Imam Ibnu Majah : 61
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نِزَارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صِنْفَانِ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ لَيْسَ لَهُمَا فِي الْإِسْلَامِ نَصِيبٌ الْمُرْجِئَةُ وَالْقَدَرِيَّةُ
Twarabwiwe [Ali bini Muhamadi] ati; yatubwiye [Muhamadi bin Fudlail] ati; yatubwiye [Ali bin Nizar] avuye kuri [se wiwe] avuye kuri [Ikrimah] avuye kuri [Ibn Abbas] ati; Rasulullah ati; ’ Hari imigwi ibiri y’iyi Ummah itari mu Buyisilamu; ni ukuvuga Murji`ah na Qadariya'.
Imam Ibnu Majah : 62
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ شَعَرِ الرَّأْسِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ سَفَرٍ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ فَجَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَهُ إِلَى رُكْبَتِهِ وَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَحَجُّ الْبَيْتِ فَقَالَ صَدَقْتَ فَعَجِبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَكُتُبِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ فَعَجِبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَمَارَتُهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي تَلِدُ الْعَجَمُ الْعَرَبَ وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبِنَاءِ قَالَ ثُمَّ قَالَ فَلَقِيَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ثَلَاثٍ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ الرَّجُلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْ
Twarabwiwe [Ali bini Muhamadi] ati; yatubwiye [Waki’] avuye kuri [Kahmas bin Al Hasan] avuye kuri [Abudullah bin Buraidah] avuye kuri [Yahya bin Ya’mar] avuye kuri [Ibnu Umar] avuye kuri [Umar] ati; ‘Twari twicaye iruhande ya Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, haza umuntu yambaye impuzu zera cane, umushatsi wiwe wari wirabura cane, ntiyashobora kubona ibimenyetso vy’urugendo rurerure, kandi nta n’umwe muri twebwe yari amuzi. Yaciye yicara iruhande ya Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam mu gihe yariko ashira amavi yiwe ku mavi ya Rasulullah, ashira ibiganza vyiwe ku matako yiwe. Uwo muntu aca arabaza ati; ‘Ewe Muhamadi, ubuyisilamu ni iki? ’ arishura; 'mushinge intahe ko ata mana ibereye gusengwa kiretse Allah kandi ndi intumwa ya Allah, musenge, mwihe zakat, mwisonzeshe mu kwezi kwa Ramadlan kandi mukore urugendo rwo kuja i Baitullah'. Arongera ati; 'Uravuga ukuri'. Twaratangaye rero, niwe yabajije kandi niwe yavyemeje. Hanyuma yongera kubaza ati: «Ewe Muhamadi, ukwizera ni iki? ’ arishura; 'Mwemera Allah, abamarayika biwe, Intumwa ziwe, ibitabu vyiwe, umusi w'iherezo na Qadar, vyiza n'ibibi'. Aravuga ati; 'Uravuga ukuri'. Twaratangaye rero, arabaza nawe aravyemeza. Hanyuma yongera kubaza ati: «Ewe Muhamadi, Ihsan ni iki? ’ arishura; ‘Musenga Allah nk’aho mumubona. Nimba udashobora kumubona, arakubona vy’ukuri’. Yabajije ati: ‘Umusi w’urubanza uzoshika ryari? ’ arishura; 'Umuntu abibajije ntaco azi kuruta uwubibajije'. Arabaza ati; ‘Ibimenyetso ni ibihe? ’ arishura; ‘Umusukukazi yavyaye umwana wa shebuja’. -Waki’ ati; 'Ni ukuvuga ko 'ajam - atari mu gihugu c'Abarabu - yavyaye abantu b'Abarabu - 'Kandi wabonye abantu bari gusa n'ibirenge bitagira ivyuma, abakene n'abungere b'intama bariko barahiganwa mu kwubaka inyubakwa'. Ibnu Umar ati; Umari ati; 'Maze Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam arahura nanje haciye imisi itatu, aca arabaza ati; ‘Uwo mugabo urazi uwo ari we? ’ Nanje nti: ‘Allah n’Intumwa yiwe ni bo bazi kurusha’. Aravuga ati; 'Ni Jibril yaje iwawe kugira ngo akwigishe ivy'idini'.
