Imam Tirmidzi : 1861
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ عُقْبَةَ قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْسَ بِالْكَاذِبِ مَنْ أَصْلَحَ بَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ خَيْرًا أَوْ نَمَى خَيْرًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әхмәд бин Мани], безгә [Исмәгыйль бин Ибраһим], ул [Мә'мәр], ул [Әз-Зүһри], ул [Хөмәйд бин Абдуррахман], ул [аның әнисе] Өмм Күлсүм бинт Укбадан, ул болай диде: Мин Рәсүлүллаһның салләллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем: "Ялганчылар, ягъни кешеләр арасындагы мәсьәләләрне төзәтеп, яхшы сүзләр әйтү яки яхшы нәрсә җиткерү өчен ялганчылар керми". Әбү Гайсә болай диде: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис.
Imam Tirmidzi : 1862
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ ح و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ وَأَبُو أَحْمَدَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ الْكَذِبُ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ يُحَدِّثُ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ لِيُرْضِيَهَا وَالْكَذِبُ فِي الْحَرْبِ وَالْكَذِبُ لِيُصْلِحَ بَيْنَ النَّاسِو قَالَ مَحْمُودٌ فِي حَدِيثِهِ لَا يَصْلُحُ الْكَذِبُ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَسْمَاءَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ خُثَيْمٍ وَرَوَى دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَسْمَاءَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ دَاوُدَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ
Безгә [Мөхәммәд бин Басияр] сөйләде, безгә [Әбу Әхмәд әз-Зүбәйри] сөйләде, безгә [Суфиян] сөйләде, ул әйтте - башка риваятьтә - Һәм безгә [Мәхмүд бин Гайлан] сөйләде, безгә [Бисмир Әс-Салий] сөйләде, һәм [Әбу Әхмәд] икесе дә әйтте: Безгә [Суфиян] сөйләде, ул [Абдуллаһ бин Усман бин Хутсаймнан], ул [Сияхр бин Хаусябтан], ул [Әсма бинт Язидтан], ул әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Ялганлау өч нәрсәдән кала хәләл түгел: ир, хатыны белән сөйләшеп, аны канәгатьләндерү өчен; сугышта ялганлау; һәм кешеләрне татулаштыру өчен ялганлау". Мәхмүд үз хәдисендә әйтте: "Өч нәрсәдән кала ялганламаска тиеш". Бу - Хәсән хәдисе, без аны Әсма хәдисеннән белмибез, Ибн Хутсайм хәдисеннән кала. Һәм Давыт бин Әбү Хинд бу хәдисне Шияр бин Хаусибтан Пәйгамбәр саллаллоҳу алейхи вәссәламнән риваять иткән, һәм анда ул Әсманы телгә алмаган. Шулай ук, безгә [Мөхәммәд бин Әл-Әлә] сөйләгән, безгә [Ибн Әбү Зәйдә] [Давыттан] сөйләгән. Бу хәдис шулай ук Әбү Бәкердән дә риваять ителгән.
Imam Tirmidzi : 1863
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ لُؤْلُؤَةَ عَنْ أَبِي صِرْمَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ ضَارَّ ضَارَّ اللَّهُ بِهِ وَمَنْ شَاقَّ شَاقَّ اللَّهُ عَلَيْهِوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Кутайбәгә], безгә [Әл-Ләйтскә] [Яхья бин Сәгыйдтән] [Мөхәммәд бин Яхъя бин Хәббәннән] [Лү'лү'әдән] [Әбу Ширмадан] Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәннәре әйтелде: "Кем кемгәдер зыян китерсә, Аллаһ аңа зыян китерер, кем кемгәдер авырлыклар китерсә, Аллаһ аңа авырлыклар китерер". Бу хәдис шулай ук Әбу Бәкердән дә риваять ителгән. Әбу Гайсә болай диде: "Бу - хәсән гариб хәдис".
Imam Tirmidzi : 1864
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ الْعُكْلِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ الْكِنْدِيُّ حَدَّثَنَا فَرْقَدُ السَّبَخِيُّ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ الْهَمْدَانِيِّ وَهُوَ الطَّيِّبُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَلْعُونٌ مَنْ ضَارَّ مُؤْمِنًا أَوْ مَكَرَ بِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әбдү бин Һөмәйд] сөйләде, безгә [Зәйд бин Әл Һөбәб Әл Укли] миңа [Әбү Сәләмә Әл Кинди] сөйләде, безгә [Фәркад Әс Сабахи] сөйләде, [Мүррә бин Сяраһил Әл Хәмдани Әс Тыййб] әйтте, [Әбү Бәкәр Әш Шиддик] әйтте: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Мөселманга зыян китергән яки аңа хыянәт иткән кеше ләгънәтләнгән". Әбү 'Гайсә әйтте: Бу - гариб хәдис.
