Imam Tirmidzi : 141
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ قَالَ الْأَنْصَارِيُّ فَيَمُرُّ النِّسَاءُ مُتَلَفِّفَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِو قَالَ قُتَيْبَةُ مُتَلَفِّعَاتٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَقَيْلَةَ بِنْتِ مَخْرَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَهُ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَسْتَحِبُّونَ التَّغْلِيسَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ
nutti himeera [Qutaibah] irraa [Malik bin Anas] jedhe; akkasumas nutti himeera [Al Ansariin] akkana jedhe; nutti himeera [Ma'n] jedhe; [Malik] [Yahya bin Sa’id] irraa [Amrah] irraa [Aisyah] irraa nutti himee jira jedhe; 'Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam salaata ganama salaate, sana booda dubartoonni ni deeman -gara manaatti-'. Al Ansariin akka jedhanitti; 'Dubartoonni kun akka hin beekamneef huccuu hin qabneen haguugamaniiru.' Qutaibah immoo jecha mutalaffifat - huccuun haguugame - jedhuun eereera'. Jedhan; 'Boqonnaa kana keessattis seenaan Ibnu Umar, Anas fi Qaayila bint Makhramah irraa argame ni jira'. Abuu Isaa akkana jedhan; Hadiisni Aisyah hasan sahiidha. [Az Zuhri] akkasumas [Urwah] irraa ['Aisyah] irraa akkasitti odeessee jira. Yaadni kun hayyoota hedduun sahaabota Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam keessaa kan akka Abuu Bakr, Umar fi warra isaan booda tabi'iin keessaa fudhatame. Yaadni kun Syafi'i, Ahmad fi Ishaaq illee qaba. Yeroo dukkanaa'u salaata ganama kadhachuu jaallatu'.
Imam Tirmidzi : 142
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ هُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَسْفِرُوا بِالْفَجْرِ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ لِلْأَجْرِقَالَ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ أَيْضًا عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ وَجَابِرٍ وَبِلَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ الْإِسْفَارَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ مَعْنَى الْإِسْفَارِ أَنْ يَضِحَ الْفَجْرُ فَلَا يُشَكَّ فِيهِ وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ مَعْنَى الْإِسْفَارِ تَأْخِيرُ الصَّلَاةِ
nutti himeera [Haannad] jedhe; nutti himee jira [Abdah] - jechuunis Ibnu Suleemaan - [Muhammad bin Ishaq] irraa ['Ashim bin Umar bin Qatadah] irraa [Mahmud bin Labid] irraa [Rafi' bin Khadij] irraa akkana jedhe; 'Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jechuu isaanii dhaga'e: 'Salaata ganama yeroo xiqqoo booda ta'u salaadhu, sababni isaas mindaa dabalataa siif kenna'. Jedhan; '[Syu'bah] fi [Ats Tsauri] hadiisa kana [Muhammad bin Ishaq] irraa odeesse'. Jedhan; 'Hadiisni kun [Muhammad bin 'Ajlan] ['Ashim bin Umar bin Qatadah] irraas odeesseedha'. Jedhan; 'Boqonnaa kana keessattis seenaan Abu Barzah Al Aslami fi Jabir fi Bilal irraa argame ni jira'. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Hadiisa Raafii' bin Khadij hadiisa Hasan sahiidha. Akkasumas salaanni ganamaa yeroo xiqqoo ifa ta’e raawwatama jedhee yaada kan qabu sahaabota Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam fi tabi’iin keessaa hayyuu tokko qofa miti. Yaadni kun Sufyan Ats Tsauri jedhamullee qaba. Syafi'i, Ahmad fi Ishaaq akka jedhanitti hiikni isfaar yeroo fariin ifa ta'edha. Isfaar nyaachuun xumura salaataati akka hin jenne shakkiin hin jiru.
