Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 161
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ أُمَرَاءُ يَكُونُونَ بَعْدِي يُمِيتُونَ الصَّلَاةَ فَصَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَإِنْ صُلِّيَتْ لِوَقْتِهَا كَانَتْ لَكَ نَافِلَةً وَإِلَّا كُنْتَ قَدْ أَحْرَزْتَ صَلَاتَكَوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ الصَّلَاةَ لِمِيقَاتِهَا إِذَا أَخَّرَهَا الْإِمَامُ ثُمَّ يُصَلِّي مَعَ الْإِمَامِ وَالصَّلَاةُ الْأُولَى هِيَ الْمَكْتُوبَةُ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَأَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ حَبِيبٍ
беҙгә [Мөхәммәт бин Муса Әл Бәшри] әйткән; беҙгә [Джафар бин Сөләймән Әҙл Длубаи] [Әбү Имран Әл Джауниҙан] [Ғабдулла бин Әш Шәмит] [Әбү Дзар]ҙан һөйләне, ул әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Эй, Әбү Зәрр, минән һуңғы етәкселәр намаҙҙы үлтерәсәк – кәмһетәсәк, шуға күрә ваҡытында намаҙ уҡығыҙ, әгәр намаҙ ваҡытҡа ярашлы ҡылынһа, шул саҡта һеҙгә нафилә әжерен аласаҡһығыҙ, әгәр ҙә намаҙҙы үтәмәһәгеҙ, һеҙ намаҙҙы үтәгәнһегеҙ». Ул әйтте; «Был бүлектә шулай уҡ Абдулла бин Мәсғүд һәм Үбәҙә бин Әш Шәмиттән тарих бар». Әбү Иса әйтте; Әбү Дзарҙың хәҙистәре хәсән сахих. Был фекерҙе күп ғалимдар ҡабул итә. Ир-егеттең намаҙҙы имам тамамлаһа, ваҡытында уҡығанын яраталар, ә һуңынан имамға ҡушылып намаҙ уҡығанын яраталар. Һәм күпселек фән белгестәренең фекеренсә, ул ваҡыттың башында уҡыған намаҙ фарыз намаҙ булған. Әбү Имран Әл-Джауниның исеме — Ғәбдел Мәлик бин Хәбиб.
Hadith
Imam Tirmidzi : 162
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَذَكَرُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَوْمَهُمْ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ إِنَّهُ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ فَإِذَا نَسِيَ أَحَدُكُمْ صَلَاةً أَوْ نَامَ عَنْهَا فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَاوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي مَرْيَمَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ وَذِي مِخْبَرٍ وَيُقَالُ ذِي مِخْمَرٍ وَهُوَ ابْنُ أَخِي النَّجَاشِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الرَّجُلِ يَنَامُ عَنْ الصَّلَاةِ أَوْ يَنْسَاهَا فَيَسْتَيْقِظُ أَوْ يَذْكُرُ وَهُوَ فِي غَيْرِ وَقْتِ صَلَاةٍ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ أَوْ عِنْدَ غُرُوبِهَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلِّيهَا إِذَا اسْتَيْقَظَ أَوْ ذَكَرَ وَإِنْ كَانَ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ أَوْ عِنْدَ غُرُوبِهَا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَالشَّافِعِيِّ وَمَالِكٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُصَلِّي حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ أَوْ تَغْرُبَ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Хәммәт бин Заид] [Сабит Әл Бунаниҙан] [Ғабдулла бин Рабах Әл Ансари] [Әбү Ҡатада]ҙан һөйләне, ул әйтте; «Сәхәбәләр пәйғәмбәребеҙгә, саллаллаһу ғәләйһис-сәләмгә, йоҡлағандар өсөн намаҙҙарын ҡалдырғандарын телгә алды, шуға күрә ул: «Йоҡола түбән баһалау тигән нәмә юҡ, әммә түбән баһалау - аңлы саҡта - йоҡламағанда -», — тигән. Шулай итеп, әгәр һеҙҙең берегеҙ намаҙ уҡырға онотһа, йәки йоҡлап китһә, иҫенә төшөргәндә намаҙ уҡыһын». Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ибн Мәсғүд, Әбү Мәрйәм, Ғимран бин Хөшәйен, Джүбәйер бин Мөсхим, Әбү Джөхәйфә, Әбү Сәғид, Әмру бин Өмәйә Әҙл Дламри һәм Дзу Михбәрҙән дә риүәйәттәр бар, уларҙы Дзу Михмар тип тә атайҙар - йәғни Ән Нәжәс улы». Әбү Иса әйтте; Әбү Ҡатаданың хәҙистәре хәсән сахих. Йоҡлап киткән йәки онотҡан өсөн намаҙҙы ҡалдырған, һуңынан уянған йәки намаҙ ваҡыты бөткәс, йәғни ҡояш сыҡҡан йәки байыған саҡта иҫенә төшкән кешегә ҡарата ғалимдар төрлө фекерҙә. Ҡайһы берҙәре әйтте; — Ҡояш сыҡһа ла, байыһа ла, уянғанда йәки иҫенә төшөргәндә эшләргә тейеш. Әхмәт, Исхаҡ, Сәфиғи һәм Мәликтең фекере шулай. Ә башҡалар әйткән; «Ҡояш сыҡҡансы йәки байығансы намаҙ уҡырға тейеш түгел».