Imam Tirmidzi : 1865
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ هُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Кутайбәгә], безгә [Әл-Ләйтс бин Сагъдка] [Яхья бин Сагъдтан] [Әбу Бәкер бин Мөхәммәд бин Әмру бин Хәзмнан] [Әмрадан] [Гайсәдән] Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәннәре әйтелде: "Җәбраил миңа күршеләремә яхшылык эшләргә васыять итте, хәтта мин аны мирас итеп алырмын дип уйлаганчы". Әбу Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис."
Imam Tirmidzi : 1866
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ شَابُورَ وَبَشِيرٍ أَبِي إِسْمَعِيلَ عَنْ مُجَاهِدٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍوذُبِحَتْ لَهُ شَاةٌ فِي أَهْلِهِ فَلَمَّا جَاءَ قَالَ أَهْدَيْتُمْ لِجَارِنَا الْيَهُودِيِّ أَهْدَيْتُمْ لِجَارِنَا الْيَهُودِيِّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَالْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَبِي شُرَيْحٍ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْضًا
Безгә [Мөхәммәд бин Әгълә], безгә [Суфиян бин Уяйнә] [Давуд бин Шиабур] һәм [Басыйр Әбу Исмәгыйль] [Мөҗәһид]дән болай дип сөйләде: Бервакыт аның өендә [Абдуллаһ бин Әмр] кәҗә суелган, ул килгәч: "Сез безнең яһүд күршеләребезгә бирдегезме? Сез безнең яһүд күршеләребезгә бирдегезме?" - дип сораган. Мин Рәсүлүллаһның болай дигәнен ишеттем: "Җәбраил миңа күршеләремә яхшылык эшләргә васыять итте, хәтта мин аны мирас итеп алырмын дип уйлаган идем". Хәдис Гайшә, Ибн Аббас, Әбу Һөрәйрә, Әнәс, Микдад бин Әсвәд, Укба бин Әмир, Әбу Сюрәйһә һәм Әбу Өмәмәдән риваять ителгән. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис бу юлдан хәсән гариб хәдис. Бу хәдис шулай ук [Мөҗәһид] [Әйшә]дән һәм [Әбу Һөрәйрә] Пәйгамбәр саллаллоҳу аләйһи вәссәламнән риваять ителгән."
Imam Tirmidzi : 1867
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ شُرَحْبِيلَ بْنِ شَرِيكٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ الْأَصْحَابِ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرُهُمْ لِصَاحِبِهِ وَخَيْرُ الْجِيرَانِ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرُهُمْ لِجَارِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَأَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ
Безгә [Әхмәд бин Мөхәммәд] сөйләде, безгә [Абдуллаһ бин Әл Мөбарәк] сөйләде, ул [Хайва бин Сюрайһ] әйтте, ул [Сюрахбил бин Сьярик] әйтте, ул [Әбу Абдуррахман Әл Хубули] әйтте, ул болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Аллаһ каршында иң яхшы дус - дусларына иң яхшы булган кеше. Аллаһ каршында иң яхшы күрше - күршеләренә иң яхшы булган кеше". Әбу Гайсә әйтте: "Бу - хәсән гариб хәдис. Әбу Абдуррахман Әл Хубули, аның исеме - Абдуллаһ бин Язид."