Imam Tirmidzi : 143
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا مِنْ أَبِي بَكْرٍ وَلَا مِنْ عُمَرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَخَبَّابٍ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ مِنْ أَجْلِ حَدِيثِهِ الَّذِي رَوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَأَلَ النَّاسَ وَلَهُ مَا يُغْنِيهِ قَالَ يَحْيَى وَرَوَى لَهُ سُفْيَانُ وَزَائِدَةُ وَلَمْ يَرَ يَحْيَى بِحَدِيثِهِ بَأْسًا قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَعْجِيلِ الظُّهْرِ
nutti himeera [Hannad bin As Sari] jedhe; nutti himeera [Waki’] [Sufyan] irraa [Hakim bin Jubair] irraa [Ibrahim] irraa [Al Aswad] irraa [‘Aisyah] irraa jedhe; 'Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam malee, Abuu Bakrii fi Umar illee osoo hin taane, namni salaata walakkaa guyyaa raawwachuu keessatti ariifatu argee hin beeku'. Jedhan; 'Boqonnaa kana keessattis Jabir bin Abdullah, Khabbab, Abu Barzah, Ibnu Mas'ud, Zaid bin Thabit, Anas fi Jaabir bin Samrah irraas odeeffametu jira'. Abuu Isaa akkana jedhan; Hadiisni Aayisiyaa sadarkaa hasan keessa jira. Yaadni kun saayintistoonni sahaabota Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam fi warra isaan booda dhufan keessaa fudhatan. Alii Al Madiiniin akka jedhanitti; 'Yahya bin Sa'id akkana jedhe; 'Syu'baan Hakim bin Jubair irratti mari'ateera sababa hadiisa Ibn Mas'ud irraa Nabi sallallaahu aleeyhi wasallam irraa odeesseen akkana jedhe: 'Namni nama irraa gaafate hin barbaachisu......'. Yaahyaan akkana jedhe; Sofyan hadiisa kana odeesse akkuma Zaidaan odeesse, Yahya hadiisa kana keessatti rakkina tokkollee hin argine, Muhammad akkana jedhe: Hakim bin Jubair irraa Aisyah irraa Nabi sallallaahu aleeyhi wasallam irraa dhimma salaata sa'aatii saffisiisuu irratti odeeffameera.
Imam Tirmidzi : 144
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَحْسَنُ حَدِيثٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ
nutti himeera [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] jedhe; nuuf beeksisee jira [Abdurrazaq] jedhe; [Az Zuhri] irraa [Ma'mar] nuuf beeksiseera jedhe; naaf gabaasee jira [Anas bin Maalik] jedhe; 'Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam salaata sa'aatii yeroo aduun lixxu salaate. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Hadiisni tun hasan sahiidha, hadiisni kuni immoo hadiisa boqonnaa kana keessaa isa hunda caaludha. Boqonnaa kana keessattis seenaan Jaabiir' irraas ni jira.
Imam Tirmidzi : 145
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَالْمُغِيرَةِ وَالْقَاسِمِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَسٍ قَالَ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَارَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ تَأْخِيرَ صَلَاةِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا الْإِبْرَادُ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ إِذَا كَانَ مَسْجِدًا يَنْتَابُ أَهْلُهُ مِنْ الْبُعْدِ فَأَمَّا الْمُصَلِّي وَحْدَهُ وَالَّذِي يُصَلِّي فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ فَالَّذِي أُحِبُّ لَهُ أَنْ لَا يُؤَخِّرَ الصَّلَاةَ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى مَنْ ذَهَبَ إِلَى تَأْخِيرِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ هُوَ أَوْلَى وَأَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَأَمَّا مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ أَنَّ الرُّخْصَةَ لِمَنْ يَنْتَابُ مِنْ الْبُعْدِ وَالْمَشَقَّةِ عَلَى النَّاسِ فَإِنَّ فِي حَدِيثِ أَبِي ذَرٍّ مَا يَدُلُّ عَلَى خِلَافِ مَا قَالَ الشَّافِعِيُّ قَالَ أَبُو ذَرٍّ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَذَّنَ بِلَالٌ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ أَبْرِدْ ثُمَّ أَبْرِدْ فَلَوْ كَانَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ لَمْ يَكُنْ لِلْإِبْرَادِ فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ مَعْنًى لِاجْتِمَاعِهِمْ فِي السَّفَرِ وَكَانُوا لَا يَحْتَاجُونَ أَنْ يَنْتَابُوا مِنْ الْبُعْدِ