Imam Ibnu Majah : 63
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَلِقَائِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا فَذَلِكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْغَنَمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَلِكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ فَتَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ }الْآيَةَ
Twarabwiwe [Abu Bakar bin Abu Syaiba] ati; yatubwiye [Isma’il bin Ulaiyah] avuye kuri [Abu Hayyan] avuye kuri [Abu Zur’ah] avuye kuri [Abu Hurairah] ati; 'Umusi umwe igihe Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yari mu basilamu, haje umuntu arabaza ati; ‘Ewe Ntumwa y’Imana, ukwizera ni iki? ’ arishura; 'Mwemera Allah, abamarayika biwe, ibitabu vyiwe, Intumwa ziwe, amakoraniro yiwe, kandi mwemera umusi w'izuka ku musi w'iherezo'. Arabaza ati: «Ewe Ntumwa y’Imana, ubuyisilamu ni iki? ’ arishura; 'Murasenga Allah kandi ntaco mufatanya na we, mukora amasengesho y'inzara, mutanga zaka y'inzara, musiba kurya mu kwezi kwa Ramadlan'. Arongera arabaza ati; ‘Ewe Ntumwa y’Imana, ihsan ni iki? ’ arishura; ‘Musenga Allah nk’aho mumubona. Iyo utamubona, mu vy’ukuri arakubona’. Yongera arabaza ati: «Ewe Ntumwa y’Imana, iherezo ry’isi rizoba ryari? ’ arishura; ‘Uwubazwa ntazi vyinshi kuruta uwubaza. Ariko nzobabwira ivyerekeye ibimenyetso; Iyo umushumbakazi avyaye umwana wa shebuja, ico cari kimwe mu bimenyetso. Abanyabwenge b’impene barahiganwa mu kwubaka inyubakwa, ivyo ni bimwe mu bimenyetso. Mu bitanu - urufunguzo rw’ingorane zidasanzwe - nta n’umwe abizi kiretse Allah’. Hanyuma Rasulullah asoma uwo murongo; « Nkako, Allah wenyene ni we afise ubumenyi bw’umusi w’urubanza; kandi ni We amanura imvura, akamenya ikiri mu nda. Kandi nta n’umwe ashobora kumenya - ata gukeka - ivyo azogerageza ejo. Kandi nta n’umwe ashobora kumenya aho azopfira kw’isi. Nkako, Allah arazi vyose, arazi vyose’.
Imam Ibnu Majah : 64
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ صَالِحٍ أَبُو الصَّلْتِ الْهَرَوِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى الرِّضَا عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ مَعْرِفَةٌ بِالْقَلْبِ وَقَوْلٌ بِاللِّسَانِ وَعَمَلٌ بِالْأَرْكَانِقَالَ أَبُو الصَّلْتِ لَوْ قُرِئَ هَذَا الْإِسْنَادُ عَلَى مَجْنُونٍ لَبَرَأَ
Twarabwiwe ko [Sahl bin Abu Sahl] na [Muhammad bin Isma’il] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Abudu Salam bin Salih Abu Ash Shalt Al Harawi] ati; yatubwiye [Ali bin Musa Ar Ridla] avuye kuri [se] avuye kuri [Ja’fari bin Muhammad] avuye kuri [se wiwe] avuye kuri [Ali bin Al Hasan] avuye kuri [se wiwe] avuye kuri [Ali bin Abu Talib] ati; Rasulullah ati; 'Ukwizera ni ubumenyi mu mutima, amajambo n'ururimi, n'ibikorwa n'amaguru'. Abu Ashi Shalti ati; 'Iyi sanad iyo isomewe umuntu w'umusazi, azokira'.
