Imam Ibnu Majah : 61
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نِزَارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صِنْفَانِ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ لَيْسَ لَهُمَا فِي الْإِسْلَامِ نَصِيبٌ الْمُرْجِئَةُ وَالْقَدَرِيَّةُ
Atubuulidde [Ali bin Muhammad] yagamba, atubuulidde [Muhammad bin Fudlail] yagamba, atubuulidde [Ali bin Nizar] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Ikrimah] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Waliwo ebibinja bibiri ebya Ummah eno ebitali kitundu kya Busiraamu; kwe kugamba Murji`ah ne Qadariyah'.
Imam Ibnu Majah : 62
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ شَعَرِ الرَّأْسِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ سَفَرٍ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ فَجَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَهُ إِلَى رُكْبَتِهِ وَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَحَجُّ الْبَيْتِ فَقَالَ صَدَقْتَ فَعَجِبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَكُتُبِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ فَعَجِبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَمَارَتُهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي تَلِدُ الْعَجَمُ الْعَرَبَ وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبِنَاءِ قَالَ ثُمَّ قَالَ فَلَقِيَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ثَلَاثٍ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ الرَّجُلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْ
Atubuulidde [Ali bin Muhammad] yagamba, atubuulidde [Waki’] okuva ku [Kahmas bin Al Hasan] okuva ku [Abdullah bin Buraidah] okuva ku [Yahya bin Ya’mar] okuva ku [Ibn Umar] okuva ku [Umar] yagamba; ‘Twali tutudde okumpi n’omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo omusajja n’ajja nga ayambadde engoye enjeru ennyo, enviiri ze nga ziddugavu nnyo, nga tewali kabonero ka lugendo luwanvu kalabika ku ye, era nga tewali n’omu ku ffe yali amumanyi. Olwo n’atuula ku mabbali ga Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ng’anyiga amaviivi ge ku maviivi ga Nabbi era n’ateeka emikono gye ku bisambi. Omuntu oyo olwo n’abuuza nti; ‘Ayi Muhammad, Obusiraamu kye ki?’. yaddamu nti: ‘muwa obujulizi nti tewali katonda agwanidde kusinzibwa okuggyako Allah era nze ndi mubaka wa Allah, ssaala, nsasula zaka, musiiba mu mwezi gwa Ramadlan n’okulamaga e Baitullah’. Yaddamu n’agamba nti: ‘Oli mutuufu’. Bwatyo twawuniikirira, ye yasaba era naye ye yakikakasa. Awo n’addamu n’abuuza nti, ‘Ayi Muhammad, okukkiriza kye ki?’. Yaddamu nti: ‘Mukkiriza Allah, ba malayika be, ababaka be, ebitabo bye, olunaku olw’enkomerero ne Qadar, ebirungi n’ebibi’. Yagamba nti: ‘Oli mutuufu’. Bwatyo ne twewuunya, yabuuza era naye n’akikakasa. Awo n’addamu n’abuuza nti, ‘Ayi Muhammad, Ihsan kye ki?’. Yaddamu nti: ‘Musinza Allah ng’olinga amulaba. Bw’oba tosobola kumulaba, mu butuufu akulaba’. Yabuuza nti, ‘Olunaku lw’enkomerero lunaatuuka ddi?’. Yaddamu nti: ‘Omuntu abuuzibwa ku nsonga eyo tamanyi bingi okusinga oyo abuuza.’ Yabuuza nti: ‘Bubonero ki?’. n’addamu nti: ‘Omukazi omuddu yazaala omwana wa mukama we’. -Waki' bwe yagamba; 'Kwe kugamba, 'ajam - si mu ggwanga lya Bawalabu - yazaala abantu Abawalabu - 'Era walaba abantu abaali tebalina ngatto era nga tebalina kifuba, abaavu n'abalunzi b'endiga nga bavuganya ne bannaabwe mu kuzimba ebizimbe'. Ibn Umar yagambye nti; ‘Umar yagamba nti; ‘Awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yansisinkana oluvannyuma lw’ennaku ssatu, n’alyoka abuuza nti: ‘Omanyi omusajja oyo y’ani?’. Naddamu nti, ‘Allah n’omubaka we be basinga okumanya’. Yagamba nti: ‘Gabulyeri ye yajja gy’oli okukuyigiriza ku nsonga z’eddiini zo’.
