Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 161
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ أُمَرَاءُ يَكُونُونَ بَعْدِي يُمِيتُونَ الصَّلَاةَ فَصَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَإِنْ صُلِّيَتْ لِوَقْتِهَا كَانَتْ لَكَ نَافِلَةً وَإِلَّا كُنْتَ قَدْ أَحْرَزْتَ صَلَاتَكَوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ الصَّلَاةَ لِمِيقَاتِهَا إِذَا أَخَّرَهَا الْإِمَامُ ثُمَّ يُصَلِّي مَعَ الْإِمَامِ وَالصَّلَاةُ الْأُولَى هِيَ الْمَكْتُوبَةُ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَأَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ حَبِيبٍ
सानु दस्सेया है [मुहम्मद बिन मूसा अल बशरी] ने आख्या; ने सानु [ज'फर बिन सुलेमान अदल द्लुबाई] गी [अबू इमरान अल जौनी] कोला [अब्दुल्लाह बिन ऐश शमीत] कोला [अबू ज़ार] कोला दस्सेआ ऐ उने आखेआ; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'हे अबू धर्र, मेरे बाद दे नेता नमाज नू मारनगे - तिरस्कार करनगे -, इस करके उस वक्त नमाज पढ़ाई, अगर नमाज वक्त दे मुताबिक कीती जावे तां तुहानूं नफीला दा इनाम मिलग, अगर नहीं तां तुसीं अपनी नमाज पूरी कर ली है'। उसने आख्या; 'इस अध्याय विच अब्दुल्ला बिन मसूद ते उबादा बिन ऐश शमीत दा इतिहास वी है'। अबू ईसा ने आख्या; 'अबू ज़ार दी हदीस हसन सख्त है। एह् राय मते सारे विद्वानें दी ऐ। उनेंगी पसंद ऐ जे इक माह्नू समें उप्पर नमाज पढ़ै जेकर इमाम खत्म करी दिंदा ऐ, ते फिरी ओह् इमाम कन्नै जुड़ियै नमाज पढ़दा ऐ। ते विज्ञान दे ज्यादातर माहिरें दे मताबक उस समें दे शुरू च जेह्ड़ी नमाज उंदी कीती ही, ओह् फर्ज नमाज ही। अबू इमरान अल जौनी दा नां अब्दुल मलिक बिन हबीब' ऐ।
Hadith
Imam Tirmidzi : 162
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَذَكَرُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَوْمَهُمْ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ إِنَّهُ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ فَإِذَا نَسِيَ أَحَدُكُمْ صَلَاةً أَوْ نَامَ عَنْهَا فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَاوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي مَرْيَمَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ وَذِي مِخْبَرٍ وَيُقَالُ ذِي مِخْمَرٍ وَهُوَ ابْنُ أَخِي النَّجَاشِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الرَّجُلِ يَنَامُ عَنْ الصَّلَاةِ أَوْ يَنْسَاهَا فَيَسْتَيْقِظُ أَوْ يَذْكُرُ وَهُوَ فِي غَيْرِ وَقْتِ صَلَاةٍ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ أَوْ عِنْدَ غُرُوبِهَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلِّيهَا إِذَا اسْتَيْقَظَ أَوْ ذَكَرَ وَإِنْ كَانَ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ أَوْ عِنْدَ غُرُوبِهَا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَالشَّافِعِيِّ وَمَالِكٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُصَلِّي حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ أَوْ تَغْرُبَ
सानु दस्सेया है [कुतैबा] ने आख्या; ने सानु [हम्मद बिन जैद] गी [थाबीत अल बुनानी] कोला [अब्दुल्लाह बिन रबाह अल अंसारी] कोला [अबू कतादाह] कोला दस्सेया ऐ उने आख्या; 'साथी ने नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम गी दस्सेआ हा जे ओह् अपनी नमाजें गी इस करिए चूकदे हे कीजे ओह् सोआ करदे हे, इस करी उ'नें आखेआ: 'नींद च घट्ट आंकने आह्ली कोई गल्ल नेईं ऐ, पर घट्ट आंकना उसलै होंदा ऐ जिसलै तुस होश च होंदे ओ - सोआ दा नेईं -।' इस करिए जेकर तुंदे च कोई नमाज पढ़ना भुल्ली जंदा ऐ, जां सोई जंदा ऐ, तां उसी याद औंदे गै प्रार्थना करने देयो'। उसने आख्या; 'इस अध्याय च इब्न मसूद, अबू मरियम, इमरान बिन हुशैन, जुबैर बिन मुथइम, अबू जुहैफा, अबू सईद, 'अमरू बिन उमय्याह अदल द्लामरी ते ज़ू मिखबर, जिनेंगी ज़ू मिखमार बी आखदे न - अर्थात अन नजासी दे पुत्तर दा पुत्तर - थमां बी रिवायत न।' अबू ईसा ने आख्या; 'अबू कतदाह दी हदीस हसन सच्चे है। विद्वानें दी बक्ख-बक्ख राय ऐ जेड़ा उस माह्नू दे बारे च बक्ख-बक्ख राय रखदा ऐ जेह्ड़ा नमाज पढ़ने च कोताही करदा ऐ कीजे ओह् सोई गेदा ऐ जां भुल्ली गेआ ऐ, फिरी ओह् जागदा ऐ जां याद करदा ऐ जे कदूं नमाज दा समां खत्म होई जंदा ऐ, यानी जिसलै सूरज उगदा ऐ जां डूबदा ऐ। उन्दे च किश ने आखेआ; 'उसगी जागदा जां याद औंदे गै करना गै पौग, भलेआं सूरज उगदा जां डूबदा ऐ'। अहमद, इसहाक, स्याफी ते मलिक दी ए राय है। जबकि दूजे ने आख्या; 'जदूं तकर सूरज उगदा जां डूबदा नेईं ऐ, उसगी नमाज नेईं करनी चाहिदी'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَاوَفِي الْبَاب عَنْ سَمُرَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ قَالَ فِي الرَّجُلِ يَنْسَى الصَّلَاةَ قَالَ يُصَلِّيهَا مَتَى مَا ذَكَرَهَا فِي وَقْتٍ أَوْ فِي غَيْرِ وَقْتٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقَ وَيُرْوَى عَنْ أَبِي بَكْرَةَ أَنَّهُ نَامَ عَنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ فَاسْتَيْقَظَ عِنْدَ غُرُوبِ الشَّمْسِ فَلَمْ يُصَلِّ حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا وَأَمَّا أَصْحَابُنَا فَذَهَبُوا إِلَى قَوْلِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