Imam Ibnu Majah : 65
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ أَوْ قَالَ لِجَارِهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Twarabwiwe ko [Muhamadi Bin Basyyar] na [Muhamadi Bin Al Mutsanna] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Muhamadi bin Ja’far] ati; yatubwiye [Syu’bah] ati; Numvise [Qotadah] avuga hadithi ivuye kuri [Anas bin Malik] ati; Rasulullah ati; ‘Umwe muri mwebwe ntazokwemera gushika akunze mwenewabo, canke ngo avuge ati: ‘mugenziwe nk’uko yikunda’.
Imam Ibnu Majah : 66
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Twarabwiwe ko [Muhamadi Bin Basyyar] na [Muhamadi Bin Al Mutsanna] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Muhamadi bin Ja’far] ati; yatubwiye [Syu’bah] ati; Numvise [Qotadah] ivuye kuri [Anasi bini Malik] ati; Rasulullah ati; 'Umwe muri mwebwe ntazokwemera gushika mbaye umuntu akunda kuruta abana biwe, abavyeyi biwe n'abantu bose'.
Imam Ibnu Majah : 67
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا أَوَ لَا أَدُلُّكُمْ عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ
Twarabwiwe [Abu Bakar bin Abu Syaiba] ati; yatubwiye [Waki’] na [Abu Muawiya] bavuye kuri [Al Amasy] bavuye kuri [Abu Salih] bavuye kuri [Abu Hurairah] ati; Rasulullah ati; ‘Kubera Uwo umutima wanje uri mu Kuboko kwiwe, ntimuzokwinjira mw’ijuru mutaravyemera, kandi ntimuzokwemera mutarakundana. Mbega ndabereke ingeso iyo muyimenyereje muzokundana? Mukwiragize indamukanyo hagati yanyu’.
Imam Ibnu Majah : 68
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ
Yaratubwiye [Muhamadi bin Abdulla bin Numair] ati; yaratubwiye [‘Affan] ati; yatubwiye [Syu’ba] avuye kuri [Al Amasi]. Kandi hakurikijwe uwundi murongo; Yatubwiye ko [Hisyam bin ‘Ammar] ati; yatubwiye [Isa bin Yunusi] ati; yatubwiye [Al Amasy] kuva kuri [Abu Wa`il] kuva kuri [Abdullah] ati; Rasulullah ati; 'Gutuka umuyisilamu ni ububisha kandi kumwica ni ukutemera'.
Imam Ibnu Majah : 69
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ فَارَقَ الدُّنْيَا عَلَى الْإِخْلَاصِ لِلَّهِ وَحْدَهُ وَعِبَادَتِهِ لَا شَرِيكَ لَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ مَاتَ وَاللَّهُ عَنْهُ رَاضٍ قَالَ أَنَسٌ وَهُوَ دِينُ اللَّهِ الَّذِي جَاءَتْ بِهِ الرُّسُلُ وَبَلَّغُوهُ عَنْ رَبِّهِمْ قَبْلَ هَرْجِ الْأَحَادِيثِ وَاخْتِلَافِ الْأَهْوَاءِ وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فِي آخِرِ مَا نَزَلَ يَقُولُ اللَّهُ { فَإِنْ تَابُوا } قَالَ خَلْعُ الْأَوْثَانِ وَعِبَادَتِهَا { وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوْا الزَّكَاةَ } وَقَالَ فِي آيَةٍ أُخْرَى { فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوْا الزَّكَاةَ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ } حَدَّثَنَا أَبُو حَاتِمٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى الْعَبْسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ مِثْلَهُ
Yatubwiye [Nashr bin Ali Al Jahdlami] ati; yaratubwiye [Abu Ahmad] ati; yatubwiye [Abu Ja’far Ar Razi] kuva kuri [Rabi’ bin Anas] kuva kuri [Anas bin Malik] ati; Rasulullah ati; 'Uwuzopfa ari mu mutima w'ubugororotsi kuri Allah, amusenga kandi adafatanije na we, asenga kandi atanga zaka, aca apfa mu gushimisha Allah'. Anasi ati; ‘Iryo ni ryo dini rya Allah ryazanywe n’Intumwa, barishikirije kuri Rabb wabo imbere y’uko ibiganiro n’impaka z’irari bitera umuvurungano. Ivyo biboneka mu gitabu ca Allah ku mpera y’umurongo wahishuriwe, Allah ati; 'Nibihana -Ana ati; guheba ibigirwamana n’ubuja bwavyo, gushigikira amasengesho no kwishura zaka’. Mu yandi majambo yiwe; 'Niba bihana, bagasenga, bagatanga zaka, rero ni bene wanyu muri Deen'. Twarabwiwe [Abu Hatim] ati; yatubwiye [Ubaidullah bin Musa Al Absi] ati; yatubwiye [Abu Ja’far Ar Razi] avuye kuri [Ar Rabi’ bin Anas] nk’uko hadithi iri hejuru.
