Imam Ibnu Majah (الامام ابن ماجه) - 4332 Hadith

Hadith

Imam Ibnu Majah : 61

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نِزَارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صِنْفَانِ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ لَيْسَ لَهُمَا فِي الْإِسْلَامِ نَصِيبٌ الْمُرْجِئَةُ وَالْقَدَرِيَّةُ

އަޅުގަނޑުމެން [ޢަލީ ބިން މުޙައްމަދު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ފުދުލައިލް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެން [ޢަލީ ބިން ނިޒާރު] އަށް [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] [އިކްރިމާ] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެއީ މުރުޖިޢާއާއި ޤަދަރިއްޔާއެވެ.

Hadith

Imam Ibnu Majah : 62

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ شَعَرِ الرَّأْسِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ سَفَرٍ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ فَجَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَهُ إِلَى رُكْبَتِهِ وَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَحَجُّ الْبَيْتِ فَقَالَ صَدَقْتَ فَعَجِبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَكُتُبِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ فَعَجِبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَمَارَتُهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي تَلِدُ الْعَجَمُ الْعَرَبَ وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبِنَاءِ قَالَ ثُمَّ قَالَ فَلَقِيَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ثَلَاثٍ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ الرَّجُلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْ

[ޢަލީ ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ވާކީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ކަޙްމާސް ބިން އަލް ޙަސަން] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. 'އަހަރެމެން އިށީނދެގެން ތިބީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ކައިރީގައި، ދެން އައީ ހެދުންތައް ވަރަށް ހުދު، އިސްތަށިގަނޑު ވަރަށް ކަޅު، ދިގު ދަތުރުގެ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނުފެންނަ، އަދި އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް މީހަކު އޭނާ ދަންނަ މީހެއް ނޫނެވެ. އެއަށްފަހު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ކައިރީގައި އިށީނދެވަޑައިގެން، ރަސޫލާގެ ކަކުލުގައި ކަކުލުގައި އަޅުވައި، އުނަގަނޑުގައި އަތް އަޅުއްވައިފިއެވެ. އެމީހާ ދެން އަހާލިއެވެ؛ 'އޭ މުޙައްމަދު، އިސްލާމްދީނަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އަނެއްކާވެސް ބުންޏެވެ: 'ތިޔަ ބުނީ ތެދެކެވެ.' އެހެންކަމުން އަހަރެމެން ހައިރާންވީ، އޭނާ ސުވާލުކުރުމުން އޭނާ ވެސް އެކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނެވެ. ދެން އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރެއްވީ އޭ މުޙައްމަދު، އީމާންކަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުން އީމާންވަނީ الله އާއި އެކަލާނގެ މަލާއިކަތުންނާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލުންނާއި އެކަލާނގެ ފޮތްތަކާއި އާޚިރަތް ދުވަހާއި ޤަދްރުގެ ހެޔޮކަމާއި ނުބައި ކަންތައްތަކަށެވެ'. އޭނާ ވިދާޅުވީ: 'ތިޔަ ބުނީ ތެދެއް' ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެމެން ހައިރާންވީ، އޭނާ ސުވާލުކޮށް އޭނާވެސް އެކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނީ ދެން އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީ އޭ މުޙައްމަދު، އިޙްސާނަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. ތިބާއަށް އެކަލާނގެ ނުފެންނަނަމަ، ހަމަކަށަވަރުން އެކަލާނގެ ތިބާއަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ'. އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވީ، ޤިޔާމަތް އަންނަނީ ކޮން އިރަކުން ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެވޭ މީހާއަށް ސުވާލުކުރާ މީހާއަށް ވުރެ ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވައެވެ'. އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: 'އޭގެ ނިޝާންތަކަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އަޅެއް އޭނާގެ ވެރިމީހާގެ ދަރިފުޅު ވިހެއުމަށް ފަހު' އެވެ. -ވާކީ' ބުންޏެވެ؛ 'އެބަހީ، 'އަޖަމް އެއް - ޢަރަބިންގެ ފަރާތުން ނޫން - ޢަރަބިއަކު ވިހެއުން- 'އަދި ތިބާއަށް ފެންނަނީ ހުސްފައިގައި ތިބި މީހުންނާއި މޭމަތި ނެތް މީހުންނާއި، ނިކަމެތިންނާއި ކުއްތާ ބެލެހެއްޓުންތެރިން ބިނާކުރުމުގައި އެކަކު އަނެކަކާ ވާދަކުރާތަނެވެ'. އިބްނު އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ދެން ތިން ދުވަސް ފަހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެންގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ: الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ އެންމެ ރަނގަޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.