ने सानु [कुतैबा] ते [बिसीर बिन मुअदज] गी दस्सेया ऐ, उने आखेआ; ने सानु [अबू अवानाह] [कताद] तों [अनास बिन मलिक] तों दस्सेया है उसने आख्या; 'अल्लाह दे रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'जो कोई नमाज करना भूल जावे, उसगी याद आंदी तां कर दे'। उसने आख्या; 'इस अध्याय च सम्राह ते अबू कतादा दा इतिहास बी ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'अनस दी एह् हदीस हसन सच्च ऐ।' अली बिन अबू तालिब तों रिवायत है, कि उन्हां ने इक आदमी दे बारे विच आख्या जो नमाज करना भूल गया, उन्हां ने आख्या: 'जदूं वी याद आंदी है, चाहे ओ वक्त दे अंदर होवे या वक्त दे बाहर।' यह राय है स्याफीई, अहमद बिन हम्बल और इशाक' ने ली। अबू बकराह तों वी रिवायत है कि इक वारी सो गई ते दोपहर दी नमाज नहीं कीती, ते सूरज डूबदे ही जाग गए, इस करके सूरज डूबन तक नमाज नहीं कीती।' कुफा दे कुझ निवासी इयां सोचदे हन, रही गल्ल साडे दोस्तां दी तां ओ अली बिन अबू तालिब रदलियाअल्लाहु 'अनहू' दे अमल दा पालन करदे हन।
Hadith
Imam Tirmidzi : 164
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍإِنَّ الْمُشْرِكِينَ شَغَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَرْبَعِ صَلَوَاتٍ يَوْمَ الْخَنْدَقِ حَتَّى ذَهَبَ مِنْ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعِشَاءَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ إِلَّا أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْفَوَائِتِ أَنْ يُقِيمَ الرَّجُلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ إِذَا قَضَاهَا وَإِنْ لَمْ يُقِمْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
सानु दस्सेया ऐ [हन्नाद] ने आख्या; ने सानु [हुसैम] गी [अबू अज़ जुबैर] कोला [नफी’ बिन जुबैर बिन मुथइम] कोला [अबू उबैदा बिन अब्दुल्लाह बिन मसूद] कोला दस्सेया ऐ उने आख्या; ' [अब्दुल्ला बिन मसूद] ने आख्या; 'मशरीकों ने अल्लाह दे रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) गी खंडक दी लड़ाई दे दिन चार नमाजें गी पूरा करने थमां लेइयै अल्लाह दी मर्जी कन्नै रात बीती जाने तकर व्यस्त रक्खेआ हा।' फिर उसने बिलाल दा हुक्म दित्ता -नमाज दा आह्वान करो-, इस करी बिलाल ने बी नमाज ते इकमात दा आह्वान कीता। फिर दोपहर दी नमाज कीती, फिर बिलाल इकामत फिर दोपहर दी नमाज कीती। फिर बिलाल ने इकामत कर दी ते फिर मगरीब दी नमाज कीती। फिर बिलाल ने इकमात लेता ते फिर इशा दी नमाज कीती। उसने आख्या; 'इस अध्याय विच अबू सईद ते जाबीर दी हदीस हन'। अबू ईसा ने आख्या; 'अब्दुल्लाह दी हदीस नाल उन्हां दी सनाद विच कोई दिक्कत नहीं, पर अबू उबैदा ने अब्दुल्ला तों नहीं सुणया'। एह् गै किश विद्वानें छूटी गेदी नमाजें दे बारे च चुनेआ ऐ, जे इक माह्नू हर नमाज आस्तै इकमाह आखना चाहिदा जेकर ओह् उंदी भरपाई करदा ऐ, ते जेकर ओह् नेईं आखदा तां एह् काफी ऐ। यह शफी'ई राय है।
Hadith
Imam Tirmidzi : 165
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ وَجَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كِدْتُ أُصَلِّي الْعَصْرَ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ إِنْ صَلَّيْتُهَا قَالَ فَنَزَلْنَا بُطْحَانَ فَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَوَضَّأْنَا فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
सानु दस्सेया है [मुहम्मद बिन बस्यार बुंडर] ने आख्या; सानु दस्सेया है [मुअदज बिन हिशाम] ने आख्या; ने [मेरे पिता] गी [याह्या बिन अबू कथिर] कोला दस्सेआ ऐ; ने सानु [अबू सलामाह बिन अब्दुररहमान] [जाबिर बिन अब्दुल्लाह] तों दस्सेया है: 'खंडक युद्ध दे वक्त उमर बिन खथथब ने कुरैश काफिरां दे खिलाफ रेलिंग कीती, 'हे अल्लाह दे रसूलुल्लाह, मैं मुश्किल नाल अस्र दी नमाज कर सकदा हां, जब तक कि सूरज डूब नहीं जांदा!' रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने फिर जवाब दित्ता: 'अल्लाह दी कसम मैं भी नहीं कीता'। जाबीर ने कहा; 'फिर असीं बुथान - मदीना दी इक घाटी - ते रुक गए, फिर रसूलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने वज़ूद कीता ते असीं वी वज़ूद विच शामिल होए, रसूलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने फिर सूरज ढलण दे बाद दोपहर दी नमाज कीती, उसदे बाद उन्हां ने मगरीब दी नमाज कीती'। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन प्रामाणिक है।'
Hadith
Imam Tirmidzi : 166
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ وَأَبُو النَّضْرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الْعَصْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
सानु दस्सेया है [महमूद बिन घैलन] ने आख्या; ने सानु [अबू दाऊद अथ थयालीसी] ते [अबू अन नडलर] कोला [मुहम्मद बिन थल्हाह बिन मुशर्रिफ] कोला [जुबैद] कोला [अल हमदानी] कोला [अब्दुल्लाह बिन मसूद] कोला दस्सेया ऐ, उने आखेआ; 'रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'वस्त दी नमाज दोपहर दी नमाज है'। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन प्रामाणिक है।'
Hadith
Imam Tirmidzi : 167
