Imam Ibnu Majah : 41
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبَيْنِ
Bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] aýtdy, bize [Waki] aýtdy, [Sufýandan] [Habib bin Abu Sabitden] [Meýmun bin Abu Sýabibden] [Mugira bin Sýu'badan] ol şeýle diýdi; Resulallah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Kim meniň tarapymdan hadys getirse, ol hadysyň ýalandygyny görüp, ýalançylaryň biridir".
Imam Ibnu Majah : 42
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ بَشِيرِ بْنِ ذَكْوَانَ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي الْمُطَاعِ قَالَ سَمِعْتُ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ يَقُولُقَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً وَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ وَذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَعَظْتَنَا مَوْعِظَةَ مُوَدِّعٍ فَاعْهَدْ إِلَيْنَا بِعَهْدٍ فَقَالَ عَلَيْكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا وَسَتَرَوْنَ مِنْ بَعْدِي اخْتِلَافًا شَدِيدًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْأُمُورَ الْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Bize [Abdullah bin Ahmad bin Basyr bin Dzakwan Ad Dimasyki] aýtdy, bize [Al Walid bin Muslim] aýtdy, bize [Abdullah bin Al 'Ala`] aýtdy, maňa [Ýahýa bin Abi Al Mutha] aýtdy ol şeýle diýdi: Men ['Irbadl bin Sariýa] şeýle diýdi eşitdim: 'Bir gün Pygamber sallallahu aleýhi wesellem aramyzda durdy. Ol örän täsirli, ýürekleri titretýän we gözýaşlary akdyrýan maslahat berdi. Soňra ol: 'Eý, Allanyň Resuly, bize hoşlaşyk maslahatyny berdiňiz, şonuň üçin bize wesýet ediň' diýdi. Ol şeýle diýdi: 'Siz Alladan gorkmaly, hatda Habasy guluny hem diňlemeli we gulak asmaly. Men ölenden soň, örän elhenç jedelleri görersiňiz, şonuň üçin meniň sünnetime we hidaýat alan Raşidun Hulafuryň sünnetine ýapyşmaly. Sünneti azy dişleriňiz bilen dişläň we oýlap tapylan zatlara eýermäň, sebäbi aslynda ähli bid'at bid'atdyr.
Imam Ibnu Majah : 43
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ بِشْرِ بْنِ مَنْصُورٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ السَّوَّاقُ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو السُّلَمِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ يَقُولُوَعَظَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَوْعِظَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذِهِ لَمَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا قَالَ قَدْ تَرَكْتُكُمْ عَلَى الْبَيْضَاءِ لَيْلُهَا كَنَهَارِهَا لَا يَزِيغُ عَنْهَا بَعْدِي إِلَّا هَالِكٌ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِمَا عَرَفْتُمْ مِنْ سُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَعَلَيْكُمْ بِالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّمَا الْمُؤْمِنُ كَالْجَمَلِ الْأَنِفِ حَيْثُمَا قِيدَ انْقَادَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Bize [Ysmaýyl bin Bisir bin Manşur] we [Ishak bin Ybraýym As Sawwak] ikisi hem şeýle diýdiler: bize [Abdurrahman bin Mehdi], [Mu'awiýa bin Salih], [Dlamrah bin Habib], [Abdurrahman bin Amru As Sulami] şeýle diýdi: [Irbadl bin Sariýa] şeýle diýdi: Resulallah bize gözýaş akdyrýan we ýürekleri titretýän bir maslahat berdi. Şonuň üçin biz oňa: "Eý, Allanyň Resuly, bu hakykatdanam aýrylyş maslahaty, bize näme miras goýýarsyňyz?" diýdik. Pygamber sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Men size aýdyň ýol görkezmegi galdyrdym, gije gündiz ýalydyr. Menden soň hiç kim ondan ýüz öwürmez, ýöne ol heläk bolar. Siziň kim diri bolsa, köp jedelleri görer. Şonuň üçin siz meniň sünnetimden we meniň ýol görkezişimi alan Raşidun Hulafuryň sünnetinden bilýän zadyňyza ýapyşmaly, şol sünnetleri azy dişleriňiz bilen dişlemeli." Habasy guluna-da gulak asmaly. Mömin eldeki düýe ýalydyr, nirede daňylsa-da gulak asar. Bize [Ýahýa bin Hakim] aýtdy, bize [Abdul Malik bin Aş Şabbah Al Misma'i] aýtdy, bize [Tsaur bin Ýezid] aýtdy, [Halid bin Ma'dan] aýtdy, [Abdurrahman bin 'Amru] aýtdy, ['Irbadl bin Sariýa] aýtdy, ol şeýle diýdi: "Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem bize ertirlik namazyny okady, soňra bize ýüzlenip, örän täsirli maslahatlar berdi". Soňra ýokardaky hadysda bolşy ýaly agzap geçdi.
