Imam Tirmidzi : 1701
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا انْتَعَلَ أَحَدُكُمْ فَلْيَبْدَأْ بِالْيَمِينِ وَإِذَا نَزَعَ فَلْيَبْدَأْ بِالشِّمَالِ فَلْتَكُنْ الْيُمْنَى أَوَّلَهُمَا تُنْعَلُ وَآخِرَهُمَا تُنْزَعُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Миңа [Әл-Әнсари] сөйләде, миңа [Мән] сөйләде, миңа [Мәлик] сөйләде - башка бер тарихта. Һәм безгә [Кутайбә]дән [Мәлик]дән, [Әбу Зинадтан], [Әл-Әгъраҗдан], [Әбу Һөрәйрәдән] Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәне риваять ителә: "Сезнең берәрегез сандали кисә, башта уңын кисен. Әгәр ул аны җибәрергә теләсә, башта сулын кисен. Кигәндә башта уңын, ә салганда башта сулын кисен". Әбу Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдисе".
Imam Tirmidzi : 1702
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْوَرَّاقُ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَدْتِ اللُّحُوقَ بِي فَلْيَكْفِكِ مِنْ الدُّنْيَا كَزَادِ الرَّاكِبِ وَإِيَّاكِ وَمُجَالَسَةَ الْأَغْنِيَاءِ وَلَا تَسْتَخْلِقِي ثَوْبًا حَتَّى تُرَقِّعِيهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ صَالِحِ بْنِ حَسَّانَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ صَالِحُ بْنُ حَسَّانَ مُنْكَرُ الْحَدِيثِ وَصَالِحُ بْنُ أَبِي حَسَّانَ الَّذِي رَوَى عَنْهُ ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ ثِقَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَإِيَّاكِ وَمُجَالَسَةَ الْأَغْنِيَاءِ عَلَى نَحْوِ مَا رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ رَأَى مَنْ فُضِّلَ عَلَيْهِ فِي الْخَلْقِ وَالرِّزْقِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْهُ مِمَّنْ فُضِّلَ هُوَ عَلَيْهِ فَإِنَّهُ أَجْدَرُ أَنْ لَا يَزْدَرِيَ نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ وَيُرْوَى عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ صَحِبْتُ الْأَغْنِيَاءَ فَلَمْ أَرَ أَحَدًا أَكْبَرَ هَمًّا مِنِّي أَرَى دَابَّةً خَيْرًا مِنْ دَابَّتِي وَثَوْبًا خَيْرًا مِنْ ثَوْبِي وَصَحِبْتُ الْفُقَرَاءَ فَاسْتَرَحْتُ
Миңа Яхъя бин Муса сөйләде, миңа Сәгыйд бин Мөхәммәд Әл-Вәррак сөйләде, һәм Әбу Яхъя Әл-Химмани әйтте, миңа Салих бин Хәсән әйтте, Урвадан, Айшәдән (Аллаһ аннан риза булсын) әйтте: Аллаһның рәсүле (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) миңа әйтте: Әгәр син минем белән җәннәттә булырга яки минем белән тигез булырга телисең икән, дөньядан сәяхәтче ризыклары кебек ризык ал һәм бай кешеләр белән аралашма, киемнәреңне тузган - ертылган, ягъни кияргә яраксыз дип санама, аларны ямамыйча. Әбу Гайсә әйтте: Бу гариб хәдис, без аны Салих бин Хәсән хәдисеннән генә беләбез. Мин Мөхәммәднең: "Салих бин Хәсән - мункаруль хәдис, ә Салих бин Әби Хәсән турында, аны Ибн Әби Зуайб аннан риваять кылган, ул циккаһ", - дигәнен ишеттем. Әбу Гайсә әйтте: Һәм Пәйгамбәрнең "Бай кешеләр белән аралашмагыз" сүзләренең мәгънәсе. Әбу Һурайра Рәһлиаллаһу ганһүнең Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваятьендәге кебек: «Кем дә булса тышкы кыяфәте һәм ризыгы ягыннан үзеннән өстен булган кешене күрсә, ул үзеннән түбәнрәк булган кешегә - тышкы кыяфәте яки ризыгы ягыннан - караганда өстенлеклерәк булган нигъмәтләргә карасын, чөнки бу аны һәрвакыт Аллаһның аңа биргән нигъмәтләренә шөкер итәргә дәртләндерәчәк». Әун бин Абдуллаһтан риваять ителә: «Мин бай кешеләр белән аралаштым, ләкин миннән күбрәк теләкләре булган кешене күрмәдем, алар белән мин дөяләремне дөяләремнән яхшырак күрдем, киемнәремнән дә киемнәремнән яхшырак күрдем. Аннары ярлылар белән аралаштым һәм йөрәгем тынычланды».
