Imam Tirmidzi : 141
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ قَالَ الْأَنْصَارِيُّ فَيَمُرُّ النِّسَاءُ مُتَلَفِّفَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِو قَالَ قُتَيْبَةُ مُتَلَفِّعَاتٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَقَيْلَةَ بِنْتِ مَخْرَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَهُ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَسْتَحِبُّونَ التَّغْلِيسَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ
нижеда бицана [Къутайбаца] [Малик бин Анасица] абуна; ва нижеда абуна [Аль Ансарица] абуна; нижеда бицун букӀана [Маън] абуна; нилъеда бицана [Маликица] [ЯхӀя бин СагӀидалдаса] [Амраялдаса] [ГӀайсияталдаса] гьес абуна; 'Аллагьасул Аварагас с.т.гӀ.в., рогьалил как бана, хадуб руччаби ана -рокъоре-'. Аль Ансарица абуна; — Руччаби лъазе кӀолареб хӀалалъ ретӀел ретӀун унел рукӀана. Ва Къутайбаца гьеб рехсолеб букӀуна муталаффифат абураб рагӀигун - ретӀелалъ къан -'. Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда жаниб Ибн ГӀумарил, Анасил ва Къайлах бинт Махрамахил тарихги хъван букӀана». Абу ГӀисаца абуна; ГӀайсиятил хӀадис хӀасан тасдикъаб буго. [Аз Зухрияс] [Урваялдаса] [ГӀайсияталдаса] гьедин бицун буго. Гьеб пикру босун букӀана гӀемерал гӀалимзабаз аварагасул асхӀабзабазда гьоркьоса Абубакар, ГӀумар ва гьезда хадур рукӀарал табигӀиназда гьоркьоса. Гьединаб пикру буго СяфигӀицаги, АхӀмадицаги, ИсхӀакъицаги. Гьезие бокьула рогьалил как базе, жеги бецӀго бугеб мехалъ».
Imam Tirmidzi : 142
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ هُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَسْفِرُوا بِالْفَجْرِ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ لِلْأَجْرِقَالَ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ أَيْضًا عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ وَجَابِرٍ وَبِلَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ الْإِسْفَارَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ مَعْنَى الْإِسْفَارِ أَنْ يَضِحَ الْفَجْرُ فَلَا يُشَكَّ فِيهِ وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ مَعْنَى الْإِسْفَارِ تَأْخِيرُ الصَّلَاةِ
нижеда бицун букӀана [Ханнадица] абуна; бицана нилъеда [ГӀабдаца] - ай Ибн Сулайманица - [МухӀамад бин ИсхӀакъалдаса] [ГӀашим бин ГӀумар бин Къатададаса] [МахӀмуд бин Лабидидаса] [РафигӀ бин Хадижалдаса] гьес абуна; «Дида рагӀана Аллагьасул аварагас абулеб: «Рогьалил как къоялдаса дагьаб кватӀараб мехалъ базе, гьелъ дуе цӀикӀкӀун кири кьезе бугелъул», - ян. Гьес абуна; «[СюгӀбаца] ва [Ац Цаурица] бицана гьаб хӀадис [МухӀамад бин ИсхӀакъидасан]». Гьес абуна; «Гьеб хӀадисги бицана [МухӀамад бин ГӀажланица] [Ашим бин ГӀумар бин КъатадахӀасдасан]». Гьес абуна; — В этом главе также есть история от Абу Барза Аль Аслами и Жабира и Билала. Абу ГӀисаца абуна; Рафи бин Хадижил хӀадис битӀараб ХӀасанил хӀадис ккола. Ва аварагасул асхӀабзабазда гьоркьоса цо гӀалимчи гуро, рогьалил как дагьаб гвангъараб мехалъ балин абураб пикруялда вугев. Гьединаб пикру буго Суфьян Ац Цаурилги. СяфигӀицаги, АхӀмадицаги, ИсхӀакъицаги абуна исфаралъул магӀна бугила рогьалил гвангъараб мех. Исфар кванан как лъугӀилан гьез абичӀолъиялда щаклъи гьечӀо.