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الْعَصْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَائِشَةَ وَحَفْصَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي هَاشِمِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثُ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ سَمِعَ مِنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَمُرَةَ فِي صَلَاةِ الْوُسْطَى حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ و قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَعَائِشَةُ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الظُّهْرِ و قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَابْنُ عُمَرَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الصُّبْحِ حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا قُرَيْشُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ قَالَ قَالَ لِي مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ سَلِ الْحَسَنَ مِمَّنْ سَمِعَ حَدِيثَ الْعَقِيقَةِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ سَمِعْتُهُ مِنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى و أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ عَنْ قُرَيْشِ بْنِ أَنَسٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَلِيٌّ وَسَمَاعُ الْحَسَنِ مِنْ سَمُرَةَ صَحِيحٌ وَاحْتَجَّ بِهَذَا الْحَدِيثِ
सानु दस्सेया ऐ [हन्नाद] ने आख्या; ने सानु [अब्दाह] ने [सईद] तों [कतदाह] तों [अल हसन] तों [समराह बिन जुंडाब] तों नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम तों दस्सेया है कि उन्हां ने आख्या है: 'वस्त दी नमाज दोपहर दी नमाज है'। उसने आख्या; 'इस अध्याय विच अली, अब्दुल्ला बिन मसूद, जैद बिन थाबीत, 'ऐस्याह, हफशाह, अबू हुरैरा ते अबू हसीम बिन उतबाह तों वी रिवायत हन'। अबू ईसा ने आख्या; 'मुहम्मद ने कहा; 'अली बिन अब्दुल्ला ने आख्या कि सम्राह बिन जुंदाब दी हदीस हसन सख्त है, ते उसने उंदे कोला सुनी ही'। अबू ईसा ने आख्या; 'वस्ता नमाज दे बारे च समराह हदीस दोपहर दी नमाज ऐ, जिसदी डिग्री हसन शाहिह ऐ।' एह् राय नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ते उंदे अलावा होरनें दे साथियें च बहुसंख्यक वैज्ञानिकें दी ऐ। जैद बिन थाबीत ते 'ऐस्याह ने आख्या, 'वूस्ता दी नमाज मध्याह्न दी नमाज ऐ'। इस बीच इब्न अब्बास ते इब्नू उमर ने आख्या, 'वूस्ता दी नमाज सुबह दी नमाज है'। सानु दस्सेया है अबू मूसा मुहम्मद बिन अल मुत्सन्ना ने कहा; हबीब इब्नु असी स्याहिद से कुरैश बिन अनस ने सानु दस्सेया है उसने कहा; 'मुहम्मद बिन सिरीन ने आख्या; 'अल हसन से पूछो कि उसने अकीका के बारे में हदीस किससे सुनी है?' इस करिए मैं उंदे कोला पुच्छेआ, फिरी उने जवाब दित्ता, 'मैं समरा बिन जुंदाब कोला सुनेया ऐ।' अबू ईसा ने आख्या; 'असां गी दस्सेआ गेदा ऐ जे मुहम्मद बिन इस्माइल ने आखेआ हा; ने इस हदीस दे नाल कुरैश बिन अनस तों अली बिन अब्दुल्लाह बिन अल मदीनी नू दस्सेया है'। मुहम्मद ने आख्या; 'अली ने आख्या; 'समराह तों अल हसन दी सुनवाई सच है, ते ए इस हदीस ते आधारित है'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ وَهُوَ ابْنُ زَاذَانَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَال سَمِعْتُ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَكَانَ مِنْ أَحَبِّهِمْ إِلَيَّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْفَجْرِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَعَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَمُعَاذِ ابْنِ عَفْرَاءَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَائِشَةَ وَكَعْبِ بْنِ مُرَّةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَيَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّهُمْ كَرِهُوا الصَّلَاةَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ صَلَاةِ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَأَمَّا الصَّلَوَاتُ الْفَوَائِتُ فَلَا بَأْسَ أَنْ تُقْضَى بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ قَالَ عَلِيُّ ابْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ إِلَّا ثَلَاثَةَ أَشْيَاءَ حَدِيثَ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ عَلِيٍّ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ
सानु दस्सेया है [अहमद बिन मनी'] ने आख्या; सानु दस्सेया है [हुसैम] ने आख्या; ने सानू [मंसूर] दी जानकारी दित्ती है - ओह इब्न ज़ाज़न है- [कतादाह] तों आखया; ने सानु [अबू अल अलियाह] गी [इब्न अब्बास] कोला रिपोर्ट कीती ऐ ने आख्या; मैं नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे साथियें कोला मता किश सुनेया ऐ, जि'यां [उमर बिन अल खथथब], ते ओह् उनें लोकें च शामल न जिंदे च मिगी सारें कोला मता पसंद ऐ, 'अल्लाह दे रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने भोर दे बाद सूरज उगने तकर नमाज पढ़ने थमां मना करी दित्ता हा, ते सूरज ढलने तकर अस्र दे बाद नमाज करने थमां मना करी दित्ता हा'। उसने आख्या; 'इस अध्याय विच अली, इब्न मसूद, उकबाह बिन अमीर, अबू हुरैरा, इब्न उमर, समराह बिन