Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 161
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ أُمَرَاءُ يَكُونُونَ بَعْدِي يُمِيتُونَ الصَّلَاةَ فَصَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَإِنْ صُلِّيَتْ لِوَقْتِهَا كَانَتْ لَكَ نَافِلَةً وَإِلَّا كُنْتَ قَدْ أَحْرَزْتَ صَلَاتَكَوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ الصَّلَاةَ لِمِيقَاتِهَا إِذَا أَخَّرَهَا الْإِمَامُ ثُمَّ يُصَلِّي مَعَ الْإِمَامِ وَالصَّلَاةُ الْأُولَى هِيَ الْمَكْتُوبَةُ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَأَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ حَبِيبٍ
ба мо гуфт [Муҳаммад ибни Мусо Ал-Башрӣ] гуфт; ба мо [Ҷаъфар ибни Сулаймон Адли Дубоӣ] аз [Абу Имрони Ҷавӣ] аз [Абдуллоҳ ибни Аш Шомит] аз [Абу Зар] гуфт; Паёмбар (с) фармуданд: Эй Абузар, пешвоёни баъд аз ман намозро мекушанд - хор мекунанд - пас намозро дар ваќташ бихон, агар намоз ба ваќт хонда шавад, савоби нафила хоњад ёфт, агар на, намозатро адо кардаї». Гуфт; «Дар ин боб низ аз Абдуллоҳ ибни Масъуд ва Убода ибни Аш Шомит ривоят аст». Абу Исо гуфт; Ҳадиси Абузар саҳеҳ аст. Ин ақидаи бисёре аз олимон аст. Онҳо дӯст медоранд, ки марде намозро дар вақташ бихонад, агар имом онро хатм кунад ва баъдан бо пайвастан ба имом намоз мехонад. Ва ба эътиқоди аксари коршиносони илм намозе, ки дар ибтидои он вақт мекард, намози фарз будааст. Номи Абу Имрон ал-Ҷавӣ Абдулмалик ибни Ҳабиб аст.
Hadith
Imam Tirmidzi : 162
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَذَكَرُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَوْمَهُمْ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ إِنَّهُ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ فَإِذَا نَسِيَ أَحَدُكُمْ صَلَاةً أَوْ نَامَ عَنْهَا فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَاوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي مَرْيَمَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ وَذِي مِخْبَرٍ وَيُقَالُ ذِي مِخْمَرٍ وَهُوَ ابْنُ أَخِي النَّجَاشِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الرَّجُلِ يَنَامُ عَنْ الصَّلَاةِ أَوْ يَنْسَاهَا فَيَسْتَيْقِظُ أَوْ يَذْكُرُ وَهُوَ فِي غَيْرِ وَقْتِ صَلَاةٍ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ أَوْ عِنْدَ غُرُوبِهَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلِّيهَا إِذَا اسْتَيْقَظَ أَوْ ذَكَرَ وَإِنْ كَانَ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ أَوْ عِنْدَ غُرُوبِهَا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَالشَّافِعِيِّ وَمَالِكٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُصَلِّي حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ أَوْ تَغْرُبَ
ба мо хабар дод [Қутайба] гуфт; ба мо [Ҳаммад ибни Зайд] аз [Собит Ал Бунӣ] аз [Абдуллоҳ ибни Рабоҳи Ансорӣ] аз [Абу Қатода] гуфт: «Саҳобагон ба Паёмбари Худо (с) гуфтанд, ки намозро аз сабаби хоби худ тарк кардаанд, пас фармуданд: «Дар хоб чизе кам кардан нест, балки кам кардан аст, вақте ки ту ҳуш ҳастӣ - хоб нест. Пас, агар яке аз шумо намоз хонданро фаромўш кард ё хобаш бурд, пас ба ёдаш намоз бигузорад». Гуфт; «Дар ин боб низ ривоятҳо аз Ибни Масъуд, Абу Марям, Имрон ибни Ҳусайн, Ҷубайр ибни Мутъим, Абу Ҷуҳайфа, Абусаъид, Амру ибни Умайя Адл Дламрӣ ва Зу Михбар, ки онро Зу Михмар, яъне писари писари Ан Наҷосӣ меноманд. Абу Исо гуфт; Ҳадиси Абу Қатода саҳеҳ аст. Дар бораи шахсе, ки ба сабаби хоб рафтан ё фаромӯш кардан аз намоз ғафлат карда, баъд аз хоб бедор мешавад ё ба ёд меорад, ки вақти намоз, яъне тулӯъ ё ғуруби офтобро ба ёд меорад, уламо назарҳои мухталиф доранд. Баъзе аз онхо гуфтанд; «Вақте ки аз хоб бедор шавад ва ё ба ёдаш омад, ҳарчанд офтоб мебарояд ё ғуруб мекунад, бояд анҷом диҳад». Ин аст аќидаи Ањмад, Исњоќ, Сёфиъї ва Молик. Дар ҳоле ки дигарон мегуфтанд; «То баромадану ғуруби офтоб намоз нагузорад».