Imam Tirmidzi : 1703
حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أُمِّ هَانِئٍ قَالَتْقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ وَلَهُ أَرْبَعُ غَدَائِرَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ قَالَ مُحَمَّدٌ لَا أَعْرِفُ لِمُجَاهِدٍ سَمَاعًا مِنْ أُمِّ هَانِئٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ الْمَكِّيُّ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أُمِّ هَانِئٍ قَالَتْ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ وَلَهُ أَرْبَعُ ضَفَائِرَ أَبُو نَجِيحٍ اسْمُهُ يَسَارٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي نَجِيحٍ مَكِّيٌّ
Миңа [Ибн Әбү Гомәр] сөйләде, миңа [Суфиян бин Уяйнә] әйтте, [Ибн Әбү Нәҗиһ] әйтте, [Мөҗәһид] әйтте, [Өммү Хани] әйтте: "Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам Мәккәгә кергәнен һәм аның дүрт үрелгән чәче булганын әйтте". Әбу Гайсә әйтте: "Бу гариб хәдис, һәм Мөхәммәд әйтте: "Мин Мөҗәһиднең дә шундый чәче булганын белмәдем" - беркайчан да ишетмәдем - Өммү Ханидан". Ул миңа [Мөхәммәд бин Басияр] әйтте, ул миңа [Абдуррахман бин Мәһди] әйтте, ул миңа [Ибраһим бин Нәфи Әл Мәкки] әйтте, ул миңа [Әбу Нәҗиһ] әйтте, [Мөҗәһид] әйтте, [Өммү Хани] әйтте: "Рәсулуллаһ саллаһу галәйһи вәссәлам Мәккәгә килгән һәм аның дүрт үрелгән чәче булган". Әбу Нәҗиһ - Ясар. Әбу Гайсә әйтте: "Бу гариб хәдис. Шул ук вакытта Габдулла бин Әбу Нәҗиһ - Мәкки".
Imam Tirmidzi : 1704
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمْرَانَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَهُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُسْرٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا كَبْشَةَ الْأَنْمَارِيَّ يَقُولُكَانَتْ كِمَامُ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُطْحًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ مُنْكَرٌ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُسْرٍ بَصْرِيٌّ هُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَغَيْرُهُ وَبُطْحٌ يَعْنِي وَاسِعَةً
Миңа [Хөмәйд бин Мәсәдә], миңа [Мөхәммәд бин Хөмран]га [Әбу Сәгыйд] аның Габдуллаһ бин Буср булуы турында әйттеләр. Ул: "Мин [Әбу Кәбсияһ Әл-Әнмари]: "Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләренең япмалары киң - башны каплый", - дип әйткәнен ишеттем", - диде. Әбу Гайсә: "Бу мөнкәр хәдис", - диде. Габдуллаһ бин Буср хәдис белгечләре фикеренчә, зәгыйфь булган. Яхъя бин Сәгыйд һәм башкалар да моны расладылар. Ә "Бутхун" сүзе "васиа" - киң - дигәнне аңлата.
Imam Tirmidzi : 1705
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ نَذِيرٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَضَلَةِ سَاقِي أَوْ سَاقِهِ فَقَالَ هَذَا مَوْضِعُ الْإِزَارِ فَإِنْ أَبَيْتَ فَأَسْفَلَ فَإِنْ أَبَيْتَ فَلَا حَقَّ لِلْإِزَارِ فِي الْكَعْبَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ رَوَاهُ الثَّوْرِيُّ وَشُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ
Миңа [Кутәйбә] сөйләде, миңа [Әбул Әһвәш] сөйләде, [Әбу Исхак] әйтте, [Мөслим бин Нәдзр] әйтте, [Хөзәйфә] Рәхзәллаһү ганһү әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм минем балтырымны тотып әйтте: "Бу киемнең чиге, әгәр дә син озынлыгын арттырырга теләмәсәң, бераз аскарак кия аласың, әгәр дә теләмәсәң, тубыктан артык кием кияргә ярамый". Әбу Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис, [Цаури] һәм [Шугъба] аны [Әбу Исхак]тан риваять иттеләр".