Imam Ibnu Majah : 44
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَحْمَدُ بْنُ ثَابِتٍ الْجَحْدَرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَطَبَ احْمَرَّتْ عَيْنَاهُ وَعَلَا صَوْتُهُ وَاشْتَدَّ غَضَبُهُ كَأَنَّهُ مُنْذِرُ جَيْشٍ يَقُولُ صَبَّحَكُمْ مَسَّاكُمْ وَيَقُولُ بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةَ كَهَاتَيْنِ وَيَقْرِنُ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ السَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى وَيَقُولُ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ خَيْرَ الْأُمُورِ كِتَابُ اللَّهِ وَخَيْرُ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ وَشَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ وَكَانَ يَقُولُ مَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِأَهْلِهِ وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيَاعًا فَعَلَيَّ وَإِلَيَّ
Bize [Suweýd bin Said] we [Ahmad bin Sabit Al Jahdari] ikisi hem şeýle diýdiler: bize [Abdul Wahhab Ats Saqafi] şeýle diýdi: [Ja'far bin Muhammed] şeýle diýdi: [kakasyndan] [Jabir bin Abdullah] şeýle diýdi: "Resulullah sallallahu aleýhi wesellem hutba okanda gözleri gyzardy, sesi belentdi we duýgulary yhlaslydy, goşuna duýduryş berýän ýaly, ol: "Diňe boluň, duşman irden geler, duşman öýlän geler!" diýip gygyrdy. Ol: "Men kyýamat gününiň gelmegi bilen şu iki barmak ýaly iberildim" diýip, iki barmagyny birleşdirdi; süýem we orta barmaklaryny. Soňra ol şeýle diýdi: "Amma ba'du; Hakykatdanam, iň gowy zat Allanyň kitabydyr we iň gowy ýol görkeziji Muhammediň ýol görkezijisidir, iň erbet zat oýlap tapylan zatdyr we her bir bidgat bidgatdyr". Ol hemişe şeýle diýýärdi: "Kim emlägi galdyrsa, mirasdüşerleri üçindir". Kim bergisini ýa-da amanatyny galdyrsa, ony Men öz üstüne alarys».