Hadith
Imam Tirmidzi : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَاوَفِي الْبَاب عَنْ سَمُرَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ قَالَ فِي الرَّجُلِ يَنْسَى الصَّلَاةَ قَالَ يُصَلِّيهَا مَتَى مَا ذَكَرَهَا فِي وَقْتٍ أَوْ فِي غَيْرِ وَقْتٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقَ وَيُرْوَى عَنْ أَبِي بَكْرَةَ أَنَّهُ نَامَ عَنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ فَاسْتَيْقَظَ عِنْدَ غُرُوبِ الشَّمْسِ فَلَمْ يُصَلِّ حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا وَأَمَّا أَصْحَابُنَا فَذَهَبُوا إِلَى قَوْلِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
[Кутайба] ва [Бисир ибни Муъоз] ба мо хабар дод, ки гуфтанд; ба мо [Абу Авона] аз [Қатода] аз [Анас ибни Молик] ривоят кардааст, гуфт; Расули Худо (с) фармуданд: «Касе, ки намозро фаромӯш карда бошад, дар вақти ба ёдаш омадан намозашро адо кунад». Гуфт; «Дар ин боб низ таърихи Самра ва Абу Қатода омадааст». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис аз Анас ҳасан саҳеҳ аст». Аз Алӣ ибни Абӯтолиб ривоят аст, ки дар бораи марде, ки намоз хонданро фаромӯш кардааст, фармуд: Ҳар гоҳ ба ёдаш ояд, хоҳ дар вақт бошад, хоҳ берун аз вақт намоз бихонад. Сёфиъий, Аҳмад ибн Ҳамбал ва Исҳоқнинг ақидаси шундай. Њамчунин аз Абубакра (р) ривоят аст, ки боре хобаш бурд ва намози асрро нагузошт ва чун ѓуруби офтоб бедор шуд, то фуру рафтани офтоб намоз нахонд». Бархе аз сокинони Кӯфа чунин фикр мекунанд, ки дар мавриди дӯстони мо ба он амале, ки Алӣ ибни Абӯтолиб разияллоҳу ъанҳу пайравӣ мекардааст.
Hadith
Imam Tirmidzi : 164
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍإِنَّ الْمُشْرِكِينَ شَغَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَرْبَعِ صَلَوَاتٍ يَوْمَ الْخَنْدَقِ حَتَّى ذَهَبَ مِنْ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعِشَاءَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ إِلَّا أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْفَوَائِتِ أَنْ يُقِيمَ الرَّجُلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ إِذَا قَضَاهَا وَإِنْ لَمْ يُقِمْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
ба мо гуфт (Ҳаннад) гуфт; ба мо [Хусайм] аз [Абуаз Зубайр] аз [Нофиъ ибни Ҷубайр ибни Мутъим] аз [Абу Убайда ибни Абдуллоҳ ибни Масъуд] гуфт: [Абдуллоҳ ибни Масъуд] гуфт; «Мушрикон Расули Худо (с)-ро аз адои чањор намози рўзи љанги хандаќ то шабе, ки ба хости Худо гузашт, банд карда буданд. Сипас Билолро амр кард, ки азон бихонад, пас Билол низ азон ва иќомат хонд. Сипас намози пешинро адо кард, сипас Билол иќомат ва сипас намози асрро хонд. Сипас Билол иќомат гуфт ва баъд намози шомро хонд. Сипас Билол иќомат гирифт ва баъд намози хуфтан хонд. Гуфт; «Дар ин боб ҳадис аз Абусаъид ва Ҷобир омадааст». Абу Исо гуфт; «Дар ҳадиси Абдуллоҳ дар санодаш ҳеҷ мушкиле нест, аммо Абуубайда аз Абдуллоҳ чизе нашунид». Ин аст он чизе, ки бархе аз уламо дар мавриди намозҳои қазо баргузидаанд, ки мард бояд ҳар намозро иқомат бихонад, агар қазо кунад, ва агар нахонад, бас аст. Ин ақидаи Шофеъӣ аст.
Hadith
Imam Tirmidzi : 165
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ وَجَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كِدْتُ أُصَلِّي الْعَصْرَ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ إِنْ صَلَّيْتُهَا قَالَ فَنَزَلْنَا بُطْحَانَ فَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَوَضَّأْنَا فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Муҳаммад ибни Басёр Бундор] ба мо гуфт; ба мо хабар дод [Муъоз ибни Ҳишом] гуфт; ба ман [падарам] аз [Яҳё ибни Абу Касир] гуфт; ба мо [Абу Салама ибни Абдурраҳмон] аз [Ҷобир ибни Абдуллоҳ] гуфт: «Дар замони ҷанги Хандақ Умар ибни Хатсаб бар кофирони Қурайш дашном дод ва гуфт: «Эй Расули Худо, ман намози асрро то ғуруби офтоб базӯр адо карда метавонам!». Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳга қасамки, мен ҳам бу ишни қилмаганман», дедилар. Ҷобир гуфт; «Сипас дар Бутон - водии Мадина таваққуф кардем, сипас Расулуллоҳ (с) таҳорат гирифт ва мо низ ба таҳорат ҳамроҳ шудем, Расули Худо (с) пас аз ғуруби офтоб намози асрро хонда, пас аз он намози шомро хонданд». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис ҳасани саҳеҳ аст».