Imam Tirmidzi : 1706
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الْعَسْقَلَانِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ رُكَانَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رُكَانَةَ صَارَعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَرَعَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُكَانَةُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ فَرْقَ مَا بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْمُشْرِكِينَ الْعَمَائِمُ عَلَى الْقَلَانِسِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَإِسْنَادُهُ لَيْسَ بِالْقَائِمِ وَلَا نَعْرِفُ أَبَا الْحَسَنِ الْعَسْقَلَانِيَّ وَلَا ابْنَ رُكَانَةَ
Кутайбә миңа сөйләгән, Мөхәммәд бин Рабиа миңа Әбү Хәсән Әл-Әскаланидән, Әбү Җәгъфәр бин Мөхәммәд бин Руканадан, аның әтисеннән Рукана Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) белән көрәшкәнен һәм Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) аны җиңгәнен сөйләгән. Рукана болай дигән: Мин Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигәнен ишеттем: "Безнең һәм мөшрикләрнең арасындагы аерма - баш киеме өстендәге имамәт". Әбү Гайсә болай дигән: "Бу хәдис гариб һәм аның санады көчле түгел, һәм без Әбү Хәсән Әл-Әскаланины да, Ибн Рукананы да белмибез".
Imam Tirmidzi : 1707
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ وَأَبُو تُمَيْلَةَ يَحْيَى بْنُ وَاضِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ حَدِيدٍ فَقَالَ مَا لِي أَرَى عَلَيْكَ حِلْيَةَ أَهْلِ النَّارِ ثُمَّ جَاءَهُ وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ صُفْرٍ فَقَالَ مَا لِي أَجِدُ مِنْكَ رِيحَ الْأَصْنَامِ ثُمَّ أَتَاهُ وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ مَالِي أَرَى عَلَيْكَ حِلْيَةَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالَ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ أَتَّخِذُهُ قَالَ مِنْ وَرِقٍ وَلَا تُتِمَّهُ مِثْقَالًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُسْلِمٍ يُكْنَى أَبَا طَيْبَةَ وَهُوَ مَرْوَزِيٌّ
Миңа [Мөхәммәд бин Хөмәйд], миңа [Зәйд бин Хөбәб] һәм [Әбу Цумайлә Яхъя бин Вәдлих] сөйләде, ул [Абдуллаһ бин Мөслим] әйтте, ул [Абдуллаһ бин Бурайда] әйтте, ул [әтисеннән] әйтте: Бер кеше Пәйгамбәр галәйһиссәламгә тимер йөзек кигән килеш килде, аннары Пәйгамбәр галәйһиссәлам: "Ни өчен җәһәннәм әһеленең бизәнү әйберләрен киясең?" - дип сорады, аннары теге кеше тагын Шуфрдан йөзек киеп килде, һәм ул: "Ни өчен мин синнән потларның исен сизәм?" - дип сорады. Аннары тагын бер тапкыр теге кеше алтын йөзек киеп килде, һәм ул: "Ни өчен җәннәт әһеленең бизәнү әйберләрен киясең?" - дип сорады, аннары теге кеше: "Нинди йөзек кияргә?" - дип сорады. Ул җавап бирде: "Көмеш йөзек киегез һәм аны мицкал кебек авыр булганчы чистартмагыз". Әбу Гайсә әйтте: "Бу - гариб хәдис. Бүлектә болай диелә:" 'Абдулла бин Амр һәм Абдулла бин Мөслимнән аның куниясе Абу Тайба, ягъни Марвази'.
Imam Tirmidzi : 1708
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُوسَى قَال سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُنَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْقَسِّيِّ وَالْمِيثَرَةِ الْحَمْرَاءِ وَأَنْ أَلْبَسَ خَاتَمِي فِي هَذِهِ وَفِي هَذِهِ وَأَشَارَ إِلَى السَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَابْنُ أَبِي مُوسَى هُوَ أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى وَاسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ
Миңа [Ибн Әбү Гомәр], миңа [Суфиян]га [Ашим бин Кулайб]дан [Ибн Әбү Муса] сөйләде ул: "Мин [Али]нең: "Рәсулуллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам миңа әл-Касый - ефәк катнашмасыннан тегелгән киемне - һәм ефәктән тегелгән кызыл матрас - Әл-Мисараһ әл-Хәмра' киюне һәм имән һәм урта бармакларга йөзекләр тагуны тыйды", - дигәнен ишеттем", - диде. Әбү Гайсә: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис. Ибн Муса - Әбү Бурдә бин Әбү Муса, аның исеме Әмир бин Габдулла бин Кайс", - диде.
Imam Tirmidzi : 1709
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ أَحَبَّ الثِّيَابِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُهَا الْحِبَرَةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Миңа [Мөхәммәд бин Басисияр], миңа [Мөаз бин Хишам], миңа [әтием] [Катада]дан [Әнәс]дән риваять ителде, ул болай диде: «Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) иң яраткан киеме хибара иде - мамык белән бизәлгән кием иде», - диде Әбу Гайсә; «Бу - хәсән сахих гариб хәдис».
Imam Tirmidzi : 1710
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ يُونُسَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَمَا أَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى خُوَانٍ وَلَا فِي سُكُرُّجَةٍ وَلَا خُبِزَ لَهُ مُرَقَّقٌ قَالَ فَقُلْتُ لِقَتَادَةَ فَعَلَامَ كَانُوا يَأْكُلُونَ قَالَ عَلَى هَذِهِ السُّفَرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَيُونُسُ هَذَا هُوَ يُونُسُ الْإِسْكَافُ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
[Мөхәммәд бин Бәшир] миңа сөйләде, [Мөаз бин Һишам] миңа [әтием] сөйләде, ул [Юныстан] әйтте, ул [Катададан] әйтте, ул әйтте: "Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вәссәлам беркайчан да озын өстәлдә дә, зур табада да ашамады. Аңа беркайчан да кытыршы икмәк ясалмады". Шуңа күрә мин Катададан сорадым: "Алайса, ни өчен алар бу өстәлдә ашыйлар?" Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәсән гариб хәдис. Мөхәммәд бин Бәшир; Юныс менә Юныс Әл-Искафи. Һәм [Габдел Варис бин Сәид] [Сәгыйд бин Әбу Әрүбәдән] [Катададан], [Әнәстан] Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән охшаш хәдис белән риваять кылды.
Imam Tirmidzi : 1711
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَنَسٍ قَال سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُأَنْفَجْنَا أَرْنَبًا بِمَرِّ الظَّهْرَانِ فَسَعَى أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهَا فَأَدْرَكْتُهَا فَأَخَذْتُهَا فَأَتَيْتُ بِهَا أَبَا طَلْحَةَ فَذَبَحَهَا بِمَرْوَةٍ فَبَعَثَ مَعِي بِفَخِذِهَا أَوْ بِوَرِكِهَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَكَلَهُ قَالَ قُلْتُ أَكَلَهُ قَالَ قَبِلَهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَعَمَّارٍ وَمُحَمَّدِ بْنِ صَفْوَانَ وَيُقَالُ مُحَمَّدُ بْنُ صَيْفِيٍّ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ بِأَكْلِ الْأَرْنَبِ بَأْسًا وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَكْلَ الْأَرْنَبِ وَقَالُوا إِنَّهَا تَدْمَى
Миңа [Мәхмүд бин Гайлан] сөйләде, миңа [Әбу Давыт] сөйләде, безгә [Шугъба] сөйләде [Хисьям бин Зәйд бин Әнәс] ул әйтте: Мин [Әнәс] әйткәнен ишеттем: "Без Мәрру Әҗ-Җәһранда куян таптык, шуңа күрә Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең юлдашлары аның артыннан йөрделәр. Аннары мин аны күрдем һәм тотып, Әбу Талха алдына алып килдем, аннары Әбу Талха аны Мәрвада суйды. Аннары ул мине аның ботын яки чугын Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламгә җибәрергә җибәрде, һәм ул аны ашады". Әбу Гайсә әйтте: "Бу бүлектә ул болай диелә; Җәбир һәм Мөхәммәд бин Шәфваннан һәм гадәттә аны Мөхәммәд бин Шәйфи дип атыйлар, һәм бу Хәсән Сахих хәдис. Күпчелек әһлел-гыйльми фикеренчә, куян итен ашауда бернинди дә начарлык юк, ләкин кайберләре аны яратмый һәм: "Чыннан да куяннар кан китә", - диләр.