Imam Ibnu Majah : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ مَيْمُونٍ الْمَدَنِيُّ أَبُو عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا هُمَا اثْنَتَانِ الْكَلَامُ وَالْهَدْيُ فَأَحْسَنُ الْكَلَامِ كَلَامُ اللَّهِ وَأَحْسَنُ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ أَلَا وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدِثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ شَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ أَلَا لَا يَطُولَنَّ عَلَيْكُمْ الْأَمَدُ فَتَقْسُوَ قُلُوبُكُمْ أَلَا إِنَّ مَا هُوَ آتٍ قَرِيبٌ وَإِنَّمَا الْبَعِيدُ مَا لَيْسَ بِآتٍ أَلَا أَنَّمَا الشَّقِيُّ مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ وَالسَّعِيدُ مَنْ وُعِظَ بِغَيْرِهِ أَلَا إِنَّ قِتَالَ الْمُؤْمِنِ كُفْرٌ وَسِبَابُهُ فُسُوقٌ وَلَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثٍ أَلَا وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ لَا يَصْلُحُ بِالْجِدِّ وَلَا بِالْهَزْلِ وَلَا يَعِدُ الرَّجُلُ صَبِيَّهُ ثُمَّ لَا يَفِي لَهُ فَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارَ وَإِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّهُ يُقَالُ لِلصَّادِقِ صَدَقَ وَبَرَّ وَيُقَالُ لِلْكَاذِبِ كَذَبَ وَفَجَرَ أَلَا وَإِنَّ الْعَبْدَ يَكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّابًا
Bize [Muhammed bin Ubaýd bin Maýmun Al Madani Abu Ubaýd] aýtdy, bize [kakam] aýtdy, [Muhammed bin Ja'far bin Abu Kasir] aýtdy, [Musa bin Ukba] aýtdy, [Abu Yshak] aýtdy, [Abul Ahwaş] aýtdy, [Abdullah bin Mesud] aýtdy; Pygamber sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Ikisi hem söz we ýol görkezijidir. Şonuň üçin iň gowy sözler Kelamullahdyr, iň gowy ýol görkeziji bolsa Muhammediň ýol görkezijisidir. Biliň, täze zatlar döretmäň. Hakykatdanam, iň erbet zatlar täze zatlardyr - döredilen - we her täze zat bid'atdyr, her bid'at bolsa bid'atdyr. Biliň, ýüregiňiz gatylaşýança uzak arzuw etmeň. Geljek ähli zadyň ýakyndygyny, uzakdaky zadyň gelmejek zadydygyny biliň. Bagtly adamyň ejesiniň garnynda betbagt, bagtly adamyň bolsa başga adamlardan maslahat alýandygyny biliň. Biliň, hakykatdanam, musulmany öldürmek küfr, oňa kemsitmek bolsa zalymlykdyr. Musulmanyň öz dogany bilen üç günden köp gürleşmezligi halal däldir. Biliň, ýalan sözlemekden daşda duruň, aslynda ýalan sözlemek çynlakaý ýa-da oýun-oýun bilen edilse-de, dogry däldir. Hiç kim çaga wada berip, soň ony ýerine ýetirmesin. Hakykatdan-da, ýalan sözlemek günä işlere, günä işler bolsa dowzaha eltýär. Hakykatdan-da, dogruçyllyk ýagşylygy, ýagşylyk bolsa jenneti görkezer. Şeýle hem, dogruçyl adama aýdylar: ol dogruçyl hereket etdi we ýagşylyk etdi. Ýalançylara bolsa: ol ýalan we günä etdi diýilýär. Hemişe ýalan sözleýän bende Allanyň huzurynda ýalançy hökmünde ýazylar.
Imam Ibnu Majah : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ خِدَاشٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ ثَابِتٍ الْجَحْدَرِيُّ وَيَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْتَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ{ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ إِلَى قَوْلِهِ وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبَابِ }فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِيهِ فَهُمْ الَّذِينَ عَنَاهُمْ اللَّهُ فَاحْذَرُوهُمْ
Bize [Muhammed bin Halid bin Hidas] aýtdy, bize [Ysmaýyl bin Ulaýýa] aýtdy, bize [Eýýuba] aýtdy. Başga bir setirde bolsa; bize [Ahmad bin Sabit Al Jahdari] we [Ýahýa bin Hakim] aýtdy, ikisi hem aýtdy; bize [Abdul Wahhab] aýtdy, [Eýýuba] [Abdullah bin Abu Awalkadan] [Aýşadan] aýtdy, ol şeýle diýdi: Resulallah aleýhi wesellem şu aýady okady: "Ol size kitaby - Gurhany - iberdi. Onuň mazmunynyň arasynda Gurhanyň esasy mazmuny bolan mutlak aýatlar we mutasýabihat bolan beýleki aýatlar bar, bu bolsa Onuň sözüne getirýär: "Olardan diňe akylly adamlardan sapak alyp bolmaz". Soňra ol şeýle diýdi: "Eý Aýşa, eger adamlaryň bu barada jedelleşýändigini görseň, onda olar Allanyň niýet eden adamlarydyr, şonuň üçin olardan seresap bol".