Imam Ibnu Majah : 63
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَلِقَائِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا فَذَلِكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْغَنَمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَلِكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ فَتَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ }الْآيَةَ
Atubuulidde [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yagamba, atubuulidde [Isma’il bin ‘Ulaiyah] okuva ku [Abu Hayyan] okuva ku [Abu Zur’ah] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba; ‘Olunaku lumu Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe yali mu basiraamu, omusajja yajja n’abuuza nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, okukkiriza kye ki?’. Yaddamu nti: ‘Mukkiririza mu Allah, ba malayika be, mu bitabo bye, mu babaka be, mu nkuŋŋaana ze, era mukkiriza olunaku lw’amazuukira ku lunaku olw’enkomerero’. Yabuuza nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, Obusiraamu kye ki?’. Yaddamu nti: ‘Musinza Allah era temumugattako kintu kyonna, mukola esswala ez’ekiragiro, musasula zaka n’okusiiba mu mwezi gwa Ramadlan’. Yaddamu n’abuuza nti: ‘Ayi Omubaka wa Allah, ihsan kye ki?’. Yaddamu nti: ‘Musinza Allah ng’olinga amulaba. Bwoba tomulaba, mu butuufu akulaba'. Yaddamu n’abuuza nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah enkomerero y’ensi eneeba ddi?’. Yaddamu nti: ‘Omuntu abuuzibwa tamanyi bingi okusinga oyo abuuza. Naye nja kubabuulira ku bubonero; Singa omuddu omukazi yazaala omwana wa mukama we, ekyo kye kimu ku bubonero. Abalunzi b’embuzi bavuganya mu kuzimba ebizimbe, ekyo kye kimu ku bubonero. Mu bitaano - ekisumuluzo ky'ebizibu ebisukkulumye ku butonde - tewali amanyi okuggyako Allah'. Olwo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’asoma aya eno: ‘Mazima Allah yekka y’alina okumanya ku lunaku lw’enkomerero; era y’oyo atonnyesa enkuba, era amanyi ebiri mu lubuto. Era tewali ayinza kumanya - n'obukakafu - ky'agenda okugezaako enkya. Era tewali ayinza kumanya w’anaafiira ku nsi. Mazima Allah ye Mumanyi, Mumanyi byonna’.
Imam Ibnu Majah : 64
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ صَالِحٍ أَبُو الصَّلْتِ الْهَرَوِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى الرِّضَا عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ مَعْرِفَةٌ بِالْقَلْبِ وَقَوْلٌ بِاللِّسَانِ وَعَمَلٌ بِالْأَرْكَانِقَالَ أَبُو الصَّلْتِ لَوْ قُرِئَ هَذَا الْإِسْنَادُ عَلَى مَجْنُونٍ لَبَرَأَ
Kitugambye nti [Sahl bin Abu Sahl] ne [Muhammad bin Isma’il] bombi baagamba nti; atubuulidde [Abdus Salam bin Salih Abu Ash Shalt Al Harawi] yagamba, atubuulidde [Ali bin Musa Ar Ridla] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Ja’far bin Muhammad] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Ali bin Al Hasan] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Ali bin Abu Talib] yagamba; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Okukkiriza kwe kumanya mu mutima, ebigambo n’olulimi, n’ebikolwa n’ebitundu by’omubiri’. Abu Ash Shalt yagamba nti; 'Singa sanad eno esomebwa omuntu omulalu, ajja kuwona'.