Hadith
Imam Tirmidzi : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَاوَفِي الْبَاب عَنْ سَمُرَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ قَالَ فِي الرَّجُلِ يَنْسَى الصَّلَاةَ قَالَ يُصَلِّيهَا مَتَى مَا ذَكَرَهَا فِي وَقْتٍ أَوْ فِي غَيْرِ وَقْتٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقَ وَيُرْوَى عَنْ أَبِي بَكْرَةَ أَنَّهُ نَامَ عَنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ فَاسْتَيْقَظَ عِنْدَ غُرُوبِ الشَّمْسِ فَلَمْ يُصَلِّ حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا وَأَمَّا أَصْحَابُنَا فَذَهَبُوا إِلَى قَوْلِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
беҙгә [Ҡотәйбә] һәм [Бисир бин Мөғәҙ] улар әйтте; беҙгә [Әбү Әүәнә] [Ҡатада]нан [Әнәс бин Мәликтән] һөйләне, ул әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Кем намаҙҙы онотһа, иҫенә килгәндә уҡыһын», — тигән. Ул әйтте; «Был бүлектә Самра һәм Әбү Ҡатаданың да тарихы бар». Әбү Иса әйтте; — Әнәстән килгән был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ. Ғәли бин Әбү Талибтан риүәйәт ителә, ул намаҙҙы онотҡан кеше тураһында: «Иҫенә төшкән ваҡытта намаҙ уҡыһын, ваҡыт эсендәме, ваҡыттан тышмы», — тигән. Был фекерҙе Сиафиғи, Әхмәт бин Хәмбал һәм Исхаҡ ҡабул итә. Әбү Бәкрәнән шулай уҡ риүәйәт ителә: бер ваҡыт ул йоҡлап китеп, икенде намаҙын уҡымаған, ҡояш байығас уянған, шуға күрә ҡояш байығансы намаҙ уҡымаған». Ҡайһы бер Куфа халҡы шулай уйлай, ә беҙҙең дуҫтарға килгәндә, улар Али бин Әбү Талиб Рәдлиаллаһу 'анһу' ғәмәлгә ашыра.
Hadith
Imam Tirmidzi : 164
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍإِنَّ الْمُشْرِكِينَ شَغَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَرْبَعِ صَلَوَاتٍ يَوْمَ الْخَنْدَقِ حَتَّى ذَهَبَ مِنْ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعِشَاءَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ إِلَّا أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْفَوَائِتِ أَنْ يُقِيمَ الرَّجُلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ إِذَا قَضَاهَا وَإِنْ لَمْ يُقِمْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Хөсәйем] [Әбү Әз Зөбәйерҙән] [Нафиғ бин Джүбәйер бин Мөсхимдән] [Әбү Үбәйҙә бин Абдулла бин Мәсғүдтән] һөйләне, ул әйтте; — [Ғабдуллаһ бин Мәсғүд] әйтте; — Мөшриктәр Аллаһ Илсеһен (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Хәндәҡ яуы көнөндә дүрт намаҙҙы уҡыуҙан алып, Аллаһ ихтыяры менән төн үткәнсе мәшғүл иткәндәр ине. Шунан Билалға -аҙан ҡылырға ҡуша-, шуға Билал да аҙан һәм иҡәт әйтте. Ул һуңынан төшкө намаҙын уҡыны, унан һуң Билал иҡаматты уҡыны, унан һуң икенде намаҙын уҡыны. Шунан Билал иҡамәт уҡыны, шунан мәғриб намаҙын уҡыны. Шунан һуң Билал иҡәт алды, унан һуң ул Ишәғә намаҙын уҡыны. Ул әйтте; «Был сүрәлә Әбү Сәғит һәм Джәбирҙән килгән хәҙистәр бар». Әбү Иса әйтте; «Ғабдулланың сәнәҙендә хәҙис менән бер ниндәй ҙә проблема юҡ, әммә Әбү Өбәйҙә Абдулланан хәбәр ишетмәне». Ҡайһы бер ғалимдар ҡалдырылған намаҙҙарға бәйле был һүҙҙәрҙе һайлаған, ир-ат һәр намаҙ өсөн иҡәмәт әйтергә тейеш, әгәр ҙә уны ҡаплаһа, әгәр ҙә әйтмәһә, шул етә. Был Шәфиғи фекере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 165
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ وَجَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كِدْتُ أُصَلِّي الْعَصْرَ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ إِنْ صَلَّيْتُهَا قَالَ فَنَزَلْنَا بُطْحَانَ فَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَوَضَّأْنَا فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
беҙгә [Мөхәммәт бин Басяр Бундар] әйткән; беҙгә [Мөғәҙ бин Хишам] әйткән; миңә [Минең атайым] [Яхъя бин Әбү Касир] әйтте; беҙгә [Әбү Сәләмә бин Абдуррахман] [Джәбир бин Абдулла] былай тигән: «Хәндәк һуғышы ваҡытында Ғүмәр бин Хатсхаб Ҡөрәйеш кафырҙарына ҡаршы һүҙҙәр әйтте: «Эй, Аллаһ Рәсүле, мин ҡояш байығансы Әср намаҙын тиҙ генә уҡый алам!» Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм яуап бирә: «Аллаһ менән ант итәм, мин дә быны эшләмәнем». Джәбир әйтте; 'Һуңынан беҙ Бутанда - Мәҙинәләге үҙәндә - туҡтаныҡ, шунан һуң Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм тәһәрәт алды һәм беҙ ҙә тәһәрәткә ҡушылдыҡ, Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм ҡояш байығандан һуң төшкө намаҙҙы уҡыны, шунан һуң ул мәғриб намаҙын уҡыны'. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 166
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ وَأَبُو النَّضْرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الْعَصْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйткән; беҙгә [Әбү Дауыт Ат Сәйәлиси] һәм [Әбү Ән Наҙлр] [Мөхәммәт бин Тәлхах бин Мөшәррифтән] [Зөбәйдтән] [Әл Хәмдәниҙән] [Ғабдулла бин Мәсғүдтән] һөйләне, ул әйтте; «Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Вөстә намаҙы – икенде намаҙы». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 167
