Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 121
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ شَيْئًا مِنْ الْقُرْآنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْجُنُبُ وَلَا الْحَائِضُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْئًا إِلَّا طَرَفَ الْآيَةِ وَالْحَرْفَ وَنَحْوَ ذَلِكَ وَرَخَّصُوا لِلْجُنُبِ وَالْحَائِضِ فِي التَّسْبِيحِ وَالتَّهْلِيلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ إِنَّ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ يَرْوِي عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ أَحَادِيثَ مَنَاكِيرَ كَأَنَّهُ ضَعَّفَ رِوَايَتَهُ عَنْهُمْ فِيمَا يَنْفَرِدُ بِهِ وَقَالَ إِنَّمَا حَدِيثُ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ عَنْ أَهْلِ الشَّأْمِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ أَصْلَحُ مِنْ بَقِيَّةَ وَلِبَقِيَّةَ أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ عَنْ الثِّقَاتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ ذَلِكَ
[Алӣ ибни Ҳуҷр] ва [Ҳасан ибни Арафа] ба мо гуфт; ки [Исмоил ибни Айёсӣ] аз [Мусо ибни Уқба] аз [Нофиъ]] аз [Ибни Умар] аз Паёмбар (с) фармудаанд: «Занони ҳайз ва ҷунуб набояд аз Қуръон чизе бихонанд». Гуфт; «Дар ин боб низ ҳадиси ҳазрати Алӣ омадааст». Абу Исо гуфт; «Мо аз ҳадиси Ибни Умар хабар надорем, магар аз ҳадиси Исмоил ибни Айёсӣ, аз Мусо ибни Уқба, аз Нофиъ, аз Ибни Умар ва аз Паёмбар (с) фармуданд: «Ҷунуб ва зани ҳайздор набояд Қуръон бихонад». Ин ақидаи аксари уламо аз саҳобагони Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам), табиъин ва баъд аз онҳо ба мисли Суфён Атс Соврӣ, ибни Муборак, Сёфиъӣ, Аҳмад ва Исҳоқ аст. Мегӯянд: «Ба занони ҳайз ва ҷунуб иҷозат нест, ки аз Қуръон чизе бихонанд, магар поёни оят ё як ҳарф ва монанди инҳо. Аммо барои хондани тасбиҳи «Субҳаналлоҳ» ва «Ла илаҳа иллаллоҳ» барои аҳли ҷунуб ва занони ҳайз роҳат медиҳанд. Абу Исо гуфт; «Ман Муҳаммад ибни Исмоилро шунидам, ки мегуфт; «Дарҳақиқат, Исмоил ибни Айёсӣ аз аҳли Ҳиҷоз ва мардуми Ироқ ҳадисҳои зиёди бад ривоят кардааст, ба назар мерасад, ки таърихи Исмоил ибни Айёсиро аз онҳо заиф кардааст, агар танҳо бигӯяд». Гуфт; «Аммо ҳадиси Исмоил ибни Айёсӣ аз аҳли Сурия аст». Аҳмад ибни Ҳамбал гуфт; «Исмоил ибни Айёсӣ беҳтар аз Боқия аст, зеро Боқия ҳадисҳои бадие дорад, ки аз аҳли сиққӣ ривоят мекунад, ки ба онҳо бовар кардан мумкин аст». Абу Исо гуфт; Аҳмад ибни Ҳасан ба ман қиссае нақл кард, гуфт: «Аҳмад ибн Ҳамбалнинг шундай деганини эшитганман».
Hadith
Imam Tirmidzi : 122
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مِنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حِضْتُ يَأْمُرُنِي أَنْ أَتَّزِرَ ثُمَّ يُبَاشِرُنِيقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ба мо гуфт [Бандар] гуфт; ба мо [Абдурраҳмон ибни Маҳдӣ] аз [Суфён] аз [Мансур] аз [Иброҳим] аз [Асвад] аз [Оиша] гуфт; «Ҳангоме ки ҳайз будам, Расули Худо (с) ба ман фармон дод, ки матоъ бипӯшам, сипас маро сила кард». Гуфт; «Дар ин боб низ аз Умми Салама ва Маймуна ривоят аст». Абу Исо гуфт; Ҳадиси Оиша саҳеҳ аст. Ин ақидаи бисёре аз уламо аз саҳобагони Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи) ва табиъин аст. Ин ақидаро Сёфиъӣ, Аҳмад ва Исҳоқ низ бар ӯҳда доранд.