Imam Ibnu Majah : 47
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنَا حَوْثَرَةُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا ضَلَّ قَوْمٌ بَعْدَ هُدًى كَانُوا عَلَيْهِ إِلَّا أُوتُوا الْجَدَلَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ{ بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ }الْآيَةَ
Bize [Ali bin Al Mundzir] aýtdy, bize [Muhammed bin Fudlaýl] aýtdy, başga bir setire görä; Bize [Hautsara bin Muhammed] aýtdy, bize [Muhammed bin Bisir] aýtdy, ikisi hem aýtdy; bize [Hajjaj bin Dinar] aýtdy, [Abu Galib] aýtdy, [Abu Umama] aýtdy; Pygamber sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Hiç bir halk, jedelleşmegi halaýanlardan başga, dogry ýolda bolanda, ýoldan azmaz". Soňra ol şu aýady okady: "ýöne olar jedelleşmegi halaýan halkdyr".
Imam Ibnu Majah : 48
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ أَبُو هَاشِمِ بْنِ أَبِي خِدَاشٍ الْمَوْصِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِحْصَنٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي عَبْلَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ لِصَاحِبِ بِدْعَةٍ صَوْمًا وَلَا صَلَاةً وَلَا صَدَقَةً وَلَا حَجًّا وَلَا عُمْرَةً وَلَا جِهَادًا وَلَا صَرْفًا وَلَا عَدْلًا يَخْرُجُ مِنْ الْإِسْلَامِ كَمَا تَخْرُجُ الشَّعَرَةُ مِنْ الْعَجِينِ
Bize [Dawud bin Süleýman Al-Askari] aýtdy, bize [Muhammed bin Ali Abu Hasym bin Abu Hydasy Al Mauşili] aýtdy, ol şeýle diýdi; bize [Muhammed bin Mihşan] [Ibrahim bin Abu Ablah] [Abdullah bin Ad Daýlami] [Huzzaýfa] aýtdy, ol şeýle diýdi; Resulallah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Allah bid'atçylardan oraza, namaz, zekat, haj, umra, jihad, gylyk-häsiýet we adalat kabul etmez. Ol yslamdan saçyň undan çykýşy ýaly çykdy".
Imam Ibnu Majah : 49
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مَنْصُورٍ الْحَنَّاطُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْمُغِيرَةِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَى اللَّهُ أَنْ يَقْبَلَ عَمَلَ صَاحِبِ بِدْعَةٍ حَتَّى يَدَعَ بِدْعَتَهُ
Bize [Abdullah bin Said] aýtdy, bize [Bisir bin Manşur Al Hannas] [Abu Zeid] [Abu Al Mugira] [Abdullah bin Abbas] aýtdy, ol şeýle diýdi: Pygamber sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Alla bidgatçynyň amallaryny, ol bidgatyny taşlaýança, kabul etmekden çekinýär".
Imam Ibnu Majah : 50
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ وَهَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ وَرْدَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَرَكَ الْكَذِبَ وَهُوَ بَاطِلٌ بُنِيَ لَهُ قَصْرٌ فِي رَبَضِ الْجَنَّةِ وَمَنْ تَرَكَ الْمِرَاءَ وَهُوَ مُحِقٌّ بُنِيَ لَهُ فِي وَسَطِهَا وَمَنْ حَسَّنَ خُلُقَةُ بُنِيَ لَهُ فِي أَعْلَاهَا
Bize [Abdurrahman bin Ibrahim Ad Dimasyki] we [Harun bin Yshak] gürrüň berdi, ikisi hem şeýle diýdiler; bize [Ibn Abu Fudaýk] [Salama bin Wardan] [Enes bin Malik] şeýle diýdi: Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Kim ýalan sözlemegi taşlasa, onuň üçin behişdiň gyrasynda bir köşk gurular. Kim hakykatdanam dogry bolsa-da, jedeli taşlasa, onuň üçin behişdiň ortasynda bir köşk gurular. Kim ahlagyny gowulaşdyrsa, onuň üçin iň ýokary behiştde bir köşk gurular".