Imam Ibnu Majah : 70
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْأَزْهَرِ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ
Yaratubwiye [Ahmadu bin Al Azhar] ati; yatubwiye [Abu An Nadlr] ati; yatubwiye [Abu Ja’far] kuva kuri [Yunus] kuva kuri [Al Hasan] kuva kuri [Abu Hurairah] ati; Rasulullah ati; 'Nategetswe kurwana n'abantu gushika bashingira intahe ko ata mana iriho atari Allah, kandi ndi intumwa ya Allah, nkora amasengesho kandi ntanga zaka'.
Imam Ibnu Majah : 71
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْأَزْهَرِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ
Yaratubwiye [Ahmadu bin Al Azhar] ati; yaratubwiye [Muhamadi bin Yusufu] ati; yatubwiye [Abudul Hamid bin Bahram] kuva kuri [Syahr bin Hausyab] kuva kuri [Abdurrahman bin Ghanim] kuva kuri [Mu’adz bin Jabal] ati; Rasulullah ati; ‘Nategetswe kurwana n’abantu gushika bashingira intahe ko ata mana ibereye gusengwa kiretse Allah kandi ko vy’ukuri ndi intumwa ya Allah, nshinga amasengesho kandi ntanga zaka’.
Imam Ibnu Majah : 72
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الرَّازِيُّ أَنْبَأَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ اللَّيْثِيُّ حَدَّثَنَا نِزَارُ بْنُ حَيَّانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صِنْفَانِ مِنْ أُمَّتِي لَيْسَ لَهُمَا فِي الْإِسْلَامِ نَصِيبٌ أَهْلُ الْإِرْجَاءِ وَأَهْلُ الْقَدَرِ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْبُخَارِيُّ سَعِيدُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ بْنِ مُجَاهِدٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا الْإِيمَانُ يَزِيدُ وَيَنْقُصُ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْبُخَارِيُّ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ الْحَارِثِ أَظُنُّهُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ الْإِيمَانُ يَزْدَادُ وَيَنْقُصُ
Yatubwiye [Muhamadi bin Isma’il Ar Razi] ati; yatubwiye [Yunusi bin Muhamadi] ati; yatubwiye [Abudula bin Muhamadi Al Laits] ati; yatubwiye [Nizar bin Hayyan] avuye kuri [Ikrimah] avuye kuri [Ibn Abbas] na [Jabir bin Abdullah] bompi bati; Rasulullah ati; ‘Hari imigwi ibiri y’Umma wanje itagira uruhara na gato mu Buyisilamu; abayoboke ba murji’ah na qadariya’. Yatubwiye ko Abu Uthman Al Bukhari Said bin Sa’d yavuze ati; yatubwiye Al Haitsam bin Kharijah ati; yatubwiye Isimayili - ni ukuvuga Ibnu Iyasy - avuye kuri Abdul Wahhab bin Mujahid avuye kuri Mujahid avuye kuri Ibn Abbas na Abu Hurairah bompi bati; ‘Ukwizera kurakura kandi kuragabanuka’. Yatubwiye ko Abu Usman Al Bukhari yavuze ati; yatubwiye ko Al Haitsam yavuze ati; yatubwiye Isma’il wo muri Jarir bin Uthman wo muri Al Harith, nari niyumviriye ko ari uwo muri Mujahid wo muri Abu Darda` ati; ‘Ukwizera kurakura kandi kuragabanuka’.