nutti himeera [Qutaibah] jedhe; [Al Laits] [Ibn Shihab] irraa [Sa’id bin Al Musayyib] irraa fi [Abu Salamah] [Abu Hurairah] irraa nuuf himeera jedhe; 'Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhan: 'yoo guyyaan baay'ee ho'aa ta'e salaataaf hanga qabbanaa'utti eegaa, sababni isaas ho'i ho'aan rukuttaa jahannam jahannam irraa waan ta'eef'. Jedhan; 'Boqonnaa kana keessattis seenaan Abu Sa'id, Abu Dzar, Ibnu Umar, Al Mughira, Al Qasim bin Shofwan irraa abbaa isaa, Abu Musaa, Ibnu Abbaas fi Anas irraa argame ni jira. Jedhan; 'Waa'ee kanaas Umar irraa Nabi sallallaahu aleeyhi wasallam irraa odeeffameera, garuu odeessuun kunillee dhugaa miti'. Abuu Isaa akkana jedhan; Hadiisni Abuu Hureeyraa hasan sahiidha. Akkasumas gareen saayintistootaa tokko yeroo aduun baay'ee ho'u salaata walakkaa guyyaa xumuruu filataniiru. Yaadni kun Bin Al Mubaarak, Ahmad fi Ishaaq' qaba. Shaafi'iin akkana jedhe; 'Hanga qilleensi qabbanaa'utti salaata walakkaa guyyaa eeguun kan hayyamamu yoo masjiidni nama ho'isu - yeroo gara masjiida deeman - sababa fageenya irraa kan ka'edha.' Nama kophaa salaatu ykn nama masjiida saba isaa keessatti salaatu yoo ilaalle, egaa aduun baay'ee ho'us osoo salaataa itti fufee naaf wayya'. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Warra salaata sa'aatii sa'aatii yeroo aduun ho'u xumuran, sana booda sun caalaatti barbaachisaa fi akkaataa sunnaatiin'. Waa’ee yaada Syafi’iin fudhatte, birmaduun namoota bakki jireenyaa isaanii fagoo fi rakkisaa ta’eef kan yaadame yoo ta’u, egaa hadiisa Abuu Dzar keessatti falmiin faallaa waan Syafi’i dubbate agarsiisu jira. Abu Dharr akkana jedhan; 'Nuti imala irratti Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam waliin turre, sana booda Bilal salaata Dhuhriitiif waamicha waame, sana booda Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhan: 'yaa Bilal hanga qabbanaa'utti eegi.' Yoo yaada Shafi'ii hordofne, imala irratti walitti qabamaniiru waan ta'eef dursanii eeguun bu'aa hin qabu, bakka fagoo irraa waan dhufaniif rakkina fudhachuu hin qaban.'
Imam Tirmidzi : 146
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُهَاجِرٍ أَبِي الْحَسَنِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي سَفَرٍ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ أَبْرِدْ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْرِدْ فِي الظُّهْرِ قَالَ حَتَّى رَأَيْنَا فَيْءَ التُّلُولِ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
nutti himeera [Mahmud bin Ghailan] akkana jedhe; nutti himeera [Abu Dawud Ath Thayalisi] akkas jedhe; [Syu’bah] irraa [Muhajir Abu Al Hasan] irraa [Zaid bin Wahb] irraa [Abu Dzar] irraa akkana jedhee nuuf gabaasee jira; 'Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam imala irra ture, yeroo sana immoo Bilaal waliin ture, sana booda Bilal iqaamaa dhageessisuu barbaade, kanaaf akkana jedhe: 'Hanga qorra ta'utti eegi,' sana booda Bilaal ammas iqaama labsuu barbaade, kanaaf Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhe: salaata guyyaa guyyaa salaatuuf hanga qorri ta'utti eegi'. Abu Dharr akkana jedhan; 'Hanga gaaddidduu arginutti' jedhee dhumarratti Bilaal iqaama ja'ee salaate. Sana booda Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhe: ‘Dhugumatti ho’i gubaa rukuttaa Jahannam irraa waan ta’eef salaata raawwachuuf qabbaneessi’. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Hadiisni kun hasan sahiidha'.