Hadith
Imam Tirmidzi : 166
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ وَأَبُو النَّضْرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الْعَصْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
ба мо гуфт [Маҳмуд ибни Ғайлон] гуфт; ба мо [Абу Довуд Ат Таялиси] ва [Абуан Надр] аз [Мухаммад ибни Талха ибни Мушарриф] аз [Зубайд] аз [Ал Хамдонй] аз [Абдуллох ибни Масъуд] гуфт; Расулуллох саллаллоху алайхи васаллам: «Вусха намози аср намозидир», дедилар. Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис ҳасани саҳеҳ аст».
Hadith
Imam Tirmidzi : 167
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الْعَصْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَائِشَةَ وَحَفْصَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي هَاشِمِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثُ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ سَمِعَ مِنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَمُرَةَ فِي صَلَاةِ الْوُسْطَى حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ و قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَعَائِشَةُ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الظُّهْرِ و قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَابْنُ عُمَرَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الصُّبْحِ حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا قُرَيْشُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ قَالَ قَالَ لِي مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ سَلِ الْحَسَنَ مِمَّنْ سَمِعَ حَدِيثَ الْعَقِيقَةِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ سَمِعْتُهُ مِنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى و أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ عَنْ قُرَيْشِ بْنِ أَنَسٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَلِيٌّ وَسَمَاعُ الْحَسَنِ مِنْ سَمُرَةَ صَحِيحٌ وَاحْتَجَّ بِهَذَا الْحَدِيثِ
ба мо гуфт (Ҳаннад) гуфт; ба мо [Абда] аз [Саъид] аз [Қатода] аз [Ҳасан] аз [Самра ибни Ҷундаб] аз Паёмбар (с) ривоят кардааст, ки фармуд: «Намози вусто намози аср аст». Гуфт; Дар ин боб низ аз Алӣ, Абдуллоҳ ибни Масъуд, Зайд ибни Собит, Оисия, Ҳафшоҳ, Абу Ҳурайра ва Абу Ҳосим ибни Утба ривоят шудааст. Абу Исо гуфт; Муҳаммад гуфт; Алӣ ибни Абдуллоҳ гуфт, ки ҳадиси Самра ибни Ҷундаб саҳеҳ аст ва аз ӯ шунидааст. Абу Исо гуфт; «Ҳадиси самра дар бораи намози вусто намози аср аст, ки дараҷаи он ҳасан шаҳиҳ аст. Ин ақидаест, ки аксари донишмандон аз саҳобагони Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) ва ғайри онҳо ҳастанд. Зайд ибни Собит ва Оиша (р) гуфтанд: «Вуста намози пешин аст». Дар ин миён Ибни Аббос ва Ибни Умар гуфтанд: Намози вусто намози бомдод аст. Абу Мусо Муҳаммад ибни Ал Мутсанна ба мо гуфт; Қурайш ибни Анасро аз Ҳабиб ибни Аси Сёҳид ба мо нақл кардааст. Муҳаммад ибни Сирин гуфт: Аз Ҳасан бипурс, ки ҳадис дар бораи ақиқаро аз кӣ шунидааст? Пас аз ӯ пурсидам, пас ҷавоб дод: Аз Самра ибни Ҷундаб шунидам. Абу Исо гуфт; «Ба мо гуфтанд, ки Муҳаммад ибни Исмоил гуфт; Алӣ ибни Абдуллоҳ ибни Мадиниро аз Қурайш ибни Анас ба мо бо ин ҳадис ривоят кардааст». Муҳаммад гуфт; Алӣ гуфт; «Шуниди Ҳасан аз Самра дуруст аст ва бар ин ҳадис аст».
Hadith
Imam Tirmidzi : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ وَهُوَ ابْنُ زَاذَانَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَال سَمِعْتُ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَكَانَ مِنْ أَحَبِّهِمْ إِلَيَّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْفَجْرِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَعَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَمُعَاذِ ابْنِ عَفْرَاءَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَائِشَةَ وَكَعْبِ بْنِ مُرَّةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَيَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّهُمْ كَرِهُوا الصَّلَاةَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ صَلَاةِ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَأَمَّا الصَّلَوَاتُ الْفَوَائِتُ فَلَا بَأْسَ أَنْ تُقْضَى بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ قَالَ عَلِيُّ ابْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ إِلَّا ثَلَاثَةَ أَشْيَاءَ حَدِيثَ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ عَلِيٍّ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ
[Аҳмад ибни Манӣ] ба мо гуфт; ба мо хабар дод [Хусайм] гуфт; [Мансур]-ро ба мо хабар дод, - вай Ибни Задзан аст- аз [Қатода] гуфт; [Абу Алия] ба мо аз [Ибни Аббос] ривоят кардааст; Аз саҳобагони Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) бисёр шунидам, ба мисли Умар ибни Хатсаб ва ӯ яке аз шахсоне аст, ки ба ман бештар маъқул аст: «Паёмбари Худо саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам аз намози субҳ то баромадани офтоб наҳй карданд ва то ғуруби офтоб аз намоз бозхонд». Гуфт; «Дар ин боб низ аз Алӣ, Ибни Масъуд, Уқба ибни Омир, Абу Ҳурайра, Ибни Умар, Самра ибни Ҷундаб, Абдуллоҳ ибни Амру, Муъоз ибни Афроъ, Аш Шунабиҳӣ ривоятҳо омадааст, вале ӯ аз Паёмбари Худо (с) нашунидааст, -, Каъб ибни Мурра, Абу Умома, Амру ибни Абоса, Яъло ибни Умайя ва Муовия. Абу Исо гуфт; «Ҳадиси Ибни Аббос аз Умар (р) ҳасан саҳеҳ аст. Ин ақидаи аксари фуқаҳо аз саҳобагони Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) ва касоне, ки баъд аз онҳо ҳастанд, ин аст, ки пас аз субҳ то баромадани офтоб ва пас аз аср то ғуруби офтоб намоз мегузоранд. Аммо намозҳое, ки дар пас мондаанд, пас аз субҳ ва ё аср адо кардани он коре нест. Алӣ ибни Мадинӣ гуфт; Яҳё ибни Саъид гуфт: Суъба дар бораи Қатода аз Абул Алия нашунидааст, магар се ҳадис; Ҳадиси Умар; «Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам аз намози субҳ то баромадани офтоб ва баъд аз аср то ғуруби офтоб манъ карданд». Ҳадиси Ибни Аббос аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) фармудаанд: «Ба касе муносиб нест, ки бигӯяд: «Ман аз Яҳё ибни Мото беҳтарам». Ҳадиси Алӣ, ки се навъ қазлӣ вуҷуд дорад.