Hadith
Imam Tirmidzi : 123
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَرَامِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ فَقَالَ وَاكِلْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَمْ يَرَوْا بِمُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ بَأْسًا وَاخْتَلَفُوا فِي فَضْلِ وَضُوئِهَا فَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ فَضْلَ طَهُورِهَا
ба мо [Аббоси Анбарї] ва [Муњаммад ибни Абдулаъло] хабар дод, ки гуфтанд; ба мо хабар дод [Абдурраҳмон ибни Маҳдӣ] гуфт; ба мо [Муъовия ибни Солеҳ] аз [Алъаъ ибни Ҳорис] аз [Ҳаром ибни Муъовия] аз амакаш [Абдуллоҳ ибни Саъд] гуфт; Аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) дар бораи хӯрокхӯрӣ бо занони ҳайз пурсидам, фармуд: «Бо ӯ бихӯред». Гуфт; Дар ин боб таърихи Оиша ва Анас низ омадааст. Абу Исо гуфт; «Абдуллоҳ ибни Саъд ривоят кардааст, ки ин ҳадиси ҳасани ғариб аст. Ин ақидаи аксари коршиносони илмӣ аст, онҳо бар ин назаранд, ки якҷоя бо занони ҳайз хӯрдан ҳеҷ гуноҳе надорад. Аммо дар мавриди боқимондаи оби таҳорат ихтилоф карданд, баъзе осонтар ва баъзе бадтар карданд».
Hadith
Imam Tirmidzi : 124
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ ثابِتِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَقَالَتْ لِي عَائِشَةُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَتْ قُلْتُ إِنِّي حَائِضٌ قَالَ إِنَّ حَيْضَتَكِ لَيْسَتْ فِي يَدِكِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا فِي ذَلِكَ بِأَنْ لَا بَأْسَ أَنْ تَتَنَاوَلَ الْحَائِضُ شَيْئًا مِنْ الْمَسْجِدِ
ба мо хабар дод [Қутайба] гуфт; ба мо [Убайда ибни Ҳумайд] аз [Аъмосӣ] аз [Собит ибни Убайд] аз [Алқосим ибни Муҳаммад] гуфт; Оиша (р) ба ман гуфт: «Рӯзе Расули Худо (с) ба ман фармуд: «Аз масҷид як матои хурде бигир». 'Баъд гуфтам; Гуфт: «Ҳайз дидаам, ки хуни ҳайз дар дасти туст». Гуфт; «Дар ин боб низ таърих аз Ибни Умар ва Абу Ҳурайра омадааст». Абу Исо гуфт; Ҳадиси Оиша саҳеҳ аст. Ин ақидаи аксари олимон аст ва мо аз ихтилофи онҳо дар ин бора огоҳ нестем. Яъне, занони ҳайз аз дохили масҷид чизе бигиранд».
Hadith
Imam Tirmidzi : 125
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَبَهْزُ بْنُ أَسَدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَادُ بْنُ سَلَمَةِ عَنْ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا أَوْ امْرَأَةً فِي دُبُرِهَا أَوْ كَاهِنًا فَقَدْ كَفَرَ بِمَا أُنْزِلَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى لَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى التَّغْلِيظِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا فَلْيَتَصَدَّقْ بِدِينَارٍ فَلَوْ كَانَ إِتْيَانُ الْحَائِضِ كُفْرًا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ بِالْكَفَّارَةِ وَضَعَّفَ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ وَأَبُو تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ اسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ
ба мо гуфт [Бандар] гуфт; ба мо [Яҳё ибни Саъид] ва [Абдурраҳмон ибни Маҳдӣ] ва [Баҳз ибни Асад] гуфтанд. ба мо [Ҳаммад ибни Салама] аз [Ҳокими Атсром] аз [Абу Тамима ал-Ҳуҷаймӣ] аз [Абу Ҳурайра] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи) ривоят кардааст, ки фармуд: "Ҳар кӣ бо зани ҳайз ҳамбистарӣ кунад ё бо зане аз мақъад ҳамхоба шавад, ё он чиро дар шаъман нозил кардааст, ё ба Муҳаммад (шаъман) нозил шудааст. алейҳи ва саллам. Абу Исо гуфт; “Мо ин ҳадисро намедонем, магар аз ҳадиси Ҳаким Атсром, аз Абу Тамима Ҳуҷамӣ ва аз Абуҳурайра. Ва ба эътиқоди олимон, танҳо маънои ин ҳадис бори гарон аст. Аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) ривоят аст, ки фармуданд: «Ҳар кӣ ба назди зани ҳайздор наздик шавад, бо як динор садақа диҳад». Агар ба назди зане, ки ҳайз дорад, куфр бошад, ба ӯ амр намешавад, ки садақа ба сифати кафорааш диҳад! Аммо Мухаммад ин хадисро аз чихати санодиаш заиф кардааст. Ва номи Абу Тамима ал-Хуҷаймӣ Сориф ибни Муҷалид аст.