Imam Tirmidzi : 143
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا مِنْ أَبِي بَكْرٍ وَلَا مِنْ عُمَرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَخَبَّابٍ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ مِنْ أَجْلِ حَدِيثِهِ الَّذِي رَوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَأَلَ النَّاسَ وَلَهُ مَا يُغْنِيهِ قَالَ يَحْيَى وَرَوَى لَهُ سُفْيَانُ وَزَائِدَةُ وَلَمْ يَرَ يَحْيَى بِحَدِيثِهِ بَأْسًا قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَعْجِيلِ الظُّهْرِ
нижеда бицун букӀана [Ханнад бин Ас Сарица] абураб; нилъеда бицана [Вакиъ] [Суфьянидаса] [ХӀаким бин Джубайридаса] [Ибрагьимидаса] [Ал Асвадидаса] [ГӀайсияталдаса] гьес абуна; — Дида киданиги вихьичӀо къаде как базе гӀедегӀулев чи, Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам гурони, Абубакарги, ГӀумарцин гуревги. Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда руго гьединго Жабир бин ГӀабдуллагьил, Хаббабил, Абу Барзахил, Ибну МасгӀудил, Заид бин Сабитил, Анасил ва Жабир бин Самрахил риваятал». Абу ГӀисаца абуна; ГӀайсиятил хӀадис хӀасаналъул даражаялда буго. Гьеб пикру босана аварагасул асхӀабзабазда гьоркьоса ва гьезда хадур рачӀарал гӀалимзабаз. ГӀали Аль Мадиница абуна; ЯхӀя бин СагӀидица абуна; СюгӀбаца ХӀаким бин Жубайрил хӀакъалъулъ дагӀба бана, гьес Ибн МасгӀудидасан Аварагасул саллаллагьу гӀалайгьи васалламалдасан бицараб хӀадис сабаблъун, гьес абуна: «ГӀадамаздаса гьарулев вугони, гьесие гьел хӀажат гьечӀо......». ЯхӀяца абуна; Софьяница гьеб хӀадис Заидаца бицараб гӀадин бицана, ЯхӀяда гьеб хӀадисалда жаниб щибго къварилъи бихьичӀо, МухӀамадица абуна: гьеб хӀаким бин Джубайридасан Айсияталдаса Аварагасдасан саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам бицана къаде как хех гьабиялъул суалалда хурхун.
Imam Tirmidzi : 144
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَحْسَنُ حَدِيثٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ
нилъеда бицун букӀана [Аль ХӀасан бин ГӀали Аль ХӀулваница] абуна; нижеда лъазабуна [ГӀабдурразакъица] абуна; лъазабуна нижеда [Маъмарида] [Аз Зугьриялдаса] гьес абуна; дида хабар кьуна [Анас бин Маликица] абуна; — Бичасул аварагас бакъ тӀерхьараб мехалъ къаде как бана. Абу ГӀисаца абуна; «Гьаб хӀадис хӀасанаб буго, гьаб хӀадисги гьаб сураталда жаниб бищун лъикӀаб хӀадислъун ккола. Ва гьаб бетӀералда жанибги батула Жабиридасан тарих.
Imam Tirmidzi : 145
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَالْمُغِيرَةِ وَالْقَاسِمِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَسٍ قَالَ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَارَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ تَأْخِيرَ صَلَاةِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا الْإِبْرَادُ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ إِذَا كَانَ مَسْجِدًا يَنْتَابُ أَهْلُهُ مِنْ الْبُعْدِ فَأَمَّا الْمُصَلِّي وَحْدَهُ وَالَّذِي يُصَلِّي فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ فَالَّذِي أُحِبُّ لَهُ أَنْ لَا يُؤَخِّرَ الصَّلَاةَ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى مَنْ ذَهَبَ إِلَى تَأْخِيرِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ هُوَ أَوْلَى وَأَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَأَمَّا مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ أَنَّ الرُّخْصَةَ لِمَنْ يَنْتَابُ مِنْ الْبُعْدِ وَالْمَشَقَّةِ عَلَى النَّاسِ فَإِنَّ فِي حَدِيثِ أَبِي ذَرٍّ مَا يَدُلُّ عَلَى خِلَافِ مَا قَالَ الشَّافِعِيُّ قَالَ أَبُو ذَرٍّ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَذَّنَ بِلَالٌ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ أَبْرِدْ ثُمَّ أَبْرِدْ فَلَوْ كَانَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ لَمْ يَكُنْ لِلْإِبْرَادِ فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ مَعْنًى لِاجْتِمَاعِهِمْ فِي السَّفَرِ وَكَانُوا لَا يَحْتَاجُونَ أَنْ يَنْتَابُوا مِنْ الْبُعْدِ