Imam Ibnu Majah : 73
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍحَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ أَنَّهُ يُجْمَعُ خَلْقُ أَحَدِكُمْ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ إِلَيْهِ الْمَلَكَ فَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ فَيَقُولُ اكْتُبْ عَمَلَهُ وَأَجَلَهُ وَرِزْقَهُ وَشَقِيٌّ أَمْ سَعِيدٌ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُهَا وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا
Twarabwiwe [Ali bini Muhamadi] ati; yatubwiye [Waki’] na [Muhamadi bin Fudlail] na [Abu Muawiya]. Dushingiye ku wundi murongo; Yatubwiye [Ali bini Maimun Ar Raqqi] ati; yatubwiye [Abu Muawiya] na [Muhamadi bin Ubaid] bavuye kuri [Al Amasy] bavuye kuri [Zaid bin Wahhab] ati; [Abudula bini Masuwudi] ati; yatubwiye ko Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam yari umuntu w’inzirabugunge kandi wo kwizigirwa; ’ Ivyo umwe wese muri mwebwe yaremye vyakoranirijwe mu nda y’umuvyeyi imisi mirongo ine gushika bihindutse igihimba c’amaraso. Hanyuma bica bihinduka igice c’inyama nk’ico, hanyuma Allah amurungikira umumarayika, ategekwa n’amajambo ane, hanyuma aravuga ati; 'Andika ibikorwa vyawe, urupfu rwawe n'ubutunzi bwawe n'amagorwa yawe canke umunezero wawe'. Kubera Uwo umutima wanje uri mu Kuboko kwiwe, vy’ukuri umwe muri mwebwe yarakoze ibikorwa vy’ababa mw’ijuru gushika aho ata ntambwe iri hagati yiwe n’ijuru kiretse umukono umwe, ariko inkuru yaramubanjirije gushika aho akora ibikorwa vy’ababa mu muriro udahera, amaherezo yinjira mu muriro udahera. Kandi vy’ukuri, umwe muri mwebwe yarakoze ibikorwa vy’ababa mu muriro udahera gushika aho ata ntambwe iri hagati yiwe n’umuriro w’iteka kiretse umukono umwe, ariko inyandiko yaramubanjirije gushika aho akora ibikorwa vy’ababa mw’ijuru, amaherezo yinjira mw’ijuru’.
Imam Ibnu Majah : 74
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سِنَانٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ خَالِدٍ الْحِمْصِيِّ عَنْ ابْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَوَقَعَ فِي نَفْسِي شَيْءٌ مِنْ هَذَا الْقَدَرِ خَشِيتُ أَنْ يُفْسِدَ عَلَيَّ دِينِي وَأَمْرِي فَأَتَيْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَقُلْتُ أَبَا الْمُنْذِرِ إِنَّهُ قَدْ وَقَعَ فِي نَفْسِي شَيْءٌ مِنْ هَذَا الْقَدَرِ فَخَشِيتُ عَلَى دِينِي وَأَمْرِي فَحَدِّثْنِي مِنْ ذَلِكَ بِشَيْءٍ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ فَقَالَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ عَذَّبَ أَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَهْلَ أَرْضِهِ لَعَذَّبَهُمْ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ وَلَوْ رَحِمَهُمْ لَكَانَتْ رَحْمَتُهُ خَيْرًا لَهُمْ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَلَوْ كَانَ لَكَ مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ ذَهَبًا أَوْ مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ تُنْفِقُهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا قُبِلَ مِنْكَ حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ فَتَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَأَنَّ مَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَأَنَّكَ إِنْ مُتَّ عَلَى غَيْرِ هَذَا دَخَلْتَ النَّارَ وَلَا عَلَيْكَ أَنْ تَأْتِيَ أَخِي عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ فَتَسْأَلَهُ فَأَتَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ فَسَأَلْتُهُ فَذَكَرَ مِثْلَ مَا قَالَ أُبَيٌّ وَقَالَ لِي وَلَا عَلَيْكَ أَنْ تَأْتِيَ حُذَيْفَةَ فَأَتَيْتُ حُذَيْفَةَ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ مِثْلَ مَا قَالَا وَقَالَ ائْتِ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَاسْأَلْهُ فَأَتَيْتُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّ اللَّهَ عَذَّبَ أَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَهْلَ أَرْضِهِ لَعَذَّبَهُمْ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ وَلَوْ رَحِمَهُمْ لَكَانَتْ رَحْمَتُهُ خَيْرًا لَهُمْ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَلَوْ كَانَ لَكَ مِثْلُ أُحُدٍ ذَهَبًا أَوْ مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ ذَهَبًا تُنْفِقُهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا قَبِلَهُ مِنْكَ حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ فَتَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَمَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَأَنَّكَ إِنْ مُتَّ عَلَى غَيْرِ هَذَا دَخَلْتَ النَّارَ
Twarabwiwe [Ali bini Muhamadi] ati; yatubwiye [Ishaq bin Sulaiman] ati; Numvise [Abu Sinan] avuga kuri [Wahb Bin Khalid Al Himshi] avuga kuri [Ibn Ad Dailami] ati; ‘Hari ikintu kigumye mu mutima wanje ku bijanye n’iherezo. Nari nshavuye ko vyotuma idini ryanje n’ibikorwa vyanje bihungabana, nca nja kwa [Ubai bin Ka’ab]. Ndamubaza nti; ‘Ewe Abul Mundzir, hari ikintu kimpagaritse umutima ku kibazo c’iherezo, ndababaye ko coshobora kwonona idini ryanje n’ibikorwa vyanje. Rero mbwira ikintu gifitaniye isano navyo, Allah abivyungukireko'. Avuga ati; ‘Nimba Allah ahana abatuye mw’ijuru no kw’isi, azobahana ata kabuza, kandi ntazobarenganya. Iyo atanga ikigongwe, ikigongwe ciwe cari kuba ciza kuruta ibikorwa vyabo. Iyo ufise inzahabu nk’umusozi Uhud hanyuma ukayikoresha mu nzira ya Allah, rero ntizokwemerwa gushika wemeye iherezo. Umenye yuko ikikubera umugabane kitazogutandukanya, n’ikitari icawe kitazoba umugabane wawe. Niwapfa mu bindi bihe bitari ivyo rero uzoja mu muriro udahera. Nta kibi kiriho iyo uje kuri mwenewacu Abdullah bin Mas’ud, hanyuma ukamubaza’. Naciye rero nja kuri [Abdullah] ndamubaza ivyo, aca ambwira ivyo Ubai yavuze. Araheza arambwira ati: Nta kibazo kiriho iyo uje i Hudzaifah. Naciye rero nja kwa [Hudzaifah] ndamubaza ivyo. Araheza arishura nk’uko bompi babivuze’. Hudzaifa ati; 'Ngwino kwa Zayidi bin Tabit umubaze'. Naciye rero nja kuri [Zaid bin Thabit] ndamubaza, aca ambwira ati: «Numvise Rasulullah avuga ngo; ’ Iyo Allah ahana abatuye mw’ijuru no kw’isi, nta gukeka ko yari kubahana, kandi ntabwo yari kubagirira nabi. Iyo atanga ikigongwe, ikigongwe ciwe cari kuba ciza kuruta ibikorwa vyabo. Iyo ufise inzahabu nk’umusozi Uhud hanyuma ukayikoresha mu nzira ya Allah, rero ntizokwemerwa gushika wemeye iherezo. Umenye yuko ikikubera umugabane kitazogutandukanya, n’ikitari icawe kitazoba umugabane wawe. Niwapfa mu bihe bitari ivyo rero uzoja mu muriro udahera'.