Hadith Corroboration (40)

Hadith

Imam Ibnu Majah : 63

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَلِقَائِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا فَذَلِكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْغَنَمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَلِكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ فَتَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ }الْآيَةَ

[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [އިސްމާޢީލް ބިން ޢުލައިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޙަޔާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޒުރުޢާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ 'އެއްދުވަހަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މުސްލިމުންގެ ތެރޭގައި ހުންނެވި ހިނދު މީހަކު އައިސް އެދުނެވެ. 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އީމާންކަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އިސްލާމްދީނަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުން الله އަށް އަޅުކަންކޮށް އެކަލާނގެއަށް އެއްވެސް ކަމެއް ޝަރީކު ނުކޮށް، ފަރުޟު ނަމާދުތައް ޤާއިމުކޮށް، ފަރުޟު ޒަކާތް އަދާކޮށް، ރަމަޟާން މަހުގެ ރޯދަ ހިފާށެވެ.' އެކަލޭގެފާނު އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެކަލާނގެ ނުފެނުނުނަމަ އެކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުން ފެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ.' އެކަލޭގެފާނު އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ނިޝާންތައް އަހަރެން ތިޔަބައިމީހުންނަށް އަންގާނަމެވެ. އަޅެއް އޭނާގެ ވެރިމީހާގެ ދަރިފުޅު ވިހެއި ހިނދު، އެއީ އޭގެ އެއް ނިޝާނެވެ. ބަކަރި ބެލެހެއްޓުންތެރިން ބިނާކުރުމުގައި ވާދަކުރާއިރު، އެއީ އޭގެ އެއް ނިޝާނެވެ. ފަސް - ޣައިބުގެ ތަޅުދަނޑިތަކުގައި - الله ފިޔަވައި އެކަން އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭނގެއެވެ.' ދެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم މި އާޔަތް ކިޔުއްވިއެވެ. އަދި ވާރޭ ބާއްވައި، ރަހިމުގައިވާ އެއްޗެއް ދެނެވޮޑިގެންވާ އެކަލާނގެއެވެ. އަދި އެއްވެސް ނަފްސަކަށް - ޔަޤީންކަމާއެކު - މާދަމާ ލިބޭނެ އެއްޗެއް ނޭނގެއެވެ. އަދި މަރުވާނީ ކޮން ބިމެއްގައި ކަމެއް އެއްވެސް ފުރާނައަކަށް ނޭނގެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، الله އަކީ، ހުރިހާ ކަމެއް ދެނެވޮޑިގެންވާ، ހޭލުންތެރި ރަސްކަލާނގެއެވެ'.

Hadith Corroboration (60)

Hadith

Imam Ibnu Majah : 64

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ صَالِحٍ أَبُو الصَّلْتِ الْهَرَوِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى الرِّضَا عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ مَعْرِفَةٌ بِالْقَلْبِ وَقَوْلٌ بِاللِّسَانِ وَعَمَلٌ بِالْأَرْكَانِقَالَ أَبُو الصَّلْتِ لَوْ قُرِئَ هَذَا الْإِسْنَادُ عَلَى مَجْنُونٍ لَبَرَأَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވަނީ [ޞަޙީލު ބިން އަބޫ ޞަޙްލް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން އިސްމާޢީލް] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް [ޢަބްދުއްސަލާމް ބިން ޞާލިޙް އަބޫ އަޝް ޝާލްތު އަލް ހަރާވީ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަލީ ބިން މޫސާ އާރިދުލާ] [އޭނާގެ ބައްޕަގެ ފަރާތުން] [ޖަޢުފަރު ބިން މުޙައްމަދުގެފާނުގެ] އަތުން [އޭނާގެ ބައްޕަގެ] އަތުން [ޢަލީ ބިން އަލް ޙަސަން] ގެ އަރިހުން [އަލީ ބިން އަބޫ ޠާލިބް] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ އަޝް ޝާލްތު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން މޮޔައަކަށް ކިޔައިފިނަމަ އޭނާ ރަނގަޅުވާނެ'.

Hadith

Imam Ibnu Majah : 65

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ أَوْ قَالَ لِجَارِهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ

އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުއްސައްނާ] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] ވިދާޅުވި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް [ޝުޢޫބާ] ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޤަތަދާ] [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން ޙަދީޘެއް ރިވާކުރައްވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.