Imam Ibnu Majah : 65
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ أَوْ قَالَ لِجَارِهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Kitugambye nti [Muhammad bin Basysyar] ne [Muhammad bin Al Mutsanna] bombi baagamba nti; atubuulidde [Muhammad bin Ja’far] yagamba, atubuulidde [Syu’bah] yagamba; Nawulira [Qotadah] ng’anyumya hadith okuva ewa [Anas bin Malik] yagamba nti; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Omu ku mmwe tajja kukkiriza okutuusa ng’ayagala muganda we, oba n’agamba nti, ‘muliraanwa we nga bwe yeeyagala’.
Imam Ibnu Majah : 66
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Kitugambye nti [Muhammad bin Basysyar] ne [Muhammad bin Al Mutsanna] bombi baagamba nti; atubuulidde [Muhammad bin Ja’far] yagamba, atubuulidde [Syu’bah] yagamba; Nawulira [Qotadah] okuva ewa [Anas bin Malik] n’agamba nti; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Omu ku mmwe tajja kukkiriza okutuusa nga nfuuse omuntu gw’asinga okwagala okusinga abaana be, bazadde be n’abantu bonna’.
Imam Ibnu Majah : 67
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا أَوَ لَا أَدُلُّكُمْ عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ
Atubuulidde [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yagamba, atubuulidde [Waki’] ne [Abu Mu’awiyah] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Abu Shalih] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Oyo omwoyo gwange gwe guli mu ngalo ze, temujja kuyingira Jjana okutuusa nga mukkiriza, era temujja kukkiriza okutuusa nga munaagalana. Nkulage enkola nti bwe mugikola mujja kwagalana? musasaanya okulamusa mu mmwe'.
Imam Ibnu Majah : 68
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ
Atubuulidde [Muhammad bin Abdullah bin Numair] yagamba, atubuulidde ['Affan] yagamba, atubuulidde [Syu'bah] okuva ku [Al A'masy]. Era okusinziira ku lunyiriri olulala; Atubuulidde [Hisyam bin ‘Ammar] yagamba, atubuulidde [Isa bin Yunus] yagamba, atubuulidde [Al A’masy] okuva ku [Abu Wa`il] okuva ku [Abdullah] yagamba; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Okuvuma omusiraamu bubi ate okumutta butakkiriza’.
Imam Ibnu Majah : 69
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ فَارَقَ الدُّنْيَا عَلَى الْإِخْلَاصِ لِلَّهِ وَحْدَهُ وَعِبَادَتِهِ لَا شَرِيكَ لَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ مَاتَ وَاللَّهُ عَنْهُ رَاضٍ قَالَ أَنَسٌ وَهُوَ دِينُ اللَّهِ الَّذِي جَاءَتْ بِهِ الرُّسُلُ وَبَلَّغُوهُ عَنْ رَبِّهِمْ قَبْلَ هَرْجِ الْأَحَادِيثِ وَاخْتِلَافِ الْأَهْوَاءِ وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فِي آخِرِ مَا نَزَلَ يَقُولُ اللَّهُ { فَإِنْ تَابُوا } قَالَ خَلْعُ الْأَوْثَانِ وَعِبَادَتِهَا { وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوْا الزَّكَاةَ } وَقَالَ فِي آيَةٍ أُخْرَى { فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوْا الزَّكَاةَ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ } حَدَّثَنَا أَبُو حَاتِمٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى الْعَبْسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ مِثْلَهُ
Atubuulidde [Nashr bin Ali Al Jahdlami] yagamba, atubuulidde [Abu Ahmad] yagamba, atubuulidde [Abu Ja’far Ar Razi] okuva ku [Rabi’ bin Anas] okuva ku [Anas bin Malik] yagamba; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Oyo yenna afa mu mbeera ey’obwesimbu eri Allah, ng’amusinza n’atakwatagana naye, ng’akola esswala n’okusasula zaka, olwo n’afa mu kusanyuka kwa Allah’. Anas n’agamba nti; ‘Eyo y’eddiini ya Allah eyaleetebwa Ababaka, baagituusa okuva ewa Rabb waabwe nga tebannaba kutabulwatabulwa kukubaganya birowoozo n’okukaayana okw’okwegomba. Kino kisangibwa mu kitabo kya Allah ku nkomerero y’Aya eyassibwa, Allah agamba nti: ‘Bwe beenenya - Anas yagamba; okusuula ebifaananyi n’obuddu bwabyo, okunyweza eswala n’okusasula zakat’. Mu bigambo bye ebirala: ‘Bwe beenenya, ne banyweza eswala, ne basasula zaka, olwo baba baganda bammwe mu Deen’. Atugambye [Abu Hatim] yagamba, atubuulidde [Ubaidullah bin Musa Al ‘Absi] yagamba, atubuulidde [Abu Ja’far Ar Razi] okuva ku [Ar Rabi’ bin Anas] nga hadith eyo waggulu.