Imam Ibnu Majah : 75
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَكُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِيَدِهِ عُودٌ فَنَكَتَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا وَقَدْ كُتِبَ مَقْعَدُهُ مِنْ الْجَنَّةِ وَمَقْعَدُهُ مِنْ النَّارِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نَتَّكِلُ قَالَ لَا اعْمَلُوا وَلَا تَتَّكِلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ{ فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى }
Twarabwiwe [Usmani binu Abu Syaiba] ati; yaratubwiye [Waki’]. Kandi hakurikijwe uwundi murongo; Twarabwiwe [Ali bini Muhamadi] ati; yatubwiye [Abu Muawiya] na [Waki’] bavuye kuri [Al Amasy] bavuye kuri [Sa’di bin Ubaida] bavuye kuri [Abu Abdurrahman As Sulami] bavuye kuri [Ali bin Abu Talib] ati; 'Twarigeze kwicara iruhande y'Intumwa y'Imana saw. Arayijugunya hasi aca aduza umutwe ati; 'Umwe wese muri mwebwe yahawe icicaro mw'ijuru n'icicaro mu muriro udahera'. Yarabajijwe ati; ‘Ewe Ntumwa y’Imana, none twokwitanga gusa? ’ arishura; ‘Oya, komeza ubikore kandi ntucike intege. Umuntu wese azoroherwa nk’uko yaremewe’. Hanyuma arasoma ati; 'Nayo umuntu atanga -ubutunzi bwiwe mu nzira ya Allah- kandi akaba umunyarukundo, kandi yemeza ko hariho impembo nziza cane -ijuru-, ni ho tuzomutegurira -inzira yoroshe-. Kandi abagira ububisha, bumva ko bahagije, bagahakana impembo nziza kuruta izindi, ni ho tuzobategurira inzira igoye.’
Imam Ibnu Majah : 76
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الطَّنَافِسِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُ الْقَوِيُّ خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ وَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ وَلَا تَعْجَزْ فَإِنْ أَصَابَكَ شَيْءٌ فَلَا تَقُلْ لَوْ أَنِّي فَعَلْتُ كَذَا وَكَذَا وَلَكِنْ قُلْ قَدَّرَ اللَّهُ وَمَا شَاءَ فَعَلَ فَإِنَّ لَوْ تَفْتَحُ عَمَلَ الشَّيْطَانِ
Twarabwiwe ko [Abu Bakri binu Abu Syaiba] na [Ali binu Muhamadi Ath Thanafusi] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Abdullah bin Idris] kuva kuri [Rabiya bin Uthman] kuva kuri [Muhamadi bin Yahya bin Hibban] kuva kuri [Al A’raj] kuva kuri [Abu Hurairah] ati; Rasulullah ati; ’ Umwizera akomeye ni mwiza kandi akundwa na Allah kurusha umwizera agoyagoya, kandi umwe wese afise ineza. Ugire umunezero ku kintu cose kigufitiye akamaro, usabe Allah ngo agufashe kandi ntube intege nke. Iyo ukubiswe n’ivyago rero ntugire ico uvuga; 'iyo nkora ibi n'ibi'. Ariko reka tuvuge ngo; 'Ni itegeko ry'Imana, ikora ivyo ishaka vyose'. Kubera imvugo ngo 'iyo shetani yuguruye urugi gusa'.
Imam Ibnu Majah : 77
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَيَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ سَمِعَ طَاوُسًا يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُخْبِرُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى عَلَيْهِمَا السَّلَام فَقَالَ لَهُ مُوسَى يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُونَا خَيَّبْتَنَا وَأَخْرَجْتَنَا مِنْ الْجَنَّةِ بِذَنْبِكَ فَقَالَ لَهُ آدَمُ يَا مُوسَى اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِكَلَامِهِ وَخَطَّ لَكَ التَّوْرَاةَ بِيَدِهِ أَتَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدَّرَهُ اللَّهُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَنِي بِأَرْبَعِينَ سَنَةً فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى ثَلَاثًا
Twarabwiwe ko [Hisyam bin ‘Ammar] na [Yaqub bin Humaid bin Kasib] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Sufyani bin Uyainah] avuye kuri [Amru bin Dinar] yumvise [Tawusi] avuga ati; Numvise [Abu Hurairah] atwigisha avuye ku Muhanuzi w’Imana, ati; ‘Adamu na Musa’ Alaihimas Salam baratongana. Musa ati; ‘Ewe Adamu, ni wewe data wacu. Waduhemukiye, uratwirukana mw’ijuru kubera icaha cawe’. Adamu arishura ati; ‘Ewe Musa, Allah yaragutoye n’ijambo ryiwe, arakwandikira Torah n’ukuboko kwiwe. Mbega murantuka ivyo Allah yashinze imbere y’uko anrema imyaka mirongo ine’. Rero imvugo ya Adamu yatsinze Musa, hanyuma imvugo ya Adamu iratsinda iya Musa. Yarasubiyemwo incuro zitatu.
