امام نسایی (الامام النسائي) - 5662 حدیث
رفع اشتباهات در زمان فراوانی به روایت پیامبر اکرم (ص)
امام نسایی : 101
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَرَفَ غَرْفَةً فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثُمَّ غَرَفَ غَرْفَةً فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ غَرَفَ غَرْفَةً فَغَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى ثُمَّ غَرَفَ غَرْفَةً فَغَسَلَ يَدَهُ الْيُسْرَى ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ بَاطِنِهِمَا بِالسَّبَّاحَتَيْنِ وَظَاهِرِهِمَا بِإِبْهَامَيْهِ ثُمَّ غَرَفَ غَرْفَةً فَغَسَلَ رِجْلَهُ الْيُمْنَى ثُمَّ غَرَفَ غَرْفَةً فَغَسَلَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى
[مجاهد بن موسی] به ما خبر داد که گفت؛ [عبدالله بن ادریس] به ما گفت؛ [ابن عجلان] از [زید بن اسلم] از [عثاء بن یسار] از [ابن عباس] برای ما روایت کرد که گفت: «رسول خدا صلی الله علیه و آله وضو گرفت، یک کف آب برداشت و دهانش را شست و آب را در بینی‌اش فرو برد، سپس کف دیگری برداشت و صورتش را شست، سپس کف دیگری برداشت و دست راستش را شست. سپس دوباره کفی برداشت و دست چپش را شست، سپس سر و هر دو گوشش را مسح کرد، داخل گوش را با دو انگشت اشاره و بیرون گوش را با دو انگشت شستش مسح کرد. سپس دوباره دست راستش را شست و دوباره پای چپش را شست.»
مصیبت های پاشنه هایی که با آب مخفف لمس نمی شوند
امام نسایی : 102
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ وَعُتْبَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ الصُّنَابِحِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُؤْمِنُ فَتَمَضْمَضَ خَرَجَتْ الْخَطَايَا مِنْ فِيهِ فَإِذَا اسْتَنْثَرَ خَرَجَتْ الْخَطَايَا مِنْ أَنْفِهِ فَإِذَا غَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجْتِ الْخَطَايَا مِنْ وَجْهِهِ حَتَّى تَخْرُجَ مِنْ تَحْتِ أَشْفَارِ عَيْنَيْهِ فَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ الْخَطَايَا مِنْ يَدَيْهِ حَتَّى تَخْرُجَ مِنْ تَحْتِ أَظْفَارِ يَدَيْهِ فَإِذَا مَسَحَ بِرَأْسِهِ خَرَجَتْ الْخَطَايَا مِنْ رَأْسِهِ حَتَّى تَخْرُجَ مِنْ أُذُنَيْهِ فَإِذَا غَسَلَ رِجْلَيْهِ خَرَجَتْ الْخَطَايَا مِنْ رِجْلَيْهِ حَتَّى تَخْرُجَ مِنْ تَحْتِ أَظْفَارِ رِجْلَيْهِ ثُمَّ كَانَ مَشْيُهُ إِلَى الْمَسْجِدِ وَصَلَاتُهُ نَافِلَةً لَهُ قَالَ قُتَيْبَةُ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ
برای ما [قتیبه] و [عثبه بن عبدالله] از [مالک] از [زید بن اسلم] از [عثاء بن یسار] از [عبدالله شونبیهی] روایت شده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «هرگاه بنده مؤمن وضو بگیرد و سپس دهانش را غرغره کند، خطاها از دهانش بیرون می‌رود (یعنی خطاهایی که از دهانش سر می‌زند). هنگامی که آب را در بینی‌اش فرو می‌برد، خطا از بینی‌اش بیرون می‌رود. اگر صورتش را بشوید، خطا از صورتش بیرون می‌رود تا از دو چشمش بیرون می‌آید. اگر دستانش را بشوید، خطا از دستانش بیرون می‌رود تا از زیر ناخن‌های دستانش بیرون می‌آید. آنگاه رفتن به مسجد برای او سنت می‌شود.» قتیبه گفت؛ از سونبیهی؛ این همان چیزی است که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود.