нижеда абуна [Къутайбаца] абуна; нилъеда [Аль Лайтица] бицана [Ибн Шигьаб] [СагӀид бин Аль Мусайиб] ва [Абу Саламат] [Абу ХӀурайра] гьес абуна; «Аллагьасул аварагас абуна: «Къо цӀакъго багӀараб батани, как базе гьеб квачӀизегӀан чӀа, щай гурелъул багӀараб хинлъи жужахӀалъул жужахӀалъул кьабияздасан букӀуна». Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда гьединго кьун руго Абу СагӀидил, Абу Дзарил, Ибну ГӀумарил, Аль МугӀираялъул, Аль Къасим бин Шофванил инсудаса, Абу Мусадаса, Ибну ГӀаббасидаса ва Анасидаса тарих. Гьес абуна; «Гьеб хӀакъалъулъ ГӀумаридасанги бицун букӀана саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам аварагасдасан, амма гьеб риваятги битӀараб гьечӀо». Абу ГӀисаца абуна; Абу ХӀурайраца кьураб хӀадис хӀасанаб буго. Ва гӀалимзабазул цо къокъаялъ тӀаса бищун букӀана бакъ цӀакъго багӀарараб мехалда къаде как лъугӀизабизе. Гьеб пикруялда руго бин Аль Мубарак, АхӀмад ва ИсхӀакъ. ШафигӀица абуна; — Бакъанида как базе гьава-бакъ квачӀизегӀан чӀезе изну буго мажгиталъ гӀадамал хинлъизарулел ругони – мажгиталде унеб мехалъ – манзил сабаблъун. Жинцаго как балев чиясул яги жиндирго халкъалъул мажгиталда как балев чиясул бицани, дие бокьилаан бакъ цӀакъго багӀарлъун букӀаниги гьес как балеб букӀарабани». Абу ГӀисаца абуна; «Бакъ бухӀараб мехалъ къаде как лъугӀизабулезул, гьеб мехалъ гьеб кӀвар бугеб ва суннаталда рекъараб жо ккола». Сяфияс босараб пикруялъул бицани, бигьалъи рикӀкӀадаб ва захӀматаб гӀумру гьабулел гӀадамазе хъван бугин абураб, цинги Абу-Дзарил хӀадисалда батула Сяфияс абураб жоялъул гӀаксаб рахъ бихьулеб дагӀба. Абу Заррица абуна; «Ниж цо нухалъ саллаллагьу гӀалайгьи васалламгун цадахъ сапаралда рукӀана, хадуб Билалица къаде какие ахӀана, хадуб Аварагас абуна: «Я Билал, чӀа гьеб хӀалуцинегӀан», - ян. ШафигӀил пикруялда рекъон нилъ хьвадани, цинги гьел нухда данделъун рукӀиналъ, рикӀкӀадасан рачӀунел рукӀиналъ гьезие квал-квал гьабизе кколаро, балагьун чӀеялъул пайда гьечӀо».
Imam Tirmidzi : 146
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُهَاجِرٍ أَبِي الْحَسَنِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي سَفَرٍ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ أَبْرِدْ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْرِدْ فِي الظُّهْرِ قَالَ حَتَّى رَأَيْنَا فَيْءَ التُّلُولِ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
нижеда бицун букӀана [МахӀмуд бин ГӀайланица] абуна; нижеда [Абу Давуд Ат Тхаялисида] бицун букӀана гьес абуна; нижее [СюгӀбаца] [МухӀажир Абу Аль ХӀасанидаса] [Заид бин ВахӀбидаса] [Абу Дзаридаса] хабар кьуна; Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам вукӀана сапаралда, гьеб мехалъ гьев вукӀана Билалгун цадахъ, цинги Билалие бокьун букӀана икъамат абизе, гьединлъидал гьес абуна: «ЧӀа, квачизегӀан», - ян, цинги Билалие бокьун букӀана цӀидасан икъамат лъазабизе, гьединлъидал Расулуллагь саллаллагьу гӀалайихӀайти вас пражалам абун букӀана. Абу Заррица абуна; — Нилъеда сипатал рихьизегӀан, — ян ахирги Билалица икъамат гьабуна ва гьес как бана. Гьелдаса хадуб Расулуллагьас абуна: «ХӀакъикъаталдаги, бухӀулеб хинлъи жагьаннамалъул кьабияздасан букӀуна, гьединлъидал как базе гьеб кваназе гьабе», - ян. Абу ГӀисаца абуна; — Гьаб хӀадис хӀасаналъул кьучӀаб буго.