जुंदाब, अब्दुल्लाह बिन अमरू, मुअदज बिन अफ्रा`, ऐश शुनाबीही तों वी रिवायत हन - लेकिन उन्हां ने नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम -, सलामाह बिन अल अकवा',ज़ैद बिन थबीत, 'ऐस्याह, काअब बिन मुर्राह, अबू उमामा, अमरू बिन अबासाह, या'ला बिन उमय्याह ते मुअवियाह'। अबू ईसा ने आख्या; 'उमर तों इब्न अब्बास दी हदीस हसन सच्चे है।' नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ते उंदे बाद दे साथियें च ज्यादातर फुकहाएं दी एह् राय ऐ जे ओह् भोर दे बाद सूरज उगने तकर ते अस्र दे बाद सूरज ढलने तकर नमाज मनांदे न। रही गल्ल जेड़ी दुआएं दे पिच्छे छडी जंदी ऐ तां उहनां नूं करन विच - उहनां दी भरपाई करन विच - भोर या असर दे बाद कोई बुराई नहीं। अली बिन अल मदीनी ने कहा; 'याह्या बिन सईद ने आख्या; 'स्यू'बाह ने अबू अल अलियाह तों रिवायत कतादा दा नां त्रै हदीस दे अलावा कदे नहीं सुनेया; उमर हदीस ने दी; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने भोर दे बाद सूरज उगने तक नमाज ते अस्र दे बाद सूरज ढलने तक नमाज पढ़ना मना कर दित्ता'। इब्न अब्बास दी हदीस नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला, उने आख्या: 'कोई आखना उचित नेईं ऐ जे मैं याह्या बिन माता कोला बेहतर आं। हदीस अली, कि कदली दी त्रै किस्म होंदी ऐ।
Hadith
Imam Tirmidzi : 169
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ لِأَنَّهُ أَتَاهُ مَالٌ فَشَغَلَهُ عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَصَلَّاهُمَا بَعْدَ الْعَصْرِ ثُمَّ لَمْ يَعُدْ لَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ وَهَذَا خِلَافُ مَا رُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَصَحُّ حَيْثُ قَالَ لَمْ يَعُدْ لَهُمَا وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ نَحْوُ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ فِي هَذَا الْبَابِ رِوَايَاتٌ رُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا دَخَلَ عَلَيْهَا بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَرُوِيَ عَنْهَا عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَالَّذِي اجْتَمَعَ عَلَيْهِ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى كَرَاهِيَةِ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ إِلَّا مَا اسْتُثْنِيَ مِنْ ذَلِكَ مِثْلُ الصَّلَاةِ بِمَكَّةَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ بَعْدَ الطَّوَافِ فَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُخْصَةٌ فِي ذَلِكَ وَقَدْ قَالَ بِهِ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ الصَّلَاةَ بِمَكَّةَ أَيْضًا بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَبَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ
सानु दस्सेया है [कुतैबा] ने आख्या; ने सानु [जरीर] ['अथा` बिन सईब] कोला [सईद बिन जुबैर] कोला [इब्न अब्बास] कोला दस्सेया ऐ उने आख्या; नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने अस्र दे बाद दो रकाअत कीती क्योंकि ओ मुसलमानें दी संपत्ति दा ध्यान रखदे सी, इस करके ओ व्यस्त सी ते मध्याह्न दी नमाज दे बाद दो रकाअत नहीं कर सकदे सी। इस करिए उसने अस्र दे बाद दो रकाअत कीते, ते फिरी नेईं कीते'। इस अध्याय च 'ऐसिया, उम्म सलामा, मैमुना, ते अबू मूसा' थमां बी हदीस न। अबू ईसा ने आख्या; 'इब्ने अब्बास दी हदीस हसन हदीस ऐ, ते मते सारे रस्सी नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला रिवायत कीती ऐ जे उने असर दे बाद दो रकाअत कीती। ते एह् उस गल्ल दे विरोधाभास ऐ जेह्ड़ी उंदे कोला - नबी - कोला रिवायत कीती गेई ही जे ओह् अस्र दे बाद सूरज ढलने तकर नमाज पर रोक लांदे हे। इब्न अब्बास दी हदीस इस करिए ज्यादा सच्च ऐ की इस च लिखे दा ऐ के उने दो रकाअत नमाज दोहराया नेईं। ते जैद बिन थाबीत तों इक हदीस वी रिवायत कीती गई है जो इब्न अब्बास दी हदीस नाल मिलदी है। ते ऐसिया तों कई हदीस वी रिवायत कीती गई है जो कहंदी है कि नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम असर दे वक्त दे बाद कदे वी उस नूं वेखण नहीं आया - ऐस्याह - जब तक कि उसने दो रकाअत नमाज नहीं कीती। ते इक होर रिवायत ऐस्याह तों, उम्म सलामा तों, नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम तों कि उन्हां ने अस्र दे बाद सूरज ढल तक नमाज करन तों मना कर दित्ता, ते भोर दे बाद सूरज उगने तक नमाज करन तों मना कर दित्ता। ते जेहड़ी गल्ल वैज्ञानिक माहिरें दी सहमति ऐ ओ ए कि असर दे बाद सूरज ढलने तकर नमाज, ते भोर दे बाद सूरज उगने तकर नमाज मनाही ऐ। सिवाय उनें गी जेह्ड़े बाहर कड्डे गेदे न, जि'यां असर दे बाद मक्का च नमाज सूरज ढलने तकर ते भोर दे बाद तवाफ करने दे बाद सूरज उगने तकर नमाज पढ़ना। नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम तों रिवायत है कि उन्हां ने इस मामले विच राहत दी। नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे साथियें ते उंदे बाद आए दे वैज्ञानिकें दे इक समूह दी एह् राय रेई ऐ। इह राय इमाम स्याफीई, अहमद ते इशाक ने वी ली। इस बीच विज्ञान दे माहिरें दा इक होर समूह, नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे साथियें ते उंदे बाद दे लोकें च बी, उनेंगी मक्का च असर ते फजर दे बाद दी नमाज बी कीती। इस राय गी सुफियन अतस त्सौरी, मलिक बिन अनस ते कुफा' दे किश निवासियें ने लेई ऐ।