سوربان و خوف را در وضو پاک کنید
امام نسایی : 103
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ح وَأَنْبَأَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
[حسین بن منصور] به ما خبر داد که گفت؛ به ما گفت که [ابو معاویه] به ما خبر داد؛ به ما گفت که [العماسی] به ما خبر داد. در سطر دیگری آمده است؛ و به ما گفت که [حسین بن منصور] به ما خبر داد، به ما گفت که [عبدالله بن نمیر] به ما خبر داد که گفت، به ما گفت که [العماسی] از [حکم] از [عبدالرحمن بن ابو لیلی] از [کعب بن عجره] از [بلال] گفت: «رسول الله صلی الله علیه و آله را دیدم که دو کفش (خوف) و عمامه‌اش را پاک می‌کرد.»
تاریخچه دیگر در مورد وایپ خوف
امام نسایی : 104
و أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجَرْجَرَائِيُّ عَنْ طَلْقِ بْنِ غَنَّامٍ قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ وَحَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ عَنْ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ
[حسین بن عبدالرحمن جرجرایی] از [ثلق بن غنم] برای ما روایت کرده است؛ [زائده] و [حفص بن غیاث] از [عماسی] از [حکم] از [عبدالرحمن بن ابی لیلی] از [براء بن عازب] از [بلال] نقل کرده‌اند که گفت: «رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) را دیدم که دو خُف (کفش) خود را پاک می‌کرد.»
عمامه و خوف را پاک کن
امام نسایی : 105
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ وَكِيعٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخِمَارِ وَالْخُفَّيْنِ
به ما [حناد بن عاص سریّی]، از [وکیع] از [سیوبه] از [الحکم] از [عبدرحمن بن ابولیله] از [بلال] خبر داد، گفت: «رسول الله صلی الله علیه وسلم را دیدم که عمامه و دو خف (کفش) خود را پاک می کرد.
تاج و عمامه را در حین اختصار پاک کنید
امام نسایی : 106
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَمَسَحَ نَاصِيَتَهُ وَعِمَامَتَهُ وَعَلَى الْخُفَّيْنِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنِ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ
[عمرو بن علی] به ما خبر داد که او گفت؛ [یحیی بن سعید] به من گفت؛ [سلیمان تیمی] به ما گفت که او گفت؛ [بکار بن عبدالله مزنی] از [حسن] از [ابن مغیره بن سیوبة] از [مغیره] گفت که رسول خدا صلی الله علیه و آله وضو گرفت، سپس موی پیشانی، عمامه و دو کفش خود را مسح کرد. بکر گفت: «من این را از ابن مغیره، از سیوبة، از (پدرش) شنیده‌ام.»
مراحل اختصار در هنگام مسافرت
امام نسایی : 107
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ وَحُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ قَالَ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَخَلَّفْتُ مَعَهُ فَلَمَّا قَضَى حَاجَتَهُ قَالَ أَمَعَكَ مَاءٌ فَأَتَيْتُهُ بِمِطْهَرَةٍ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسُرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمُّ الْجُبَّةِ فَأَلْقَاهُ عَلَى مَنْكِبَيْهِ فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَعَلَى الْعِمَامَةِ وَعَلَى خُفَّيْهِ
او از [یزید بن زریع] برای ما [عمرو بن علی] و [حمید بن مسعده] روایت کرد که گفت؛ [حمید] برای ما نقل کرد؛ [بکر بن عبدالله مزنی] از [حمزه مغیره بن سیوبة] از [پدرش] برای ما نقل کرد که گفت: «روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از نماز جماعت جا ماند و من نیز با او جا ماندم. پس از پایان کارش فرمود: «آیا آب آوردی؟» عمامه و دو کفشش (خوف) را آورد.