Imam Tirmidzi : 147
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا وَلَمْ يَظْهَرْ الْفَيْءُ مِنْ حُجْرَتِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي أَرْوَى وَجَابِرٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ وَيُرْوَى عَنْ رَافِعٍ أَيْضًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَأْخِيرِ الْعَصْرِ وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةُ وَأَنَسٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْعَصْرِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا وَبِهِ يَقُولُ عَبْدُ اللَّهِ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
нижеда абуна [Къутайбаца] абуна; нилъеда [Ал Лайтица] [Ибн Шигьабалдаса] [Урваялдаса] [ГӀайсияталдаса] бицана, гьес абун букӀанин; «Аллагьасул аварагас цо нухалъ къаде как бана, бакъул нур гьесул рукъалъул нуцӀихъе лъугьунеб мехалъ, гьесул рукъалъул сипат букӀинчӀо». Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда гьединго хъван букӀана Анасилги, Абу Арваялъулги, Жабирилги, РафигӀ бин Хадиджилги тарих». Гьес абуна; «Рафиясдасанги бицун букӀана асралъул как лъугӀизабиялъул хӀакъалъулъ, амма гьеб риваят битӀараб гьечӀо». Абу ГӀисаца абуна; 'Айсиятил хӀадис хӀасан сахӀихӀаб хӀадис буго'. Гьеб пикру тӀаса бищана аварагасул асхӀабзабазда гьоркьоса цо-цо гӀелмиял агьлуяз. Гьезда гьоркьор рукӀана ГӀумар, ГӀабдуллагь бин МасгӀуд, ГӀайсият, Анас ва табигӀиназул сверелалдаса чанго чи, ай асралъул как хехлъизабиялъул хӀакъалъулъ, ва гьез асралъул как лъугӀизе макрухӀ гьабуна. Гьеб пикру гьединго босана ГӀабдуллагь бин Мубаракицаги, СяфигӀицаги, АхӀмадицаги, ИсхӀакъицаги.
Imam Tirmidzi : 148
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فِي دَارِهِ بِالْبَصْرَةِ حِينَ انْصَرَفَ مِنْ الظُّهْرِ وَدَارُهُ بِجَنْبِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ قُومُوا فَصَلُّوا الْعَصْرَ قَالَ فَقُمْنَا فَصَلَّيْنَا فَلَمَّا انْصَرَفْنَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تِلْكَ صَلَاةُ الْمُنَافِقِ يَجْلِسُ يَرْقُبُ الشَّمْسَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَ أَرْبَعًا لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
нижеда бицун букӀана [ГӀали бин ХӀужрица] абуна; [ИсмагӀил бин ЖагӀфарица] [ГӀала бин ГӀабдуррахӀманидаса] бицана, къаде какдаса хадуб, Басраялда бугеб жиндирго резиденциялде [Анас бин Маликгун] дандчӀвазе жаниве лъугьанин, доб мехалъ гьесул рукъ мажгиталъул рахъалда букӀараб мехалъ. Гьес абуна; — ТӀаде вахъа, къаде как базе. Ал ГӀала бин ГӀабдуррахӀманица абуна; — Гьедин ниж тӀаде рахъун как бана, какги бан ниж нахъе ана. Гьес хадуб абуна; «Дида рагӀана Аллагьасул аварагас абулеб: «Гьеб ккола нифакъалъулаб как, бакъалъухъ балагьун гӀодов чӀун, бакъ илбисалъул кӀиябго рохьоб бугеб мехалъ ункъо нухалъ тӀаде вахъун ункъо нухалъ кьабизегӀан, дагьаб гурони Аллагьасул зикру гьабуларо», - ян. Абу ГӀисаца абуна; — Гьаб хӀадис хӀасаналъул кьучӀаб буго.
Imam Tirmidzi : 149
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ أَشَدُّ تَعْجِيلًا لِلْعَصْرِ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِسْمَعِيلَ ابْنِ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ نَحْوَهُ وَوَجَدْتُ فِي كِتَابِي أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَهَذَا أَصَحُّ
нижеда бицун букӀана [ГӀали бин ХӀужрица] абуна; нилъеда бицана [ИсмагӀил ибн Улайяца] [Айюбидаса] [Ибн Абу Авалкадаса] [Умму Саламаялдаса] гьес абун букӀанин; Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам нужедасаги гӀедегӀана къаде как базе. Ва мун гьесдаса цӀикӀкӀун гӀедегӀула аср как базе». Абу ГӀисаца абуна; «Гьеб хӀадисги [ИсмагӀил бин Улайятидасан] [Ибн Журайджидасан] [Ибн Абу Авалкадасан] [Умму Саламаялдасан] гьедин бицана. Дир инсул тӀехьалда дида батана: «Дида [ГӀали бин ХӀужрида] [ИсмагӀил бин Ибрагьимидасан] [Ибн Журайджидасан] бицана, нижеда [Бисир бин МугӀаз Ал Башрида] бицана, гьес абуна; нилъее [ИсмагӀил бин Улайятица] [Ибн Журайджидаса] гьаб санадгун бицунеб букӀана, хӀадисалда бугеб гӀадин. Ва гьеб цӀикӀкӀун унго-унгояб жо ккола'.