Imam Tirmidzi : 1712
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ أَكْلِ الضَّبِّ فَقَالَ لَا آكُلُهُ وَلَا أُحَرِّمُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَثَابِتِ بْنِ وَدِيعَةَ وَجَابِرٍ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي أَكْلِ الضَّبِّ فَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ وَيُرْوَى عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ أُكِلَ الضَّبُّ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّمَا تَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقَذُّرًا
Миңа [Кутайбә], [Мәлик бин Әнәс] [Абдуллаһ бин Динар] [Ибн Гомәр] пәйгамбәрдән бервакыт кәлтәләр итен ашау турында сораганнар, шуңа күрә ул: "Мин аны ашамыйм да, тыймыйм да", - дип җавап биргән. Ә бүлектә болай диелә: Гомәр, Әбү Сәгыйд, Ибн Аббас, Сабит бин Вәдия һәм Җәбир бин Абдуррахман бин Хәсәнә. Әбү Гайсә болай диде: "Бу - Хәсән Сахих хәдис. Галимнәр кәлтәләр итен ашау турында фикер алышмыйлар. Пәйгамбәрнең сәхабәләреннән кайбер галимнәр ярдәм күрсәттеләр, ләкин кайберләре моны яратмадылар. Һәм Ибн Аббастан ул болай диде: "Бервакыт кәлтәләр итен Пәйгамбәрнең ризыгында ашаганнар. Ул аны пычрак дип уйлаганга гына ашамаган".
Imam Tirmidzi : 1713
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ابْنِ أَبِي عَمَّارٍ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرٍالضَّبُعُ صَيْدٌ هِيَ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ آكُلُهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ لَهُ أَقَالَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَلَمْ يَرَوْا بِأَكْلِ الضَّبُعِ بَأْسًا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثٌ فِي كَرَاهِيَةِ أَكْلِ الضَّبُعِ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَكْلَ الضَّبُعِ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ قَالَ يَحْيَى الْقَطَّانُ وَرَوَى جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ابْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عُمَرَ قَوْلَهُ وَحَدِيثُ ابْنِ جُرَيْجٍ أَصَحُّ وَابْنُ أَبِي عَمَّارٍ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ الْمَكِّيُّ
Ул миңа [Әхмәд бин Мани], ул миңа [Исмәгыйль бин Ибраһим] сөйләде. Ул безгә [Ибн Җурайҗ], [Абдуллаһ бин Убайд бин Умайр], [Ибн Әбү Аммар], ул болай диде: Мин бервакыт [Җабир], "Кәлтәләрне ау хайваннары дип саныйлармы?", дип сорадым. Җабир: "Әйе", - дип җавап бирде. Мин тагын сорадым: "Ашасам буламы?", - дип. Җабир: "Әйе", - дип җавап бирде. Мин тагын сорадым: "Рәсулуллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам моны әйттеме?", - дип. Җабир: "Әйе", - диде. Әбу Гайсә: "Бу - Хәсән Сахих хәдис, һәм кайбер Әһле Галимнәр шулай уйлыйлар", - диде. Аларның фикеренчә, кәләш итен ашауда бернинди дә начарлык юк. Бу - Әхмәт һәм Исхак фикере. Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән кәләш итен ашауның мәкруһниясе турында хәдис китерелгән, ләкин иснады көчле түгел. Кайбер галимнәр, шул исәптән Ибнул Мөбарәк, кәләш итен ашауны да хөкем итәләр. Яхъя әл-Кастхан болай диде: Ярир бин Хазим бу хәдисне Абдулла бин Убайд бин Умайрдан Ибн Абу Аммардан Гомәрдән Джабирдан риваять кылды. Шул ук вакытта Ибн urрайның хәдисе тагын да дөресрәк. Ибну Абу Аммар - Абдуррахман бине Абдулла бин Абу Аммар Аль Макки.