دو چیز از پیامبر مشاهده شده است
امام نسایی : 108
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ وَهْبٍ الثَّقَفِيُّ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ قَالَخَصْلَتَانِ لَا أَسْأَلُ عَنْهُمَا أَحَدًا بَعْدَ مَا شَهِدْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُنَّا مَعَهُ فِي سَفَرٍ فَبَرَزَ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ جَاءَ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَجَانِبَيْ عِمَامَتِهِ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ قَالَ وَصَلَاةُ الْإِمَامِ خَلْفَ الرَّجُلِ مِنْ رَعِيَّتِهِ فَشَهِدْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ فِي سَفَرٍ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَاحْتَبَسَ عَلَيْهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَقَدَّمُوا ابْنَ عَوْفٍ فَصَلَّى بِهِمْ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى خَلْفَ ابْنِ عَوْفٍ مَا بَقِيَ مِنْ الصَّلَاةِ فَلَمَّا سَلَّمَ ابْنُ عَوْفٍ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَضَى مَا سُبِقَ بِهِ
[یعقوب بن ابراهیم] به ما خبر داده است؛ [حسیم] به ما خبر داده است؛ [یونس بن عبید] از [ابن سیرین] به ما خبر داده است؛ [عمرو بن وهب عث ثقفی] به من خبر داده است که گفت: «از [مغیره بن صیوبة] شنیدم که می‌گفت: «دو چیز است که بعد از دیدن آنها از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، دیگر از کسی نپرسیدم.» او ادامه داد: «ما در سفری با او بودیم. او برای قضای حاجت رفت، سپس آمد و وضو گرفت و جلوی سرش (تاج سر) و دو طرف عمامه‌اش را مسح کرد و دو کفشش را نیز مسح کرد. سپس مغیره گفت: «پیشوا پشت سر کسی از قومش نماز می‌خواند.» مغیره گفت: «من از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شهادت دادم که او در سفر بود، سپس وقت نماز فرا رسید، اما رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم دیر رسید. سپس آنها اقامه گفتند و به ابن عوف گفتند که جلو بیاید (تا امام شود). پس او با دوستانش نماز خواند، سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم آمد و پشت سر ابن عوف نماز خواند. پس از اینکه ابن عوف سلام داد، او صلی الله علیه و آله و سلم برخاست تا رکعت باقی مانده را کامل کند.»
پاشنه های هشداردهنده ای که آب فراوان آتش جهنم آنها را لمس نمی کند
امام نسایی : 109
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ شُعْبَةَ ح وَأَنْبَأَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيْلٌ لِلْعَقِبِ مِنْ النَّارِ
او [قتیبه] برای ما نقل کرد که گفت؛ [یزید بن زریع] از [شعبه] و [مؤمل بن هشام] از او نقل کرد؛ [اسماعیل] از [سیوبة] از [محمد بن زیاد] از [ابوهریره] نقل کرد که گفت؛ ابوالقاسم فرمود: «وای بر پاشنه‌هایی که آب وضو به آنها نمی‌رسد از آتش جهنم».
احکام تیمم از پیامبر در تطهیر
امام نسایی : 110
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح وَأَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَاللَّفْظُ لَهُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَرَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْمًا يَتَوَضَّئُونَ فَرَأَى أَعْقَابَهُمْ تَلُوحُ فَقَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ أَسْبِغُوا الْوُضُوءَ
[محمود بن غیلان] به ما خبر داد؛ به ما خبر داد [وکیع]، به ما خبر داد [سفیان]. در سطر دیگری آمده است؛ و به ما خبر داد [عمرو بن علی] به ما خبر داد؛ به ما خبر داد [عبدالرحمن] گفت؛ به ما خبر داد [سفیان] از [منصور] از [هلال بن یساف] از [ابویحیی] از [عبدالله بن عمرو] گفت: «رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) قومی را دید که وضو می‌گرفتند و دید که پاشنه‌هایشان به آب نرسیده است، پس فرمود: «وای بر پاشنه‌هایی که آب وضو از آتش جهنم به آنها نرسیده است. وضوی خود را کامل کنید.»
رسول الله برای هر عضو یک بار وضو دید
امام نسایی : 111
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْأَشْعَثُ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَذَكَرَتْأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُحِبُّ التَّيَامُنَ مَا اسْتَطَاعَ فِي طُهُورِهِ وَنَعْلِهِ وَتَرَجُّلِهِقَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ سَمِعْتُ الْأَشْعَثَ بِوَاسِطٍ يَقُولُ يَحِبُّ التَّيَامُنَ فَذَكَرَ شَأْنَهُ كُلَّهُ ثُمَّ سَمِعْتُهُ بِالْكُوفَةِ يَقُولُ يُحِبُّ التَّيَامُنَ مَا اسْتَطَاعَ
به ما [محمد بن عبدالاعلی] خبر داده است که گفته است؛ به ما گفته است که گفته است؛ به ما گفته است که گفته است؛ به ما گفته است که گفته است؛ به ما گفته است که گفته است؛ از [پدرم] شنیدم که می‌گفت؛ از [مسروق] از [عیسیه رضی الله عنها] شنیده است که گفت: «رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم تیمم (اولویت دادن به سمت راست) را تا حد امکان در طهارت، پوشیدن صندل و شانه کردن موهایش دوست داشت.» شعبه گفت: «سپس در شهر واسط از اسیط شنیدم که می‌گفت: «او تیمم را دوست دارد.» سپس همه این موارد را ذکر کرد. سپس در کوفه شنیدم که می‌گفت: «او تیمم را تا حد امکان دوست داشت.»