Imam Tirmidzi : 1868
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ وَاصِلٍ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِخْوَانُكُمْ جَعَلَهُمْ اللَّهُ فِتْيَةً تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِنْ طَعَامِهِ وَلْيُلْبِسْهُ مِنْ لِبَاسِهِ وَلَا يُكَلِّفْهُ مَا يَغْلِبُهُ فَإِنْ كَلَّفَهُ مَا يَغْلِبُهُ فَلْيُعِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басисиар] сөйләде, безгә [Абдуррахман бин Мәһди] сөйләде, безгә [Суфиян] сөйләде, [Вәшил] әйтте, [Әл Мәърур бин Сувайд] әйтте, [Әбу Зарр] әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Чыннан да, сезнең кардәшләрегез бар, аларны Аллаһ сезнең малыгыздан кимрәк ризык белән тәэмин итеп сыный. Шуңа күрә, кемнең мохтаҗ абыйсы булса, ул аны үзендә булган ризык белән ашатсын һәм кием белән киендерсен. Аңа көче җитмәгән йөкләмәсен, әгәр ул аңа көче җитмәгән йөкләсә, аңа ярдәм итсен". Мәгънәле хәдис шулай ук Али, Өммү Сәләмә, Ибн Гомәр һәм Әбу Һөрәйрәдән дә риваять ителгән. Әбу Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдисе".
Imam Tirmidzi : 1869
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ يَحْيَى عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ مُرَّةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ سَيِّئُ الْمَلَكَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ فِي فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
[Әхмәд бин Мани] безгә сөйләгән, [Язид бин Харун] безгә [Хәммәм бин Яхъя]дан [Фәркад Әс Сабахи]дан [Мүррә]дан [Әбу Бәкер]дан Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнән ул болай диде: "Начар остаз җәннәткә кермәячәк". Әбу Гайсә әйтте: "Бу гариб хәдис. Әбу Әс Сәхтияни һәм башкалар Фәркад Әс Сабахи турында аның проблемалы ятлавы турында сөйләделәр.
Imam Tirmidzi : 1870
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ عَنْ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَبِيُّ التَّوْبَةِ مَنْ قَذَفَ مَمْلُوكَهُ بَرِيئًا مِمَّا قَالَ لَهُ أَقَامَ عَلَيْهِ الْحَدَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ كَمَا قَالَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَابْنُ أَبِي نُعْمٍ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي نُعْمٍ الْبَجَلِيُّ يُكْنَى أَبَا الْحَكَمِ وَفِي الْبَاب عَنْ سُوَيْدِ بْنِ مُقَرِّنٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
Безгә [Әхмәд бин Мөхәммәд] сөйләде, безгә [Абдуллаһ бин Мөбарәк] әйтте, ул [Фудләйл бин Газван] әйтте, ул [Әбу Нуъм] әйтте, ул әйтте: Әбул Касыйм галәйһиссәлам Нәбиют Тәүбә әйтте: "Кем колын зинада гаепләсә, хәтта ул гаепләүдән азат булса да, аңа Кыямәт көнендә "һәд" җәзасы биреләчәк. Әгәр гаепләүләр дөрес булмаса", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис. Ибн Әбу Нуъм - Абдуррахман бин Әбу Нуъм Әл-Бәҗали, аның абыйсы Әбул Хәкам. Мәгънәле хәдис шулай ук Сувайд бин Мукаррин һәм Абдуллаһ бин Гомәрдән дә риваять ителгән.
Imam Tirmidzi : 1871
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَكُنْتُ أَضْرِبُ مَمْلُوكًا لِي فَسَمِعْتُ قَائِلًا مِنْ خَلْفِي يَقُولُ اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَلَّهُ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو مَسْعُودٍ فَمَا ضَرَبْتُ مَمْلُوكًا لِي بَعْدَ ذَلِكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ شَرِيكٍ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] сөйләде, безгә [Мөамәл] сөйләде, безгә [Суфиян] сөйләде, [Әл-А'масидан] [Ибраһим әт-Тәмимидән] [аның әтисеннән] [Әбү Мәс'уд әл-Әнсаридан] ул болай диде: Мин бер тапкыр колымны суктым, аннары артымнан берәүнең: "Бел, әй Әбү Мәс'уд, бел, әй Әбү Мәс'уд", - дигәнен ишеттем. Мин борылып карасам, ул Аллаһның пәйгамбәре саллаллоҳу гаебенә ия булып чыкты, аннары ул: "Чыннан да, Аллаһ синең өчен берәр нәрсә эшләргә, син аңа берәр нәрсә эшләгәннән күбрәк көчкә ия", - диде. Әбү Мәс'уд әйтте: "Шуңа күрә мин бу вакыйгадан соң колымны башка сукмадым", - диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис. Ибраһим әт-Тәмими - Ибраһим бин Язид бин Шарик."
