُمَا فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑު އޭނާއާ ސުވާލުކޮށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޙިޞްޔާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤަތަދާ] [ސަލީމް ބިން އަބުލް ޖަޢުދު] ގެ އަރިހުން [މަޢުދާން ބިން އަބޫ ތަލްހާ އަލް ޔަޢުމަރީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވަނީ [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] ހުކުރު ދުވަހު މަންޒިލުގައި ހުއްޓި، ދެން الله އަށް ޙަމްދުކޮށް މަތިވެރިކޮށް، ދެން ރަސޫލުاللهގެ ނަން ކިޔުއްވި ވާހަކައެވެ صلى الله عليه وسلم އާއި އަބޫބަކުރު ދެން ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެންނަށް ހުވަފެނެއް ފެނުނު އިރު އެއީ އަހަރެންގެ މަރު އަންނާނެ ކަމުގެ ނިޝާނެއް ކަމަށް ހީކޮށް، އަހަރެން ހުވަފެން ފެނުނީ ކުކުޅެއް އަހަރެން ދެފަހަރު ކޮށާލި ފަދައިން' -މަޢުދާން ބުންޏެވެ؛ އޭނާ -އުމަރު- ކުކުޅު ރަތް ކަމަށް ފާހަގަކުރެއްވި، - ދެން އަހަރެން އަބޫބަކުރުގެ އަނބިކަނބަލުން އަސްމާޢު ބިންތު އުމައިސް ގާތު ބުނީމެވެ، އެހެންކަމުން އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ؛ 'އަޖަމް މީހަކު -ބިދޭސީއެއް/ޢަރަބި ނޫން މީހަކު- ތިބާ މަރާލާނެ'. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަދި ހަމަކަށަވަރުން، މީސްތަކުން އަހަންނަށް އަމުރުކޮށްފައިވަނީ ވަލީވެރިއަކު އައްޔަންކުރުމަށެވެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ބައިއަތު ހިފުން އަޑުއަހައި ކިޔަމަންތެރިވާން ޖެހޭނެކަން، އަދި ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑަށް އެނގޭ މިމައްސަލައަށް ބުރޫއަރާނެ ބަޔަކު ތިބިކަން އަދި އިސްލާމްދީނުގެ މައްޗަށް އަތުން އެމީހުންނާ ހަނގުރާމަކުރާނަން، އެއީ الله ގެ ދުޝްމަނުން، ކާފަރުންނާއި ބިދުޢަވެރިން، الله ގެ ޙަޟްރަތުން އަހަރެންގެ ރައްބު އަހަންނަށް ވަޢުދުވެވަޑައިގެންނެވި ކަންތައް ދޫކޮށްނުލާނަން، ދެން އަހަރެންގެ ބަދަލުގައި އަހަންނަށް އަލް ކަލާލާއަށްވުރެ މުހިންމު އެއްޗެއް - މަރުވެ ބައްޕައާއި ދަރިކަލުން ދޫކޮށްނުލާ މީހަކު -، އަދި الله ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم، އަލް ކަލާލާގެ މައްސަލައިގައި އަޅުގަނޑާ މެދު އޭނާގެ ވަރުގަދަކަމަށްވުރެ މާޒީގައި އަޅުގަނޑަށް އެއްވެސް ކަމަކަށް ބާރުއަޅުއްވާފައެއް ނުވެއެވެ ކިޔަވާ މީހުންނާއި ނުކިޔަވާ މީހުންނާއި، ޤައުމުގެ ވެރިންގެ މައްޗަށް الله އަށް ހެކިވެ، އަޅުގަނޑު އެމީހުން ފޮނުވީ ހަމައެކަނި އެމީހުންގެ ދީނީ ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން މީހުންނަށް ދަސްކޮށްދިނުމަށާއި، އެމީހުންގެ ނަބިއްޔާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތް ބަޔާންކޮށްދިނުމަށެވެ الله އަޅުގަނޑަށް ފެނިފައިވަނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ފިރިހެނެއްގެ ވަސް ދުވާތަން، ދެން އަމުރުކުރެއްވީ އަތުގައި ހިފާފައި ދެން ބާޤީއަށް ވާސިލްވާންދެން މިސްކިތުން ނުކުމެވަޑައިގަތުމަށެވެ.