Hadith
Imam Tirmidzi : 169
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ لِأَنَّهُ أَتَاهُ مَالٌ فَشَغَلَهُ عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَصَلَّاهُمَا بَعْدَ الْعَصْرِ ثُمَّ لَمْ يَعُدْ لَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ وَهَذَا خِلَافُ مَا رُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَصَحُّ حَيْثُ قَالَ لَمْ يَعُدْ لَهُمَا وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ نَحْوُ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ فِي هَذَا الْبَابِ رِوَايَاتٌ رُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا دَخَلَ عَلَيْهَا بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَرُوِيَ عَنْهَا عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَالَّذِي اجْتَمَعَ عَلَيْهِ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى كَرَاهِيَةِ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ إِلَّا مَا اسْتُثْنِيَ مِنْ ذَلِكَ مِثْلُ الصَّلَاةِ بِمَكَّةَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ بَعْدَ الطَّوَافِ فَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُخْصَةٌ فِي ذَلِكَ وَقَدْ قَالَ بِهِ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ الصَّلَاةَ بِمَكَّةَ أَيْضًا بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَبَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ
ба мо хабар дод [Қутайба] гуфт; ба мо [Ҷарир] аз [Атоъ ибни Соиб] аз [Саъид ибни Ҷубайр] аз [Ибни Аббос] гуфт; «Пайғамбар (с) пас аз аср ду ракъат намоз хонданд, зеро ғамхории молу мулки мусалмонон буд, аз ин рӯ банд буд ва пас аз намози пеш ду ракаат намоз хонда натавонист. Пас ду ракаъат пас аз аср адо кард ва дигар нахонд». Дар ин боб низ ҳадисҳо аз Оиша, Умми Салама, Маймуна ва Абумӯсо омадааст. Абу Исо гуфт; «Ҳадиси Ибни Аббос ҳадиси ҳасан аст ва бисёре аз ровиён аз Паёмбар (с) ривоят кардаанд, ки пас аз осор ду ракъат намоз хонданд. Ва ин хилофи он чизест, ки аз ӯ - Паёмбар (с) ривоят шудааст, ки намозро пас аз аср то ғуруби офтоб манъ кардааст. Ҳадиси Ибни Аббос саҳеҳтар аст, зеро дар он омадааст, ки ду ракаъат намозро такрор накардааст. Ва аз Зайд ибни Собит низ ҳадис ривоят шудааст, ки ба ҳадиси Ибни Аббос монанд аст. Ва аз Оиша (р) низ чанд ҳадис ривоят шудааст, ки Паёмбари Худо (с) ҳаргиз пас аз вақти аср ба дидори ӯ намеомаданд, магар ин ки ду ракъат намоз бихонад. Ва ривояти дигаре аз Оиша, аз Умми Салама, аз Паёмбари Худо (с) омадааст, ки намози асрро пас аз ғуруби офтоб ва наҳй кардани намозро баъд аз субҳ то баромадани офтоб манъ кардааст. Ва он чизе, ки коршиносони илмӣ иттифоқ кардаанд, ин аст, ки намоз баъд аз осор то ғуруби офтоб ва намоз пас аз субҳ то баромадани офтоб ҳаром аст. Магар ононе, ки истисно шудаанд, монанди намоз дар Макка пас аз осор то ғуруби офтоб ва пас аз субҳ то баромадани офтоб пас аз тавоф кардан. Аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) ривоят аст, ки дар ин кор сабукӣ дод. Ин ақидаи гурӯҳе аз олимон аз саҳобагони Паёмбари Худо (с) ва касоне, ки баъд аз онҳо омадаанд, гуфтаанд. Ин ақидаро Имом Софиъӣ, Аҳмад ва Исҳоқ низ қабул кардаанд. Дар ҳамин ҳол, гурӯҳи дигар аз донишмандони илм, ки аз саҳобагони Паёмбар (с) ва касоне, ки баъд аз ӯ буданд, низ дар Макка баъд аз аср ва бомдод намоз мехонданд. Ин ақидаро Суфён Атс Саврӣ, Молик ибни Анас ва бархе аз сокинони Кӯфа қабул кардаанд.