Imam Tirmidzi : 1872
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِي هَانِئٍ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ عَبَّاسٍ الْحَجْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَمْ أَعْفُو عَنْ الْخَادِمِ فَصَمَتَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَمْ أَعْفُو عَنْ الْخَادِمِ فَقَالَ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعِينَ مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ أَبِي هَانِئٍ الْخَوْلَانِيِّ نَحْوًا مِنْ هَذَا وَالْعَبَّاسُ هُوَ ابْنُ جُلَيْدٍ الْحَجْرِيُّ الْمِصْرِيُّ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ أَبِي هَانِئٍ الْخَوْلَانِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ وَهْبٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو
Безгә [Кутәйбә] сөйләде, безгә [Рисәйдин бин Сагъд] сөйләде, [Әбү Хәни әл-Хәүләнидән] [Аббас әл-Хәҗридән] [Габдулла бин Гомәрдән] ул болай диде: Бер кеше Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янына килеп: «Әй Аллаһның Илчесе, мин колны ничә тапкыр гафу итәргә тиеш?» – дип сорады. Шуннан соң Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам тын калды, аннары сорады: «Әй Аллаһның Илчесе, мин колны ничә тапкыр гафу итәргә тиеш?» Пәйгамбәр җавап бирде: «Син көненә җитмеш тапкыр гафу итәсең». Әбү Гайсә әйтте: «Бу – хәсән гариб хәдис. Һәм [Габдулла бин Вахб] [Әбү Хәни әл-Хәүләнидән] бу хәдиснең ләфәзе кебек риваять итте. Әббәс – Ибн Җулаид әл-Хәҗри әл-Мишри. Мәсәлән, [Кутәйбә] әйтте, безгә [Габдулла бин Вахб] [Әбү Хәни әл-Хәүләнидән] бу иснад белән сөйләде. Аларның кайберләре бу хәдисне шушы иснад белән [Абдуллаһ бин Ваһбтан] риваять иттеләр, һәм ул: [Абдуллаһ бин Әмрдан], - диде.
Imam Tirmidzi : 1873
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَارُونَ الْعَبْدِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ضَرَبَ أَحَدُكُمْ خَادِمَهُ فَذَكَرَ اللَّهَ فَارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْقَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو هَارُونَ الْعَبْدِيُّ اسْمُهُ عُمَارَةُ بْنُ جُوَيْنٍ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ الْعَطَّارُ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ضَعَّفَ شُعْبَةُ أَبَا هَارُونَ الْعَبْدِيَّ قَالَ يَحْيَى وَمَا زَالَ ابْنُ عَوْنٍ يَرْوِي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ حَتَّى مَاتَ
Безгә [Әхмәд бин Мөхәммәд], безгә [Абдуллаһ бин Мөбарәк], [Суфияннән], [Әбу Һарун Әл-Әбдидән], [Әбу Сәгыйд Әл-Худридан] ул болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Әгәр сезнең берәрегез үзенең хезмәтчесен сукса, аннары ул Аллаһ исемен әйтсә, кулларыгызны күтәрегез". Әбу Гайсә болай диде: Әбу Һарун Әл-Әбдинең исеме: Өмәрә бин Җувайн. Ул болай диде: Әбу Бәкер Әл-Әттар болай диде: Әли бин Әл-Мәдини болай диде: Яхья бин Сәгыйд болай диде: "Шугъба Әбу Һарун Әл-Әбдине гаепләде". Яхья болай диде: Ибн Әун Әбу Һөрәйрәдән үлгәнче риваять кылуын дәвам итте.
Imam Tirmidzi : 1874
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى عَنْ نَاصِحٍ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأَنْ يُؤَدِّبَ الرَّجُلُ وَلَدَهُ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يَتَصَدَّقَ بِصَاعٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَنَاصِحٌ هُوَ أَبُو الْعَلَاءِ كُوفِيٌّ لَيْسَ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ بِالْقَوِيِّ وَلَا يُعْرَفُ هَذَا الْحَدِيثُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَنَاصِحٌ شَيْخٌ آخَرُ بَصْرِيٌّ يَرْوِي عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ وَغَيْرِهِ هُوَ أَثْبَتُ مِنْ هَذَا
Безгә [Кутәйбә] сөйләде, безгә [Яхья бин Я'лә] сөйләде, [Нәших] әйтте, [Симак бин Харб] әйтте, [Җәбир бин Самура] әйтте ул; Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Баласына яхшылык турында өйрәткән кеше бер ша'' кадәр садака бирүдән яхшырак". Әбү Гайсә әйтте: "Бу гариб хәдис. Нәших - Әбул Әлә' Куфи, хәдис белгечләре фикеренчә, ул көчле риваятьче түгел. Һәм бу хәдис бу юлдан башка билгеле түгел. Шул ук вакытта, Нәших - тагын бер шәех, ул Басрадан килә һәм Аммар бин Әбу Аммардан һәм башкалардан риваять кыла, һәм ул моңа караганда көчлерәк."