Imam Ibnu Majah : 70
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْأَزْهَرِ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ
Atugambye [Ahmad bin Al Azhar] yagamba, atubuulidde [Abu An Nadlr] yagamba, atubuulidde [Abu Ja’far] okuva ku [Yunus] okuva ku [Al Hasan] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Nnalagirwa okulwana n’abantu okutuusa lwe banaawa obujulizi nti tewali musambwa okuggyako Allah, era ndi mubaka wa Allah, nga nkola esswala n’okusasula zaka’.
Imam Ibnu Majah : 71
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْأَزْهَرِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ
Atubuulidde [Ahmad bin Al Azhar] yagamba, atubuulidde [Muhammad bin Yusuf] yagamba, atubuulidde [Abdul Hamid bin Bahram] okuva ku [Syahr bin Hausyab] okuva ku [Abdurrahman bin Ghanim] okuva ku [Mu’adz bin Jabal] yagamba; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Nnalagirwa okulwana n’abantu okutuusa lwe banaawa obujulizi nti tewali katonda agwanidde kusinzibwa okuggyako Allah era mazima nze mubaka wa Allah, okussaawo eswala n’okuwa zaka’.
Imam Ibnu Majah : 72
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الرَّازِيُّ أَنْبَأَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ اللَّيْثِيُّ حَدَّثَنَا نِزَارُ بْنُ حَيَّانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صِنْفَانِ مِنْ أُمَّتِي لَيْسَ لَهُمَا فِي الْإِسْلَامِ نَصِيبٌ أَهْلُ الْإِرْجَاءِ وَأَهْلُ الْقَدَرِ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْبُخَارِيُّ سَعِيدُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ بْنِ مُجَاهِدٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا الْإِيمَانُ يَزِيدُ وَيَنْقُصُ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْبُخَارِيُّ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ الْحَارِثِ أَظُنُّهُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ الْإِيمَانُ يَزْدَادُ وَيَنْقُصُ
Atubuulidde [Muhammad bin Isma’il Ar Razi] yagamba, atubuulidde [Yunus bin Muhammad] yagamba, atubuulidde [Abdullah bin Muhammad Al Laits] yagamba, atubuulidde [Nizar bin Hayyan] okuva ku [Ikrimah] okuva ku [Ibn Abbas] ne [Jabir bin Abdullah] bombi bagamba nti; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Waliwo ebibinja bibiri ebya Ummah yange ebitalina kitundu n’akatono mu Busiraamu; abagoberezi ba murji’ah ne qadariyah’. Atubuulidde Abu Uthman Al Bukhari Sa’id bin Sa’d yagamba nti; atubuulidde Al Haitsam bin Kharijah yagamba nti; atugambye Isma’il - kwe kugamba Ibn Iyasy - okuva ku Abdul Wahhab bin Mujahid okuva ku Mujahid okuva ku Ibn Abbas ne Abu Hurairah bombi baagamba nti, ‘Okukkiriza kweyongera era kukendeera’. Atubuulidde Abu Uthman Al Bukhari yagamba, atubuulidde Al Haitsam yagamba, atubuulidde Isma'il okuva e Jarir bin Uthman okuva e Al Harith nalowooza nti yava Mujahid okuva ku Abu Darda` yagamba; 'Okukkiriza kweyongera era ne kukendeera'.