Imam Ibnu Majah : 78
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرِ بْنِ زُرَارَةَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ حَتَّى يُؤْمِنَ بِأَرْبَعٍ بِاللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَبِالْبَعْثِ بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْقَدَرِ
Twarabwiwe [Abudula binu Amir binu Zurarah] ati; yatubwiye [Sharik] avuye kuri [Mansur] avuye kuri [Rib’i] avuye kuri [Ali Radliallahu Anhu] ati; Rasulullah ati; ’ Umusuku ntazokwemera gushika yemeye ibintu bine; Ukwemera Allah ata mugenzi afise, ukwemera ko ndi intumwa ya Allah, ukwemera izuka inyuma y’urupfu n’ukwemera iherezo’.
Imam Ibnu Majah : 79
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَمَّتِهِ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِنَازَةِ غُلَامٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ طُوبَى لِهَذَا عُصْفُورٌ مِنْ عَصَافِيرِ الْجَنَّةِ لَمْ يَعْمَلْ السُّوءَ وَلَمْ يُدْرِكْهُ قَالَ أَوَ غَيْرُ ذَلِكَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ لِلْجَنَّةِ أَهْلًا خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ وَخَلَقَ لِلنَّارِ أَهْلًا خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ
Twarabwiwe ko [Abu Bakar binu Abu Syaiba] na [Ali binu Muhamadi] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Waki’] ati; yatubwiye [Thalhah bin Yahya bin Talhah bin Ubaidullah] avuye kuri senge [Aisyah bint Talhah] avuye kuri [Aisyah ummul mukminin Radliallahu Anha] ati; 'Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yaratumiwe kugira ngo aze kwitabira umuvyimba w'umwana wo mu ba Ansar. Nanje rero nti; 'Ewe Ntumwa y'Imana, ni amahirwe cane ko inuma iva muri iyi nkoko yo mw'ijuru, nta kibi yakoze canke ngo ihure nayo'. Aravuga ati; ’ canke uretse ivyo, ewe Aisyah, vy’ukuri Allah yaremye abayibamwo paradizo. Allah yamuremye igihe bari bakiri mu mbavu za ba sekuruza. Allah nawe yaremye umuriro w’iteka abawubamwo. Yaramuremye, igihe bari bakiri mu mbavu za ba sekuruza.
Imam Ibnu Majah : 80
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ زِيَادِ بْنِ إِسْمَعِيلَ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَجَاءَ مُشْرِكُو قُرَيْشٍ يُخَاصِمُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْقَدَرِ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ }
Twarabwiwe ko [Abu Bakar binu Abu Syaiba] na [Ali binu Muhamadi] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Waki’] ati; yatubwiye [Sufyan Ats Tsauri] avuye kuri [Ziyad bin Isma’il Al Makhzumi] avuye kuri [Muhamadi bin ‘Abbad bin Ja’far] avuye kuri [Abu Hurairah] ati; 'Abashiriki b'i Quraish baje guharira n'Intumwa sallallahu alaihi wasallam ku bijanye n'iherezo. Uyu murongo rero waramanutse; ’ Ku musi bazopfukamira amaso yabo mu muriro w’ikuzimu. Numve imbeya z’umuriro udahera wa Saqor. Nkako, vyose tubirema dukoresheje qodar'.