Imam Tirmidzi : 150
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَتَوَارَتْ بِالْحِجَابِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالصُّنَابِحِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ الْعَبَّاسِ قَدْ رُوِيَ مَوْقُوفًا عَنْهُ وَهُوَ أَصَحُّ وَالصُّنَابِحِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ صَاحِبُ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ اخْتَارُوا تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا حَتَّى قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ لِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ إِلَّا وَقْتٌ وَاحِدٌ وَذَهَبُوا إِلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ صَلَّى بِهِ جِبْرِيلُ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ
нижеда абуна [Къутайбаца] абуна; нилъеда [ХӀатим бин ИсмагӀилица] [Язид бин Абу Убайдидаса] [Салама бин Аль Акваъ] бицана гьес абуна; — Аварагас магӀарул как бана бакъ тӀерхьун, бихьулареб мехалъ. Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда руго гьединго Жабир Аш Шунабигьил, Язид бин Халидил, Анасил, РафигӀ бин Хадиджил, Абу Аюбил, Умму ХӀабибаялъул, ГӀаббас бин ГӀабдул МутӀалибил ва Ибну ГӀаббасил риваятал. ГӀаббасил хӀадис гьесдасан маукъуфияб къагӀидаялъ бицунеб буго, гьебги цӀикӀкӀун ритӀухъаблъун ккола. Гьеб заманалда жаниб Аш ШунабихӀида киданиги рагӀичӀо аварагасдасан саллаллагьу гӀалайгьи васаллам, гьев вукӀана Абубакарил гьудул Радлиаллагьу ангьу. Абу ГӀисаца абуна; Салама бин Аль Акваялъул хӀадис хӀасанаблъун ккола, гьеб ккола гӀемерисел гӀалимзабаз Аварагасул асхӀабзабазда гьоркьоса ва гьезда хадур табигӀиназда гьоркьоса росарал гӀемерисел гӀалимзабаз босараб пикру. Гьез тӀаса бищана магӀарул как хехлъизабизе ва гьеб лъугӀизе как базе. Цо-цо гӀелмиял экспертаз «Магърибалъул какил цо заман гурони букӀунаро» ян абизегӀан. Гьез мутӀигӀлъи гьабула Жибрилица нухмалъи гьабулеб мехалда аварагасул хӀадисалда. Ва гьеб ккола Ибн Аль Мубаракицаги СяфигӀицаги босараб пикру.
Imam Tirmidzi : 151
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَأَنَا أَعْلَمُ النَّاسِ بِوَقْتِ هَذِهِ الصَّلَاةِ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا لِسُقُوطِ الْقَمَرِ لِثَالِثَةٍحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ هُشَيْمٌ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ وَحَدِيثُ أَبِي عَوَانَةَ أَصَحُّ عِنْدَنَا لِأَنَّ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ رَوَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ نَحْوَ رِوَايَةِ أَبِي عَوَانَةَ
нилъеда бицун букӀана [МухӀамад бин ГӀабдул Малик бин Абу Асы Сяварибица] абуна; нилъеда [Абу Аванахица] [Абу Бисир] [Басир бин Сабит] [ХӀабиб бин Салим] [Ан Нуъман бин Басир] бицана гьес абуна; «Дун вуго гьаб какил заман бищунго лъикӀ лъалев чи, Расулюллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламалъ гьаб как бана лъабабилеб сордоялъ моцӀ тӀерхьун хадуб». Нилъеда бицун букӀана [Абубакар МухӀамад бин Абаница] абун; нилъеда [ГӀабдуррахӀман бин Магьдица] [Абу Аванахидасан] хӀадисалда бугеб гӀадин гьаб санадгун бицунеб букӀана. Абу ГӀисаца абуна; ' [ХӀусиямица] гьаб хӀадис [Абу Бисиридасан] [ХӀабиб бин Салимидасан] [Ан Нуъман бин Басиридасан] бицана. Амма ХӀусяимица гьеб тарихалда рехсон гьечӀо Басир бин Сабит абураб цӀар. Ва нижер пикруялда Абу Аванахил хӀадис цӀикӀкӀун битӀараблъун ккола, щай гурелъул [Язид бин Гьаруница] гьеб [СюгӀбаялдасан] [Абу Бисиридаса] Абу Аванахил тарих гӀадин бицана.