Hadith Corroboration (11)

Hadith

Imam Ahmad : 182

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لِطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ مَا لِي أَرَاكَ قَدْ شَعِثْتَ وَاغْبَرَرْتَ مُنْذُ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّكَ سَاءَكَ يَا طَلْحَةُ إِمَارَةُ ابْنِ عَمِّكَ قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ إِنِّي لَأَجْدَرُكُمْ أَنْ لَا أَفْعَلَ ذَلِكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَا يَقُولُهَا أَحَدٌ عِنْدَ حَضْرَةِ الْمَوْتِ إِلَّا وَجَدَ رُوحَهُ لَهَا رَوْحًا حِينَ تَخْرُجُ مِنْ جَسَدِهِ وَكَانَتْ لَهُ نُورًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلَمْ أَسْأَلْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا وَلَمْ يُخْبِرْنِي بِهَا فَذَلِكَ الَّذِي دَخَلَنِي قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَنَا أَعْلَمُهَا قَالَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَمَا هِيَ قَالَ هِيَ الْكَلِمَةُ الَّتِي قَالَهَا لِعَمِّهِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ طَلْحَةُ صَدَقْتَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] [މުޖަލިދު] ގެ އަރިހުން [ޢަމީރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] ތަލްޙާ ބިން އުބައިދިއްލާއަށް ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ؛ 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަވަހާރަވުމުން ކަލޭގެ އިސްތަށިގަނޑު ފަޅައިގެން ގޮސް ފޮތިގަނޑެއް އުފެދިފައިވާތަން އަހަންނަށް ފެންނަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ، ފަހަރެއްގައި ކަލޭގެފާނުގެ ދޮންބައްޕަގެ ދަރިކަލުންގެ ލީޑަރޝިޕްގެ ސަބަބުން ކަލޭގެފާނު ނިކަމެތިވެއްޖެނަމަ އޭ ތަލްހާ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'އަހަރެން الله އަށް ޙިމާޔަތް ހޯދަނީ، ޙަޤީޤަތުގައި އަހަރެން ތިޔަބައިމީހުންނަށްވުރެ މާ ރަނގަޅީ އެކަން ނުކުރުމަށް، ހަގީގަތުގައި އަހަރެންނަށް އިވުނީ الله ގެ ރަސޫލާ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ 'އަލައިހި ވަޞައްލަމް އެކަމާ ބެހޭގޮތުން އަދި އޭނާ އަޅުގަނޑަށް އެވާހަކަ ކިޔައިދީފައި ނުވާތީ، އެއީ އަޅުގަނޑު މިހެން ހަދާ ސަބަބު،' އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް އެނގޭ، ދެން ހުރިހާ ތަމްރީނެއް ނިސްބަތްވަނީ الله އަށް، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި އެއްޗެއް ނޫން އެހެން އެއްޗަކީ އޭނާގެ ދޮންބައްޕައަށް ދެއްކެވި ޖުމްލައެއް ނޫން، އެއީ 'ލާ އިލާހާ އިއްލާހު' އެވެ. [ތަލްހާ] ބުންޏެވެ؛ 'ތިބުނީ ތެދެއް'.

Hadith Corroboration (29)

Hadith

Imam Ahmad : 183

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَنْبَأَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً فِي كِتَابِكُمْ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ هِيَ قَالَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي } قَالَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَاللَّهِ إِنَّنِي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالسَّاعَةَ الَّتِي نَزَلَتْ فِيهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشِيَّةَ عَرَفَةَ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ޖަޢުފަރު ބިން ޢައުން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޢުމަޢީސް] ގެ ކިބައިން [ޤައިސް ބިން މުސްލިމް] ގެ އަރިހުން [ތަރިޤް ބިން ސިއްޙަބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. ޔަހޫދީ މީހަކު [ޢުމަރު] ގެ އަރިހަށް އައިސް ބުންޏެވެ؛ 'އޭ އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރ، ހަމަކަށަވަރުން ކަލޭގެފާނުގެ ފޮތުގައިވާ އާޔަތެއް ކިޔައިފިނަމަ، އެ އާޔަތެއް އަޅުގަނޑުމެން ޔަހޫދީންނަށް ބާވައިލެއްވިނަމަ، އެ ދުވަހަކީ އަޅުގަނޑުމެން ބަންދު ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި ހަދާނަމެވެ.' އުމަރު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ؛ 'އެއީ ކޮން އާޔަތެއް ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'الله ވިދާޅުވަނީ: 'މިއަދު އަހަރެން ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި ތިޔަބައިމީހުންގެ ދީން ފުރިހަމަކޮށް، ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި އަހަރެންގެ ނިޢުމަތްތައް ފުރިހަމަކޮށްލީމެވެ'. -QS އަލް މަޢީދާ 3 ވަނަ އާޔަތު- ފަހެ ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް މި އާޔަތް ބާވައިލެއްވީ ކޮން ދުވަހެއް އަދި ކޮން އިރަކު ކަމެއް، އެއީ ޢަރަފާ ދުވަހު، ހުކުރު ދުވަހުގެ މެންދުރުފަހުގައިކަން އަޅުގަނޑަށް ހަމަ ޔަޤީނުންވެސް އެނގެއެވެ'.