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الْعَصْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَائِشَةَ وَحَفْصَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي هَاشِمِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثُ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ سَمِعَ مِنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَمُرَةَ فِي صَلَاةِ الْوُسْطَى حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ و قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَعَائِشَةُ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الظُّهْرِ و قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَابْنُ عُمَرَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الصُّبْحِ حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا قُرَيْشُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ قَالَ قَالَ لِي مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ سَلِ الْحَسَنَ مِمَّنْ سَمِعَ حَدِيثَ الْعَقِيقَةِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ سَمِعْتُهُ مِنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى و أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ عَنْ قُرَيْشِ بْنِ أَنَسٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَلِيٌّ وَسَمَاعُ الْحَسَنِ مِنْ سَمُرَةَ صَحِيحٌ وَاحْتَجَّ بِهَذَا الْحَدِيثِ
беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Әбдәх] [Сәғиттән] [Ҡатада]нан [Әл-Хәсәндән] [Самра бин Джундабтан] Пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмдән, ул әйткән: «Вүстә намаҙы — төшкө намаҙ». Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ғәли, Ғабдулла бин Мәсғүд, Зәйет бин Сабит, Ғәйсиә, Хафша, Әбү Һүрәйрә һәм Әбү Хәсим бин Үтбә риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Мөхәммәт әйтте; Ғәли бин Абдулла Самра бин Джундабтың хәҙистәре хәсәнлек тип әйткән, уны унан ишеткән. Әбү Иса әйтте; — Вүстә намаҙына ҡағылышлы Самра хәҙисе — икенде намаҙы, уның дәрәжәһе — хәсән шәһих. Был фекерҙе Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан башҡа ғалимдар араһында күпселек ҡабул итә. Зәйет бин Сабит менән Ғәйсиә: «Вуста намаҙы – төшкө намаҙ», — тигән. Шул арала Ибн Ғаббас менән Ибнү Ғүмәр: «Вуста намаҙы – иртәнге намаҙ», — тигән. Беҙгә һөйләне Әбү Муса Мөхәммәт бин Әл Муцанна әйтте; беҙгә Ҡөрәйеш бин Әнәс Хәбиб Ибну Асы Сяһидтан һөйләне ул әйтте; — Мөхәммәт бин Сирин әйтте; — Әл Хәсәндән һорағыҙ, ул Аҡиҡа тураһындағы хәҙисте кемдән ишетте? тип һораным, шунан ул: «Мин уны Самра бин Джундабтан ишеттем», — тип яуап бирҙе. Әбү Иса әйтте; — Беҙгә Мөхәммәт бин Исмәғилдең әйткәне тураһында әйтелгән; был хәҙис менән беҙгә Ҡөрәйеш бин Әнәстән Али бин Абдулла бин Әл Мәдини һөйләне». Мөхәммәт әйтте; Ғәли әйтте; «Әл Хәсәндең Сәмрәнән ишетеүе дөрөҫ, һәм ул ошо хәҙискә нигеҙләнгән».
Hadith
Imam Tirmidzi : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ وَهُوَ ابْنُ زَاذَانَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَال سَمِعْتُ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَكَانَ مِنْ أَحَبِّهِمْ إِلَيَّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْفَجْرِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَعَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَمُعَاذِ ابْنِ عَفْرَاءَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَائِشَةَ وَكَعْبِ بْنِ مُرَّةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَيَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّهُمْ كَرِهُوا الصَّلَاةَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ صَلَاةِ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَأَمَّا الصَّلَوَاتُ الْفَوَائِتُ فَلَا بَأْسَ أَنْ تُقْضَى بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ قَالَ عَلِيُّ ابْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ إِلَّا ثَلَاثَةَ أَشْيَاءَ حَدِيثَ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ عَلِيٍّ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ
беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйткән; беҙгә һөйләне [Хөсәйем] әйтте; беҙгә хәбәр итте [Мансур] - ул Ибн Задзан- [Ҡатада]нан әйтте; беҙгә [Әбү Әл Әлиә] [Ибн Ғәббәстән] хәбәр итте; Мин пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән күп ишеттем, мәҫәлән, [Ғүмәр бин Әл Хатсхаб], һәм ул миңә иң оҡшаған кешеләрҙең береһе, «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһиссәләм таңдан һуң ҡояш сыҡҡансы намаҙ уҡыуҙы тыйҙы, ә асрҙан һуң ҡояш байығанға тиклем намаҙ уҡыуҙы тыйҙы». Ул әйтте; 'Был сүрәлә шулай уҡ Ғәли, Ибн Мәсғүт, Уҡба бин Әмир, Әбү Һүрәйрә, Ибн Ғүмәр, Самра бин Джундаб, Абдуллаһ бин Әмру, Мөғәҙ бин Ғәфрә`, Әш Шунабиһи риүәйәттәре лә бар - әммә ул пәйғәмбәребеҙҙән ишетмәгән, Әлүләллаһу -ғәләйһи ғәләйһис-сәләм булған. Сәбит, Ғәйсиә, Ҡәғб бин Мурра, Әбү Үмәмә, Әмру бин Абаса, Йәғлә бин Өмәйә һәм Мөғәвиә». Әбү Иса әйтте; — Ғүмәрҙән килгән Ибн Аббастың хәҙистәре хәсәнле. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан һуңғыларҙан күпселек фөҡәһәләрҙең фекере шундай: улар таңдан һуң ҡояш сыҡҡансы, әҫәрҙән һуң ҡояш байығансы намаҙ уҡый. Ә артта ҡалған намаҙҙарға килгәндә, уларҙы таң атҡандан йәки әсәрҙән һуң ҡылыуҙа – ҡаза ҡылыуҙа бер насарлыҡ юҡ. Али бин Әл Мәдини әйткән; Яхъя бин Сәғит әйтте; Сөйөбә Әбү Әл-Әлиәнән риүәйәт ителгән Ҡатада тураһында өс хәҙистән башҡа бер ҡасан да ишетмәгән; Ғүмәр Хәҙис; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм таңдан һуң ҡояш сыҡҡансы намаҙ уҡыуҙы, ҡояш байығанға тиклем асрҙан һуң намаҙ уҡыуҙы тыйған». Ибн Ғаббастың пәйғәмбәребеҙҙән хәҙистәре, ул әйткән: «Кемдер: «Мин Яхъя бин Матанан яҡшыраҡ», — тип әйтергә ярамай. Хәҙис Али, Ҡаҙлиның өс төрө бар тип.