Imam Tirmidzi : 152
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُؤَخِّرُوا الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ أَوْ نِصْفِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ رَأَوْا تَأْخِيرَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
нижеда бицун букӀана [Ханнадица] абуна; нилъеда бицана [ГӀабдаца] [ГӀубайдуллагь бин ГӀумаридаса] [СагӀид Аль Макбуридаса] [Абу ХӀурайраялдаса] гьес абуна; «Аллагьасул Аварагас абуна: «Дир халкъалда тӀад гьеб къварилъи букӀинчӀебани, дица унго-унголъунги амру гьабилаан къаси как лъабабилеб яги сордо бащалъараб мехалъ лъугӀизабизе», - ян. Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда руго гьединго Жабир бин Самрахил, Жабир бин ГӀабдуллагьил, Абу Барзахил, Ибн ГӀаббасил, Абу СагӀид Аль Худриялъул, Заид бин Халидил ва Ибну ГӀумарил риваяталги». Абу ГӀисаца абуна; — Абу ХӀурайраца гьабураб гьаб хӀадис хӀасанаб буго. Гьеб пикру тӀасабищула гӀемерисел гӀалимзабаз Аварагасул асхӀабзабазда гьоркьоса с.т.гӀ.в., табигӀиназда ва гьел гурел цогидазда гьоркьоса. Гьез дагӀба балеб букӀуна ахирисеб къаси как лъугӀизаби -буюрухъ- бугин. Гьеб пикру АхӀмадицаги ИсхӀакъицаги босана.
Imam Tirmidzi : 153
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ قَالَ أَحْمَدُ وَحَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ هُوَ الْمُهَلَّبِيُّ وَإِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ جَمِيعًا عَنْ عَوْفٍ عَنْ سَيَّارِ بْنِ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي بَرْزَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ النَّوْمَ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَكْثَرُ الْأَحَادِيثِ عَلَى الْكَرَاهِيَةِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ فِي النَّوْمِ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ فِي رَمَضَانَ وَسَيَّارُ بْنُ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ
нижеда бицун букӀана [АхӀмад бин Маниъ] абуна; нижеда бицун букӀана [ХӀусяимица] абуна; лъазабуна нижеда [Ауф]. [АхӀмадица] абуна; Ва нилъеда [ГӀаббад бин ГӀаббадида] -ай Аль-МухӀаллабида- ва [ИсмагӀил бин Улайятица] бицана [Ауф] [Сайяр бин Салама] -гьев вуго Абу Аль Минхал Ар Рияхи-, [Абу Барза], гьес абуна; — Аварагасе саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам бокьулароан гӀишаталда цебеги гьелдаса хадубги кьижизе». Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда гьединго хъван букӀана ГӀайсиятидаса, ГӀабдуллагь бин МасгӀудидаса ва Анасдаса тарихги. Абу ГӀисаца абуна; Абу БарзахӀил хӀадис хӀасанаб буго. ГӀемерисел гӀалимзабаз масъала лъола Ишаялда цебе кьижизе ва хадуб кӀалъазе, цогидаз бигьалъи гьабула. Ва ГӀабдуллагь бин Аль Мубаракица абуна; — ГӀемерисел хӀадисаз бихьизабулеб буго гьеб къабул гьабизе бегьулареблъи. Гьезул цо-цояз Рамазан моцӀалда кьижизе каказда цебе кьижизе бегьулеблъиялъул рахъалъ хӀеренлъи кьолеб букӀаниги. Ва Сайяр бин Саламах ккола Абу Аль Минхал Ар Рияхиъ.
Imam Tirmidzi : 154
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمُرُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا مَعَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَوْسِ بْنِ حُذَيْفَةَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ جُعْفِيٍّ يُقَالُ لَهُ قَيْسٌ أَوْ ابْنُ قَيْسٍ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ فِي قِصَّةٍ طَوِيلَةٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي السَّمَرِ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَكَرِهَ قَوْمٌ مِنْهُمْ السَّمَرَ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ فِي مَعْنَى الْعِلْمِ وَمَا لَا بُدَّ مِنْهُ مِنْ الْحَوَائِجِ وَأَكْثَرُ الْحَدِيثِ عَلَى الرُّخْصَةِ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا سَمَرَ إِلَّا لِمُصَلٍّ أَوْ مُسَافِرٍ
нижеда бицун букӀана [АхӀмад бин Маниъ] абуна; бицана нилъеда [Абу МугӀавияца] [Ал Аъмасидаса] [Ибрагьимидаса] [Алкъамаялдаса] [ГӀумар бин Аль Хатсхабалдаса] гьес абуна; — Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам цо нухалъ Абубакарилгун бусурбабазул къварилъабазда хурхун гара-чӀвари гьабуна, дун гьезул кӀияздаго цадахъ вукӀаго. Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда гьединго хъван букӀана ГӀабдуллагь бин Амру, Амру бин ХӀудзайфа ва Имран бин ХӀушайнил тарихги». Абу ГӀисаца абуна; ГӀумарил хӀадис хӀасанаб буго. [Ал ХӀасан бин ГӀубайдуллагьица] [Алкъамаялдаса] [Ибрагьимидасан] [Алкъамаялдаса] [Ибрагьимидасан] [ГӀумар] аварагасдасан [Къаис яги Ибн Къаис] абулев ЖугӀфиялдаса чиясдасан бицана гьаб хӀадис, гьеб хӀадис халатаб хабаралда жанибги бугин. Аварагасул асхӀабзабазда гьоркьоса гӀалимзабазулги, табигӀинзабазулги, гьездаса хадуб къануналда тӀасан дагӀба бахъарал гӀадамазулги ахирияб къаси какдаса хадуб гара-чӀвари ккана. Гьезул цояз къаси какдаса хадуб гара-чӀвари гьабизе биччаларо, цогидаз бигьалъи кьола гьеб жеги гӀелмуялъул коридоралда, яги кӀвар бугеб хӀажалъиялда батани. Ва гӀемерисел хӀадисаз гьеб бигьалъи кьолеб бугин». Аварагасдасан бицунеб буго, гьес абуна: «Какалда ругел яги сапаразда ругел гӀадамазе гурони, кӀалъазе бегьуларо», - ян.