Hadith
Imam Tirmidzi : 170
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ لِمَنْ شَاءَوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ قَبْلَ الْمَغْرِبِ فَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الصَّلَاةَ قَبْلَ الْمَغْرِبِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ كَانُوا يُصَلُّونَ قَبْلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِنْ صَلَّاهُمَا فَحَسَنٌ وَهَذَا عِنْدَهُمَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ
सानु दस्सेया ऐ [हन्नाद] ने आख्या; ने सानु [वाकी’] [कहमस बिन अल हसन] तों [अब्दुल्लाह बिन बुराइदा] तों [अब्दुल्लाह बिन मुगफ्ल] तों नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम तों दस्सेया है, उन्हां ने आख्या: 'दो नमाज दे बीच इक नमाज है, जो करना चाहंदे ने'। उसने आख्या; 'इस अध्याय च अब्दुल्ला बिन अज़ जुबैर दा इक इतिहास बी ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'अब्दुल्लाह बिन अल मुगफ़ल दी हदीस हसन प्रामाणिक है।' नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे कुछ साथी मगरीब तों पहलां नमाज पढ़न दे बारे विच असहमत सन, कुझ ने दलील दित्ती कि मगरीब तों पहलां नमाज नहीं होंदी। ते नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे कई साथीयां तों रिवायत है कि उन्हां ने मगरीब तों पहलां दो रकाअत कीती, यानी इकामा ते नमाज दे बीच। अहमद ते इसहाक ने आख्या; 'अगर कोई करदा ऐ तां एह् इक अच्छी गल्ल ऐ'। एह् दवैं सुन्नत समझदे न'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 171
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ وَعَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ وَعَنْ الْأَعْرَجِ يُحَدِّثُونَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَدْرَكَ مِنْ الصُّبْحِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الصُّبْحَ وَمَنْ أَدْرَكَ مِنْ الْعَصْرِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الْعَصْرَوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ أَصْحَابُنَا وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَهُمْ لِصَاحِبِ الْعُذْرِ مِثْلُ الرَّجُلِ الَّذِي يَنَامُ عَنْ الصَّلَاةِ أَوْ يَنْسَاهَا فَيَسْتَيْقِظُ وَيَذْكُرُ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَعِنْدَ غُرُوبِهَا
ने सानु दस्सेया है [इशाक बिन मूसा अल अंसारी] ने कहा; सानु दस्सेया है [मा'न] ने आख्या; ने सानु [मलिक बिन अनास] गी [जैद बिन असलम] कोला [अथा` बिन यासर] कोला दस्सेया ऐ, ते [बस्र बिन सईद] कोला ते [अल अ'राज] कोला उनेंगी [अबू हुरैरा] कोला दस्सेआ ऐ जे नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आखेआ ऐ: 'जिस गी सूरज उगने कोला पैह्ले सुबह दी नमाज दा इक रकात मिलदा ऐ, उसी मिली गेदा ऐ।' ते जिस नू सूरज डूबण तों पहलां अस्र दी नमाज दा इक रकाआ मिलदा है, उस नूं मिल गया है'। उसने आख्या; 'इस अध्याय विच 'ऐस्याह' दा इतिहास वी है। अबू ईसा ने आख्या; 'अबू हुरैराह दी हदीस हसन सच्चे है। ए राय साडे दोस्त स्याफी, अहमद ते इशाक ने ली। उन्हां दे मुताबिक ए हदीस उस व्यक्ति ते लागू होंदी है जो लेट होवे, जैसे कि ओ आदमी जो सोया या भुल के नमाज तों चूक गया, फिर जागदा है या याद करदा है कि सूरज उगदा या डूबदा है।'
Hadith
Imam Tirmidzi : 172
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَبَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِالْمَدِينَةِ مِنْ غَيْرِ خَوْفٍ وَلَا مَطَرٍقَالَ فَقِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ مَا أَرَادَ بِذَلِكَ قَالَ أَرَادَ أَنْ لَا يُحْرِجَ أُمَّتَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ قَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ رَوَاهُ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ وَسَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَقِيقٍ الْعُقَيْلِيُّ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ هَذَا
सानु दस्सेया ऐ [हन्नाद] ने आख्या; ने सानु [अबू मुअवियाह] [अल अ'मासी] तों [हबीब बिन अबू थाबीत] तों [सईद बिन जुबैर] तों [इब्न अब्बास] तों दस्सेया है उसने आख्या; 'मदीना च नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम मध्याह्न ते अस्र नमाज दे बीच, ते कन्नै गै मगरीब ते शाम दी नमाज दे बीच बी बहुवचन बनांदे हे, डर जां बरखा दे कारण नेईं'। सईद ने कहा; 'इब्न अब्बास को कशा गमा था, 'उवको उववे क्मा चाशता शै ?' उने जवाब दित्ता, 'ओह् अपने लोकें आस्तै गल्लां मुश्कल नेईं बनाना चांह्दा'। उसने आख्या; 'इस अध्याय विच अबू हुरैरा दी हदीस वी है'। अबू ईसा ने आख्या; 'इब्न अब्बास दी ए हदीस कई चैनलां तों रिवायत कीती गई है।' अर्थात [जबीर बिन जैद] ते [सैद बिन जुबैर] ते [अब्दुल्लाह बिन स्याकिक अल उकैली]। इस रस्ते दे अलावा एह् बी बखान कीता गेदा ऐ; इब्न अब्बास कोला, नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला।
Hadith
Imam Tirmidzi : 173