Hadith Corroboration (15)

Hadith

Imam Ibnu Majah : 66

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުއްސައްނާ] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް ކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން [ޤަތަދާ] އަޑުއެހީމެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް މީހަކު އަހަރެން އޭނާގެ ދަރިންނާއި އޭނާގެ މައިންބަފައިންނާއި ހުރިހާ އިންސާނުންނަށްވުރެ ބޮޑަށް އޭނާއަށް ލޯބިވާހާ ހިނދަކު އީމާން ނުވާނެއެވެ.'

Hadith Corroboration (14)

Hadith

Imam Ibnu Majah : 67

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا أَوَ لَا أَدُلُّكُمْ عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ

އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] އަދި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަށް [އަލްއަޢުމާސީން] [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ތިޔަބައިމީހުން އެކަން ކޮށްފިނަމަ އެކަކު އަނެކަކުދެކެ ލޯބިވާނެ ޢަމަލެއް އަހަރެން ތިޔަބައިމީހުންނަށް ދައްކާނަން ހެއްޔެވެ؟ ތިޔަބައިމީހުންގެ މެދުގައި ސުލްޙަވެރިކަމުގެ ސަލާމް ފަތުރާށެވެ.'

Hadith Corroboration (9)

Hadith

Imam Ibnu Majah : 68

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަށް ރިވާވެގެންވަނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢައްފާނަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ޝުޢޫބާ] އަށް [އަލްއަޢުމާޝް] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި އެހެން ސަފުހާއެއްގައިވާ ގޮތުންނެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙިޝާމް ބިން ޢައްމާރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢީސާ ބިން ޔޫނުސް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެއީ [އަބޫ ވަޢީލް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢްމާޝް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ: 'މުސްލިމަކަށް ފުރައްސާރަ ކުރުމަކީ ނުބައިކަމާއި އޭނާ މަރާލުމަކީ ކުފުރެވެ' އެވެ.

Hadith Corroboration (30)

Hadith

Imam Ibnu Majah : 69

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ فَارَقَ الدُّنْيَا عَلَى الْإِخْلَاصِ لِلَّهِ وَحْدَهُ وَعِبَادَتِهِ لَا شَرِيكَ لَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ مَاتَ وَاللَّهُ عَنْهُ رَاضٍ قَالَ أَنَسٌ وَهُوَ دِينُ اللَّهِ الَّذِي جَاءَتْ بِهِ الرُّسُلُ وَبَلَّغُوهُ عَنْ رَبِّهِمْ قَبْلَ هَرْجِ الْأَحَادِيثِ وَاخْتِلَافِ الْأَهْوَاءِ وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فِي آخِرِ مَا نَزَلَ يَقُولُ اللَّهُ { فَإِنْ تَابُوا } قَالَ خَلْعُ الْأَوْثَانِ وَعِبَادَتِهَا { وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوْا الزَّكَاةَ } وَقَالَ فِي آيَةٍ أُخْرَى { فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوْا الزَّكَاةَ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ } حَدَّثَنَا أَبُو حَاتِمٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى الْعَبْسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ مِثْلَهُ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ނަޞްރު ބިން ޢަލީ އަލްޖަހުދުލާމީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އަޙްމަދަށް] ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަނަސް ބުންޏެވެ؛ 'އެއީ ރަސޫލުން ގެނައި الله ގެ ދީން، އެބައިމީހުން އެކަން އެމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކިބައިން ފޯރުކޮށްދިނީ ވާހަކަތަކުގެ ހަލަބޮލިކަމާއި އެދުންތަކުގެ ކޯޅުންތަކުގެ ކުރިންނެވެ. މިއީ ބާވައިލެއްވި އާޔަތުގެ ފަހުކޮޅުގައި الله ގެ ފޮތުގައި ވާގޮތް، الله ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ބުދުތަކާއި އެ އަޅުކަންތައް ދޫކޮށްލުން - އަދި ނަމާދު ޤާއިމުކޮށް ޒަކާތްކުރުން'. އެކަލޭގެފާނުގެ އަނެއް ބަސްފުޅުގައި: 'އެމީހުން ތައުބާވެ، ނަމާދު ޤާއިމުވެ، ޒަކާތް ދީފިނަމަ، އެއީ ދީނުގައި ތިބި ތިބާގެ އަޚުންނެވެ'. އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ ޙާތިމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމުގައި ވިދާޅުވި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله ބިން މޫސާ އަލް ޢަބްސީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް ކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ.