مناسک وضو پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و طهارت آن حضرت با آب
امام نسایی : 112
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو جَعْفَرٍ الْمَدَنِيُّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُثْمَانَ بْنِ حُنَيْفٍ يَعْنِي عُمَارَةَ قَالَ حَدَّثَنِي الْقَيْسِيُّأَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأُتِيَ بِمَاءٍ فَقَالَ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ الْإِنَاءِ فَغَسَلَهُمَا مَرَّةً وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ مَرَّةً مَرَّةً وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ بِيَمِينِهِ كِلْتَاهُمَا
[محمد بن بسیار] به ما خبر داده است که گفته است؛ [محمد] به ما گفته است؛ [سیوبة] به ما گفته است که گفته است؛ [ابو جعفر مدنی] به من خبر داده است که گفته است؛ از [ابن عثمان بن حنیف، یعنی عمره] شنیده‌ام که می‌گفت؛ [قیسی] روایت کرده است؛ روزی او در سفری همراه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بود (قیسی می‌گوید)؛ سپس در ظرفی آب به او دادند، دستانش را یک بار شست، صورت و بازوهایش را هر کدام یک بار شست و پاهایش را با دست راستش شست.
توصیه برای فراوانی کامل و تمیز کردن شکاف بین انگشتان
امام نسایی : 113
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ كَثِيرٍ وَكَانَ يُكْنَى أَبَا هَاشِمٍ ح وَأَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَأَسْبِغْ الْوُضُوءَ وَخَلِّلْ بَيْنَ الْأَصَابِعِ
[اسحاق بن ابراهیم] به ما خبر داده است؛ [یحیی بن سلیم] از [اسماعیل بن کثیر] که معمولاً ابوحسیم نامیده می‌شود، برای ما خبر داده است. در روایت دیگری آمده است؛ و [محمد بن رافع] به ما خبر داده است؛ [یحیی بن آدم] به ما خبر داده است؛ [سفیان] از [ابوحسیم] از [اشم بن لقیط] از [پدرش] به ما خبر داده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هنگامی که وضو می‌گیری، وضویت را کامل کن و بین انگشتانت را تمیز کن.»
علی به پیامبر وضو می آموزد
امام نسایی : 114
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ عَنْ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي وَغَيْرُهُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي حَيَّةَ الْوَادِعِيِّ قَالَرَأَيْتُ عَلِيًّا تَوَضَّأَ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا وَتَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ هَذَا وُضُوءُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
به ما [محمد بن آدم] از [ابن ابو زیدة] روایت شده است که [پدرم] و دیگران از [ابو اسحاق] از [ابوحیه واضلی] نقل کرده‌اند که گفت: «من علی را دیدم که وضو می‌گرفت، کف دستانش را سه بار شست، دهانش را آب کشید و سه بار آب در بینی‌اش ریخت، صورتش را سه بار شست، بازوهایش را سه بار شست، سرش را مسح کرد و پاهایش را سه بار شست.» سپس گفت: «این وضوی رسول خدا صلی الله علیه و آله است.»
عثمان بن عفان به پیامبر وضو تعلیم می دهد
امام نسایی : 115
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ وَاللَّفْظُ لَهُ عَنْ ابْنِ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَزِيدَ اللَّيْثِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ أَخْبَرَهُأَنَّ عُثْمَانَ دَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى إِلَى الْمِرْفَقِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُمْنَى إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
به [احمد بن عمرو بن عاص سرح] و [حارث بن مسکین] گفته شده است که این سوره بر او خوانده شده و من آن را از او، از [ابن وهب]، از [یونس]، از [ابن شهاب] شنیده‌ام که [عطا بن یزید لیطسی] به او گفته است، بلکه [حمران] - غلام عثمان - به او گفته است که [عثمان] برای وضو آب خواست و با آن وضو گرفت. او سه بار دستانش را شست، دهانش را آب کشید و آب را در بینی‌اش ریخت، سه بار صورتش را شست، سه بار دست راستش را تا آرنج شست، دست چپش را نیز به همین ترتیب شست، سرش را مسح کرد، سپس پای راستش را تا مچ پا سه بار شست و پای چپش را نیز به همین ترتیب شست. سپس گفت: «من رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) را دیدم که اینگونه وضو می‌گرفت.» وی افزود که رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «هر کس این گونه وضو بگیرد، سپس دو رکعت نماز بخواند - و در آن دو رکعت قلبش را به هیچ سخنی جز تمرکز بر نماز مشغول نکند - گناهان گذشته‌اش بخشیده می‌شود.»