Hadith Corroboration (7)

Hadith

Imam Ahmad : 184

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ أَنَّ رَجُلًا رَمَى رَجُلًا بِسَهْمٍ فَقَتَلَهُ وَلَيْسَ لَهُ وَارِثٌ إِلَّا خَالٌ فَكَتَبَ فِي ذَلِكَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَكَتَبَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ مَوْلَى مَنْ لَا مَوْلَى لَهُ وَالْخَالُ وَارِثُ مَنْ لَا وَارِثَ لَهُ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީ'] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އަށް ކިޔައިދީފައިވަނީ [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލް ހަރީތުސް ބިން އައްޔަސީ ބިން އަބޫ ރަބީޢާ] ގެ ފަރާތުން [ޙާކިމް ބިން ޙާކިމް ބިން ޢައްބާދު ބިން ޙުނައިފް] ގެ ފަރާތުން [އަބޫ އުމާމާ ބިން ސަޙްލް ބިން ހުނައިފް] ގެ ކިބައިން، މީހަކު އެހެން މީހަކަށް ތިރިއަކުން ބަޑިޖަހާފައި މަރުވާންދެން، އޭރު އޭނާ -މަރުވެފައިވާ މީހާ- އޮތީ މަންމަގެ ދޮންބައްޕަ ފިޔަވައި ވާރިސެއް ނެތް ކަމުން އެ ހާލަތުގައި އަބޫ އުބައިދާ ބިން ޖައްރާ [ޢުމަރު] އަށް ސިޓީއެއް ލިޔުއްވީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.

Hadith

Imam Ahmad : 185

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ الْعَبْدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ شَيْخًا بِمَكَّةَ فِي إِمَارَةِ الْحَجَّاجِ يُحَدِّثُ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عُمَرُ إِنَّكَ رَجُلٌ قَوِيٌّ لَا تُزَاحِمْ عَلَى الْحَجَرِ فَتُؤْذِيَ الضَّعِيفَ إِنْ وَجَدْتَ خَلْوَةً فَاسْتَلِمْهُ وَإِلَّا فَاسْتَقْبِلْهُ فَهَلِّلْ وَكَبِّرْ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ވާކީ’] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] ކިޔައިދީފައިވަނީ [އަބޫ ޔަޢުފުރު އަލްޢަބްދީ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަލްޙައްޖާޖުގެ ވެރިކަމުގައި [މައްކާގައި ހުރި ޝެއިޚަކު] [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިން އަޑު އިވިފައި އޮތީ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ. ކަޅު ހިލަ ހުސްވެފައި ހުރިތަން ފެނިއްޖެނަމަ ދެން ބޮސްދީ، ނުލިބިއްޖެނަމަ ދެން ތަޙްލީލް ކިޔަމުން އޭނާއާ ކުރިމަތިލާފައި ތަކްބީރު ކުރާށެވެ.

Hadith

Imam Ahmad : 186

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَبِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام صَدَقْتَ قَالَ فَتَعَجَّبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] ކިޔައިދީފައި އޮތީ [އިބްނު ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ކަޙްމާސް] އަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި ޖިބްރީލް ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ގެ އަރިހުން އެދުނެވެ؛ 'އީމާންކަމަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟' އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުން އީމާންވާންވާނީ الله އާއި އެކަލާނގެ މަލާއިކަތުންނާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލުންނާއި އާޚިރަތް ދުވަހާއި ހެޔޮ ނުބައި ނަސީބަކަށެވެ'. ދެން ޖިބްރީލް އޭނާއަށް ބުންޏެވެ. 'ތިބުނީ ތެދެއް'. އޭނާ -އިބްނު އުމަރު- ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އެހެންވެ އަހަރެމެން އޭނާއާ މެދު ހައިރާންވީ އޭނާ އެދުމުން ދެން އެކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމުން،' އޭނާ ބުންޏެވެ؛ ދެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.