Hadith

Imam Ibnu Majah : 70

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْأَزْهَرِ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ

އަޙްމަދު ބިން އަލް އަޒްހަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަބޫ އަން ނަދުލު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަބޫ ޖަޢުފަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ޔޫނުސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަލްޙަސަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަބޫ ޙުރައިރާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ الله ގެ ރަސޫލާ، ނަމާދު ޤާއިމުކުރުމަށާއި ޒަކާތް ދެއްކުމަށްޓަކައެވެ.

Hadith Corroboration (66)

Hadith

Imam Ibnu Majah : 71

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْأَزْهَرِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޙްމަދު ބިން އަލް އަޒްހަރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޔޫސުފް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.

Hadith Corroboration (66)

Hadith

Imam Ibnu Majah : 72

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الرَّازِيُّ أَنْبَأَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ اللَّيْثِيُّ حَدَّثَنَا نِزَارُ بْنُ حَيَّانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صِنْفَانِ مِنْ أُمَّتِي لَيْسَ لَهُمَا فِي الْإِسْلَامِ نَصِيبٌ أَهْلُ الْإِرْجَاءِ وَأَهْلُ الْقَدَرِ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْبُخَارِيُّ سَعِيدُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ بْنِ مُجَاهِدٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا الْإِيمَانُ يَزِيدُ وَيَنْقُصُ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْبُخَارِيُّ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ الْحَارِثِ أَظُنُّهُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ الْإِيمَانُ يَزْدَادُ وَيَنْقُصُ

އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން އިސްމާޢީލް ޢަރު ރާޒީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެން [ޔޫނުސް ބިން މުޙައްމަދު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު އަލް ލައިތު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެން [ނިޒާރު ބިން ޙަޔާން] އަށް [އިކްރީމާ] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ގޮސްފައި އަދި [ޖަބިރު ބިން ޢަބްދުالله] އެދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ޢުޘްމާން އަލް ބުޚާރީ ސަޢީދު ބިން ސަޢުދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ؛ އަލް ހައިތަމް ބިން ޚަރީޖާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ އިސްމާޢީލް - އެއީ އިބްނު އިޔާސީ - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ ޢަބްދުލްވަހާބު ބިން މުޖާހިދުގެ އަރިހުން މުޖާހިދުގެ އަރިހުން އިބްނު އައްބާސްގެ އަރިހުން އަދި އަބޫ ޙުރައިރާގެ އަރިހުން އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ އީމާންކަން އިތުރުވެ މަދުވެގެންދާ ކަމަށެވެ. އަބޫ ޢުޘްމާން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އަލް ބުޚާރީ ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އަލް ހައިތަމް ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އިސްމާޢީލް އިން ޖަރީރު ބިން ޢުޘްމާންގެ އަރިހުން އަލް ހާރިޘުން އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ އެއީ މުޖާހިދުގެ އަތުން އަބޫ ދަރުދާ` އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އީމާންކަން އިތުރުވެ މަދުވެގެން ދެއެވެ'.

Hadith

Imam Ibnu Majah : 73

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍحَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ أَنَّهُ يُجْمَعُ خَلْقُ أَحَدِكُمْ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ إِلَيْهِ الْمَلَكَ فَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ فَيَقُولُ اكْتُبْ عَمَلَهُ وَأَجَلَهُ وَرِزْقَهُ وَشَقِيٌّ أَمْ سَعِيدٌ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُهَا وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢަލީ ބިން މުޙައްމަދު] ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ފުދުލައިލް] އަދި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] ކިޔައިދީފިއެވެ. އެހެން ސަފުހާއެއްގައިވާ ގޮތުން؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢަލީ ބިން މައިމޫން އާރް ރަޤީ] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އުބައިދު] [އަލްއަޢުމާސީ] އިން [ޒައިދު ބިން ވަޙްހާބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢަބްދުﷲ ބިން މަސްޢޫދު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ ތެދުވެރި އަދި އިތުބާރު ކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށްވާ ރަސޫލުالله ޝައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ދެން އެއީ އެގޮތަށް މަހުގެ ކޮތަޅަކަށް ވެގެން ދިޔައީ، ދެން الله އޭނާއަށް މަލާއިކަތެއް ފޮނުއްވައި، އޭނާއަށް އަމުރުކުރެއްވީ ހަތަރު ޖުމްލައަކުން، ދެން ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިބާގެ އަމަލުތަކާއި، ތިބާގެ މަރާއި ތިބާގެ ރިޒުޤުގެ އިތުރުން ތިބާގެ ނިކަމެތިކަން ނުވަތަ އުފާވެރިކަން ލިޔުއްވާށެވެ'. އަހަރެންގެ ނަފްސު އެކަލޭގެފާނުގެ އަތުގައި އޮތް މީހާގެ ކިބައިން، ހަމަކަށަވަރުން ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ސުވަރުގެ އަހުލުވެރިންގެ އަމަލުތައް ކުރެއްވީ، އޭނާއާއި ސުވަރުގެއާ ދެމެދު ކުޑަ ދުރުމިނެއް ފިޔަވައި، ދުރުމިނެއް ނެތިއެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންގެ އަމަލުތައް ކުރީ، އޭނާއާއި ނަރަކައާއި ދެމެދު އެއް ފޫޓު ފިޔަވައި ދުރުމިނެއް ނެތްހާ ހިނދަކު، ނަމަވެސް ސުވަރުގެ އަހުލުވެރިންގެ އަމަލުތައް ފުރިހަމަކޮށް އެންމެ ފަހުން ސުވަރުގެއަށް ވަދެވޭހާ ހިނދަކު ރެކޯޑް އޭނާގެ ކުރިން ލިބުނެވެ'.