Hadith
Imam Tirmidzi : 169
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ لِأَنَّهُ أَتَاهُ مَالٌ فَشَغَلَهُ عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَصَلَّاهُمَا بَعْدَ الْعَصْرِ ثُمَّ لَمْ يَعُدْ لَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ وَهَذَا خِلَافُ مَا رُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَصَحُّ حَيْثُ قَالَ لَمْ يَعُدْ لَهُمَا وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ نَحْوُ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ فِي هَذَا الْبَابِ رِوَايَاتٌ رُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا دَخَلَ عَلَيْهَا بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَرُوِيَ عَنْهَا عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَالَّذِي اجْتَمَعَ عَلَيْهِ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى كَرَاهِيَةِ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ إِلَّا مَا اسْتُثْنِيَ مِنْ ذَلِكَ مِثْلُ الصَّلَاةِ بِمَكَّةَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ بَعْدَ الطَّوَافِ فَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُخْصَةٌ فِي ذَلِكَ وَقَدْ قَالَ بِهِ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ الصَّلَاةَ بِمَكَّةَ أَيْضًا بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَبَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Джарир] [Әсә бин Сәғибтән] [Сәғит бин Джүбәйерҙән] [Ибн Ғаббастан] һөйләне, ул әйтте; — Пәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһи үсәлләм, мосолмандарҙың мөлкәтен ҡарауы сәбәпле, Әсрҙән һуң ике рәҡәғәт намаҙ уҡыны, шуға күрә ул эш менән мәшғүл булды, төшкө намаҙҙан һуң ике рәҡәғәт намаҙ уҡый алманы. Шулай итеп, ул Әсрҙән һуң ике рәҡәғәтте уҡыны, һәм башҡаса уҡыманы». Был сүрәлә шулай уҡ Ғәйсиә, Өммө Сәләмә, Мәймүнә, Әбү Муса хәҙистәре лә бар. Әбү Иса әйтте; «Ибн Аббастың хәҙисе — хәсән хәҙис, һәм күп риүәйәтселәр пәйғәмбәребеҙҙән «Асарҙан һуң ике рәҡәғәт намаҙ уҡыны» тип риүәйәт иткәндәр. Ә был унан – Пәйғәмбәребеҙҙән – Әсрҙән һуң намаҙҙы ҡояш байығанға тиклем тыйған тип риүәйәт ителгәнгә ҡаршы килә. Ибн Ғаббастың хәҙисе дөрөҫөрәк, сөнки унда уның ике рәҡәғәт намаҙын ҡабатламауы тураһында яҙылған. Ә Зәйет бин Сабиттан Ибн Ғәббәс хәҙисенә оҡшаш хәҙис тә риүәйәт ителгән. Шулай уҡ Ғәйсәнән бер нисә хәҙис риүәйәт ителгән: Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уны - Ғәйсәне - әсар ваҡытынан һуң бер ҡасан да күрергә килмәгән, әгәр ҙә ул ике рәҡәғәт намаҙ уҡымаһа. Һәм тағы ла бер риүәйәт Ғәйсиҙән, Өммө Сәләмәнән, Пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән, ул асрҙан һуң ҡояш байығанға тиклем намаҙ уҡыуҙы тыйҙы, таң атҡандан һуң ҡояш сыҡҡансы намаҙ уҡыуҙы тыйҙы. Ә ғилми белгестәрҙең килешкәне шул: Әсәрҙән һуң ҡояш байығанға тиклем намаҙ уҡыу тыйыла, ә таңдан һуң ҡояш сыҡҡансы намаҙ уҡыу тыйыла. Ситкә ҡуйылғандарҙан башҡа, мәҫәлән, әсәрҙән һуң Мәккәлә ҡояш байығанға тиклем һәм таңдан һуң тауаф ҡылғандан һуң ҡояш сыҡҡансы намаҙ уҡыу. Пәйғәмбәребеҙҙән был мәсьәләлә еңеллек биргәне тураһында риүәйәт ителә. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан һуң килгәндәрҙән бер төркөм ғалимдар был фекерҙә. Был фекерҙе имам Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡ та ҡабул иткән. Шул арала тағы бер төркөм фән белгестәре, пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм унан һуңғыларҙан, улар ҙа Мәккәлә Әсәр һәм Фәжрҙән һуң намаҙҙарҙы үтәне. Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури, Малик бин Әнәс һәм ҡайһы бер Көфө халҡы ҡабул иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 170
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ لِمَنْ شَاءَوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ قَبْلَ الْمَغْرِبِ فَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الصَّلَاةَ قَبْلَ الْمَغْرِبِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ كَانُوا يُصَلُّونَ قَبْلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِنْ صَلَّاهُمَا فَحَسَنٌ وَهَذَا عِنْدَهُمَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ
беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Вәки] [Ҡәхмәс бин Әл Хәсән] [Ғабдулла бин Бурайда] [Ғабдулла бин Мөғәффал] пәйғәмбәребеҙҙән һөйләне, ул әйтте: «Ике аҙан араһында теләүселәр өсөн доға бар». Ул әйтте; — Был бүлектә Абдулла бин Әз Зөбәйерҙән дә тарих бар. Әбү Иса әйтте; — Ғабдулла бин Әл Мөғәффалдың хәҙистәре хәҙисле. Пәйғәмбәребеҙҙең ҡайһы бер сәхәбәләре мәғриб алдынан намаҙ уҡыу тураһында ризаһыҙлыҡ белдергән, ҡайһы берәүҙәр мәғриб алдынан намаҙ юҡ тип раҫлаған. Ә пәйғәмбәребеҙҙең күп кенә сәхәбәләренән риүәйәт ителгән: улар мәғриб алдынан ике рәҡәғәт намаҙ уҡыған, йәғни иҡама менән аҙан араһында. Әхмәт менән Исхаҡ әйттеләр; 'Әгәр кемдер уны эшләй, тимәк, был яҡшы нәмә'. Улар икеһе лә уны сөннәт тип һанай».
Hadith
Imam Tirmidzi : 171
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ وَعَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ وَعَنْ الْأَعْرَجِ يُحَدِّثُونَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَدْرَكَ مِنْ الصُّبْحِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الصُّبْحَ وَمَنْ أَدْرَكَ مِنْ الْعَصْرِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الْعَصْرَوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ أَصْحَابُنَا وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَهُمْ لِصَاحِبِ الْعُذْرِ مِثْلُ الرَّجُلِ الَّذِي يَنَامُ عَنْ الصَّلَاةِ أَوْ يَنْسَاهَا فَيَسْتَيْقِظُ وَيَذْكُرُ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَعِنْدَ غُرُوبِهَا
беҙгә [Исхаҡ бин Муса Әл Ансари] әйтте; беҙгә һөйләне [Мә'н] әйтте; беҙгә [Мәлик бин Әнәс] [Зәид бин Әсләмдән] [Әсә бин Сәғиттән], ә [Бүср бин Сәғиттән] һәм [Әл Әғрәждән] улар [Әбү Һүрәйрәнән] һөйләнеләр, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәллам әйтте: «Кем уны бер рәҡәт ала, ул ҡояш намаҙына эйә була. Ҡояш байыр алдынан бер рәҡәғәт әср намаҙын уҡыған кешегә был намаҙ уҡылғандыр». Ул әйтте; — Был бүлектә «Ғәйсә»нең тарихы ла бар. Әбү Иса әйтте; Әбү Һөрәйрәнең хәҙистәре хәсән сахих. Был фекерҙе беҙҙең дуҫтарыбыҙ, Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡ ҡабул итте. Улар фекеренсә, был хәҙис һуңлап килгән кешегә ҡағыла, мәҫәлән, йоҡлаған йәки онотҡан өсөн намаҙын ҡалдырған кешегә, һуңынан уянып киткән йәки ҡояш ҡалҡҡанда йәки байығанда иҫенә төшөргән кешегә ҡағыла».
Hadith
Imam Tirmidzi : 172
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَبَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِالْمَدِينَةِ مِنْ غَيْرِ خَوْفٍ وَلَا مَطَرٍقَالَ فَقِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ مَا أَرَادَ بِذَلِكَ قَالَ أَرَادَ أَنْ لَا يُحْرِجَ أُمَّتَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ قَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ رَوَاهُ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ وَسَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَقِيقٍ الْعُقَيْلِيُّ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ هَذَا
беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Әбү Мөғәвиә] [Әл-Ғәмәсиҙән] [Хәбиб бин Әбү Сабиттан] [Сәғит бин Джүбәйерҙән] [Ибн Ғәббәстән] һөйләне, ул әйтте; «Мәҙинәлә пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм төшкө һәм аср намаҙҙары араһында, шулай уҡ мәғриб менән аҡшам намаҙҙары араһында күплек һанын әйтә торғайны, ҡурҡыуҙан йәки ямғыр яуыуҙан түгел». Сәғит әйтте; — Ибн Ғәббәскә: «Уға бынан нимә кәрәк?» Ул: «Ул үҙ халҡына ҡыйынлыҡтар тыуҙырырға теләмәй», — тип яуап бирҙе. Ул әйтте; «Был сүрәлә Әбү Һөрәйрәнән дә бер хәҙис бар». Әбү Иса әйтте; — Ибн Ғаббастың был хәҙисе бер нисә каналдан риүәйәт ителгән. Атап әйткәндә, [Джәбир бин Зәид] һәм [Сәғит бин Джүбәйер] һәм [Ғабдулла бин Сяҡиҡ Әл Ғүкәйли]. Ул да был маршруттан айырым риүәйәт ителә; Ибн Аббастан, пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 173
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَنَشٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ جَمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ مِنْ غَيْرِ عُذْرٍ فَقَدْ أَتَى بَابًا مِنْ أَبْوَابِ الْكَبَائِرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَحَنَشٌ هَذَا هُوَ أَبُو عَلِيٍّ الرَّحَبِيُّ وَهُوَ حُسَيْنُ بْنُ قَيْسٍ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَحْمَدُ وَغَيْرُهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَا يَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ إِلَّا فِي السَّفَرِ أَوْ بِعَرَفَةَ وَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ فِي الْجَمْعِ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ لِلْمَرِيضِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَجْمَعُ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ فِي الْمَطَرِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَلَمْ يَرَ الشَّافِعِيُّ لِلْمَرِيضِ أَنْ يَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ
беҙгә [Әбү Сәләмә Яхъя бин Хәләф Әл Бәшри] әйткән; беҙгә [Әл Мөғтәмир бин Сөләймән] [атаһынан] [Хәнәсиҙән] [Икримәнән] [Ибн Ғәббәстән] пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмдән, ул әйтте: «Кем ике намаҙ араһында һылтауһыҙ күплек һанын әйтһә, тимәк, ул ғәйептең ҙур ишектәренең береһенә килеп еткән». Әбү Иса әйтте; — Хәнәси — Әбү Ғәли Әр-Рәхәби, йәғни Хөсәйен бин Ҡайс. Хәҙис белгестәре әйтеүенсә, ул көсһөҙ кеше булған. Имам Әхмәт һәм башҡалар ҙа уны көсһөҙләндергән». Был хәҙис фән белгестәре тарафынан ҡулланыла, сәйәхәттә йәки Ғәрәфә көнөндә генә ике намаҙ уҡырға ярамай. Ә тәбиғин даирәләренән ҡайһы бер белгестәр ауырыуҙар өсөн ике намаҙ уҡыу өсөн еңеллек бирә. Был фекерҙе Әхмәт менән Исхаҡ ҡабул итә. Шул арала ҡайһы бер ғалимдар ике намаҙҙы ямғыр яуғанда ғына уҡыла, тиҙәр. Был фекерҙе Шәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡ ҡабул итә. Шул уҡ ваҡытта имам Сяфиғи ауырыуҙар ике намаҙҙы күплектә уҡый ала, тип ышанмай.
Hadith
Imam Tirmidzi : 174
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا أَصْبَحْنَا أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالرُّؤْيَا فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ لَرُؤْيَا حَقٍّ فَقُمْ مَعَ بِلَالٍ فَإِنَّهُ أَنْدَى وَأَمَدُّ صَوْتًا مِنْكَ فَأَلْقِ عَلَيْهِ مَا قِيلَ لَكَ وَلْيُنَادِ بِذَلِكَ قَالَ فَلَمَّا سَمِعَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ نِدَاءَ بِلَالٍ بِالصَّلَاةِ خَرَجَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَجُرُّ إِزَارَهُ وَهُوَ يَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَقَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ الَّذِي قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَذَلِكَ أَثْبَتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ أَتَمَّ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ وَأَطْوَلَ وَذَكَرَ فِيهِ قِصَّةَ الْأَذَانِ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةِ مَرَّةً مَرَّةً وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ هُوَ ابْنُ عَبْدِ رَبِّهِ وَيُقَالُ ابْنُ عَبْدِ رَبٍّ وَلَا نَعْرِفُ لَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا يَصِحُّ إِلَّا هَذَا الْحَدِيثَ الْوَاحِدَ فِي الْأَذَانِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيُّ لَهُ أَحَادِيثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَمُّ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ
беҙгә һөйләне [Сәғит бин Яхъя бин Сәғит Әл Умауи] тигән; беҙгә [атайым] әйтте; беҙгә [Мөхәммәт бин Исхаҡ] [Мөхәммәт бин Ибраһим Әл Харитс Әт Тайми] [Мөхәммәт бин Абдулла бин Зәйд] [Атаһы] тип һөйләне; — Бер көндө беҙ Рәсүлуллаһҡа барҙыҡ, ғәләйһис-сәләм, мин уға төш күргәнемде һөйләнем, ул шунан: «Был ысын төш, шуға күрә Билал менән бергә тор, сөнки уның тауышы һинекенән көслөрәк һәм оҙонораҡ, уға һинең әйткәндәреңде әйт - төш күргәнеңде әйт», — тине. Абдулла бин Зәйет әйткән; — Ғүмәр бин Әл-Хәтсхаб Билалдың саҡырыуын ишеткәс, үҙенең саронгын күтәреп, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үсәлламды ҡаршы алырға сыҡты, шунан һуң был һүҙҙәрҙе әйтте; «Эй, Аллаһ илсеһе, һине хаҡлыҡ менән ебәргән Зат менән ант итәм, мин дә ул әйткәнсә төш күрҙем». Абдулла бин Зәйет әйткән; «Шулай итеп, Аллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм): «Бөтә маҡтау Аллаһҡа хас, шул саҡта ул тағы ла нығыраҡ көсәйәсәк», — тигән. Ул әйтте; «Был бүлектә Ибн Ғүмәрҙән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; — Ғабдулла бин Зәйеттең был хәҙисе хәсән сахих. Был хәҙисте [Ибраһим бин Сәғд] [Мөхәммәт бин Исхаҡтан] камилыраҡ һәм оҙонораҡ лафаҙ менән һөйләгән. Хәҙистә аҙан ике тапҡыр-ике тапҡыр, ә иҡәмә бер тапҡыр-бер тапҡыр эшләнә тип әйтелә». Абдулла бин Зәйет — Ибн Абду Раббих, шулай уҡ Ибнү Абду Рабби тип атала. Ә беҙ унан был аҙанға ҡағылышлы хәҙистән башҡа пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән бер ниндәй ҙә дөрөҫ хәҙис белмәнек. ә Абдулла бин Зәид бин Әшим Әл Мәҙини, уның бер нисә хәҙистәре бар, улар Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән. Ул Аббад бин Тәмимдең абзыйы була.