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَنَشٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ جَمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ مِنْ غَيْرِ عُذْرٍ فَقَدْ أَتَى بَابًا مِنْ أَبْوَابِ الْكَبَائِرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَحَنَشٌ هَذَا هُوَ أَبُو عَلِيٍّ الرَّحَبِيُّ وَهُوَ حُسَيْنُ بْنُ قَيْسٍ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَحْمَدُ وَغَيْرُهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَا يَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ إِلَّا فِي السَّفَرِ أَوْ بِعَرَفَةَ وَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ فِي الْجَمْعِ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ لِلْمَرِيضِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَجْمَعُ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ فِي الْمَطَرِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَلَمْ يَرَ الشَّافِعِيُّ لِلْمَرِيضِ أَنْ يَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ
ने सानु दस्सेया है [अबू सलामाह याह्या बिन खलाफ अल बशरी] ने आख्या; ने सानु [अल मुअतमीर बिन सुलेमान] गी [अपने पिता] कोला [हनासी] कोला [इकरीमा] कोला [इब्न अब्बास] कोला पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला दस्सेआ ऐ, उने आखेआ ऐ: 'जो बी बिना बहाने दो नमाजें दे बीच बहुवचन बनांदा ऐ, तां ओह् कुसै बड्डे पाप दे दरवाजे दे इक दरवाजे पर आई गेदा ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'हनासी अबू अली अर राहाबी, यानी हुसैन बिन कैस है। हदीस दे माहिरें दे मुताबिक ओह् कमजोर इंसान हे। इमाम अहमद ते होरनें बी इसगी कमजोर करी दित्ता ऐ'। इस हदीस दा अमल विज्ञान दे माहिर करदे हन, कि यात्रा दे वक्त या अराफा दे वक्त सिवाय दो नमाज नमाज पढ़ना जायज नहीं। ते तबीईन दे घेरे दे किश माहिर बीमार लोकें आस्तै दो नमाज करने च राहत दिंदे न। अहमद ते इशाक दी ए राय ऐ। उआं किश वैज्ञानिकें दा आक्खना ऐ जे एह् दवैं नमाज तदूं गै कीती जंदी ऐ जिसलै बरखा होंदी ऐ। यह राय शैफीई, अहमद औय इशाक ने ली। इस बीच इमाम स्याफी दा एह् मनना नेईं ऐ जे बीमार लोक दो नमाज बहुवचन च करी सकदे न।
Hadith
Imam Tirmidzi : 174
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا أَصْبَحْنَا أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالرُّؤْيَا فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ لَرُؤْيَا حَقٍّ فَقُمْ مَعَ بِلَالٍ فَإِنَّهُ أَنْدَى وَأَمَدُّ صَوْتًا مِنْكَ فَأَلْقِ عَلَيْهِ مَا قِيلَ لَكَ وَلْيُنَادِ بِذَلِكَ قَالَ فَلَمَّا سَمِعَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ نِدَاءَ بِلَالٍ بِالصَّلَاةِ خَرَجَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَجُرُّ إِزَارَهُ وَهُوَ يَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَقَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ الَّذِي قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَذَلِكَ أَثْبَتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ أَتَمَّ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ وَأَطْوَلَ وَذَكَرَ فِيهِ قِصَّةَ الْأَذَانِ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةِ مَرَّةً مَرَّةً وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ هُوَ ابْنُ عَبْدِ رَبِّهِ وَيُقَالُ ابْنُ عَبْدِ رَبٍّ وَلَا نَعْرِفُ لَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا يَصِحُّ إِلَّا هَذَا الْحَدِيثَ الْوَاحِدَ فِي الْأَذَانِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيُّ لَهُ أَحَادِيثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَمُّ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ
सानु दस्सेया है [सैद बिन याह्या बिन सईद अल उमावी] ने आख्या; सानु दस्सेया है [मेरे पिता] ने आख्या; ने सानु [मुहम्मद बिन इशाक] गी [मुहम्मद बिन इब्राहिम अल हरित्स अत तैमी] कोला [मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन जैद] कोला [अपने पिता] कोला दस्सेआ ऐ; 'इक सवेरे अस रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे कोल गे, मैं फिर उसी उस सपने दे बारे च दस्सेया जेड़ा मैं दिक्खेया हा, उने फिर आखेआ: 'एह् इक सच्चा सपना ऐ, इस करी बिलाल दे कन्नै खड़ोओ, कीजे उंदी आवाज़ तुंदी आवाज़ कोला बी तेज ते लम्मी ऐ, उसी दस्सो जे तुसें केह् आखेआ हा - सपना दिक्खेआ हा -, उसी आक्खो जे ओह् इस कन्नै चिल्लान'।' अब्दुल्ला बिन जैद ने आख्या; 'जदूं उमर बिन अल खथथब ने बिलाल दा पुकार सुणया तां ओह् अपनी सरोंग लेई जांदे होई रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कन्नै मिलने आस्तै निकली आए, उ'नें उसदे बाद आखेआ; 'हे अल्लाह दे रसूलुल्लाह, जिसने तुहानूं सच्चाई नाल भेजया, मैं वी सपने देखेया जिवें उहनां ने आख्या'। अब्दुल्ला बिन जैद ने आख्या; 'इसलिए अल्लाह दे रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'सब तारीफ अल्लाह दी है, फिर होर वी मजबूत होवेगी'। उसने आख्या; 'इस अध्याय च इब्न उमर दा इक इतिहास बी ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'अब्दुल्लाह बिन जैद दी ए हदीस हसन सच्चे है।' [इब्राहिम बिन सअद] ने [मुहम्मद बिन इशाक] कोला इस हदीस गी होर सिद्ध ते लंबे लफाज कन्ने रिवायत कीता ऐ। हदीस विच आख्या गया है कि नमाज दो वारी दो वारी होंदी है, जबकि इकामा इक वारी इक वारी होंदी है'। अब्दुल्ला बिन जैद इब्न अब्दु रब्बी ऐ, ते इब्नू अब्दु रब्बी बी आखदे न। ते अस कदें बी उंदे कोला कोई सच्चे हदीस नेईं जानदे हे जेड़ी इस नमाज कन्नै जुड़ी दी हदीस दे अलावा नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला रिवायत होई ही। जबकि अब्दुल्लाह बिन जैद बिन अशिम अल मज़िनी, उंदे कोल नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला रिवायत कई हदीस हन। ओह् अब्बाद बिन तमीम दे चाचा हे।