Imam Ibnu Majah : 73
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍحَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ أَنَّهُ يُجْمَعُ خَلْقُ أَحَدِكُمْ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ إِلَيْهِ الْمَلَكَ فَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ فَيَقُولُ اكْتُبْ عَمَلَهُ وَأَجَلَهُ وَرِزْقَهُ وَشَقِيٌّ أَمْ سَعِيدٌ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُهَا وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا
Atugambye [Ali bin Muhammad] yagamba, atubuulidde [Waki’] ne [Muhammad bin Fudlail] ne [Abu Mu’awiyah]. Okusinziira ku layini endala; Atubuulidde [Ali bin Maimun Ar Raqqi] yagamba, atubuulidde [Abu Mu’awiyah] ne [Muhammad bin Ubaid] okuva mu [Al A’masy] okuva ku [Zaid bin Wahhab] yagamba; [Abdullah bin Mas’ud] yagamba nti; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, omusajja omwesimbu era omwesigwa, atugambye nti: ‘Obutonde bwa buli omu ku mmwe bukuŋŋaanyizibwa mu lubuto lwa maama okumala ennaku amakumi ana okutuusa lwe bufuuka ekikuta ky’omusaayi. Olwo ne kifuuka ekikuta ky’ennyama bwekityo, olwo Allah n’amusindika malayika, n’alagirwa ne sentensi nnya, olwo n’agamba nti: ‘Wandiika ebikolwa byo, okufa kwo n’eby’okulya byo awamu n’ennaku yo oba essanyu lyo’. Olw’oyo ali mu Mukono gwe emmeeme yange, mazima omu ku mmwe yakola ebikolwa by’abatuuze b’eggulu okutuusa nga tewali bbanga wakati we n’eggulu okuggyako omukono gumu, naye ebiwandiiko byamukulembera okutuusa lwe yatuukiriza ebikolwa by’abatuuze b’omu geyena n’asembayo okuyingira mu geyena. Era ddala, omu ku mmwe yakola ebikolwa by’abatuuze mu geyena okutuusa nga tewali bbanga wakati we ne geyena okuggyako omukono gumu, naye ebiwandiiko byamukulembera okutuusa lwe yatuukiriza ebikolwa by’abatuuze b’omu ggulu n’oluvannyuma n’ayingira mu ggulu’.
Imam Ibnu Majah : 74
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سِنَانٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ خَالِدٍ الْحِمْصِيِّ عَنْ ابْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَوَقَعَ فِي نَفْسِي شَيْءٌ مِنْ هَذَا الْقَدَرِ خَشِيتُ أَنْ يُفْسِدَ عَلَيَّ دِينِي وَأَمْرِي فَأَتَيْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَقُلْتُ أَبَا الْمُنْذِرِ إِنَّهُ قَدْ وَقَعَ فِي نَفْسِي شَيْءٌ مِنْ هَذَا الْقَدَرِ فَخَشِيتُ عَلَى دِينِي وَأَمْرِي فَحَدِّثْنِي مِنْ ذَلِكَ بِشَيْءٍ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ فَقَالَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ عَذَّبَ أَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَهْلَ أَرْضِهِ لَعَذَّبَهُمْ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ وَلَوْ رَحِمَهُمْ لَكَانَتْ رَحْمَتُهُ خَيْرًا لَهُمْ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَلَوْ كَانَ لَكَ مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ ذَهَبًا أَوْ مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ تُنْفِقُهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا قُبِلَ مِنْكَ حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ فَتَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَأَنَّ مَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَأَنَّكَ إِنْ مُتَّ عَلَى غَيْرِ هَذَا دَخَلْتَ النَّارَ وَلَا عَلَيْكَ أَنْ تَأْتِيَ أَخِي عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ فَتَسْأَلَهُ فَأَتَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ فَسَأَلْتُهُ فَذَكَرَ مِثْلَ مَا قَالَ أُبَيٌّ وَقَالَ لِي وَلَا عَلَيْكَ أَنْ تَأْتِيَ حُذَيْفَةَ فَأَتَيْتُ حُذَيْفَةَ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ مِثْلَ مَا قَالَا وَقَالَ ائْتِ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَاسْأَلْهُ فَأَتَيْتُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّ اللَّهَ عَذَّبَ أَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَهْلَ أَرْضِهِ لَعَذَّبَهُمْ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ وَلَوْ رَحِمَهُمْ لَكَانَتْ رَحْمَتُهُ خَيْرًا لَهُمْ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَلَوْ كَانَ لَكَ مِثْلُ أُحُدٍ ذَهَبًا أَوْ مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ ذَهَبًا تُنْفِقُهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا قَبِلَهُ مِنْكَ حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ فَتَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَمَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَأَنَّكَ إِنْ مُتَّ عَلَى غَيْرِ هَذَا دَخَلْتَ النَّارَ
Atugambye [Ali bin Muhammad] yagamba, atubuulidde [Ishaq bin Sulaiman] yagamba nti; Nawulira [Abu Sinan] okuva ewa [Wahb bin Khalid Al Himshi] okuva ewa [Ibn Ad Dailami] yagamba nti; ‘Waliwo ekintu ekisibye mu mwoyo gwange ku nkomerero. Nali mweraliikirivu nti kyandiyonoona eddiini yange n’ensonga zange, kwe kugenda ewa [Ubai bin Ka’ab]. Namubuuza nti; ‘Ayi Abul Mundzir, waliwo ekintu ekintawaanya ku nsonga y’enkomerero, ndi mweraliikirivu nti kijja kwonoona eddiini yange n’ensonga zange. Kale mbuulira ekintu ekikwatagana nakyo, Allah akiganyulwamu'. Agamba nti; ‘Allah bw’anaabonerereza abatuuze b’eggulu n’ensi, mazima ajja kubabonereza, era tajja kubakola bubi. Singa yawa okusaasira, okusaasira kwe kwandibadde kusinga ebikolwa byabwe. Bw’oba olina zaabu ng’olusozi Uhud n’oluvannyuma n’omumalira mu kkubo lya Allah, olwo tekijja kukkirizibwa okutuusa ng’okkirizza enkomerero. Kimanye nti omugabo gwo tegujja kwawulwa naawe, era ekitali kigwo tekijja kuba mugabo gwo. Bw’ofiira mu mbeera endala ezitali zino olwo ojja kugenda mu geyena. Tewali bulabe bwonna bw’ojja ewa muganda wange, Abdullah bin Mas’ud, olwo omubuuze’. Bwentyo nagenda eri [Abdullah] ne mmubuuza ku nsonga eno, era n’ayogera Ubai bye yayogera. Awo n’aŋŋamba nti, ‘Tewali kibi singa ojja e Hudzaifah’. Bwentyo nagenda ewa [Hudzaifah] ne mmubuuza ku nsonga eyo. Awo n'addamu nga bombi bwe bagamba'. Hudzaifah yagambye nti; 'Jjangu ewa Zaid bin Thabit omubuuze'. Kale nagenda eri [Zaid bin Thabit] ne mmubuuza, olwo n’addamu nti, ‘Nnawulidde Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’agamba nti: ‘Allah bw’anaabonereza abatuuze b’eggulu n’ensi, mazima ajja kubabonereza, era tajja kubakola butali bwenkanya. Singa yawa okusaasira, okusaasira kwe kwandibadde kusinga ebikolwa byabwe. Bw’oba olina zaabu ng’olusozi Uhud n’oluvannyuma n’omumalira mu kkubo lya Allah, olwo tekijja kukkirizibwa okutuusa ng’okkirizza enkomerero. Kimanye nti omugabo gwo tegujja kwawulwa naawe, era ekitali kigwo tekijja kuba mugabo gwo. Bw’ofiira mu mbeera endala ezitali zino olwo ojja kugenda mu geyena’.