Imam Ibnu Majah : 51
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَعَبْدَةُ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ ح و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَحَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ وَشُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنْ النَّاسِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمُ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ فَإِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا
Bize [Abu Kuraýb] gürrüň bereninden soň, ol şeýle diýdi: bize [Abdullah bin Idris], [Abda], [Abu Mu'awiýa], [Abdullah bin Numaýr] we [Muhammed bin Bisir] gürrüň berdi. Başga bir setirde bolsa: bize [Suwaýd bin Sa'id] şeýle diýdi: bize [Ali bin Muşir], [Malik bin Anas], [Hafş bin Maýsara] we [Sýuaýb bin Yshak] [Hişam bin Urwah] [kakasyndan] [Abdullah bin Amru bin Al 'Aş] şeýle diýdi: Pygamber sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Hakykatdan-da, Allatagala ylmy adamlardan diňe almaýar. Emma, ol alymlary öldürmek bilen bilimi alýar. Eger hiç hili dindar adam galmasa, adamlar akmak liderleri alarlar, olardan soralanda, olar bilimsiz fetwa bererler, soňra olar azaşarlar we azaşarlar".
Imam Ibnu Majah : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ حُمَيْدُ بْنُ هَانِئٍ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أُفْتِيَ بِفُتْيَا غَيْرَ ثَبَتٍ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى مَنْ أَفْتَاهُ
Bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] aýtdy, bize [Abdullah bin Ýezid] aýtdy [Said bin Abu Eýýup] aýtdy, maňa [Abu Hani` Humeýd bin Hani` Al Haulani] aýtdy [Abu Osman Muslim bin Ýasar] aýtdy [Abu Hüreýra] aýtdy, ol şeýle diýdi: Resulullah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Kim nädogry fetwa bilen fetwa berilse, günä fetwa bereniň üstündedir".
Imam Ibnu Majah : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَجَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ أَنْعُمٍ هُوَ الْإِفْرِيقِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِلْمُ ثَلَاثَةٌ فَمَا وَرَاءَ ذَلِكَ فَهُوَ فَضْلٌ آيَةٌ مُحْكَمَةٌ أَوْ سُنَّةٌ قَائِمَةٌ أَوْ فَرِيضَةٌ عَادِلَةٌ
Bize [Muhammed Ibnul 'Ala' Al Hamdani] şeýle diýdi; maňa [Risidin bin Sa'd] we [Ja'far bin Aun] [Ibnu An'umdan] - ýagny Al Afrikiden - [Abdurrahman bin Rafi] [Abdullah bin Amru] şeýle diýdi; Pygamber sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Üç ylym bar, galanlary diňe ýagşylyklardyr; möhüm aýatlar, dogry sünnet we adalatly farizler".
Imam Ibnu Majah : 54
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ حَمَّادٍ سَجَّادَةُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ قَالَلَمَّا بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ قَالَ لَا تَقْضِيَنَّ وَلَا تَفْصِلَنَّ إِلَّا بِمَا تَعْلَمُ فَإِنْ أَشْكَلَ عَلَيْكَ أَمْرٌ فَقِفْ حَتَّى تَبَيَّنَهُ أَوْ تَكْتُبَ إِلَيَّ فِيهِ
Bize [Hasan bin Hammad Sajjada] şeýle diýdi, bize [Ýahýa bin Said Al Umawi] şeýle diýdi, [Muhammed bin Said bin Hassan] şeýle diýdi, [Ubada bin Nusaý] şeýle diýdi, bize [Abdurrahman bin Ganim] şeýle diýdi, bize [Mu'az bin Jebal] şeýle diýdi: Resulallah meni Ýemene iberende, ol şeýle diýdi: "Bilýän zadyňyzdan başga hiç haçan karar bermäň. Eger bir kynçylyk ýüze çyksa, aýdyňlaşýança garaşyň ýa-da maňa hat ýazyň".