Hadith
Imam Tirmidzi : 175
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ الْمُسْلِمُونَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَجْتَمِعُونَ فَيَتَحَيَّنُونَ الصَّلَوَاتِ وَلَيْسَ يُنَادِي بِهَا أَحَدٌ فَتَكَلَّمُوا يَوْمًا فِي ذَلِكَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ اتَّخِذُوا نَاقُوسًا مِثْلَ نَاقُوسِ النَّصَارَى وَقَالَ بَعْضُهُمْ اتَّخِذُوا قَرْنًا مِثْلَ قَرْنِ الْيَهُودِ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوَلَا تَبْعَثُونَ رَجُلًا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ قُمْ فَنَادِ بِالصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ
ने सानु दस्सेया है [अबू बकर बिन अन नडलर बिन अबू अन नडलर] ने आख्या; सानु दस्सेया है [हज्जाज बिन मुहम्मद] उसने आख्या; [इब्न जुरैर] ने आख्या; ने [इब्न उमर] कोला साडे [नफी'] गी रिपोर्ट कीती ऐ, उने आखेआ; 'जदूं मुसलमान मदीना आए तां इकट्ठे हो के नमाज दा इंतजार करदे रेह पर किसे ने नमाज दा आह्वान नहीं कीता।' फिरी इक दिन ओह इस बारे च गल्ल करदे हे, उंदे च किश ने आखेआ; 'मसीहीआं दी तर्हां घंटियां दा इस्तेमाल करो,' दूजे ने आख्या; 'यहूदियों दी तरह तुरही दा इस्तेमाल करो'। इब्न उमर ने कहा; 'फिर उमर ने आख्या; 'रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने फिर आख्या: 'हे बिलाल, खड़े हो जाओ ते नमाज दा आह्वान करो'। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन शाहिह घरीब है, इब्न उमर दी हदीस तों'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 176
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي مَحْذُورَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي وَجَدِّي جَمِيعًا عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْعَدَهُ وَأَلْقَى عَلَيْهِ الْأَذَانَ حَرْفًا حَرْفًاقَالَ إِبْرَاهِيمُ مِثْلَ أَذَانِنَا قَالَ بِشْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ فَوَصَفَ الْأَذَانَ بِالتَّرْجِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مَحْذُورَةَ فِي الْأَذَانِ حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ بِمَكَّةَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
ने सानु दस्सेया है [बियसर बिन मुअदज अल बशरी] ने कहा; सानु दस्सेया है [इब्राहिम बिन अब्दुल अजीज बिन अब्दुल मलिक बिन अबू महजुराह] उसने आख्या; ने [मेरे पिता] ते [मेरे दादा] गी [अबू महजुराह] कोला जानकारी दित्ती ऐ, उने आखेआ; रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने उसी बैठाया ते उसी चिट्ठी-चिट्ठी पढ़ा। इब्राहिम ने फिर आख्या; '-बस- साडी नमाज दी आह्वान दी तरह'। बिसीर ने कहा; 'फिर मैं उसी आखेआ, 'मेरे आस्तै एह् दोहराओ!' इस करिए उने प्रार्थना दा आह्वान दोहराया। अबू ईसा ने आख्या; नमाज दे बारे च अबू महज़ुराह दी हदीस सख्त ऐ। इस हदीस गी बी उंदे कोला इक होर तरीके कन्ने रिवायत कीता गेदा ऐ। इस हदीस दा अमल मक्का दे लोग व्यापक तौर ते करदे हन, ते ए शफीई दी राय है।
Hadith
Imam Tirmidzi : 177
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْأَحْوَلِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَّمَهُ الْأَذَانَ تِسْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً وَالْإِقَامَةَ سَبْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَحْذُورَةَ اسْمُهُ سَمُرَةُ بْنُ مِعْيَرٍ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا فِي الْأَذَانِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ أَنَّهُ كَانَ يُفْرِدُ الْإِقَامَةَ
ने सानु दस्सेया है [अबू मूसा मुहम्मद बिन अल मुत्सन्ना] ने आख्या; सानु दस्सेया है ['अफ्फान] ने आख्या; ने सानु [हम्माम] गी [अमीर बिन अब्दुल वाहिद अल अहवाल] थमां [मखुल] थमां [अब्दुल्लाह बिन मुहैरिज] थमां [अबू महजुराह] थमां दस्सेआ ऐ जे नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने उसी अदान दे उन्नीस वाक्य सिखाए हे, जिसलै के इकमाह च सत्रह वाक्य हे अबू ईसा ने आख्या; 'ए हदीस हसन सच्चे है, जबकि अबू महजुराह दा नां समराह बिन मि'यार है'। नमाज दे मामले च मते सारे वैज्ञानिक इस हदीस दा पालन करदे न। अबू महजुराह से रिवायत है कि उन्हां ने इकमाह विच इक वाक्य-इक वाक्य आख्या'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 178
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ وَيَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