Hadith
Imam Tirmidzi : 126
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجُلِ يَقَعُ عَلَى امْرَأَتِهِ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ يَتَصَدَّقُ بِنِصْفِ دِينَارٍ
[Алӣ ибни Ҳуҷр] ба мо гуфт; ба мо [Шарик] аз [Хушайм] аз [Миксом] аз [Ибни Аббос] аз Паёмбар (с) дар бораи марде, ки назди занаш дар вакти хайз омада буд, ривоят кардааст, фармуд: «Касе, ки назди зани худ, ки нифос дорад, биёяд, бо ним динор ба вай садақа кунад».
Hadith
Imam Tirmidzi : 127
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ دَمًا أَحْمَرَ فَدِينَارٌ وَإِذَا كَانَ دَمًا أَصْفَرَ فَنِصْفُ دِينَارٍقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْكَفَّارَةِ فِي إِتْيَانِ الْحَائِضِ قَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ مَوْقُوفًا وَمَرْفُوعًا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ يَسْتَغْفِرُ رَبَّهُ وَلَا كَفَّارَةَ عَلَيْهِ وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ قَوْلِ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ بَعْضِ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَإِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ عُلَمَاءِ الْأَمْصَارِ
ба мо хабар дод [Хусайн ибни Ҳурайт] гуфт; [Фадл ибни Мӯсо] аз [Абу Ҳамза Ас Сукарӣ] аз [Абдулкарим] аз [Ибни Аббос] аз [Ибни Аббос] аз Паёмбар (с) ривоят кардааст, ки фармуд: Агар хун сурх бошад, ҷарима як динор ва агар зард бошад, ним динор аст. Абу Исо гуфт; «Ҳадисе, ки дар бораи ҷаримаи алоқаи ҷинсӣ бо занони ҳайздор сухан меравад, аз Ибни Аббос бо таърихи мавқуф ва марфу ривоят шудааст». Инро баъзе олимон мегӯянд. Ва ин ақидаро Аҳмад ва Исҳоқ низ гирифтаанд. ибни Муборак гуфт; «Аз Парвардигораш узр бихоҳад ва кафора нест». Ибни Муборакнинг бу каби сўзларини Саъид ибн Жубайр ва Иброҳим ан Наҳоий каби табиъий уламолар ҳам ривоят қилганлар. Ва ин аст, ки аксари уламои ҷаҳон мегӯянд.