Imam Tirmidzi : 147
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا وَلَمْ يَظْهَرْ الْفَيْءُ مِنْ حُجْرَتِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي أَرْوَى وَجَابِرٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ وَيُرْوَى عَنْ رَافِعٍ أَيْضًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَأْخِيرِ الْعَصْرِ وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةُ وَأَنَسٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْعَصْرِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا وَبِهِ يَقُولُ عَبْدُ اللَّهِ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
nutti himeera [Qutaibah] jedhe; akka jedhe [Ibn Shihab] irraa [Urwah] irraa [Aisyah] irraa [Al Laits] nutti himee jira; 'Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam yeroo tokko salaata waaree booda raawwatan, ifa aduu kutaa isaa keessa seenee, kutaa isaa keessa gaaddidduun hin jiru'. Jedhan; 'Boqonnaa kana keessattis seenaan Anas, Abu Arwa, Jabir, fi Rafi' bin Khadij irraa argame ni jira'. Jedhan; ‘Rafii irraas odeeffame’ Rasuula sallallaahu aleeyhi wasallam irraa waa’ee salaata Asrii xumuruu, garuu gabaasni kun sirrii miti’. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Hadiisni Aisyah hadiisa hasan sahih dha'. Yaadni kun sahaba Rasuulaa sallallaahu aleeyhi wasallam keessaa ahlul saayinsii tokko tokkoon filatame. Isaan keessaa Umar, Abdullah bin Mas’ud, ‘Aisyah, Anas fi namoota hedduu geengoo tabi’iin irraa, jechuunis waa’ee salaata Asrii ariifachiisuu, salaata Asrii xumuruuf makrukh godhan. Yaadni kun Abdallaa bin Mubaarak, Siyaafi'ii, Ahmad fi Ishaaq' irraas fudhatame.
Imam Tirmidzi : 148
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فِي دَارِهِ بِالْبَصْرَةِ حِينَ انْصَرَفَ مِنْ الظُّهْرِ وَدَارُهُ بِجَنْبِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ قُومُوا فَصَلُّوا الْعَصْرَ قَالَ فَقُمْنَا فَصَلَّيْنَا فَلَمَّا انْصَرَفْنَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تِلْكَ صَلَاةُ الْمُنَافِقِ يَجْلِسُ يَرْقُبُ الشَّمْسَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَ أَرْبَعًا لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
nutti himeera [Alii bin Hujr] akkana jedhe; [Ismaa’il bin Ja’far] [‘Ala bin Abdurrahman] irraa akka nuuf himetti, salaata walakkaa guyyaa booda [Anas bin Maalik] mana jireenyaa isaa Basraa keessatti wal arguuf akka seene, yeroo sanatti manni isaa yeroo sanaa cinaa masjiida ture. Jedhan; 'Dhaabbadhuu salaata waaree booda raawwadhu'. Al 'Alaa bin Abdurrahmaan akkana jedhe; 'Kanaaf kaanee kadhanne, erga kadhannee booda deemne. Sana booda akkana jedhe; 'Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jechuu isaanii dhaga'e: 'Sun kadhannaa munaafiqaati, hanga yeroo aduun gaanfa sheyxaana lamaan jidduu jirtutti ka'ee si'a afur ka'utti aduu eegaa taa'ee, xiqqoo malee dhikrii Rabbii hin godhu'. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Hadiisni kun hasan sahiidha'.
Imam Tirmidzi : 149
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ أَشَدُّ تَعْجِيلًا لِلْعَصْرِ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِسْمَعِيلَ ابْنِ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ نَحْوَهُ وَوَجَدْتُ فِي كِتَابِي أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَهَذَا أَصَحُّ
nutti himeera [Alii bin Hujr] akkana jedhe; akka jedhe [Ismaa’il Ibnu Ulayyah] [Ayyub] irraa [Ibn Abu Awalkah] irraa [Ummu Salamah] irraa akka jedhe; Raasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam si caalaa salaata sa'aatii raawwachuu keessatti ariifate. Isa caalaa immoo salaata Asrii raawwachuu irratti ariifatta'. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Hadiisni kun [Ismaa'il bin Ulayyah] irraas [Ibn Juraij] irraa [Ibn Abu Awalkah] irraa [Ummu Salamah] irraa akkasitti odeeffame. Kitaaba abbaa koo keessattis, ‘[Ismaa’il bin Ibrahim] irraa [Ibn Juraij] irraa [Ali bin Hujr] natti himee jira, [Bisyr bin Mu’adz Al Bashri] nuuf himee jira, jedheen argadhe; jedhee [Ismaa’il bin Ulayyah] [Ibn Juraij] irraa sanada kanaan akkuma hadiisa keessatti nuuf himeera. Kunis caalaatti dhugaadha'.