सानु दस्सेया है [कुतैबा] ने आख्या; ने सानु [अब्दुल वहाब अतस त्साक्फी] ते [यजीद बिन ज़ुरै'] गी [खालिद अल हद्जा`] कोला [अबू किलाबाह] कोला [अनस बिन मलिक] कोला दस्सेआ ऐ; 'बिलाल गी नमाज च नंबर ते इकमाह च विषम नंबर पूरा करने दा हुक्म दित्ता गेआ हा'। इस अध्याय च इब्न उमर दा इक इतिहास बी ऐ। अबू ईसा ने आख्या; 'अनस दी एह् हदीस हसन सच्च ऐ।' एह् राय नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ते तबीईन दे साथियें च किश वैज्ञानिक विशेषज्ञें दी ऐ। इस राय गी मलिक, स्याफी, अहमद ते इशाक' ने बी लेता हा।
Hadith
Imam Tirmidzi : 179
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَكَانَ أَذَانُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَفْعًا شَفْعًا فِي الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ رَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ حَدَّثَنَا أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَأَى الْأَذَانَ فِي الْمَنَامِ و قَالَ شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَأَى الْأَذَانَ فِي الْمَنَامِ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْأَذَانُ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةُ مَثْنَى مَثْنَى وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى ابْنُ أَبِي لَيْلَى هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى كَانَ قَاضِيَ الْكُوفَةِ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ شَيْئًا إِلَّا أَنَّهُ يَرْوِي عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِيهِ
सानु दस्सेया है [अबू सईद अल अस्याज] ने आख्या; ने सानु [उकबाह बिन खालिद] गी [इब्न अबू लैला] कोला [अमरू बिन मुर्राह] कोला [अब्दुररहमान बिन अबू लैला] कोला [अब्दुल्लाह बिन जैद] कोला दस्सेआ ऐ; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दा दो बारी, दो बारी नमाज ते इकामा दोनों च'। अबू ईसा ने आख्या; 'अब्दुल्लाह बिन जैद दी इस हदीस गी [वाकी'] ने [अल अ'मासी] थमां [अमरू बिन मुर्राह] थमां [अब्दुररहमान बिन अबू लैला] थमां रिवायत कीता ऐ। उसने आख्या; ' [मुहम्मद सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे साथियों ने साडे कोल रिवायत कीता कि [अब्दुल्लाह बिन जैद] ने सोंदे होए नमाज दी आवाज़ दे बारे च सपना देखेया'। इस बीच [स्यूबाह] ने [अमरू बिन मुर्राह] कोला [अब्दुररहमान बिन अबू लैला] कोला रिवायत कीता ऐ जे [अब्दुल्लाह बिन जैद] ने सोंदे होई नमाज दी आवाज़ दे बारे च सपना दिक्खेआ। ते एह् इब्न अबू लैला दी रिवायत हदीस कोला बी मता सच्च ऐ। औय अब्दुरहभन ने बी अब्दुल्ला बिन जैद से कबी नशीॊ सुने था। कुछ वैज्ञानिक आखदे ने कि नमाज दा आह्वान दो बारी कीता जंदा ऐ। इस राय गी सुफियन अतस त्सौरी, बिन अल मुबारक ते कुफा दे निवासी ने लेई ऐ। अबू ईसा ने आख्या; इब्न अबू लैला मुहम्मद बिन अब्दुररहमान बिन अबू लैला हन, ओ कुफा विच जज सन, ते उन्हां ने कदे वी अपने पिता कोल इक वी हदीस नहीं सुणया सी। बस इह ही है कि इक वारी उसने इक आदमी कोलों सुणया सी, जिसने अपने पिता कोलों बखान कीता सी।
Hadith
Imam Tirmidzi : 180
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمُنْعِمِ هُوَ صَاحِبُ السِّقَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْحَسَنِ وَعَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِبِلَالٍ يَا بِلَالُ إِذَا أَذَّنْتَ فَتَرَسَّلْ فِي أَذَانِكَ وَإِذَا أَقَمْتَ فَاحْدُرْ وَاجْعَلْ بَيْنَ أَذَانِكَ وَإِقَامَتِكَ قَدْرَ مَا يَفْرُغُ الْآكِلُ مِنْ أَكْلِهِ وَالشَّارِبُ مِنْ شُرْبِهِ وَالْمُعْتَصِرُ إِذَا دَخَلَ لِقَضَاءِ حَاجَتِهِ وَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِيحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ الْمُنْعِمِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْمُنْعِمِ وَهُوَ إِسْنَادٌ مَجْهُولٌ وَعَبْدُ الْمُنْعِمِ شَيْخٌ بَصْرِيٌّ
ने सानु दस्सेया है [अहमद बिन अल हसन] ने आख्या; सानु दस्सेया है [अल मुअल्ला बिन असद] ने आख्या; ने सानु [अब्दुल मुन'इम] दस्सेया है - ओह बर्तन दा मालिक है - उसने आख्या; ने सानु [अल हसन] तों [याह्या बिन मुस्लिम] ते [जाबीर बिन अब्दुल्लाह] तों ['अथा`] ने आख्या है; 'अल्लाह दे रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने बिलाल गी आखया: 'हे बिलाल, जेकर तुस नमाज गी पुकारदे ओ तां अपनी नमाज गी धीमा करो, ते जेकर तुस इकामत करो तां फिर इसगी तेज करो। अपनी नमाज ते अपनी इकमात दे बीच दी दूरी गी सिर्फ इक व्यक्ति दी बनाओ जेड़ा खाना खत्म होने तकर खांदा ऐ, जिस माह्नू गी पीने दे खत्म होने तकर पींदा ऐ, जेह्ड़ा अपने आप गी राहत दिंदा ऐ ओह् अपना पेशाब खत्म करी सकदा ऐ, ते जदूं तकर तुस मिगी नेईं दिक्खदे ओ, खड़ोई नेईं जाओ'। सानु दस्सेया है [अब्द बिन हुमैद] ने आख्या; ने सानु [यूनुस बिन मुहम्मद] गी [अब्दुल मुनइम] कोला इक सार्थक हदीस कन्ने दस्सेआ ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'असीं इस रस्ते तों सिवाय जाबीर दी हदीस दे बारे विच नहीं जानदे, यानी अब्दुल मुनीम दी हदीस तों जिसदी सनाद मझुल -अज्ञात- है।' ते अब्दुल मुन'इम बसरा दा शेख हा'।