Hadith
Imam Tirmidzi : 170
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ لِمَنْ شَاءَوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ قَبْلَ الْمَغْرِبِ فَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الصَّلَاةَ قَبْلَ الْمَغْرِبِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ كَانُوا يُصَلُّونَ قَبْلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِنْ صَلَّاهُمَا فَحَسَنٌ وَهَذَا عِنْدَهُمَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ
ба мо гуфт (Ҳаннад) гуфт; ба мо [Вакиъ] аз [Кахмос ибни Ал-Хасан] аз [Абдуллох ибни Бурайда] аз [Абдуллох ибни Мугаффал] аз Паёмбар (с) ривоят кардааст, ки фармуд: Миёни ду азон намозе аст барои касоне, ки мехоханд онро бихонад. Гуфт; «Дар ин боб низ аз Абдуллоҳ ибни Зубайр ривоят аст». Абу Исо гуфт; «Ҳадиси Абдуллоҳ ибни Муғаффал саҳеҳ аст». Баъзе аз саҳобагони Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) дар бораи намози пеш аз шом ихтилоф карданд, баъзеи онҳо иддаъо карданд, ки пеш аз шом намоз нест. Ва аз бисёре аз саҳобагони Паёмбар (с) ривоят аст, ки пеш аз шом ду ракъат намоз мехонданд, яъне байни иқомат ва азон. Аҳмад ва Исҳоқ гуфтанд; "Агар касе ин корро кунад, ин кори хуб аст". Ҳар ду онро суннат мешуморанд».
Hadith
Imam Tirmidzi : 171
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ وَعَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ وَعَنْ الْأَعْرَجِ يُحَدِّثُونَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَدْرَكَ مِنْ الصُّبْحِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الصُّبْحَ وَمَنْ أَدْرَكَ مِنْ الْعَصْرِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الْعَصْرَوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ أَصْحَابُنَا وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَهُمْ لِصَاحِبِ الْعُذْرِ مِثْلُ الرَّجُلِ الَّذِي يَنَامُ عَنْ الصَّلَاةِ أَوْ يَنْسَاهَا فَيَسْتَيْقِظُ وَيَذْكُرُ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَعِنْدَ غُرُوبِهَا
ба мо гуфт (Исҳоқ ибни Мусо Ал Ансорӣ) гуфт; ба мо гуфт, [Ман] гуфт; Ба мо [Молик ибни Анас] аз [Зайд ибни Аслам] аз [Атоъ ибни Ясор] ва [Буср ибни Саид] ва [Аъроҷ] аз [Абу Ҳурайра] ривоят кардаанд, ки Паёмбар (с) фармуданд: «Ҳар кӣ як ракъат намози бомдодро бигирад, пеш аз баромадани офтоб аст. Ва ҳар кӣ пеш аз ғуруби офтоб як ракъат намози асрро бихонад, онро гирифтааст». Гуфт; «Дар ин боб таърихи «Оиша» низ мавчуд аст. Абу Исо гуфт; Ҳадиси Абу Ҳурайра саҳеҳ аст. Ин фикрро рафикони мо Сяфий, Ахмад ва Исхок кабул кардаанд. Ба эътиқоди онҳо, ин ҳадис ба касе дахл дорад, ки дер мондааст, масалан, марде, ки ба сабаби хобидан ё фаромӯш карданаш намозро тарк карда, баъд аз хоб бедор мешавад ва ё ҳангоми баромадани офтоб ё ғуруби офтоб ба ёд меорад».
Hadith
Imam Tirmidzi : 172
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَبَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِالْمَدِينَةِ مِنْ غَيْرِ خَوْفٍ وَلَا مَطَرٍقَالَ فَقِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ مَا أَرَادَ بِذَلِكَ قَالَ أَرَادَ أَنْ لَا يُحْرِجَ أُمَّتَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ قَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ رَوَاهُ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ وَسَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَقِيقٍ الْعُقَيْلِيُّ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ هَذَا
ба мо гуфт (Ҳаннад) гуфт; ба мо [Абу Муъовия] аз [Аъмосй] аз [Њабиб ибни Абу Собит] аз [Саъид ибни Љубайр] аз [Ибни Аббос] гуфт; «Пайғамбар (с) дар Мадина байни намозҳои аср ва аср, инчунин байни намозҳои шом ва шом ҷамъ меоварданд, на аз тарс ва борон». Саид гуфт; Ба Ибни Аббос (р) гуфта шуд, ки аз ин чи мехохад? Ӯ дар ҷавоб гуфт: "Вай намехоҳад, ки мардуми худро душвор созад". Гуфт; «Дар ин боб низ ҳадиси Абуҳурайра омадааст». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадиси Ибни Аббос аз чанд канал ривоят шудааст. Яъне [Ҷобир ибни Зайд] ва [Саъид ибни Ҷубайр] ва [Абдуллоҳ ибни Сяқиқ Ал-Уқайлӣ]. Ба ҷуз аз ин масир низ ривоят шудааст; аз Ибни Аббос, аз Паёмбар саллаллоху алайхи ва саллам.