Imam Tirmidzi : 150
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَتَوَارَتْ بِالْحِجَابِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالصُّنَابِحِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ الْعَبَّاسِ قَدْ رُوِيَ مَوْقُوفًا عَنْهُ وَهُوَ أَصَحُّ وَالصُّنَابِحِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ صَاحِبُ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ اخْتَارُوا تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا حَتَّى قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ لِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ إِلَّا وَقْتٌ وَاحِدٌ وَذَهَبُوا إِلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ صَلَّى بِهِ جِبْرِيلُ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ
nutti himeera [Qutaibah] jedhe; [Hatim bin Ismaa’il] [Yazid bin Abu Ubaid] irraa [Salamah bin Al Akwa’] irraa nutti himee jira jedhe; 'Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam yeroo aduun lixxee fi hin mul'anne salaata magrib salaatan.' Jedhan; 'Boqonnaa kana keessattis Jabir Ash Shunabihi, Yazid bin Khalid, Anas, Rafi' bin Khadij, Abu Ayyub, Ummu Habibah, Abbaas bin Abdul Muthallib fi Ibnu Abbaas irraas odeeffametu jira. Hadiisni Al Abbaas haala mauquf isarraa odeessee jira, kunis caalaatti sahiidha. Gidduu kana Ash Shunabihi Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam irraa dhagahee hin beeku, fira Abu Bakr Radliaallahu 'anhu ture. Abuu Isaa akkana jedhan; 'hadiisa Salaamaa bin Al Akwaa' hasan sahihiiti, kuni yaada ulamaa'onni irra caalaan sahaabaa Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam fi warra isaan booda tabi'iin keessaa fudhataniidha. Salaata Magriiba ariifachiisuu fi kadhannaa gochuun xumuruuf filatan. Hanga ogeeyyiin saayinsii tokko tokko 'Salaanni maghrib yeroo tokko qofa qaba' jedhanitti. Hadiisa Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam gaafa Jibriiliin hoogganamu itti ciman. Kunis yaada Ibnu Al Mubarak fi Syafi'i' fudhatanidha.
Imam Tirmidzi : 151
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَأَنَا أَعْلَمُ النَّاسِ بِوَقْتِ هَذِهِ الصَّلَاةِ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا لِسُقُوطِ الْقَمَرِ لِثَالِثَةٍحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ هُشَيْمٌ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ وَحَدِيثُ أَبِي عَوَانَةَ أَصَحُّ عِنْدَنَا لِأَنَّ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ رَوَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ نَحْوَ رِوَايَةِ أَبِي عَوَانَةَ
nutti himeera [Muhammad bin Abdul Maalik bin Abu Asy Syawarib] akkana jedhan; nutti himee jira [Abu Awanah] irraa [Abu Bisyr] irraa [Basyir bin Thabit] irraa [Habib bin Salim] irraa [An Nu’man bin Basyir] irraa akkana jedhe; 'Ani nama yeroo salaata kanaa caalaatti beekudha, Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam salaata kana raawwate yeroo ji'i halkan sadaffaa dhiite'. Nutti himamee jira [Abu Bakr Muhammad bin Aban] akkana jedhan; akka hadiisa keessatti sanada kanaan [Abu Awaanaa] irraa [Abdurrahman bin Mahdi] nuuf himeera. Abuu Isaa akkana jedhan; ' [Husyaim] hadiisa kana [Abu Bisyr] irraa [Habib bin Salim] irraa [An Nu'man bin Basyir] irraa odeessee jira. Haa ta’u malee Husyaam seenaa kana keessatti maqaa Basir bin Thabit jedhu hin kaasne. Akkasumas akka yaada keenyaatti hadiisni Abuu Awaanaa caalaatti dhugaadha, sababni isaas [Yazid bin Harun] [Syu’bah] irraa [Abu Bisyr] irraa akkuma seenaa Abu Awaanaa odeesse’.