Imam Tirmidzi : 1875
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ أَبِي عَامِرٍ الْخَزَّازُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ مُوسَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا نَحَلَ وَالِدٌ وَلَدًا مِنْ نَحْلٍ أَفْضَلَ مِنْ أَدَبٍ حَسَنٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَامِرِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ الْخَزَّازِ وَهُوَ عَامِرُ بْنُ صَالِحِ بْنِ رُسْتُمَ الْخَزَّازُ وَأَيُّوبُ بْنُ مُوسَى هُوَ ابْنُ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِي وَهَذَا عِنْدِي حَدِيثٌ مُرْسَلٌ
[Нәшр бин Али Әл-Җәһдләми] безгә сөйләде, [Әмир бин Әбү Әмир Әл-Хаззар] безгә әйтте, [Әййуб бин Муса] безгә [әтисеннән] [бабасыннан] Аллаһның Рәсүле салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Атадан балага яхшы әдәптән дә яхшырак бүләк юк". Әбү Гайсә әйтте: "Бу гариб хәдис, без аны Әмир бин Әбү Әмир Әл-Хаззар хәдисеннән генә беләбез, ул Әмир бин Салих бин Рустам Әл-Хаззар. Ә Әййуб бин Муса исә Ибн Әмр бин Сәид бин Әл-Аш. Һәм минемчә, бу мурсәл хәдис.
Imam Tirmidzi : 1876
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَكْثَمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْبَلُ الْهَدِيَّةَ وَيُثِيبُ عَلَيْهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ عَنْ هِشَامٍ
Безгә [Яхья бин Әктсам] һәм [Али бин Хәсирам] икесенә дә: "Безгә [Гайсә бин Юныска] [Хишам бин Урвадан] [аның әтисеннән] [Гайсәдән] Пәйгамбәр саллаллоҳу алейхи һәмссәлам бүләкләр алган һәм аларны кире кайтарган дип хәбәр ителде", - диделәр. Мәгънәле хәдис шулай ук Әбу Һөрәйрәдән, Әнәстан, Ибн Гомәрдән һәм Җәбирдән дә риваять ителде. Әбу Гайсә болай диде: "Бу юлдан караганда, чын Хәсән Гариб хәдисе. Без аны мәрфу хәдис дип белмибез, ләкин Гайсә бин Юнысның Хишамнан килгән хәдисеннән кала."
Imam Tirmidzi : 1877
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَا يَشْكُرُ النَّاسَ لَا يَشْكُرُ اللَّهَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Ул безгә [Әхмәд бин Мөхәммәд], ул безгә [Абдуллаһ бин Мөбарәк], ул безгә [Әр-Рабигъ бин Мөслим], ул безгә [Мөхәммәд бин Зияд] [Әбү Һөрәйрә]дән ул болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Кешеләргә рәхмәт әйтергә - рәхмәт әйтергә - оста булмаган кеше Аллаһка рәхмәт итмәгән дигән сүз". Әбү Гайсә болай диде: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдисе.
Imam Tirmidzi : 1878
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى ح و حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الرُّوَاسِيُّ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَمْ يَشْكُرْ النَّاسَ لَمْ يَشْكُرْ اللَّهَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَالْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Бу безгә [Хәннәд], бу безгә [Әбу Муавия]гә [Ибн Әбү Ләйләдән] - башка риваятьтә - әйтелгән. Һәм безгә [Суфиян бин Ваки], безгә [Хөмәйд бин Абдуррахман әр-Руваси] [Ибн Әбү Ләйләдән] ['Асиядән] [Әбу Сәгыйдтән] ул болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Кешеләргә рәхмәт әйтмәгән кеше Аллаһка да рәхмәт әйтмәгән дигән сүз". Мондый мәгънәле хәдисләр шулай ук Әбу Һөрәйрә, Әл-Әсият бин Кайс һәм Ән-Нуъман бин Басирдан да китерелгән. Әбу Гайсә болай диде: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис".