Hadith
Imam Tirmidzi : 173
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَنَشٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ جَمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ مِنْ غَيْرِ عُذْرٍ فَقَدْ أَتَى بَابًا مِنْ أَبْوَابِ الْكَبَائِرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَحَنَشٌ هَذَا هُوَ أَبُو عَلِيٍّ الرَّحَبِيُّ وَهُوَ حُسَيْنُ بْنُ قَيْسٍ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَحْمَدُ وَغَيْرُهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَا يَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ إِلَّا فِي السَّفَرِ أَوْ بِعَرَفَةَ وَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ فِي الْجَمْعِ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ لِلْمَرِيضِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَجْمَعُ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ فِي الْمَطَرِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَلَمْ يَرَ الشَّافِعِيُّ لِلْمَرِيضِ أَنْ يَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ
ба мо гуфт (Абу Салама Яҳё ибни Халаф ал-Башрӣ) гуфт; ба мо [Муътамир ибни Сулаймон] аз [падараш] аз [Ҳанасӣ] аз [Икрима] аз [Ибни Аббос] аз Паёмбар (с) ривоят кардааст, ки фармуд: «Ҳар кӣ миёни ду намоз бе узр ҷамъ кунад, ба яке аз дарҳои дари гуноҳи кабира омадааст». Абу Исо гуфт; Ҳанаси Абу Али Ар Раҳабий, яъни Ҳусайн ибн Қайсдир. Ба гуфтаи ҳадисшиносон, ӯ шахси заиф буд. Имом Аҳмад ва дигарон низ онро заиф кардаанд». Ин ҳадисро мутахасисони илм гуфтаанд, ки ду намоз хондан ҷоиз нест магар дар сафар ва ё дар арафа. Ва бархе аз коршиносони доираҳои табиъин барои адои ду намоз барои беморон сабукӣ медиҳанд. Чунин аст акидаи Ахмад ва Исхок. Дар ҳамин ҳол, иддае аз донишмандон мегӯянд, ки ду намоз танҳо дар вақти боридани борон хонда мешавад. Чунин аст ақидаи Шофеъӣ, Аҳмад ва Исҳоқ. Дар ҳамин ҳол, Имом Сёфиъӣ бовар надорад, ки беморон метавонанд ду намозро бо ҷамъ бихонанд.
Hadith
Imam Tirmidzi : 174
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا أَصْبَحْنَا أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالرُّؤْيَا فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ لَرُؤْيَا حَقٍّ فَقُمْ مَعَ بِلَالٍ فَإِنَّهُ أَنْدَى وَأَمَدُّ صَوْتًا مِنْكَ فَأَلْقِ عَلَيْهِ مَا قِيلَ لَكَ وَلْيُنَادِ بِذَلِكَ قَالَ فَلَمَّا سَمِعَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ نِدَاءَ بِلَالٍ بِالصَّلَاةِ خَرَجَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَجُرُّ إِزَارَهُ وَهُوَ يَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَقَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ الَّذِي قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَذَلِكَ أَثْبَتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ أَتَمَّ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ وَأَطْوَلَ وَذَكَرَ فِيهِ قِصَّةَ الْأَذَانِ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةِ مَرَّةً مَرَّةً وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ هُوَ ابْنُ عَبْدِ رَبِّهِ وَيُقَالُ ابْنُ عَبْدِ رَبٍّ وَلَا نَعْرِفُ لَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا يَصِحُّ إِلَّا هَذَا الْحَدِيثَ الْوَاحِدَ فِي الْأَذَانِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيُّ لَهُ أَحَادِيثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَمُّ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ
ба мо гуфт [Саъид ибни Яҳё ибни Саид ал Умавӣ] гуфт; ба мо гуфт [падарам] гуфт; ба мо [Муњаммад ибни Исњоќ] аз [Муњаммад ибни Иброњим Ал Њоритс Ат Таймї] аз [Муњаммад ибни Абдуллоњ ибни Зайд] аз [падараш] гуфт; Як саҳар назди Расули Худо (с) рафтем, баъд хоби дидаамро ба ӯ нақл кардам, сипас фармуд: Ин хоби ҳақиқӣ аст, пас назди Билол биист, зеро овозаш баландтар аз овози ту баландтар аст, ба ӯ бигӯ, ки чӣ гуфтӣ – хоб дид – ва бигӯ, ки бо он фарёд занад». Абдуллоҳ бин Зайд гуфт: Умар ибни Хатсаб чун нидои Билолро шунид, ба пешвози Расулуллох саллаллоху алайхи ва саллам дар холате, ки саронашро бардошта буд, берун омад ва гуфт: «Эй Расули Худо, савганд ба зоте, ки туро ба ҳақ фиристодааст, ман низ ҳамон тавре ки ӯ гуфтааст, хоб дидам». Абдуллоҳ бин Зайд гуфт: Пас, Расули Худо (с) фармуданд: «Ҳамду сано аз они Худост, пас боз ҳам қувват мебахшад». Гуфт; «Дар ин боб низ таърихе аз Ибни Умар омадааст». Абу Исо гуфт; «Абдуллоҳ ибн Зайднинг ушбу ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. [Иброҳим ибни Саъд] ин ҳадисро аз [Муҳаммад ибни Исҳоқ] бо лафадзи мукаммалтар ва дарозтар ривоят кардааст. Дар ҳадис омадааст, ки азон ду-ду бор ва иқомат як бор хонда мешавад». Абдуллоҳ ибни Зайд ибни Абду Раббиҳ аст ва онро Ибну Абду Раббӣ низ мегӯянд. Ва мо ҳаргиз аз ӯ ҳадиси саҳеҳе, ки аз Паёмбари Худо (с) ривоят шудааст, ба ҷуз аз ҳадиси марбут ба ин азон намедонистем. Абдуллоҳ ибн Зайд ибн Осим ал-Мозиний бўлса, у Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ривоят қилган бир нечта ҳадисларга эга. Ӯ амаки Аббод ибни Тамим буд.