Hadith
Imam Tirmidzi : 175
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ الْمُسْلِمُونَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَجْتَمِعُونَ فَيَتَحَيَّنُونَ الصَّلَوَاتِ وَلَيْسَ يُنَادِي بِهَا أَحَدٌ فَتَكَلَّمُوا يَوْمًا فِي ذَلِكَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ اتَّخِذُوا نَاقُوسًا مِثْلَ نَاقُوسِ النَّصَارَى وَقَالَ بَعْضُهُمْ اتَّخِذُوا قَرْنًا مِثْلَ قَرْنِ الْيَهُودِ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوَلَا تَبْعَثُونَ رَجُلًا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ قُمْ فَنَادِ بِالصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ
беҙгә һөйләне [Әбү Бәкер бин Ән Надлр бин Әбү Ән Надлр] тигән; беҙгә [Хәжәж бин Мөхәммәткә] әйткән, ул әйткән; [Ибн Жүрәир] әйтте; беҙгә [Нәфиғ] [Ибн Ғүмәрҙән] хәбәр итте, ул әйтте; — Мосолмандар Мәҙинәгә килгәс, йыйылып, намаҙ көтөп торҙолар, әммә бер кем дә аҙан саҡырманы. Шунан бер көндө был турала һөйләшеп ултырғандар, ҡайһы берҙәре әйтте; — Христиандар кеүек ҡыңғырауҙарҙы ҡулланығыҙ, — тигән Башҡалар; — Йәһүдтәр кеүек борғо ҡулланығыҙ. Ибн Ғүмәр әйткән; — Шунан Ғүмәр әйтте; Шунан һуң Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм: «Эй, Билал, тороп, намаҙға саҡыр», — тине. Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис Ибн Ғүмәр хәҙисенән хәсән шаһих ғәриб».
Hadith
Imam Tirmidzi : 176
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي مَحْذُورَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي وَجَدِّي جَمِيعًا عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْعَدَهُ وَأَلْقَى عَلَيْهِ الْأَذَانَ حَرْفًا حَرْفًاقَالَ إِبْرَاهِيمُ مِثْلَ أَذَانِنَا قَالَ بِشْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ فَوَصَفَ الْأَذَانَ بِالتَّرْجِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مَحْذُورَةَ فِي الْأَذَانِ حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ بِمَكَّةَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
беҙгә [Бийср бин Муәҙ Әл Бәшри] әйткән; беҙгә [Ибраһим бин Ғәбдел Әзиз бин Ғәбдел Мәлик бин Әбү Мәхҙүрә] һөйләне, ул әйтте; миңә [атайыма] һәм [олатайыма] [Әбү Мәхҙүрәнән] хәбәр итте, ул әйтте; Рәсүлуллаһу ғәләйһис-сәләм уны ултыртып, хәреф-хәреф уҡыны. Ибраһим шунан һуң; '-Тик- беҙҙең аҙан кеүек'. Бисыр әйтте; — Шунан мин уға: «Миңә лә ҡабатла!» Шуға күрә ул аҙанды ҡабатлаулы итеп эшләгән. Әбү Иса әйтте; Әбү Мәхҙүрәнең аҙанға ҡағылышлы хәҙистәре дөрөҫ. Был хәҙис унан икенсе төрлө лә риүәйәт ителгән. Был хәҙис Мәккә халҡы тарафынан киң ҡулланыла, һәм был Шәфиғиҙең фекере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 177
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْأَحْوَلِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَّمَهُ الْأَذَانَ تِسْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً وَالْإِقَامَةَ سَبْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَحْذُورَةَ اسْمُهُ سَمُرَةُ بْنُ مِعْيَرٍ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا فِي الْأَذَانِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ أَنَّهُ كَانَ يُفْرِدُ الْإِقَامَةَ
беҙгә [Әбү Муса Мөхәммәт бин Әл Муцанна] әйтте; беҙгә һөйләне ['Аффан] әйтте; беҙгә [Хәммәм] [Әмир бин Ғәбдел Вахид Әл-Әхүлдән] [Мәхулдан] [Ғабдулла бин Мөхәйриҙҙән] [Әбү Мәхҙүрәнән] Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уға ун туғыҙ һөйләм аҙан өйрәткәнен, ә иҡәмәттә ун ете һөйләм булғанын һөйләне». Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис хәсән сахих, ә Әбү Мәхҙүрәнең исеме Самра бин Мийәр». Аҙан мәсьәләһендә лә күп ғалимдар ошо хәҙискә тоғро ҡала. Әбү Мәхҙүрәнән риүәйәт ителә: ул иҡәмәттә бер һөйләм-бер һөйләм әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 178
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ وَيَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Ғәбдел Ваһһаб Атс Цаҡфи] һәм [Йәзид бин Зурай] [Хәлид Әл Хадзағтан] [Әбү Ҡилаба] [Әнәс бин Мәликтән] һөйләне, ул әйтте; — Билалға аҙандағы һандарҙы, иҡәмәттәге таҡ һандарҙы тултырырға ҡушылды. Был сүрәлә Ибн Ғүмәрҙән дә бер тарих бар. Әбү Иса әйтте; — Әнәстән килгән был хәҙис хәсән сахих. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләре саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм һәм тәбиғиндәр араһынан ҡайһы бер ғилми белгестәр ошо фекерҙе ҡабул итә. Был фекерҙе Мәлик, Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡ та ҡабул иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 179