Imam Ibnu Majah : 75
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَكُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِيَدِهِ عُودٌ فَنَكَتَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا وَقَدْ كُتِبَ مَقْعَدُهُ مِنْ الْجَنَّةِ وَمَقْعَدُهُ مِنْ النَّارِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نَتَّكِلُ قَالَ لَا اعْمَلُوا وَلَا تَتَّكِلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ{ فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى }
Atugambye [Uthman bin Abu Syaibah] yagamba, atubuulidde [Waki’]. Era okusinziira ku lunyiriri olulala; Atugambye [Ali bin Muhammad] yagamba, atubuulidde [Abu Mu’awiyah] ne [Waki’] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Sa’d bin Ubaidah] okuva ku [Abu Abdurrahman As Sulami] okuva ku [Ali bin Abu Talib] yagamba nti: ‘Lumu twatuula ku mabbali ga Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam so nga mu ngalo ze mwalimu agarwood. Yagisuula wansi olwo n’ayimusa omutwe n’agamba nti: ‘Buli omu ku mmwe aweereddwa entebe mu ggulu n’entebe mu geyena’. Yabuuzibwa nti: ‘Ayi Omubaka wa Allah, watya singa tumala kwewaayo?’. n’addamu nti: ‘Nedda, sigala ng’okikola era toggwaamu maanyi. Buli muntu ajja kwanguyirwa okusinziira ku ebyo ebyamutondebwa'. Awo n’asoma nti: ‘Ate omuntu awaayo -eby’obugagga bye mu kkubo lya Allah- era nga mutya Katonda, era n’akakasa nti waliwo empeera esinga obulungi -eggulu-, olwo tujja kumutegekera -ekkubo eryangu-. Era abo abayaaye era nga bawulira nti bamala, ne beegaana empeera esinga obulungi, olwo tujja kubategekera ekkubo erizibu.’
Imam Ibnu Majah : 76
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الطَّنَافِسِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُ الْقَوِيُّ خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ وَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ وَلَا تَعْجَزْ فَإِنْ أَصَابَكَ شَيْءٌ فَلَا تَقُلْ لَوْ أَنِّي فَعَلْتُ كَذَا وَكَذَا وَلَكِنْ قُلْ قَدَّرَ اللَّهُ وَمَا شَاءَ فَعَلَ فَإِنَّ لَوْ تَفْتَحُ عَمَلَ الشَّيْطَانِ
Kitugambye nti [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ne [Ali bin Muhammad Ath Thanafusi] bombi baagamba nti; atubuulidde [Abdullah bin Idris] okuva ku [Rabi’ah bin Uthman] okuva ku [Muhammad bin Yahya bin Hibban] okuva ku [Al A’raj] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Omukkiriza ow’amaanyi asinga era ayagalibwa nnyo Allah okusinga omukkiriza omunafu, era buli omu alina ebirungi. Mujjumbire buli kimu ekikugasa, saba Allah akuyambe era tonafuwa. Bwoba okubiddwa akatyabaga olwo toyogera kintu kyonna; 'singa nnali nkoze kino ne kino'. Naye katugambe nti; 'Kiba kiragiro kya Katonda, akola kyonna ky'ayagala'. Olw’enjogera egamba nti ‘singa sitaani yekka aggulawo oluggi’.
Imam Ibnu Majah : 77
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَيَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ سَمِعَ طَاوُسًا يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُخْبِرُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى عَلَيْهِمَا السَّلَام فَقَالَ لَهُ مُوسَى يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُونَا خَيَّبْتَنَا وَأَخْرَجْتَنَا مِنْ الْجَنَّةِ بِذَنْبِكَ فَقَالَ لَهُ آدَمُ يَا مُوسَى اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِكَلَامِهِ وَخَطَّ لَكَ التَّوْرَاةَ بِيَدِهِ أَتَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدَّرَهُ اللَّهُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَنِي بِأَرْبَعِينَ سَنَةً فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى ثَلَاثًا
Kitugambye nti [Hisyam bin ‘Ammar] ne [Ya’qub bin Humaid bin Kasib] bombi baagamba nti; atugambye [Sufyan bin Uyainah] okuva ku ['Amru bin Dinar] yawulira [Thawus] ng'agamba nti; Nawulira [Abu Hurairah] okututegeeza okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Adam ne Musa ‘Alaihimas Salam bayombagana. Musa n’agamba nti: ‘Ayi Adam, ggwe kitaffe. Otumazeemu amaanyi n'otugoba mu ggulu olw'ekibi kyo'. Adam n’addamu nti: ‘Ayi Musa, Allah yakulonda n’ekigambo kye era n’akuwandiikira Tawreeti n’omukono gwe. Onneevuma olw’ebintu Allah bye yansazeewo nga tannatonda myaka amakumi ana’. Kale ensonga ya Adamu yawangula Musa, olwo ensonga ya Adamu n’ewangula eya Musa. Yaddiŋŋana emirundi esatu.