Hadith Corroboration (20)

Hadith

Imam Ibnu Majah : 74

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سِنَانٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ خَالِدٍ الْحِمْصِيِّ عَنْ ابْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَوَقَعَ فِي نَفْسِي شَيْءٌ مِنْ هَذَا الْقَدَرِ خَشِيتُ أَنْ يُفْسِدَ عَلَيَّ دِينِي وَأَمْرِي فَأَتَيْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَقُلْتُ أَبَا الْمُنْذِرِ إِنَّهُ قَدْ وَقَعَ فِي نَفْسِي شَيْءٌ مِنْ هَذَا الْقَدَرِ فَخَشِيتُ عَلَى دِينِي وَأَمْرِي فَحَدِّثْنِي مِنْ ذَلِكَ بِشَيْءٍ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ فَقَالَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ عَذَّبَ أَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَهْلَ أَرْضِهِ لَعَذَّبَهُمْ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ وَلَوْ رَحِمَهُمْ لَكَانَتْ رَحْمَتُهُ خَيْرًا لَهُمْ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَلَوْ كَانَ لَكَ مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ ذَهَبًا أَوْ مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ تُنْفِقُهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا قُبِلَ مِنْكَ حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ فَتَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَأَنَّ مَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَأَنَّكَ إِنْ مُتَّ عَلَى غَيْرِ هَذَا دَخَلْتَ النَّارَ وَلَا عَلَيْكَ أَنْ تَأْتِيَ أَخِي عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ فَتَسْأَلَهُ فَأَتَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ فَسَأَلْتُهُ فَذَكَرَ مِثْلَ مَا قَالَ أُبَيٌّ وَقَالَ لِي وَلَا عَلَيْكَ أَنْ تَأْتِيَ حُذَيْفَةَ فَأَتَيْتُ حُذَيْفَةَ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ مِثْلَ مَا قَالَا وَقَالَ ائْتِ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَاسْأَلْهُ فَأَتَيْتُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّ اللَّهَ عَذَّبَ أَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَهْلَ أَرْضِهِ لَعَذَّبَهُمْ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ وَلَوْ رَحِمَهُمْ لَكَانَتْ رَحْمَتُهُ خَيْرًا لَهُمْ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَلَوْ كَانَ لَكَ مِثْلُ أُحُدٍ ذَهَبًا أَوْ مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ ذَهَبًا تُنْفِقُهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا قَبِلَهُ مِنْكَ حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ فَتَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَمَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَأَنَّكَ إِنْ مُتَّ عَلَى غَيْرِ هَذَا دَخَلْتَ النَّارَ