Imam Ibnu Majah : 55
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الرِّجَالِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ يَزَلْ أَمْرُ بَنِي إِسْرَائِيلَ مُعْتَدِلًا حَتَّى نَشَأَ فِيهِمْ الْمُوَلَّدُونَ أَبْنَاءُ سَبَايَا الْأُمَمِ فَقَالُوا بِالرَّأْيِ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا
Bize [Suweýd bin Said] aýtdy, bize [Ibnu Abu Ar Rijal] [Abdurrahman bin 'Amru Al Auza'i] [Abda bin Abu Lubabah] [Abdullah bin 'Amru bin Al 'Aş] aýtdy, ol şeýle diýdi: Men Resulallah aleýhi wesellemiň şeýle diýendigini eşitdim: "Ysraýyl ogullarynyň işleri ýesirlerden nesilleri çykýança durnukly galdy. Olar logika ulanyp jedelleşýärler, şonuň üçin olar ýalňyşýarlar we ýalňyşýarlar".
Imam Ibnu Majah : 56
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الطَّنَافِسِيُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ أَوْ سَبْعُونَ بَابًا أَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَأَرْفَعُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Bize [Ali bin Muhammad Ath Thanafus] aýtdy, bize [Waki] aýtdy, bize [Sufýan] aýtdy, bize [Suhail bin Abu Salyh] aýtdy, [Abdullah bin Dinar] aýtdy, [Abu Salyh] aýtdy, [Abu Hureýra] aýtdy, ol şeýle diýdi; Pygamber sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Imanyň altmyş dokuz ýa-da ýetmiş gapysy bar. Iň pes gapysy ýoldan tikenleri aýyrmakdyr, iň beýik gapysy bolsa "La ilaha illallah" (Allahdan başga hudaý ýok) diýmekdir. Utanç imanyň bir bölegidir". Bize [Abu Bekr bin Abu Şeýbe] aýtdy, ol şeýle diýdi; bize [Abu Halid Al Ahmar] aýtdy, [Ibn Ajlan]. Başga bir setire görä; bize [Amru bin Rafi] aýtdy, bize [Jarir] aýtdy, [Suhail] aýtdy, [Abdullah bin Dinar] aýtdy, [Abu Salyh] aýtdy, [Abu Hureýra] aýtdy, Pygamber sallallahu aleýhi wesellem ýokardaky hadys ýaly.
Imam Ibnu Majah : 57
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ إِنَّ الْحَيَاءَ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Bize [Sahl bin Abu Sahl] we [Muhammed bin Abdullah bin Ýezid] ikisi hem şeýle diýdiler: "Bize [Sufýan], [Az-Zuhri], [Salim], [kakasyndan] şeýle diýdi: "Pygamber sallallahu aleýhi wesellem bir adamyň doganyna utanç barada öwüt berýändigini eşitdi. Şonuň üçin Pygamber sallallahu aleýhi wesellem: "Hakykatdan-da, utanç imanyň bir bölegidir" diýdi.
Imam Ibnu Majah : 58
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرٍ وَلَا يَدْخُلُ النَّارَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ
Bize [Suweýd bin Said] şeýle diýdi, bize [Ali bin Muşir] [Al A'masy]-dan gürrüň berdi. Başga bir setire görä; Bize [Ali bin Maýmun Ar Rakki] şeýle diýdi, bize [Sa'id bin Maslama] [Al A'masy]-dan [Ibrahim]-den [Alkama]-dan [Abdullah] ol şeýle diýdi: Pygamber sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Ýüreginde gorçisa dänesiniň agramynda tekepbirlik bolan adam jennete girmez, ýüreginde gorçisa dänesiniň agramynda iman bolan adam dowzaha girmez".