Imam Tirmidzi : 1714
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حِبَّانَ بْنِ جَزْءٍ عَنْ أَخِيهِ خُزَيْمَةَ بْنِ جَزْءٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَكْلِ الضَّبُعِ فَقَالَ أَوَ يَأْكُلُ الضَّبُعَ أَحَدٌ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الذِّئْبِ فَقَالَ أَوَيَأْكُلُ الذِّئْبَ أَحَدٌ فِيهِ خَيْرٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ أَبِي أُمَيَّةَ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي إِسْمَعِيلَ وَعَبْدِ الْكَرِيمِ أَبِي أُمَيَّةَ وَهُوَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ قَيْسِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ وَعَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ مَالِكٍ الْجَزَرِيُّ ثِقَةٌ
Миңа [Хәннәд] сөйләде, миңа [Әбу Мөавия] сөйләде, ул [Исмәгыйль бин Мөслимнән] [Габдел Кәрим бин Әбул Мөхариктән] [Хиббан бин Җәзъүдән] [аның абыйсы] Хөзәймә бин Җәзъүдән, ул болай диде: Мин бервакыт Аллаһның Рәсүленнән (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) кәлтәсе итен ашау турында сорадым, ул: "Кәлтәсе итен ашаучы бармы?" - диде. Аннары мин бүре итен ашау турында сорадым, ул: "Бүре итен ашаучы кеше өчен файда бармы?" - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдиснең иснады көчле түгел, без аны Исмәгыйль бин Мөслимнең Габдел Кәрим Әбу Өмәййәдән хәдисеннән башка белмибез. Әһле хәдисләрнең кайберләре Исмәгыйль һәм Габдел Кәрим Әбу Өмәййә турында аңлатмалар биргәннәр. Ул Габдел Кәрим бин Кайс бин Әбул Мөхарик, ә Габдел Кәрим бин Мәлик бин Мәлик Әл-Җәзари - циккаһ.
Imam Tirmidzi : 1715
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَنَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَأَطْعَمَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لُحُومَ الْخَيْلِ وَنَهَانَا عَنْ لُحُومِ الْحُمُرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرٍ وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ جَابِرٍ وَرِوَايَةُ ابْنِ عُيَيْنَةَ أَصَحُّ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ أَحْفَظُ مِنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
Миңа [Кутәйбә бин Сәгыйд] һәм [Нәшрү бин Әли] икесе дә сөйләделәр: "Миңа [Суфиян] сөйләде, [Әмрү бин Динардан] [Җабирдан] ул әйтте: Рәсүлүллаһ безгә ат ите ашарга бирде, ләкин ул безгә ишәк ите ашарга тыйды." Бүлектә: Әсма бинт Әбу Бәкердән. Әбу Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис. Һәм бу Әмр бин Динардан, Хәбирдән тагын бер риваять. Һәм [Хәммәд бин Язид] әйтте, [Әмрү бин Динардан] [Мөхәммәд бин Әли] әйтте, [Җабирдан]. Шул ук вакытта иң ышанычлы тарих - Ибн Уяйнә тарихы. Һәм мин Мөхәммәднең әйтте: "Суфиян бин Уяйнә Хәммәд бин Зәйдә караганда ятлауда көчлерәк".
Imam Tirmidzi : 1716
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَالْحَسَنِ ابْنَىْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِمَا عَنْ عَلِيٍّ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مُتْعَةِ النِّسَاءِ زَمَنَ خَيْبَرَ وَعَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَالْحَسَنِ هُمَا ابْنَا مُحَمَّدِ ابْنِ الْحَنَفِيَّةِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ يُكْنَى أَبَا هَاشِمٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَكَانَ أَرْضَاهُمَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ فَذَكَرَ نَحْوَهُ و قَالَ غَيْرُ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَكَانَ أَرْضَاهُمَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Миңа [Мөхәммәд бин Басияр], миңа [Габдел Ваһһаб Әс Сакафи], [Яхья бин Сәгыйд Әл-Әнсари], [Мәлик бин Әнәс], [Зүһри], [башка бер тарихта] сөйләде. Һәм безгә [Ибн Әбу Гомәр] миңа [Суфиян бин Уяйнә], [Зүһри], [Габдуллаһ] һәм [Әл-Хәсән], алар икесе дә Мөхәммәд бин Алиның уллары, [әти], икесеннән дә, [Али]дан әйтте: "Хәйбәр көнендә Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам мута никахын тыйды һәм шулай ук химар ите ашауны тыйды". Миңа [Сәгыйд бин Әбдеррахман Әл-Мәхзуми] миңа [Суфиян], [Әз-Зүһри], [Габдуллаһ] һәм [Әл-Хәсән] икесе дә Мөхәммәд бин Әл-Хәнәфиянең уллары, һәм Габдулла бин Мөхәммәднең әтисе Әбу Хәсим дип әйтте. Аз Зухри әйтте: "Икесенең иң цикасы - Аль Хәсән бин Мөхәммәд." Аннары ул охшаш хәдисне дә искә алды. Ибн Уяинадан Саид бин Абдуррахман әйтте, икесенең иң цикасы Абдулла бин Мөхәммәд. Абу Иса әйтте: "Бу хәсән сәхих хәдис."