[ޢަލީ ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިޝާޤް ބިން ސުލައިމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ [އަބޫ ސިނާން] ގެ އަރިހުން [ވަޙްބު ބިން ޚާލިދު އަލް ހިމްޝީ] ގެ އަރިހުން [އިބްނު އަދު ދައިލަމީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި ވެއެވެ. 'ތަޤްދީރާ މެދު އަހަންނަށް އުނދަގޫވާ ކަމެއް އެބައޮތެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ ދީނާއި އަހަރެންގެ ކަންތައްތައް ހަލާކުވެދާނެތީ ބިރުގަނެ، އަހަރެން ދިޔައީ [އުބައި ބިން ކަޢުބު] އަށެވެ. އަހަރެން އޭނާއާ ސުވާލުކުރީމެވެ؛ 'އޭ އަބުލް މުންދިރު، ތަޤްދީރާ މެދު އަހަންނަށް އުނދަގޫވާ ކަމެއް އެބައޮތް، އެއީ އަހަރެންގެ ދީނާއި އަހަރެންގެ ކަންތައްތައް ހަލާކުކޮށްލާނެ ކަމަކަށް ބިރުގަންނަމެވެ. އެހެންކަމުން އެކަމާ ގުޅުންހުރި ކަމެއް އަޅުގަނޑަށް އަންގަވާ، އެކަމުން الله އަހަންނަށް ފައިދާ ދެއްވާށި'. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މާތް ﷲ އުޑުތަކާއި ބިމުގެ އަހުލުވެރިންނަށް އަދަބު ދެއްވިނަމަ އެމީހުންނަށް އަދަބު ދެއްވާނެ ކަމަށާއި، އެކަލާނގެ އެއުރެންނަށް އަނިޔާވެރިއެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އެކަލާނގެ ރަޙްމަތް ލެއްވިނަމަ، އެކަލާނގެ ރަޙްމަތް އެއުރެންގެ ޢަމަލުތަކަށްވުރެ މާރަނގަޅުވާނެއެވެ. އުހުދު ފަރުބަދަފަދަ ރަން ތިބާގެ އަތުގައި ހުރެ، އެ ރަން الله ގެ މަގުގައި ހޭދަކުރިނަމަ، ތަޤްދީރަށް އީމާން ނުވާހާ ހިނދަކު އެ ރަން ތިބާގެ ކިބައިން ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ އެއްޗެއް ކަލޭގެފާނާއި ވަކިނުވާނެކަން ދަންނާށެވެ. މި ނޫން އެހެން ޙާލަތެއްގައި މަރުވެއްޖެނަމަ ނަރަކައަށް ވަދެވޭނެއެވެ. އަހަރެންގެ ބޭބެ ޢަބްދުﷲ ބިން މަސްޢޫދުގެ އަރިހަށް ގޮސް އޭނާގެ އަރިހުން އެދުމުން އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނެތެވެ.' އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑު [ޢަބްދުﷲ] އަރިހަށް ގޮސް އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކޮށް، އުބަޔީ ދެއްކި ވާހަކަތައް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. ދެން އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވީ ހުދުއިފާއަށް ދިއުމުން އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނެތް ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން [ހުދައިފާ] ކައިރިއަށް ގޮސް އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރީމެވެ. ދެން ދެމީހުންވެސް ބުނި ގޮތަށް ޖަވާބު ދިނެވެ. ހުދުއިފާ ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ޒައިދު ބިން ތާބިތު ކައިރިއަށް އައިސް އޭނާ ގާތު އަހާށެވެ.' އެހެންކަމުން އަހަރެން [ޒައިދު ބިން ތާބިތު] ގެ އަރިހަށް ގޮސް އެކަލޭގެފާނާ ސުވާލުކުރުމުން ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އެކަލާނގެ ރަޙްމަތްފުޅު ދައްކަވާނަމަ، އެކަލާނގެ ރަޙްމަތް އެއުރެންގެ ޢަމަލުތަކަށްވުރެ ރަޙްމަތެވެ. އުހުދު ފަރުބަދަފަދަ ރަން ތިބާގެ އަތުގައި ހުރެ، އެ ރަން الله ގެ މަގުގައި ހޭދަކުރިނަމަ، ތަޤްދީރަށް އީމާން ނުވާހާ ހިނދަކު އެ ރަން ތިބާގެ ކިބައިން ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ އެއްޗެއް ކަލޭގެފާނުގެ އަތުން ނުގެއްލޭނެ ކަމާއި، ކަލޭގެފާނުގެ ނޫން އެއްޗަކީ ކަލޭގެފާނުގެ އެއްޗަކަށް ނުވާނެކަން ދަންނާށެވެ. މިނޫން އެހެން ޙާލަތެއްގައި މަރުވެއްޖެނަމަ ނަރަކައަށް ވަދެވޭނެއެވެ.