Imam Ibnu Majah : 78
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرِ بْنِ زُرَارَةَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ حَتَّى يُؤْمِنَ بِأَرْبَعٍ بِاللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَبِالْبَعْثِ بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْقَدَرِ
Atunyumizza [Abdullah bin ‘Amir bin Zurarah] yagamba, atunyumizza [Sharik] okuva ku [Mansur] okuva ku [Rib’i] okuva ku [Ali radliallahu ‘anhu] yagamba; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Omuddu tajja kukkiriza okutuusa nga akkirizza ebintu bina; Okukkiriza Allah atalina mubeezi, okukkiriza nti ndi mubaka wa Allah, okukkiriza mu kuzuukira oluvannyuma lw’okufa n’okukkiriza enkomerero’.
Imam Ibnu Majah : 79
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَمَّتِهِ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِنَازَةِ غُلَامٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ طُوبَى لِهَذَا عُصْفُورٌ مِنْ عَصَافِيرِ الْجَنَّةِ لَمْ يَعْمَلْ السُّوءَ وَلَمْ يُدْرِكْهُ قَالَ أَوَ غَيْرُ ذَلِكَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ لِلْجَنَّةِ أَهْلًا خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ وَخَلَقَ لِلنَّارِ أَهْلًا خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ
Kitugambye nti [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ne [Ali bin Muhammad] bombi baagamba nti; atubuulidde [Waki’] yagamba, atubuulidde [Thalhah bin Yahya bin Thalhah bin Ubaidullah] okuva ku ssenga we [Aisyah bint Thalhah] okuva ku [Aisyah ummul mukminin radliallahu ‘anha] yagamba; ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yayitibwa okwetaba mu mulambo gw’omwana okuva mu Ansar. Bwentyo ne ŋŋamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, kya mukisa nnyo eri ejjiba eriva mu jjiba lino ery’omu ggulu, terina kibi ky’akoze wadde okukisanga’. Yagamba nti: ‘oba okuggyako ekyo, ggwe Aisyah, mazima Allah yatondera abatuuze baayo ejjana. Allah yamutonda nga bakyali mu mbavu za bajjajjaabe. Allah era yatonda ggeyeena eri abagibeeramu. Yabitonda ku lulwe, nga bikyali mu mbavu za bajjajjaabe.
Imam Ibnu Majah : 80
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ زِيَادِ بْنِ إِسْمَعِيلَ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَجَاءَ مُشْرِكُو قُرَيْشٍ يُخَاصِمُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْقَدَرِ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ }
Kitugambye nti [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ne [Ali bin Muhammad] bombi baagamba nti; atubuulidde [Waki’] yagamba, atubuulidde [Sufyan Ats Tsauri] okuva ku [Ziyad bin Isma’il Al Makhzumi] okuva ku [Muhammad bin ‘Abbad bin Ja’far] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba; 'Abasiraamu ba Quraish bajja okukubaganya ebirowoozo ku Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam ku nkomerero. Kale olunyiriri luno lwakka: ‘Ku lunaku lwe balifukamira amaaso gaabwe mu muliro gwa geyena. Wulira ennimi z'omuliro eza ggeyeena ya Saqor. Mazima ddala buli kimu tukitonda ne qodar'.