Hadith
Imam Tirmidzi : 175
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ الْمُسْلِمُونَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَجْتَمِعُونَ فَيَتَحَيَّنُونَ الصَّلَوَاتِ وَلَيْسَ يُنَادِي بِهَا أَحَدٌ فَتَكَلَّمُوا يَوْمًا فِي ذَلِكَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ اتَّخِذُوا نَاقُوسًا مِثْلَ نَاقُوسِ النَّصَارَى وَقَالَ بَعْضُهُمْ اتَّخِذُوا قَرْنًا مِثْلَ قَرْنِ الْيَهُودِ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوَلَا تَبْعَثُونَ رَجُلًا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ قُمْ فَنَادِ بِالصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ
ба мо гуфт (Абубакр ибни Надр ибни Абуан Надр) гуфт; ба мо [Ҳаҷҷоҷ ибни Муҳаммад] хабар дод, гуфт; [Ибни Ҷурайр] гуфт; [Нофиъ] ба мо аз [Ибни Умар] ривоят кардааст, гуфт; «Вақте мусалмонон ба Мадина омаданд, ҷамъ шуданд ва мунтазири намоз шуданд, вале касе азон намехонд. Рузе дар ин бора сухбат мекарданд, баъзехо мегуфтанд; «Мисли масеҳиён зангӯлаҳоро истифода баред», - гуфтанд дигарон; «Мисли яҳудиён сурро истифода баред». Ибни Умар гуфт; Сипас Умар гуфт; Сипас Расули Худо (с) фармуд: Эй Билол, бархез ва азон хон. Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис ҳасан шаҳиҳи ғариб аст, аз ҳадиси Ибни Умар».
Hadith
Imam Tirmidzi : 176
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي مَحْذُورَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي وَجَدِّي جَمِيعًا عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْعَدَهُ وَأَلْقَى عَلَيْهِ الْأَذَانَ حَرْفًا حَرْفًاقَالَ إِبْرَاهِيمُ مِثْلَ أَذَانِنَا قَالَ بِشْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ فَوَصَفَ الْأَذَانَ بِالتَّرْجِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مَحْذُورَةَ فِي الْأَذَانِ حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ بِمَكَّةَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
ба мо гуфт [Биср ибни Муъаз Ал-Башрӣ] гуфт; ба мо [Иброҳим ибни Абдулазиз ибни Абдулмалик ибни Абу Маҳзура] гуфт: Ба ман [падарам] ва [бобоям] аз [Абу Маҳзура] хабар додааст, гуфт; «Расулуллох саллаллоху алайхи ва саллам уро ба чояшон нишастанд ва харф ба харф хонданд. Иброҳим гуфт: '-Ба мисли азони мо. Бисир гуфт; «Баъд ба ӯ гуфтам: "Инро барои ман такрор кун!" Пас азон такрор кард. Абу Исо гуфт; Ҳадиси Абумаҳзура дар бораи азон саҳеҳ аст. Ин ҳадис низ аз ӯ ба таври дигар ривоят шудааст. Ин ҳадисро мардуми Макка ба таври васеъ истифода мебаранд ва ин ақидаи Шофеӣ аст.
Hadith
Imam Tirmidzi : 177
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْأَحْوَلِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَّمَهُ الْأَذَانَ تِسْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً وَالْإِقَامَةَ سَبْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَحْذُورَةَ اسْمُهُ سَمُرَةُ بْنُ مِعْيَرٍ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا فِي الْأَذَانِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ أَنَّهُ كَانَ يُفْرِدُ الْإِقَامَةَ
ба мо гуфт (Абу Мусо Муҳаммад ибни Ал Мутсанна) гуфт; ба мо гуфт [Аффон] гуфт; ба мо [Ҳаммом] аз [Омир ибни Абдулвоҳиди Аҳвол] аз [Маҳул] [Абдуллоҳ ибни Муҳайриз] аз [Абу Маҳзура] гуфтааст, ки Паёмбар (с) ба ӯ нуздаҳ ҷумлаи азон таълим додааст, дар ҳоле ки иқомат ҳабдаҳ ҷумла буд. Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис саҳеҳ аст, дар ҳоле ки номи Абу Маҳзура Самра ибни Миёр аст». Дар масъалаи азон бисёр олимон ба ин ҳадис пойбанд шудаанд. Аз Абумањзура (р) ривоят аст, ки дар иќомат як љумла-як љумла гуфтааст.