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَكَانَ أَذَانُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَفْعًا شَفْعًا فِي الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ رَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ حَدَّثَنَا أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَأَى الْأَذَانَ فِي الْمَنَامِ و قَالَ شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَأَى الْأَذَانَ فِي الْمَنَامِ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْأَذَانُ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةُ مَثْنَى مَثْنَى وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى ابْنُ أَبِي لَيْلَى هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى كَانَ قَاضِيَ الْكُوفَةِ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ شَيْئًا إِلَّا أَنَّهُ يَرْوِي عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِيهِ
беҙгә һөйләне [Әбү Сәғит Әл Асядж] әйтте; беҙгә [Уҡба бин Халид] [Ибн Әбү Ләйләнән] [Ғәмру бин Мурра] [Әбдүррәхмән бин Әбү Ләйлә] [Ғабдулла бин Зәид] тан һөйләне, ул әйтте; «Пәйғәмбәребеҙҙең ике тапҡыр, аҙанда ла, иҡәмәттә лә ике тапҡыр саҡырыуы». Әбү Иса әйтте; «Ғабдулла бин Зәйеттең был хәҙисен [Вәки] [Әл-Әғмәсиҙән] [Әмру бин Мурранан] [Ғабдуррахман бин Әбү Ләйләнән] риүәйәт иткән. Ул әйтте; ' [Мөхәммәт саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең сәхәбәләре] беҙгә риүәйәт итте: [Ғабдуллаһ бин Зәйет] йоҡлағанда аҙан төшөндә күргән'. Шул арала [Сөғбә] [Ғәмрү бин Мүррәнән] [Ғабдуррахман бин Әбү Ләйләнән] риүәйәт итте: [Ғабдуллаһ бин Зәйет] йоҡлағанда аҙан тураһында төшөндә күрә. Һәм был Ибн Әбү Ләйлә риүәйәт иткән хәҙистән дә дөрөҫөрәк. Ә Абдуррахмандың да Абдулла бин Зәйеттән хәбәр ишеткәне юҡ ине. Ҡайһы бер ғалимдар аҙан ике тапҡыр әйтелә, тиҙәр. Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури, бин Әл Мөбәрәк һәм Куфала йәшәүсе кеше ҡабул иткән. Әбү Иса әйтте; Ибн Әбү Ләйлә – ул Мөхәммәт бин Абдуррахман бин Әбү Ләйлә, ул Куфала ҡазый булып эшләгән, атаһынан бер генә хәҙис тә ишетмәгән. Тик ҡасандыр атаһынан һөйләгән кешенән ишеткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 180
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمُنْعِمِ هُوَ صَاحِبُ السِّقَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْحَسَنِ وَعَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِبِلَالٍ يَا بِلَالُ إِذَا أَذَّنْتَ فَتَرَسَّلْ فِي أَذَانِكَ وَإِذَا أَقَمْتَ فَاحْدُرْ وَاجْعَلْ بَيْنَ أَذَانِكَ وَإِقَامَتِكَ قَدْرَ مَا يَفْرُغُ الْآكِلُ مِنْ أَكْلِهِ وَالشَّارِبُ مِنْ شُرْبِهِ وَالْمُعْتَصِرُ إِذَا دَخَلَ لِقَضَاءِ حَاجَتِهِ وَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِيحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ الْمُنْعِمِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْمُنْعِمِ وَهُوَ إِسْنَادٌ مَجْهُولٌ وَعَبْدُ الْمُنْعِمِ شَيْخٌ بَصْرِيٌّ
беҙгә һөйләне [Әхмәт бин Әл Хәсән] әйтте; беҙгә [Әл Мөғәллә бин Әсәд] әйтте; беҙгә [Ғабдул Мөнимгә] әйткән - ул һауыттың хужаһы - тигән; беҙгә [Әл Хәсәндән] [Яхъя бин Мөслим] һәм [Ғәбир бин Абдуллаһтан] [Әтһә] әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Билалға былай тигән: «Эй, Билал, әгәр ҙә һин намаҙға саҡырһаң, аҙанды яйлатып ебәр, әгәр ҙә иҡәт ҡылһаң, тиҙләт». Аҙан менән иҡәмәт араһындағы арауыҡты ашап бөткәнсе ашаған кешенеке, эсеп бөткәнсе эскән кешенеке, еңеләйгән кеше һейҙек ҡыуып бөтөрә ала, мине күрмәйенсә тороп торма», — тип аҙан менән иҡәмәт араһындағы арауыҡты ғына итегеҙ». Беҙгә [Ғәбд бин Хөмәйд] әйтте; беҙгә [Юныс бин Мөхәммәткә] [Ғабдул Мөнимдән] мәғәнәле хәҙис менән һөйләгән». Әбү Иса әйтте; — Беҙ Джәбирҙең хәҙистәре тураһында ошо маршруттан башҡа, йәғни Ғәбдел Мөнимдең хәҙисенән белмәйбеҙ, уның сәнәде мәжүл -билдәһеҙ-. Ә Ғабдул Мөнйим Басра ҡалаһынан шәйех булған.