Imam Tirmidzi : 1717
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَرَّمَ يَوْمَ خَيْبَرَ كُلَّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ وَالْمُجَثَّمَةَ وَالْحِمَارَ الْإِنْسِيَّقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَنَسٍ وَالْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ وَأَبِي ثَعْلَبَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَغَيْرُهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو هَذَا الْحَدِيثَ وَإِنَّمَا ذَكَرُوا حَرْفًا وَاحِدًا نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ
Миңа [Әбу Курайб], миңа [Хөсәен бин Али Әл-Җуфи], [Зәйдә], [Мөхәммәд бин Әмр], [Әбу Сәләмә], [Әбу Һөрәйрә]: "Хәйбәр көнендә Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам барлык кыргый хайваннарны һәм ату өчен максат итеп кулланылган хайваннарны, шулай ук кулга ияләштерелгән ишәкләрне тыйды", - дип әйттеләр. Бу бүлектә шулай ук Али, Али, Җәбир, Ибн Әбу Әүфә, Әнәс, Әл-Ирбәдл бин Сәрия, Әбу Са'ләбә һәм Ибн Әбу Сә'идтән дә риваятьләр бар. Әбу Гайсә: "Бу - Хәсән Сахих хәдис", - диде. [Габдел Азиз бин Мөхәммәд] һәм башкалар бу хәдисне [Мөхәммәд бин Әмр]дан риваять иттеләр, ләкин алар бер җөмләне искә алалар: "Пәйгамбәр салләллаһу галәйһиссәлам теләсә нинди кыргый хайванның итен ашарга тыйды".
Imam Tirmidzi : 1718
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قُدُورِ الْمَجُوسِ فَقَالَ أَنْقُوهَا غَسْلًا وَاطْبُخُوا فِيهَا وَنَهَى عَنْ كُلِّ سَبْعٍ ذِي نَابٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ مَشْهُورٌ مِنْ حَدِيثِ أَبِي ثَعْلَبَةَ وَرُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو ثَعْلَبَةَ اسْمُهُ جُرْثُومٌ وَيُقَالُ جُرْهُمٌ وَيُقَالُ نَاشِبٌ وَقَدْ ذُكِرَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ
Миңа [Зәйд бин Әһзам Әс Таи] сөйләде, миңа [Сәлму бин Кутайбә] сөйләде, миңа [Шу'ба] әйтте, [Әййубтан], [Әбү Киләбәдә], [Әбү Са'ләбәдән] ул болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән бервакыт мәҗүсиләрнең савыт-сабалары турында сораганнар, шуңа күрә ул: "Аларның савытларын юыгыз һәм ашарга пешерегез", - дип җавап бирде. Аннары ул кыргый хайваннар итен ашаудан тыйды. Әбү Гайсә болай диде: "Бу Мәсиһүр хәдисе, ягъни Әбү Са'ләбә хәдисеннән. Һәм бу юлдан тыш та аннан риваять ителгән. Әбү Са'ләбәнең исеме Джуртсум, һәм гадәттә Джурһум һәм Насыйб дип тә атала. Бу хәдис шулай ук Әбү Киләбәдә, Әсмә' Әр-Рәһабидә, Әбү Са'ләбәдән искә алынган."