Hadith

Imam Ibnu Majah : 75

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَكُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِيَدِهِ عُودٌ فَنَكَتَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا وَقَدْ كُتِبَ مَقْعَدُهُ مِنْ الْجَنَّةِ وَمَقْعَدُهُ مِنْ النَّارِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نَتَّكِلُ قَالَ لَا اعْمَلُوا وَلَا تَتَّكِلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ{ فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى }

[ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. އަދި އެހެން ސަފުހާއެއްގައިވާ ގޮތުންނެވެ. [ޢަލީ ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަދި [ވާކީޢު] [އަލްއަޢުމާސީ] ގެ ފަރާތުން [ސަޢުދު ބިން އުބައިދާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަސް ސުލާމީ] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ ބިން އަބޫ ޠާލިބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެ އެއްޗެއް ބިންމައްޗަށް އެއްލާލުމަށްފަހު ބޯ އުފުލާލަމުން ބުންޏެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ސުވަރުގެއިން ގޮނޑިއެއް އަދި ނަރަކައިގައި ގޮނޑިއެއް ކަނޑައެޅިފައިވެއެވެ'. އެކަލޭގެފާނާ ސުވާލު ކުރެވުނީ: 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެން ހަމައެކަނި ހަވާލުވެއްޖެނަމަ ކިހިނެއް ވާނީ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ނޫން، ކުރަމުން ގެންދާށެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް ފަސޭހަވެގެންދާނީ އޭނާ އުފެއްދެވި އެއްޗަކަށް ބަލައިގެން'. ދެން އެކަލޭގެފާނު ކީރިތި ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ޚިޔާނާތްތެރިވެ، އަމިއްލަ ނަފްސު ފުއްދުންތެރި ކަމަށް ދެކި، އަދި އެންމެ ރަނގަޅު ޘަވާބަށް އިންކާރުކުރާ މީހުންނަށް، ދެން ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއުރެންނަށް ދަތި މަގެއް ތައްޔާރުކުރާނަމެވެ.

Hadith

Imam Ibnu Majah : 76

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الطَّنَافِسِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُ الْقَوِيُّ خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ وَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ وَلَا تَعْجَزْ فَإِنْ أَصَابَكَ شَيْءٌ فَلَا تَقُلْ لَوْ أَنِّي فَعَلْتُ كَذَا وَكَذَا وَلَكِنْ قُلْ قَدَّرَ اللَّهُ وَمَا شَاءَ فَعَلَ فَإِنَّ لَوْ تَفْتَحُ عَمَلَ الشَّيْطَانِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަދި [ޢަލީ ބިން މުޙައްމަދު ޢަޘްތަނަފޫސީ] އަށް ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން އިދްރީސް] އަށް [ރަބިޢަ ބިން ޢުޘްމާން] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ޔަޙްޔާ ބިން ހިއްބާން] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ތިމާއަށް ފައިދާހުރި ކޮންމެ ކަމެއްގައި ފޯރިގަދަވެ، الله ގެ ޙަޟްރަތުން އެހީތެރިކަން ހޯއްދަވައި، ބަލިކަށި ނުވާށެވެ. ތިބާއަށް މުޞީބާތެއް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ، ނުބުނާށެވެ؛ 'އަހަރެން މިހެން ކަންތައް ކުރިނަމަ'. އޭގެ ބަދަލުގައި ބުނާށެވެ؛ 'އެއީ الله ގެ ޙުކުމެއް، އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި ކަމެއް ކުރައްވައެވެ'. އެހެނީ 'ޝައިޠާނާގެ ދޮރު ހުޅުވާލިނަމަ' މި ބުނުމެވެ.

Hadith Corroboration (4)

Hadith

Imam Ibnu Majah : 77

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَيَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ سَمِعَ طَاوُسًا يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُخْبِرُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى عَلَيْهِمَا السَّلَام فَقَالَ لَهُ مُوسَى يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُونَا خَيَّبْتَنَا وَأَخْرَجْتَنَا مِنْ الْجَنَّةِ بِذَنْبِكَ فَقَالَ لَهُ آدَمُ يَا مُوسَى اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِكَلَامِهِ وَخَطَّ لَكَ التَّوْرَاةَ بِيَدِهِ أَتَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدَّرَهُ اللَّهُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَنِي بِأَرْبَعِينَ سَنَةً فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى ثَلَاثًا