Imam Tirmidzi : 152
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُؤَخِّرُوا الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ أَوْ نِصْفِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ رَأَوْا تَأْخِيرَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
nutti himeera [Haannad] jedhe; [Abdah] irraa [Ubaidullah bin Umar] irraa [Sa’id Al Maqburi] irraa [Abu Hurairah] irraa nutti himeera jedhe; 'Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhan: 'Osoo ummata kiyya irratti ba'aa ta'uu baatee, dhuguma salaata galgalaa hanga halkan sadaffaa ykn walakkaa halkanii akka xumuran ajajaan ture'. Jedhan; 'Boqonnaa kana keessattis Jabir bin Samrah, Jabir bin Abdullah, Abu Barzah, Ibnu Abbaas, Abu Sa'id Al Khudri, Zaid bin Khalid fi Ibnu Umar irraas gabaasni ni jira'. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Hadiisni Abuu Hureeyraa kun hasan sahiidha. Yaadni kun saayintistoonni baay’een sahaabaa Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam, tabi’iin fi isaan malee kan biroo keessaa filata. Salaata galgalaa isa dhumaa xumuruun -ajaja-dha jechuun falmu. Yaadni kun Ahmad fi Ishaaq' irraas fudhatame.
Imam Tirmidzi : 153
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ قَالَ أَحْمَدُ وَحَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ هُوَ الْمُهَلَّبِيُّ وَإِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ جَمِيعًا عَنْ عَوْفٍ عَنْ سَيَّارِ بْنِ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي بَرْزَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ النَّوْمَ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَكْثَرُ الْأَحَادِيثِ عَلَى الْكَرَاهِيَةِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ فِي النَّوْمِ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ فِي رَمَضَانَ وَسَيَّارُ بْنُ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ
nutti himeera [Ahmad bin Mani'] jedhe; nutti himeera [Husyaim] jedhe; nuuf beeksiseera [Auf]. [Ahmad] akkana jedhe; Akkasumas [Abbad bin Abbaad] -jechuunis Al Muhallabi- fi [Ismaa’il bin Ulayyah] [Auf] irraa [Sayyar bin Salamah] irraa nutti himee jira -inni Abu Al Minhal Ar Riyahi-, [Abu Barzah] irraa, jedhe; 'Nabiyyi sallallaahu aleeyhi wasallam Ishaa duraa fi booda rafuu hin jaalanne'. Jedhan; 'Boqonnaa kana keessattis seenaan 'Aisyah, Abdullah bin Mas'ud fi Anas' irraa argame ni jira. Abuu Isaa akkana jedhan; Hadiisni Abuu Barzah hasan sahiidha. Saayintistoonni baay’een isaanii Ishaa dura rafuu fi booda haasa’uu kan gorsan yoo ta’u, kaan immoo boqonnaa akka argamsiisan gorsu. Abdullaahi bin Al Mubaarak immoo akkana jedhe; 'Hadisoonni baay'een kun fudhatama akka hin qabne agarsiisu. Gariin isaanii ji’a Ramadaanaa keessa osoo hin salaatin akka rafu hayyamuu irratti laafina yoo kennan ta’us. Sayyaar bin Salaamaa immoo Abu Al Minhal Ar Riyahi ture.
Imam Tirmidzi : 154
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمُرُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا مَعَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَوْسِ بْنِ حُذَيْفَةَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ جُعْفِيٍّ يُقَالُ لَهُ قَيْسٌ أَوْ ابْنُ قَيْسٍ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ فِي قِصَّةٍ طَوِيلَةٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي السَّمَرِ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَكَرِهَ قَوْمٌ مِنْهُمْ السَّمَرَ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ فِي مَعْنَى الْعِلْمِ وَمَا لَا بُدَّ مِنْهُ مِنْ الْحَوَائِجِ وَأَكْثَرُ الْحَدِيثِ عَلَى الرُّخْصَةِ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا سَمَرَ إِلَّا لِمُصَلٍّ أَوْ مُسَافِرٍ
nutti himeera [Ahmad bin Mani'] jedhe; [Abu Mu’awiyah] [Al A’masy] irraa [Ibrahim] irraa [Alqamah] irraa [Umar bin Al Khaththab] irraa nutti himee jira jedhe; 'Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam yeroo tokko rakkoo Muslimoota ilaalchisee Abu Bakr waliin haasa'ee ture, osoon isaan lamaan waliin ture.' Jedhan; 'Boqonnaa kana keessattis seenaan Abdullah bin Amru, Amru bin Hudzaifah fi Imran bin Hushain irraa argame ni jira'. Abuu Isaa akkana jedhan; Hadiisni Umar hasan sahiidha. [Al Hasan bin Ubaidullah] hadiisa kana [Ibrahim] irraa [Alqamah] irraa nama Ju'fii irraa [Qais ykn Ibn Qais] jedhamu irraa [Umar] irraa Rasuula sallallaahu aleeyhi wasallam irraa odeessee jira, hadiisni kun immoo seenaa dheeraa keessa jira. Sahaaba Rasuulaa s.a.w, hordoftoota isaa, fi warra isaan booda dhufan keessaa hayyoonni salaata Ishaa isa dhumaa booda chatting irratti murtii irratti garaagarummaa qaban. Gariin isaanii salaata Ishaa booda chat gochuun makrooh (dhorma) ta’ee kan ilaalan yoo ta’u, kaan ammoo daangaa beekumsa keessa yoo ta’e ykn barbaachisaa ta’e allowances itti godhan. Hadiisonni baay’een isaanii hayyama kana ni hayyamu. Nabiyyiin s.a.w irraa akkana jechuun odeeffameera: "Warra salaataa ykn imala irra jiraniif malee chat gochuun hin hayyamamu."