Imam Ibnu Majah : 59
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَلَّصَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ النَّارِ وَأَمِنُوا فَمَا مُجَادَلَةُ أَحَدِكُمْ لِصَاحِبِهِ فِي الْحَقِّ يَكُونُ لَهُ فِي الدُّنْيَا أَشَدَّ مُجَادَلَةً مِنْ الْمُؤْمِنِينَ لِرَبِّهِمْ فِي إِخْوَانِهِمْ الَّذِينَ أُدْخِلُوا النَّارَ قَالَ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِخْوَانُنَا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَحُجُّونَ مَعَنَا فَأَدْخَلْتَهُمْ النَّارَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَأَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ مِنْهُمْ فَيَأْتُونَهُمْ فَيَعْرِفُونَهُمْ بِصُوَرِهِمْ لَا تَأْكُلُ النَّارُ صُوَرَهُمْ فَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ النَّارُ إِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ إِلَى كَعْبَيْهِ فَيُخْرِجُونَهُمْ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرَجْنَا مَنْ قَدْ أَمَرْتَنَا ثُمَّ يَقُولُ أَخْرِجُوا مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ وَزْنُ دِينَارٍ مِنْ الْإِيمَانِ ثُمَّ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ وَزْنُ نِصْفِ دِينَارٍ ثُمَّ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍقَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَمَنْ لَمْ يُصَدِّقْ هَذَا فَلْيَقْرَأْ{ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا }
Bize gürrüň berdi: Has [Muhammed bin Ýahýa] aýtdy, bize gürrüň berdi: [Abdurrazzak] aýtdy, bize gürrüň berdi: [Ma'mar] [Zeýd bin Aslam] [Ato bin Ýasar] [Abu Said Al Hudri] ol şeýle diýdi: Resulullah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Eger Alla möminleri dowzahdan çykaryp, olar özlerini howpsuz duýsalar, onda siziň biriňiz bilen onuň dostunyň arasyndaky bu dünýäde bolup geçýän dogry zatlar baradaky jedel, möminleriň Rebleri bilen doganlarynyň dowzaha taşlanmagy baradaky jedelinden has güýçli bolmaz". Ol şeýle diýdi: "Iman getirenler: "Eý, Rebimiz, doganlarymyz biziň bilen namaz okardylar, biziň bilen oraza tutardylar we haj ederdiler, ýöne Sen olary näme üçin dowzaha saldyň!" diýýärler. Allatagala şeýle diýýär: "Git we olardan tanaýanlaryňyzy çykaryň". Şeýdip, olar onuň ýanyna gelip, olary keşbinden tanadylar, keşbini ot ýakmady. Olaryň biri baldyrynyň iki böleginiň bir bölegine çenli ot bilen ýakyldy. Käbirleri bolsa topuklaryna çenli ot bilen ýakyldy. Şeýdip, olar ony çykardylar. Soňra olar: "Eý Rebimiz, bize buýranlaryňy çykardyk" diýip gygyrdylar. Soňra Ol: "Ýüreginde bir dinara deň imany bolan adamy çykar. Soňra ýüreginde ýarym dinara deň imany bolan adam bar. Soňra ýüreginde gorçisa dänesi ýaly agyr imany bolan adam bar" diýdi. Abu Said şeýle diýdi: "Kim muňa ynanmasa, okasyn: "Hakykatdan-da, Allah hiç kime zerre ýaly zulum etmez we eger zerre ýaly uly ýagşylyk bolsa, Allah ony hökman köpeltmek we özünden uly sylag bermek".
Imam Ibnu Majah : 60
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ نَجِيحٍ وَكَانَ ثِقَةً عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ جُنْدُبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ فِتْيَانٌ حَزَاوِرَةٌ فَتَعَلَّمْنَا الْإِيمَانَ قَبْلَ أَنْ نَتَعَلَّمَ الْقُرْآنَ ثُمَّ تَعَلَّمْنَا الْقُرْآنَ فَازْدَدْنَا بِهِ إِيمَانًا
Bize [Ali bin Muhammed] aýtdy, bize [Waki] aýtdy, bize [Hammad bin Najih] -he tsikah -ynanylan- - [Abu Imran Al Jauni]-den [Jundub bin Abdullah] aýtdy: "Biz Pygamber sallallahu aleýhi wesellem bilen bile bolanymyzda, şol wagt biz güýçli ýaş ýigitlerdik. Biz Gurhany öwrenmezden öň iman öwrendik, soňra Gurhany öwrendik, şonuň üçin imanymyz artdy".