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވަނީ [ހިޝާމް ބިން ޢައްމާރު] އާއި [ޔަޢުޤުބު ބިން ޙުމައިދު ބިން ކާސިބް] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ [ޢަމްރު ބިން ދީނާރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން ބިން އުޔާނާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ތައުސް] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިވަޑައިގަތެވެ؛ އަޅުގަނޑު އަޑުއެހިން [އަބޫ ޙުރައިރާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި އަޑު، އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. މޫސާގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އޭ އާދަމް، ތިޔައީ އަހަރެމެންގެ ބައްޕައެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ފާފަގެ ސަބަބުން އަހަރެމެން މާޔޫސްކޮށް ސުވަރުގެއިން ބޭރުކޮށްލެއްވިއެވެ'. އާދަމް ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ހެއްދެވުމުގެ ސާޅީސް އަހަރު ކުރިން الله އަހަންނަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ކަމެއްގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ މައްޗަށް ކުށްވެރިވަނީ ހެއްޔެވެ'. އެހެންކަމުން އާދަމްގެފާނުގެ ޙުއްޖަތުން މޫސާގެފާނު ބަލިވެ، އާދަމްގެފާނުގެ ޙުއްޖަތުން މޫސާގެފާނުގެ ޙުއްޖަތް ބަލިވިއެވެ. މިގޮތަށް ތިން ފަހަރު ތަކުރާރު ކުރެއްވިއެވެ.

Hadith Corroboration (22)

Hadith

Imam Ibnu Majah : 78

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرِ بْنِ زُرَارَةَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ حَتَّى يُؤْمِنَ بِأَرْبَعٍ بِاللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَبِالْبَعْثِ بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْقَدَرِ

އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުالله ބިން ޢާމިރު ބިން ޒުރާރާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.

Hadith Corroboration (2)

Hadith

Imam Ibnu Majah : 79

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَمَّتِهِ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِنَازَةِ غُلَامٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ طُوبَى لِهَذَا عُصْفُورٌ مِنْ عَصَافِيرِ الْجَنَّةِ لَمْ يَعْمَلْ السُّوءَ وَلَمْ يُدْرِكْهُ قَالَ أَوَ غَيْرُ ذَلِكَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ لِلْجَنَّةِ أَهْلًا خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ وَخَلَقَ لِلنَّارِ أَهْلًا خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ

[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޢަލީ ބިން މުޙައްމަދު] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [ތަލްޙާ ބިން ޔަޙްޔާ ބިން ތަލްޙާ ބިން އުބައިދުالله] އޭނާގެ ދައްތަ [އައިޝަތު ބިންތަލްޙާ] ގެ އަރިހުން [މުއުމިނުންގެ މަންމަ ޢާއިޝާ ރުހިވޮޑިގަންނަވާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ބުނީމެވެ: އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ސުވަރުގެ ގެ ކުއްތާތަކުގެ ތެރެއިން މި ކުއްތާ ކިހާ ނަސީބުވެރިއެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަމަށްޓަކައި الله އެއުރެން ހެއްދެވީ އެއުރެން އޭގެ ބައްޕައިންގެ ކަށިގަނޑުގައި ތިބެގެންނެވެ. الله ނަރަކައަށް އޭގެ އަހުލުވެރިން ވެސް ހެއްދެވިއެވެ. އެކަލާނގެ އެބައިމީހުން އެކަމަށްޓަކައި އުފެއްދެވީ އެތަކެތި އަދިވެސް އޭގެ ބައްޕައިންގެ ރިބަންގައި ތިއްބަވައިގެންނެވެ.'

Hadith

Imam Ibnu Majah : 80

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ زِيَادِ بْنِ إِسْمَعِيلَ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَجَاءَ مُشْرِكُو قُرَيْشٍ يُخَاصِمُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْقَدَرِ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ }

އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޢަލީ ބިން މުޙައްމަދު] އަށް ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [ވާކީ’] ވިދާޅުވެފައި ވާއިރު، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން އައްތައުރީއަށް] ރިވާވެގެން ދިޔައީ [ޒިޔާދު ބިން އިސްމާޢީލް އަލް މަޚްޒޫމީ] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ޢައްބާދު ބިން ޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ޤުރައިޝުގެ މުޝްރިކުން އައީ ތަޤްދީރާ ބެހޭގޮތުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ޖަދަލުކުރުމަށެވެ. ފަހެ މި އާޔަތް ބާވައިލެއްވީ: 'އެމީހުން ނަރަކައިގެ އަލިފާނަށް މޫނު ތިރިކޮށްލާނެ ދުވަހު އެވެ.' ސަޤާރުގެ އަލިފާނުގެ ލިކުމުގެ ރަހަ ބަލާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހުރިހާ ކަމެއް އުފެއްދެވީ ތަޤްދީރާއެކު'.