Imam Tirmidzi : 155
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ غَنَّامٍ عَنْ عَمَّتِهِ أُمِّ فَرْوَةَ وَكَانَتْ مِمَّنْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِأَوَّلِ وَقْتِهَا
nutti himeera [Abu Ammar Al Huseen bin Huraits] akkana jedhan; nutti himeera [Al Fadll bin Musaa] [Abdullah bin Umar Al Umari] irraa [Al Qasim bin Ghannam] irraa akkoo isaa [Ummu Farwah] irraa - akkasumas namoota Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam biratti amanamummaa fudhatan keessaa tokko turte - akka jedhe; 'Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam yeroo tokko 'shaalli guddaan maali?' jedhee deebiseef: 'Jalqaba yerootti kadhadhaa'.
Imam Tirmidzi : 156
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عَلِيُّ ثَلَاثٌ لَا تُؤَخِّرْهَا الصَّلَاةُ إِذَا آنَتْ وَالْجَنَازَةُ إِذَا حَضَرَتْ وَالْأَيِّمُ إِذَا وَجَدْتَ لَهَا كُفْئًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ
nutti himeera [Qutaibah] jedhe; nutti himee jira [Abdullah bin Wahb] irraa [Sa’id bin Abdullah AlJuhani] irraa [Muhammad bin Umar bin Ali bin Abu Talib] irraa [abbaa isaa] irraa [Ali bin Abu Talib] irraa akkana jedhe Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam yeroo tokko akkana jedhe: ‘Waan sadiif xiyyeeffannaa kenni, salaata gaafa yeroon ga’e hin xumurin, reeffa gaafa ga’ee fi -fuudhu- dubartii abbaan manaa irraa du'e yoo sirrii ta'e sitti dhaga'ame-'. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Hadiisni kun sadarkaa gharib hasan ti'.
Imam Tirmidzi : 157
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمَدَنِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ رِضْوَانُ اللَّهِ وَالْوَقْتُ الْآخِرُ عَفْوُ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ فَرْوَةَ لَا يُرْوَى إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَاضْطَرَبُوا عَنْهُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَهُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Nutti himeera [Ahmad bin Mani'] akkana jedhe; nutti himee jira [Ya’qub bin Al Walid Al Madani] irraa [Abdullah bin Umar] irraa [Nafi’] irraa [Ibnu Umar] irraa akkana jedhe; Raasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhe; 'Eebba Rabbii jalqaba yeroo salaataati, araaramni Rabbii immoo dhuma yerooti'. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Hadiisni kun sadarkaa gharibti, hiriyaan Ibnu Abbaas akkasitti Nabi sallallaahu aleeyhi wasallam irraa odeesse'. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Boqonnaa kana keessattis hadiisonni Alii, Ibnu Umar, 'Aayisiyaa fi Ibnu Mas'ud' gabaasan jiru. Abuu Isaa akkana jedhan; Hadiisa Ummu Farwah hadiisa Abdullah bin Umar Al Umari irraa malee kan odeeffame yoo ta'u, inni - Abdullah bin Umar Al Umari - akka ogeeyyiin hadiisa jedhanitti nama dadhabaa ture, odeessitoonni hadiisa isa irraa odeessan immoo Idlthirab - wal faallessuu hedduu mudatan -, osoo inni shaduq - amanamaa -. Imaamu Yahya bin Sa'id haffazuu isaa ilaalchisee yaada kenneera'.