Imam Tirmidzi : 1719
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عِيسَى بْنِ يَزِيدَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ وَقَتَادَةَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ أَنَّهُ قَالَيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَنَطْبُخُ فِي قُدُورِهِمْ وَنَشْرَبُ فِي آنِيَتِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ لَمْ تَجِدُوا غَيْرَهَا فَارْحَضُوهَا بِالْمَاءِ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ صَيْدٍ فَكَيْفَ نَصْنَعُ قَالَ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُكَلَّبَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَقَتَلَ فَكُلْ وَإِنْ كَانَ غَيْرَ مُكَلَّبٍ فَذُكِّيَ فَكُلْ وَإِذَا رَمَيْتَ بِسَهْمِكَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَقَتَلَ فَكُلْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Миңа [Әли бин Иса бин Язид әл-Багдадига], миңа [Убәйдулла бин Мөхәммәд әл-Гайси], миңа [Хәммәд бин Сәламага] [Әййубтан] һәм [Катададан] [Әбу Киләбәдә] [Әбу Әсмә әр-Рәхәбидән] [Әбу Са'ләбә әл-Хөсиәннидән] ул бервакыт: "Әй Аллаһның Илчесе, без китап әһеле йортында яшибез, шуңа күрә без аларның савытларында ашарга пешерәбез һәм эчәбез", - дип әйткән. Шуңа күрә Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: "Әгәр сездә аннан башка бернәрсә дә булмаса, аны су белән юыгыз", - дигән. Аннары Әбу Са'ләбә тагын: "Әй Аллаһның Илчесе, без чыннан да аучылык җирендә яшибез", - дигән. Ул: "Әгәр сез башта Аллаһның исемен әйтеп өйрәтелгән этегезне җибәрсәгез, аннары эт аны үтереп, аннары ашасагыз", - дигән. Әмма әгәр этегез өйрәтелгән эт булмаса, ләкин аны суярга вакытыгыз булса, аны ашагыз. Шулай ук, әгәр сез Аллаһ исемен әйтеп укны җибәрсәгез һәм ау хайваны үтерелсә, аны ашагыз." Әбү Гайсә болай дигән: "Бу - Хәсән Сахих хәдис."
Imam Tirmidzi : 1720
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ وَأَبُو عَمَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مَيْمُونَةَأَنَّ فَأْرَةً وَقَعَتْ فِي سَمْنٍ فَمَاتَتْ فَسُئِلَ عَنْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلْقُوهَا وَمَا حَوْلَهَا وَكُلُوهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ مَيْمُونَةَ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مَيْمُونَةَ أَصَحُّ وَرَوَى مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَهُوَ حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ وَحَدِيثُ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ فِيهِ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْهُ فَقَالَ إِذَا كَانَ جَامِدًا فَأَلْقُوهَا وَمَا حَوْلَهَا وَإِنْ كَانَ مَائِعًا فَلَا تَقْرَبُوهُ هَذَا خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مَعْمَرٌ قَالَ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مَيْمُونَةَ
Безгә [Сәгыйд бин Абдуррахман Әл Мәхзуми] һәм [Әбу Аммар] икесе дә сөйләгән: "Безгә [Суфиян], [Әз-Зүһридән], [Үбәйдуллаһтан], [Ибн Аббастан], [Мәймүнәдән] ул әйткән: "Бер тычкан майга төшеп үлгән, аннары Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам бу хакта сораган, шуңа күрә ул әйткән: "Тычканны май белән бергә ташлагыз һәм калганын ашагыз", - дигән. Бу бүлектә шулай ук Әбу Һөрәйрәдән дә тарих бар. Әбу Гайсә әйткән: "Бу - Хәсән Сахих хәдис. Һәм бу хәдис шулай ук Әз-Зүһридән, Убәйдуллаһтан, Ибн Аббастан, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән бервакыт сораганнар дип риваять ителгән. Ләкин алар анда "Мәймүнәдән" дип әйтмәгәннәр. Ибн Аббасның Мәймүнәдән хәдисе ышанычлырак." Мәсәлән, [Мә'мәр] [Әз-Зүһридән], [Сәгыйд бин Әл-Мүсәййәбтән] [Әбу Һөрәйрәдән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять кылган, ләкин хәдис гайру мәхфуз - сакланмаган - хәдис. Ул болай дигән: "Мин Мөхәммәд бин Исмәгыйльнең болай дигәнен ишеттем: Хәдис - Мә'мәр, Зуһридән, Сәгыйд бин Әл-Мүсәййәбтән, Әбу Һөрәйрәдән, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән". Аннары ул анда искә алган; Аңардан бу хакта - ягъни майга төшкән тычкан турында сорагач, ул болай дигән: "Әгәр май коры булса, тычканны һәм аның тирәсендәге майны ташлагыз. Әгәр май дымлы һәм сулы булса, аңа якын бармагыз". Бу ялгыш. Мә'мәр анда хата ясаган. Ышанычлысы - Әз-Зүһри, Убәйдулладан, Ибн Аббастан, Мәймунәдән риваять иткән хәдис.