آیین وودلو با صندل
امام نسایی : 116
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ وَمَالِكٍ وَابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ قَالَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ رَأَيْتُكَ تَلْبَسُ هَذِهِ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَتَتَوَضَّأُ فِيهَا قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُهَا وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا
[محمد بن علا] به ما خبر داده است، او گفته است؛ [ابن ادریس] از [عبیدالله] و [مالک] و [ابن جریج] از [مقبوری] از [عبید بن جریج] به ما خبر داده است که گفته است: «به [ابن عمر] گفتم: تو را دیدم که با این صندل‌های سبطیه (صندل‌های چرمی) وضو می‌گرفتی؟ او پاسخ داد: «من رسول خدا صلی الله علیه و آله را دیدم که با آنها وضو می‌گرفت.»
پس از ورود به اسلام، خوف را با انگشت پاک کنید
امام نسایی : 117
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّهُ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَمْسَحُ فَقَالَ قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُوَكَانَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ يُعْجِبُهُمْ قَوْلُ جَرِيرٍ وَكَانَ إِسْلَامُ جَرِيرٍ قَبْلَ مَوْتِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَسِيرٍ
او به ما [قتیبه] گفت: «[حفش] از [الاعماسی] از [ابراهیم] از [همام] از [جریر بن عبدالله] نقل کرده است که او روزی وضو گرفت و دو کفش خود را مسح کرد. سپس از او پرسیده شد: «آیا آن را مسح کردی؟» او پاسخ داد: «من دیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله آن را مسح می‌کرد.» دوستان عبدالله از سخنان جریر شگفت‌زده شدند، زیرا جریر مدتی قبل از وفات پیامبر صلی الله علیه و آله اسلام آورده بود.
پاک کردن خوف به صورت مخفف
امام نسایی : 118
أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ
به ما [العباس بن عبدالعظیم] خبر داد که گفت؛ [عبدالرحمن] به ما گفت؛ [حرب بن صیاد] از [یحیی بن ابو کثیر] از [ابو سلمه] از [جعفر بن عمرو بن امیه عدل دلامری] از [پدرش] نقل کرد که روزی پیامبر صلی الله علیه و آله را در حال وضو گرفتن و مسح کردن دو کفش (خوف) خود دیده است.
مطلق و پاک کردن خوف
امام نسایی : 119
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ دُحَيْمٌ وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ وَاللَّفْظُ لَهُ عَنْ ابْنِ نَافِعٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِلَالٌ الْأَسْوَاقَ فَذَهَبَ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ خَرَجَ قَالَ أُسَامَةُ فَسَأَلْتُ بِلَالًا مَا صَنَعَ فَقَالَ بِلَالٌ ذَهَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ ثُمَّ صَلَّى
این را [عبدالرحمن بن ابراهیم دحیم] و [سلیمان بن داود] برای ما روایت کرده‌اند، در حالی که عبارت از اوست، از [ابن نافع] از [داود بن قیس] از [زید بن اسلم]، از [عثاء بن یسار] از [اسامه بن زید] که گفت: «رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و بلال وارد منطقه اسواف شدند، سپس برای قضای حاجت رفتند و سپس بیرون آمدند.» اسامه می‌گوید: از بلال پرسیدم: «چه کرد؟»
مسح کردن خوف به روایت سعد بن ابی وقاش
امام نسایی : 120
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ وَاللَّفْظُ لَهُ عَنْ ابْنِ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ
به ما [سلیمان بن داود] و [حاریست بن مسکین] از [ابن وهاب]، از [عمرو بن الحارث] از [ابو عن ندلری]، از [ابوسلامه بن عبدالرحمن] از [عبدالله بن عمر]، از [سعد بن ابی وقاعالله، از [سعد بن ابی وقاعالله] گزارش شده است. که صلی الله علیه و آله دو کفشش را پاک کرد.