Imam Tirmidzi : 155
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ غَنَّامٍ عَنْ عَمَّتِهِ أُمِّ فَرْوَةَ وَكَانَتْ مِمَّنْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِأَوَّلِ وَقْتِهَا
нилъеда бицун букӀана [Абу ГӀаммар Аль ХӀусен бин ХӀурайцица] абуна; нилъеда [Аль Фадлл бин Мусаца] [ГӀабдуллагь бин ГӀумар Аль ГӀумаридаса] [Ал Къасим бин Гъаннамалдаса] жиндирго имгӀалалдаса [Умму Фарвах] - ва гьей йикӀана Аварагасда саллаллагьу гӀалайгьи васаллам байгӀат гьабурал гӀадамазул цояй - гьес абураб; — Цо нухалъ Аварагасда гьикъун букӀана: «Бищунго аслияб гӀамал щиб?» гьес жаваб кьуна: «Заманалъул байбихьуда дугӀа гьабе», - ян.
Imam Tirmidzi : 156
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عَلِيُّ ثَلَاثٌ لَا تُؤَخِّرْهَا الصَّلَاةُ إِذَا آنَتْ وَالْجَنَازَةُ إِذَا حَضَرَتْ وَالْأَيِّمُ إِذَا وَجَدْتَ لَهَا كُفْئًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ
нижеда абуна [Къутайбаца] абуна; нилъеда бицунеб букӀана [ГӀабдуллагь бин ВахӀбица] [СагӀид бин ГӀабдуллагь АльДжугьанидаса] [МухӀамад бин ГӀумар бин ГӀали бин Абу ТӀалибидаса] [жиндирго инсудаса] [ГӀали бин Абу ТӀалибидаса], Аварагас саллаллагьу гӀалайхӀи васаллам цо нухалъ гьесда абун букӀана: «КӀвар кьезе ккола лъабго жоялде, дугӀа гьабизе кколаро, гьеб щун бугин ва -росасе- росасе ине- росасе ун йигин нужеда гьеб рекъараблъун бихьани-'. Абу ГӀисаца абуна; — Гьаб хӀадис гъариб хӀасаналъул даражаялъул бугин.
Imam Tirmidzi : 157
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمَدَنِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ رِضْوَانُ اللَّهِ وَالْوَقْتُ الْآخِرُ عَفْوُ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ فَرْوَةَ لَا يُرْوَى إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَاضْطَرَبُوا عَنْهُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَهُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Нижеда бицана [АхӀмад бин Маниъ] абуна; нилъеда бицана [Якъуб бин Аль Валид Аль Маданица] [ГӀабдуллагь бин ГӀумаридаса] [Нафиъ] [Ибну ГӀумаралдаса] гьес абуна; Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллям сказал; «Аллагьасул баракат какил заманалъул байбихьуда букӀуна, Аллагьасул тӀаса лъугьин заманалъул ахиралда букӀуна». Абу ГӀисаца абуна; «Гьеб хӀадис гӀарибалъул даражаялъул бугин, Ибн ГӀаббасил гьудулалъги Аварагасдасан бицунеб бугин гьедин». Абу ГӀисаца абуна; «Гьаб бетӀералда руго гьединго ГӀалицаги, Ибн ГӀумарицаги, ГӀайсиятицаги, Ибн МасгӀудицаги рицунел хӀадисал. Абу ГӀисаца абуна; Умму ФарвахӀил хӀадис бицунеб букӀинчӀо ГӀабдуллагь бин ГӀумар Аль ГӀумарил хӀадисалдасан гурони, гьеб мехалъ гьев - ГӀабдуллагь бин ГӀумар Аль ГӀумари - хӀадисалъул гӀалимзабазул пикруялда рекъон загӀипав чи вукӀана, гьесдасан хӀадис бицарал риваятчагӀаз хӀалбихьана ИдлтӀираб - цоцада гьоркьоб гӀемераб дандеккунгутӀи, гьениб - букӀана гӀемераб дандеккунгутӀи. Имам ЯхӀя бин СагӀидица гьесул рекӀехъе лъазабиялда хурхун комментариял гьарун руго'.