Hadith Corroboration (40)

Hadith

Imam Ahmad : 187

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عُرْوَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَقْبَلَ اللَّيْلُ وَقَالَ مَرَّةً جَاءَ اللَّيْلُ مِنْ هَهُنَا وَذَهَبَ النَّهَارُ مِنْ هَهُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ يَعْنِي الْمَشْرِقَ وَالْمَغْرِبَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ވާކީ’] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙިޞްޔާމް ބިން އުރުވާ] ކިޔައިދީފައިވަނީ [އޭނާގެ ބައްޕަ އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [‘އާޝިމް ބިން އުމަރު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ރަސޫލުالله صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. 'ރޭގަނޑު މިތަނުން އައިސް ދުވާލު މިތަނުން ދާއިރު، ދެން މިއޮތީ ރޯދަވެރިޔާ ރޯދަ ދޫކޮށްލާ ވަގުތު'. އޭނާ ބުނަން އުޅުނު އެއްޗަކީ އިރުމައްޗާއި ހުޅަނގުންނެވެ.

Hadith Corroboration (13)

Hadith

Imam Ahmad : 188

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا إِسْرَائِيلُ بْنُ يُونُسَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى الثَّعْلَبِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ كُنْتُ مَعَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ الْهِلَالَ هِلَالَ شَوَّالٍ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَفْطِرُوا ثُمَّ قَامَ إِلَى عُسٍّ فِيهِ مَاءٌ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقَالَ الرَّجُلُ وَاللَّهِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا أَتَيْتُكَ إِلَّا لِأَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا أَفَرَأَيْتَ غَيْرَكَ فَعَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ خَيْرًا مِنِّي وَخَيْرَ الْأُمَّةِ رَأَيْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ مِثْلَ الَّذِي فَعَلْتُ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ ثُمَّ صَلَّى عُمَرُ الْمَغْرِبَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޔާޒީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްރާއީލް ބިން ޔޫނުސް] އަށް [ޢަބްދުލްޢައްލަ އަތުސް ޠާ`ލަބީ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫ ލައިލާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. އަހަރެން [ޢުމަރު] އާއި އެކު އުޅުނުއިރު، ކުއްލިއަކަށް މީހަކު އޭނާގެ ގާތަށް އައިސް ބުންޏެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެންނަށް ފެނިފައިވަނީ ޝައްވާލް މަހުގެ ނިޝާނެއްގެ ގޮތުގައި ހަނދުގެ ހަނދު،' އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އޭ މީސްތަކުންނޭވެ، ރޯދަ ހިއްޕަވާށެވެ'. ދެން ފެން ފުރިފައިވާ ތަށިގަނޑެއްގެ ކުރިމަތީގައި ތެދުވެ، ދެން ވުޟޫކޮށް އޭނާގެ ދެ ޚުފް ފޮހެލުމަށްފަހު، ދެން އެމީހާ ބުންޏެވެ؛ 'اللهގެ ޙަޟްރަތުގައި، އޭ އަމީރުލް މުޢުމިނީން، އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް މިކަމާ ސުވާލުކުރަން ނޫނީ ނާންނަމެވެ. އުމަރު ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އާނ، އަހަންނަށް ވުރެ މޮޅު މީހަކު އެބަހުރި އަދި އޭނާއަކީ އުއްމަތްފަދަ ރަނގަޅު މީހެއް.' އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ އަބުލް ޤާސިމް ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑު ކުރި ގޮތަށް ކަންތައް ކުރައްވާތަން، އަދި އޭނާ ލައިގެން ހުރީ އަތްތިލަ ދެ ލޯވަޅު ޖަހާފައިވާ ހަނި ޝާމިއްޔާ ހެދުމެއް، ދެން އެ ހެދުމުގެ ދަށުން އަތް ނެގިއެވެ'. ދެން ޢުމަރު މަޣްރިބް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ.

Hadith Corroboration (150)

Hadith

Imam Ahmad : 189

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يُحَرِّمْ الضَّبَّ وَلَكِنْ قَذِرَهُ و قَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ الْيَشْكُرِيِّ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޞަޢީދު] [ޤަތަދާ] އިން [ސުލައިމާނުން] [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވަނީ [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު] ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މޮނިޓަރ ލިޒަރޑްސް މަނާ ނުކުރެއްވި ނަމަވެސް އެކަނބުލޭގެ ދެކެ ނަފްރަތު ކުރެއްވިއެވެ'. އަދި މީގެ އިތުރުން މުޙައްމަދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ސުލައިމާން އަލް ޔާސިކުރީގެ ފަރާތުންނެވެ.