Imam Tirmidzi : 158
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِابْنِ مَسْعُودٍ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْمَسْعُودِيُّ وَشُعْبَةُ وَسُلَيْمَانُ هُوَ أَبُو إِسْحَقَ الشَّيْبَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ هَذَا الْحَدِيثَ
nutti himeera [Qutaibah] jedhe; jedhee nutti himee jira [Marwan bin Mu’awiyah Al Fazari] [Abu Ya’fur] irraa [Al Walid bin Al ‘Aizar] irraa [Abu ‘Amru Asy Syaibani] irraa namni tokko [Ibn Mas’ud]’n, ‘hojii hunda caalaa barbaachisaa ta’e maali?’ jedhe; 'Yeroo tokko Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam waa'ee kanaa gaafadhe, kanaaf akkana jedhee deebiseef: 'akka yerootti salaadhaa' jedheen ammas yaa Rasulullah, egaa maaltu jira?' Innis akkana jedhee deebiseef: ‘Warra keetif gaarii hojjedhu’ jedheen ammas yaa Ergamaa Rabbii egaa maaltu jira?’ jedheen gaafadhe. jedhee deebiseef: 'Jihaada karaa Rabbii'. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Hadiisni tun hasan sahiidha. Akkasumas hadiisa kana [Al Mas’udi] fi [Syu’bah] fi [Sulaiman] - jechuunis Abu Ishaq Asy Syaibani - fi kanneen biroo [Al Walid bin Al ‘Aizar]’ irraa odeessee jira.
Imam Tirmidzi : 159
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً لِوَقْتِهَا الْآخِرِ مَرَّتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَالْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ وَمِمَّا يَدُلُّ عَلَى فَضْلِ أَوَّلِ الْوَقْتِ عَلَى آخِرِهِ اخْتِيَارُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَلَمْ يَكُونُوا يَخْتَارُونَ إِلَّا مَا هُوَ أَفْضَلُ وَلَمْ يَكُونُوا يَدَعُونَ الْفَضْلَ وَكَانُوا يُصَلُّونَ فِي أَوَّلِ الْوَقْتِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ عَنْ الشَّافِعِيِّ
nutti himeera [Qutaibah] jedhe; [Al Laits] [Khalid bin Yazid] irraa [Sa’id bin Abu Bilal] irraa [Ishaq bin Umar] irraa [‘Aisyah] irraa nutti himeera jedhe; 'Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam hanga Rabbiin isa ajjeesutti yeroo lama walitti aansuun dhuma yeroo isaa irratti salaatee hin beeku'. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Kun hadiisa digriin isaa havean gharib fi sanad walitti fufiinsa hin qabneedha'. Shaafi'iin akkana jedhe; 'Jalqaba yerootti kadhachuun waan barbaachisaa dha.' Akkasumas wanti olaantummaa jalqaba yeroo salaatuu dhuma irratti mul’isu Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam, Abuu Bakrii fi Umar filatanii, yeroo hunda jalqaba yeroo irratti raawwatan, waan ijoo malee homaa hin filanne. Waan ijoo gonkumaa hin dhiisan, yeroo hundumaas jalqaba yeroo irratti kadhatu'. Jedhan; 'Abu Al Walid Al Makki akkasitti Shafi'ii irraa nutti hime'.
Imam Tirmidzi : 160
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي تَفُوتُهُ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُوَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَنَوْفَلِ بْنِ مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ أَيْضًا عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
nutti himeera [Qutaibah] jedhe; nutti himee jira [Al Laits bin Sa’d] [Nafi’] irraa [Ibn Umar] irraa Rasuula sallallaahu aleeyhi wasallam irraa, akkana jedhe: ‘Namoonni salaata waaree boodaa -jamaa’a- dhaban akka namoota maatii fi qabeenya isaanii dhabaniiti’. Abuu Isaa akkana jedhan; 'Hadiisni Ibnu Umar kun hasan sahiidha. Hadiisni kun [Az Zuhriin] [Salim] irraas abbaa isaa [Ibnu Umar] irraa, Rasuula sallallaahu alaihi wasallam irraa odeesse.