Imam Tirmidzi : 158
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِابْنِ مَسْعُودٍ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْمَسْعُودِيُّ وَشُعْبَةُ وَسُلَيْمَانُ هُوَ أَبُو إِسْحَقَ الشَّيْبَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ هَذَا الْحَدِيثَ
нижеда абуна [Къутайбаца] абуна; нилъеда бицана [Марван бин МугӀавия Аль Фазарияс] [Абу Яъфуралдаса] [Ал Валид бин Аль Айзаридаса] [Абу ГӀамру Асы Сяйбанидаса] цо чияс [Ибн МасгӀудида] абун букӀанин: «Бищунго кӀвар бугеб гӀамал щиб?» гьес абуна; — Дица цо нухалъ Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламалда гьикъана гьеб хӀакъалъулъ, гьединлъидал гьес жаваб кьуна: «Заманалда рекъон дугӀа гьабе», - ян, дица нахъеги гьикъана: «Я Расулуллагь, цинги тӀокӀаб щиб?» Гьес жаваб кьуна: «Эбел-инсуе лъикӀлъи гьабе», - ян дица нахъеги гьикъана: «Я Аллагьасул Расул, цинги тӀокӀаб щиб?» гьес жаваб кьуна: «Аллагьасул нухда жигьад гьабуна», - ян. Абу ГӀисаца абуна; — Гьаб хӀадис хӀасанияб буго. Ва гьеб хӀадис бицана [Аль МасгӀудица] ва [СюгӀбаца] ва [Сулайманица] - ай Абу ИсхӀакъ Асы Сяйбаница - ва цогидазги [Аль Валид бин Аль Айзарица]'.
Imam Tirmidzi : 159
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً لِوَقْتِهَا الْآخِرِ مَرَّتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَالْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ وَمِمَّا يَدُلُّ عَلَى فَضْلِ أَوَّلِ الْوَقْتِ عَلَى آخِرِهِ اخْتِيَارُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَلَمْ يَكُونُوا يَخْتَارُونَ إِلَّا مَا هُوَ أَفْضَلُ وَلَمْ يَكُونُوا يَدَعُونَ الْفَضْلَ وَكَانُوا يُصَلُّونَ فِي أَوَّلِ الْوَقْتِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ عَنْ الشَّافِعِيِّ
нижеда абуна [Къутайбаца] абуна; нилъеда бицана [Аль Лайтс] [Халид бин Язидидаса] [СагӀид бин Абу Билалидаса] [ИсхӀакъ бин ГӀумар] [ГӀайсияталдаса] гьес абуна; «Аллагьасул аварагас киданиги жиндирго заманалъул ахиралда тӀатӀалаго кӀиго нухалъ как балеб букӀинчӀо, Аллагьас гьев чӀвазегӀан». Абу ГӀисаца абуна; — Гьаб хӀадис, жиндир даражаби хӀавеан гӀарибги санадги гьоркьоса къотӀичӀого рукӀунареб. ШафигӀица абуна; — Заманалъул байбихьуда как базе кӀвар бугеб жо ккола. Ва заманалъул байбихьуда как баялъул ахиралдаса тӀокӀлъи бихьулеб жо ккола Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам, Абубакар ва ГӀумарица гьеб тӀаса бищи, гьез кидаго заманалъул байбихьуда гьабулеб букӀана гьеб, аслияб жо гурони гьез тӀаса бищичӀо. Аслияб жо гьез киданиги рехун толаро, заманалъул байбихьуда кидаго как балеб букӀуна». Гьес абуна; «Абу Аль Валид Аль Маккица нижеда ШафигӀидасан гьедин бицана».
Imam Tirmidzi : 160
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي تَفُوتُهُ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُوَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَنَوْفَلِ بْنِ مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ أَيْضًا عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
нижеда абуна [Къутайбаца] абуна; нилъеда бицана [Аль-Лейтс бин СагӀдица] [НафигӀ] [Ибн ГӀумар] аварагасдасан, гьес абуна: «Къаде как -жамагӀат- лъугӀарал гӀадамал хъизан-лъималалдаса ва мал-мулкалдаса махӀрумлъарал гӀадамал гӀадин руго». Абу ГӀисаца абуна; — Ибн ГӀумарил гьаб хӀадис хӀасанаблъун ккола. Гьеб хӀадисги [Аз Зугьрица] бицана [Салимидасан] жиндирго инсудасан [Ибну ГӀумаридасан], Аварагасдасан саллаллагьу гӀалайгьи васалламалдасан.