Hadith Corroboration (73)

Hadith

Imam Ahmad : 190

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ اسْتَأْذَنَهُ فِي الْعُمْرَةِ فَأَذِنَ لَهُ فَقَالَ يَا أَخِي لَا تَنْسَنَا مِنْ دُعَائِكَ وَقَالَ بَعْدُ فِي الْمَدِينَةِ يَا أَخِي أَشْرِكْنَا فِي دُعَائِكَ فَقَالَ عُمَرُ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ لِقَوْلِهِ يَا أَخِي

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުޢޫބާޙް] ގެ އަރިހުން [އާޝިމް ބިން އުބައިދިއްލާ] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރުގެ] އަތުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އަންގަވާފައި ވެއެވެ ތިޔަބައިމީހުންގެ ދުޢާތަކުގައި،’ އަދި މަދީނާގައި ހުންނަވަނިކޮށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'އޭ އަހަރެންގެ އަޚާ ތިޔަބައިމީހުންގެ ނަމާދުތަކުގައި އަހަރެމެން ހިމަނާށެވެ'. އެހެންކަމުން އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އޭނާގެ ބަސްތަކުގެ ސަބަބުން އިރު އަރަމުން ދިޔައިރު އަހަރެން ކިހާ ލޯބިވި ހެއްޔެވެ؛ 'އޭ އަހަރެންގެ ބޭބެ'.

Hadith Corroboration (22)

Hadith

Imam Ahmad : 191

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ سَمِعْتُ شُعْبَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ مَا نَعْمَلُ فِيهِ أَقَدْ فُرِغَ مِنْهُ أَوْ فِي شَيْءٍ مُبْتَدَإٍ أَوْ أَمْرٍ مُبْتَدَعٍ قَالَ فِيمَا قَدْ فُرِغَ مِنْهُ فَقَالَ عُمَرُ أَلَا نَتَّكِلُ فَقَالَ اعْمَلْ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَيَعْمَلُ لِلسَّعَادَةِ وَأَمَّا أَهْلُ الشَّقَاءِ فَيَعْمَلُ لِلشَّقَاءِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުޢޫބާ] އަދި [ޙައްޖާޖު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ [ޢަޝީމް ބިން ޢުބައިދިއްލާ] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރުގެފާނުގެ އަރިހުން] އަޑުއެހީ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހުން އެދުނެވެ؛ 'އަޅުގަނޑުމެން މިކުރާ ކަމަކީ ޤާއިމުވެފައިވާ ކަމެއްތޯ ނުވަތަ އާ ކަމެއްތޯ ނުވަތަ ބާއްވަމުންދާ ކަމެއްތޯ ތިޔަބޭފުޅުން ދެކެވަޑައިގަންނަވަނީ ކިހިނެއްތޯ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'މައްސަލަ ކަނޑައެޅިއްޖެ،' ދެން އުމަރު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ؛ 'ފަހުން އެކަމަށް ބަރޯސާ ނުވާނެތަ؟' ދެން ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އޭ އިބްނުލް ޚަތުތަބް، އެކަން ކުރައްވާށެވެ، ސަބަބަކީ އުފާވެރިކަމުގެ ވެރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މީހުންނަށް އުފާވެރިކަމަށްޓަކައި އަމަލުކުރާއިރު، ނިކަމެތިކަމުގެ ވެރިންގެ ތެރޭގައި ތިބި މީހުން ނިކަމެތިކަމަށް އަމަލުކުރާނެ ފަދައިން، އެންމެންނަށް ކަންކަން ފަސޭހަވެގެންދާނެތީއެވެ.'