Imam Tirmidzi : 1879
حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُرَشِيُّ الْيَمَامِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَبَسُّمُكَ فِي وَجْهِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ وَأَمْرُكَ بِالْمَعْرُوفِ وَنَهْيُكَ عَنْ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ وَإِرْشَادُكَ الرَّجُلَ فِي أَرْضِ الضَّلَالِ لَكَ صَدَقَةٌ وَبَصَرُكَ لِلرَّجُلِ الرَّدِيءِ الْبَصَرِ لَكَ صَدَقَةٌ وَإِمَاطَتُكَ الْحَجَرَ وَالشَّوْكَةَ وَالْعَظْمَ عَنْ الطَّرِيقِ لَكَ صَدَقَةٌ وَإِفْرَاغُكَ مِنْ دَلْوِكَ فِي دَلْوِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَجَابِرٍ وَحُذَيْفَةَ وَعَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَأَبُو زُمَيْلٍ اسْمُهُ سِمَاكُ بْنُ الْوَلِيدِ الْحَنَفِيُّ
Безгә [Аббас бин Габдел Әҗим Әл-Әнбари] сөйләде, безгә [Нәдлр бин Мөхәммәд Әл-Җураси Әл-Ямами] сөйләде, безгә [Икримә бин Аммар] сөйләде, безгә [Әбу Зумаил] әйтте, ул [Мәлик бин Марсад] әйтте, ул [әтисе] әйтте, ул [Әбу Зарр] әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Туганыңа елмаюың - садака, син яхшылык эшлисең һәм яманлыктан тыясың, яманлык та садака, адашкан кешеләргә юл күрсәтүең дә садака, күрүе тонык булган кешеләргә юл күрсәтүең дә садака, юлдан ташларны, чәнечкеләрне һәм сөякләрне алып ташлауың да садака, һәм чиләктән кардәшеңнең чиләкенә су салуың да садака". Хәдис Ибн Мәсгуд, Җәбир, Хөзәйфә, Гайшә һәм Әбу Һөрәйрәдән риваять ителгән. Әбу Гайсә әйтте: Бу - хәсән гариб хәдис, һәм Әбу Зумаилның исеме - Симак бин Вәлид Әл-Хәнәфи.
Imam Tirmidzi : 1880
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْسَجَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَنَحَ مَنِيحَةَ لَبَنٍ أَوْ وَرِقٍ أَوْ هَدَى زُقَاقًا كَانَ لَهُ مِثْلَ عِتْقِ رَقَبَةٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رَوَى مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ وَشُعْبَةُ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَفِي الْبَاب عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَمَعْنَى قَوْلِهِ مَنْ مَنَحَ مَنِيحَةَ وَرِقٍ إِنَّمَا يَعْنِي بِهِ قَرْضَ الدَّرَاهِمِ قَوْلُهُ أَوْ هَدَى زُقَاقًا يَعْنِي بِهِ هِدَايَةَ الطَّرِيقِ
Безгә [Әбу Кураиб] сөйләде, безгә [Ибраһим бин Йосыф бин Әбу Исхак] әйтте, ул [әтисеннән] [Әбу Исхак] әйтте, ул әйтте: Мин [Абдуррахман бин Әусаджа] әйткәнен ишеттем, мин [Әл-Барра бин Азиб] әйткәнен ишеттем; мин Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дигәнен ишеттем: "Кем сөт бүләк итсә, дөя яки кәҗәгә сөтен алып кайтырга бирсә, аннары аны кире бирсә - һәм варык - көмеш, ягъни аны бурычка бирсә - юл күрсәтсә - югалганга һәм сукырга - аңа юл күрсәтсә, аның өчен савап кол азат итү кебек". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән-шәһих гариб, Әбу Исхакның Талха бин Мөшәррифтан китергән хәдисеннән, без аны бу риваять юлыннан башка белмибез". Бу хәдисне шулай ук [Мансур бин Әл-Мөгътәмир] һәм [Шугъба] [Тәлхә бин Мөшәррифтан], ә бу бүлектә Нуъман бин Басыйрдан риваять иткәннәр. Аның "варик көмеш бирү" сүзенең мәгънәсе берничә дирһәм бурычка бирү дигәнне аңлата. Ә аның "һада зукакан" сүзенең мәгънәсе юлның юнәлешен күрсәтү дигәнне аңлата.