Hadith
Imam Tirmidzi : 178
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ وَيَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ба мо хабар дод [Қутайба] гуфт; ба мо [Абдулваҳҳоби Атс Тақфӣ] ва [Язид ибни Зурай] аз [Холиди Ҳаззаъ] аз [Абу Қилоба] аз [Анас ибни Молик] гуфт; «Билол фармон дода шуд, ки шумораҳоро дар азон ва рақамҳои тоқро дар иқомат пурра созед». Дар ин боб низ таърих аз Ибни Умар омадааст. Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис аз Анас саҳеҳ аст. Ин ақидаро бархе аз коршиносони илмӣ аз саҳобагони Паёмбар (с) ва табиъин гирифтаанд. Ин ақидаро Молик, Сёфиъӣ, Аҳмад ва Исҳоқ низ пазируфтаанд.
Hadith
Imam Tirmidzi : 179
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَكَانَ أَذَانُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَفْعًا شَفْعًا فِي الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ رَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ حَدَّثَنَا أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَأَى الْأَذَانَ فِي الْمَنَامِ و قَالَ شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَأَى الْأَذَانَ فِي الْمَنَامِ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْأَذَانُ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةُ مَثْنَى مَثْنَى وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى ابْنُ أَبِي لَيْلَى هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى كَانَ قَاضِيَ الْكُوفَةِ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ شَيْئًا إِلَّا أَنَّهُ يَرْوِي عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِيهِ
[Абусаиди Асёҷҷ] ба мо гуфт; ба мо [Уқба ибни Холид] аз [Ибни Абулайло] аз [Амру ибни Мурра] аз [Абдурраҳмон ибни Абулайло] аз [Абдуллоҳ ибни Зайд] гуфт: «Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ду бор, ҳам азон ва ҳам иқоматда икки марта айтганлар». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадиси Абдуллоҳ ибни Зайдро [Воқӣ] аз [Аъмасӣ] аз [Амру ибни Мурра] аз [Абдурраҳмон ибни Абулайло] ривоят кардааст. Гуфт; [Саҳобаҳои Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи ва саллам] ба мо ривоят карданд, ки [Абдуллоҳ ибни Зайд] дар хоб дар хоб дидани азон дид». Дар ҳамин ҳол [Сюъба] аз [Амру ибни Мурра] аз [Абдурраҳмон ибни Абулайло] ривоят мекунад, ки [Абдуллоҳ ибни Зайд] дар хоб дар хоби азон дид. Ва ин сањењтар аз њадисе аст, ки Ибни Абулайло ривоят кардааст. Ва Абдурраҳмон ҳам аз Абдуллоҳ ибни Зайд хабар нагирифта буд. Бархе аз олимон мегӯянд, ки азон ду маротиба хонда мешавад. Ин ақидаро Суфён Атс Цаврӣ, бин Ал-Муборак ва як сокини Куфа қабул кардаанд. Абу Исо гуфт; Ибни Абулайло Мухаммад ибни Абдуррахмон ибни Абулайло аст, дар Куфа ќози буд ва аз падараш ягон њадис нашунида буд. Фақат ин ки боре аз марде шунидааст, ки аз падараш нақл кардааст.
Hadith
Imam Tirmidzi : 180
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمُنْعِمِ هُوَ صَاحِبُ السِّقَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْحَسَنِ وَعَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِبِلَالٍ يَا بِلَالُ إِذَا أَذَّنْتَ فَتَرَسَّلْ فِي أَذَانِكَ وَإِذَا أَقَمْتَ فَاحْدُرْ وَاجْعَلْ بَيْنَ أَذَانِكَ وَإِقَامَتِكَ قَدْرَ مَا يَفْرُغُ الْآكِلُ مِنْ أَكْلِهِ وَالشَّارِبُ مِنْ شُرْبِهِ وَالْمُعْتَصِرُ إِذَا دَخَلَ لِقَضَاءِ حَاجَتِهِ وَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِيحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ الْمُنْعِمِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْمُنْعِمِ وَهُوَ إِسْنَادٌ مَجْهُولٌ وَعَبْدُ الْمُنْعِمِ شَيْخٌ بَصْرِيٌّ
ба мо гуфт [Аҳмад ибни Ҳасан] гуфт; ба мо гуфт [Ал Муъалла ибни Асад] гуфт; ба мо [Абдулмуним] гуфт, ки вай соњиби зарф аст - гуфт; [Яҳё ибни Муслим] аз [Ҳасан] ва [Ато] аз [Ҷобир ибни Абдуллоҳ] ба мо нақл кардааст; Расули Худо (с) ба Билол фармуд: Эй Билол, агар азон бихонӣ, азонатро суст кун ва агар иқомат кунӣ, тезтар кун. Миёни азон ва иқомати худ масофаро масофае бисоз, ки то хӯрданаш бихӯрад ва касе, ки менӯшад, то нӯшиданаш нӯшад ва касе, ки худро сабук мекунад, метавонад пешобашро тамом кунад ва то маро набинӣ, аз ҷой бархезад». Ба мо гуфт [Абд ибни Ҳумайд] гуфт; ба мо [Юнус ибни Мухаммад] аз [Абдулмунъим] бо як хадиси пурмазмун накл кардааст». Абу Исо гуфт; «Мо аз ҳадиси Ҷобир хабар надорем, магар аз ин масир, яъне аз ҳадиси Абдулмуним, ки санаи он маҷҳул - номаълум аст. Ва Абдулмунъим шайх аз Басра буд.