Hadith

Imam Ahmad : 192

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ فَسَمِعَهُ يَقُولُ أَلَا وَإِنَّ أُنَاسًا يَقُولُونَ مَا بَالُ الرَّجْمِ فِي كِتَابِ اللَّهِ الْجَلْدُ وَقَدْ رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ وَلَوْلَا أَنْ يَقُولَ قَائِلُونَ أَوْ يَتَكَلَّمَ مُتَكَلِّمُونَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ زَادَ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا لَيْسَ مِنْهُ لَأَثْبَتُّهَا كَمَا نُزِّلَتْ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޙުސައިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢަޒް ޒުހުރީ] އިން [ޢުބައިދީއްލާ ބިން ޢުޘްބާ ބިން މަސްޢޫދު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުالله ބިން ޢައްބާސް] ކިޔައިދީފައި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢައުފް] އަޅުގަނޑަށް [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު] މީސްތަކުންގެ ކުރިމަތީގައި ދަރުސް ދެއްވި ވާހަކައާއި އޭނާ -ޢަބްދުއްރަޙްމާން- އޭނާ ބުނި އަޑު އިވިއްޖެއެވެ؛ 'އެނގޭތަ، އަސްލު މީހުން ބުނަނީ ގަލުން ޖެހުމުގެ ގާނޫނެއް އޮތްތަ؟ الله ގެ ފޮތުގައި އޮތީ ހަމައެކަނި ވަޅި ހަރުކުރުމުގެ ޝަރީޢަތް ކަމުގައި ވިޔަސްމެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަނީ ގަލުން ޖެހުމުގެ ޝަރީޢަތް ތަންފީޒު ކުރައްވާފައި ކަމަށާއި އަޅުގަނޑުމެން ވެސް އެކަލޭގެފާނަށްފަހު ގަލުން ޖެއްސުމުގެ ޝަރީޢަތް ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ، މީހުން ނުބުނާނަމަ ނުވަތަ ވާހަކަ ނުދައްކާނަމަ، އުމަރު اللهގެ ފޮތަށް އޭނާގެ ކިބައިން ނޫން އެއްޗެއް އިތުރުކުރެއްވި ކަމަށް، އެކަލޭގެފާނު ބާވައިލެއްވި ގޮތަށް އަޅުގަނޑު އެކަން ކަނޑައެޅީނަމެވެ'.

Hadith

Imam Ahmad : 193

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ خُمَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ ابْنِ السِّمْطِ أَنَّهُ أَتَى أَرْضًا يُقَالُ لَهَا دَوْمِينُ مِنْ حِمْصَ عَلَى رَأْسِ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ مِيلًا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقُلْتُ لَهُ أَتُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَفْعَلُ كَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ސިއުބާ] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [ޔަޒީދު ބިން ޚުމައިރު] [ޙަބީބު ބިން ޢުބައިދު] ގެ އަރިހުން [ޖުބައިރު ބިން ނޫފައިރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ސިމްތީ] ގެ އަރިހުން ބުނި ގޮތުގައި، އޭނާ އަށާރަ މޭލު ދުރުގައި ހިމްޝާގެ ދައުމައިން ކިޔާ ތަނަކަށް އައިސް، ދެން ދެ ރަކްޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވި ވާހަކަ، އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑު އެދުނީމެވެ؛ 'ދެރަކުޢަތް ނަމާދުކުރީތަ؟' ދެން އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. 'އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] ޒުލް ޚުލައިފާ -ބީރު ޢަލީ- ގައި ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރަމުން ދިޔަތަން، ދެން އަޅުގަނޑު އޭނާއާ ސުވާލު ކުރުމުން، އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އެކަނި ކަމަކީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ފެނުނު ކަންތައް ކުރުން ނުވަތަ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކީއްކުރީ ހެއްޔެވެ؟

Hadith Corroboration (3)

Hadith

Imam Ahmad : 194

قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا أَحْمَد بْن حَنْبَلٍ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ : مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ النَّاسَ فَقَالَ عُمَرُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ انْقَلَبْتُ مِنْ السُّوقِ فَسَمِعْتُ النِّدَاءَ فَمَا زِدْتُ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَالْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވަނީ އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވަނީ އަޙްމަދު ބިން ޙަންބަލް؛ އަޅުގަނޑު [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މަހުދީ] އަށް ކިޔާލީމެވެ އޭގައި ލިޔެފައިވަނީ، [މާލިކް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އެއް ޞަޙާބީ ހުކުރު ދުވަހު މިސްކިތަށް ވަދެވަޑައިގަތްއިރު، [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ދަރުސް ދެއްވަމުން ގެންދެވިއިރު، ދެން އުމަރު އެދުނެވެ؛ 'ކޮން ގަޑިއެއް؟' އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. 'އޭ އަމީރުލް މުކްމިނީން އަހަރެން ބާޒާރުން އެނބުރި އައީ ދެން އަހަރެންނަށް އިވުނީ ނަމާދުގެ ގޮވާލުން އަދި އަހަރެން ވަގުތުން ވުޟޫ ކުރުން ފިޔަވައި އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރަމެވެ'. އެހެންކަމުން އުމަރު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ؛ 'އަދި ހަމައެކަނި ވުޟޫ ކުރަނީތަ؟ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފެންވަރާލުމަށް އަމުރުކުރެއްވިކަން ކުރިންވެސް އެނގިހުރެއެވެ.

Hadith

Imam Ahmad : 195

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ الْمُشْرِكُونَ لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى تُشْرِقَ الشَّمْسُ عَلَى ثَبِيرٍ فَخَالَفَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَفَاضَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުއްރަޙްމާން] [ސުފްޔާން] ގެ ކިބައިން [އަބޫ އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރޫ ބިން މައިމޫން] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މުޝްރިކުން މުޖުދަލިފާ ދޫކޮށް ނުދިޔައީ ޞަބީރުގެ ކިބައިން އިރު އަރާހާ ހިނދަކު، އެހެންކަމުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެބައިމީހުންނާ ޚިލާފުވެ، އިރުއޮއްސުމުގެ ކުރިން މުޖުދަލިފާއިން ފުރައިގެން ދިޔައެވެ'.

Hadith

Imam Ahmad : 196

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ حَتَّى لَا أَدَعَ إِلَّا مُسْلِمًا

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އިބްނު ޖުރައިޖް] އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ އަޒް ޒުބައިރު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ވިދާޅުވި އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކަ؛ އަޅުގަނޑަށް [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ.

Hadith Corroboration (7)

Hadith

Imam Ahmad : 197

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَيْنَا هُوَ قَائِمٌ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَدَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَادَاهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ إِنِّي شُغِلْتُ الْيَوْمَ فَلَمْ أَنْقَلِبْ إِلَى أَهْلِي حَتَّى سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَلَمْ أَزِدْ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتُمْ وَفِي مَوْضِعٍ آخَرَ وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުއްރައްޒާޤަށް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާޢުމަރު] [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ ފަރާތުން [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި، ހުކުރު ދުވަހު ދަރުސް ދެއްވަން [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު] ތެދުވެވަޑައިގަތުމުން، ކުއްލިއަކަށް ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން އެކަކު ވަދެވަޑައިގަތުމުން، ދެން ޢުމަރު އޭނާއަށް ގޮވާލެއްވިއެވެ؛ 'ކޮން ގަޑިއެއް؟' އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. 'މިއަދު އަހަރެން ބިޒީވެފައި ހުރެގެން އާއިލާއަށް އެނބުރި ނުދެވުނީ ނަމާދުގެ ގޮވާލުން އަޑު އިވޭހާ ހިނދަކު، ދެން ސީދާ ވުޟޫއަށް ނުގޮސް އެއްވެސް އެއްޗެއް އިތުރު ނުކުރަން،' ދެން އުމަރު އެދުނެވެ؛ 'ވޫދޫ ވެސް؟ ކުރިން އެނގިވަޑައިނުގަންނަވަނީ ހެއްޔެވެ،' އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފެންވަރާލުމަށް އަމުރު ކުރައްވާފައިވާކަން ކުރިން އެނގިވަޑައިނުގަންނަވަނީ ހެއްޔެވެ'.

Hadith

Imam Ahmad : 198

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ يَعْنِي ابْنَ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޙަސީމް ބިން އަލް ޤާސިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އިކްރީމާ މާނައީ އިބްނު ޢައްމާރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފި [އަލްޙަނަފީ އަބޫ ޒާމިލް ބައްލަވާ] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފި [ޢަބްދުالله ބިން އައްބާސް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފި [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޚައިބަރު ހަނގުރާމަ ހިނގިއިރު ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޞަޙާބީންގެ ބަޔަކު އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވީ؛ ސޯ އެންޑް ސޯ ވަސް ޝަހީދު ސޯ އެންޑް ސޯ ވޯސް ޝަހީދު، އެހެންވެ އެމީހުން ފާއިތުވެގެން ދިޔައީ މީހެއްގެ ކައިރިން ކަމަށާއި އެމީހުން ބުނީ؛ ފަހެ އަދި އެގޮތަށް ޝަހީދުވެވަޑައިގަތީ، ދެން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވީ: 'ނޫން، ހަގީގަތުގައި އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ އޭނާ ވަގަށް ނެގި ފޮތިގަނޑެއް ނުވަތަ ކޯޓުގެ ސަބަބުން ނަރަކައަށް ދިޔަތަނެވެ'. ދެން ރަސޫލުالله صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: އޭ އިބްނުލް ޚަޘްޠަބު ގޮސް މީސްތަކުންނަށް ބުނާށެވެ، އީމާންވާ މީހުން މެނުވީ އެއްވެސް މީހަކު ސުވަރުގެ ނުވަދެވޭނެއެވެ. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ އެހެންކަމުން އަހަރެން ނުކުމެ ރައްޔިތުންނަށް ގޮވާލީމެވެ. 'އީމާންވާ މީހުން މެނުވީ އެއްވެސް މީހަކު ސުވަރުގެއަށް ނުވަންނާނެކަން އެނގޭށެވެ'.

Hadith Corroboration (9)

Hadith

Imam Ahmad : 199

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْفُرَاتِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الدِّيْلِيِّ قَالَ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ وَقَدْ وَقَعَ بِهَا مَرَضٌ فَهُمْ يَمُوتُونَ مَوْتًا ذَرِيعًا فَجَلَسْتُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرٌ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرٌ فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِالثَّالِثَةِ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا شَرٌّ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ فَقُلْتُ وَمَا وَجَبَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ قُلْتُ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا مُسْلِمٍ شَهِدَ لَهُ أَرْبَعَةٌ بِخَيْرٍ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ قَالَ قُلْنَا أَوْ ثَلَاثَةٌ قَالَ أَوْ ثَلَاثَةٌ فَقُلْنَا أَوْ اثْنَانِ قَالَ أَوْ اثْنَانِ ثُمَّ لَمْ نَسْأَلْهُ عَنْ الْوَاحِدِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢަބްދުالله ބިން ޔަޒީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ދާއޫދު އެއީ އިބްނު ޢަބިލް ފުރަތު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުالله ބިން ބުރައިދާ] [އަބުލް އަސްވާދު އަދު ދާއިލީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ މަދީނާއަށް އައިއިރު، އެތަނުގައި ބަލިމަޑުކަމެއް ފެތުރި، އެތައް ބަޔަކު ބިރުވެރި ގޮތަކަށް މަރުވެ، ދެން އަހަރެން އުމަރުގެ ކައިރީގައި އިށީނދެގެން އިނދެ، ކުއްލިއަކަށް އޭނާގެ ކުރިމައްޗަށް މަރުވެފައިވާ މީހަކު ފާއިތުވެގެން ގޮސް، މަރުވެފައިވާ މީހާއަށް ހެޔޮކޮށް ތައުރީފު ކުރި ކަމަށް އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ވަޖީބު' ދެން އެހެން މަރުވެފައިވާ މީހަކު ފާއިތުވެގެން ގޮސް އެ މަރުވެފައިވާ މީހާއަށް އޯގާތެރިކަމާއެކު ތައުރީފުކޮށް އޭނާ ބުންޏެވެ؛ 'ވަޖީބު' ދެން ތިންވަނަ މަރުވެފައިވާ މަރުގެ ކައިރިން ފާއިތުވެގެން ގޮސް މަރުވެފައިވާ މީހާގެ ހުތުރުކަން ހާމަވެގެން ދިޔައީ، [ޢުމަރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ރިކުއަރޑް' އެހެންވެ އަހަރެން އެދުނީމެވެ؛ 'އޭ އާމިރުލް މުކްމިނީން، ފަރުޟުގެ މާނައަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. އަހަރެން ބުނީ ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި ފަދައިންނެވެ: 'މުސްލިމަކަށް ރަނގަޅު ހަތަރު މީހަކު ހެކިވެއްޖެނަމަ، الله އޭނާއަށް ސުވަރުގެ ވަދެވޭނެ' އެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެދެނީ؛ 'ތިން ވާނީ ކިހިނެއް؟' ޖަވާބު ދިނީ: 'ނުވަތަ ތިން؟' އަހަރެމެން އަނެއްކާވެސް އަހާލީމެވެ؛ 'ދެމީހުން ނަމަ ކިހިނެއް ވާނީ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'ނުވަތަ ދެ' އެވެ. ދެން އަޅުގަނޑުމެން ސުވާލެއް ނުކުރަން އެކަކުތޯ'.

Hadith Corroboration (21)

Hadith

Imam Ahmad : 200

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنِي بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ هُبَيْرَةَ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ أَبَا تَمِيمٍ الْجَيْشَانِيَّ يَقُولُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّكُمْ تَتَوَكَّلُونَ عَلَى اللَّهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزُقُ الطَّيْرَ تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ހައިވާ] އަޅުގަނޑަށް [ބަކުރު ބިން ޢަމްރޫ] ގާތު ވިދާޅުވެފައިވަނީ [ޢަބްދުالله ބިން ޙުބައިރާ] ބުނި އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކަ؛ އެއީ އޭނާއަށް [އަބޫ ތަމީމް އަލް ޖައިޞާނީ] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ކަމެވެ؛ އެއީ [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިވަޑައިގެންނެވި ވާހަކައެވެ.