Hadith
Imam Tirmidzi : 128
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الثَّوْبِ يُصِيبُهُ الدَّمُ مِنْ الْحَيْضَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُتِّيهِ ثُمَّ اقْرُصِيهِ بِالْمَاءِ ثُمَّ رُشِّيهِ وَصَلِّي فِيهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ قَيْسِ بْنتِ مِحْصَنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَسْمَاءَ فِي غَسْلِ الدَّمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الدَّمِ يَكُونُ عَلَى الثَّوْبِ فَيُصَلِّي فِيهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِذَا كَانَ الدَّمُ مِقْدَارَ الدِّرْهَمِ فَلَمْ يَغْسِلْهُ وَصَلَّى فِيهِ أَعَادَ الصَّلَاةَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ الدَّمُ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَلَمْ يُوجِبْ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ وَإِنْ كَانَ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ يَجِبُ عَلَيْهِ الْغَسْلُ وَإِنْ كَانَ أَقَلَّ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَشَدَّدَ فِي ذَلِكَ
[Ибни Абу Умар] ба мо гуфт; ба мо [Суфён ибни Уяйна] аз [Ҳисём ибни Урва] аз [Фотима бинти Ал Мундзир] аз [Асмо бинти Абубакр] гуфт; Зане аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) дар бораи либосе, ки ба хуни ҳайз олуда шудааст, пурсид? Сипас Расули Худо (с) дар ҷавоб фармуданд: «Матоъро масҳ кун, сипас тар кун ва бо об бишӯй ва баъд бо он намоз бихон». Гуфт; «Дар ин боб низ аз Абуҳурайра ва Умми Қайс бинти Миҳшон ривоят аст». Абу Исо гуфт; «Ҳадиси Асмо дар бораи шустани хуни ҳайз ҳасан саҳеҳ аст». Уламо дар бораи хуне, ки ба матоъ ворид мешавад ва пеш аз шустан барои намоз гузошта мешавад, андешаҳои мухталиф доранд. Бархе аз уламои табиъин гуфтаанд; «Агар хун ба андозаи як дирҳам бошад ва онро пеш аз шустани он бимолад, бояд намозашро дубора бихонад». Дар ҳоле ки баъзеи дигар мегуфтанд; «Агар хун аз андозаи як дирҳам зиёдтар бошад, намозро дубора бихонад». Ин ақидаро Суфён Атс Тсаури ва бин Ал-Муборак доранд. Аммо бархе аз уламои дигар аз табиъин ва афроди дигар хондани намозро воҷиб намедонанд, ҳарчанд хун аз дирҳам зиёдтар аст. Ин ақидаро Аҳмад ва Исҳоқ доранд. Шофеъӣ гуфт; «Ҳатто хунаш аз андозаи як дирҳам камтар бошад ҳам, бояд онро бишӯед». Ва Ӯ ба он часпид».
Hadith
Imam Tirmidzi : 129
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ أَبُو بَدْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْكَانَتْ النُّفَسَاءُ تَجْلِسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا فَكُنَّا نَطْلِي وُجُوهَنَا بِالْوَرْسِ مِنْ الْكَلَفِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَاسْمُ أَبِي سَهْلٍ كَثِيرُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى ثِقَةٌ وَأَبُو سَهْلٍ ثِقَةٌ وَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى أَنَّ النُّفَسَاءَ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا إِلَّا أَنْ تَرَى الطُّهْرَ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ فَإِنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَيُرْوَى عَنْ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ خَمْسِينَ يَوْمًا إِذَا لَمْ تَرَ الطُّهْرَ وَيُرْوَى عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيِّ سِتِّينَ يَوْمًا
ба мо гуфт (Нашр ибни Алии Ҷаҳдламӣ) гуфт; ба мо [Суҷаъ ибни Валид Абу Бадр] аз [Алӣ ибни Абдулаъло] аз [Абу Саҳл] аз [Мусса Ал Аздия] аз [Умму Салама] гуфт; «Дар замони Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам заноне, ки нав таваллуд карда буданд, чиҳил рӯз сукут менишаст, мо ба сабаби ранги сиёҳ рӯйамонро бо сано – як навъ гиёҳ ранг мекардем». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадиси ғариб аст, мо онро ҷуз аз ҳадиси Абусаҳл ва аз Муссаи Аздия аз Умми Салама намедонем». Ва номи Абусахл Касир ибни Зиёд аст. Дар ин маврид Муҳаммад ибни Исмоил гуфт; Алӣ ибни Абдулаъло ва Абусаҳл шахсони боэътимоданд. Ва Муҳаммад ин ҳадисро ҷуз аз ҳадиси Абусаҳл намедонист. Уламо ба ин иттифоқ афтодаанд, ки асҳоби Паёмбар (с), табиъин ва касоне, ки баъд аз онҳо ҳастанд, иттифоқ кардаанд, ки зане, ки таваллуд кардааст, метавонад чиҳил рӯз намозро тарк кунад, магар ин ки пеш аз он пок шуда бошад, пас бояд ғусл кунад ва намоз бихонад. Агар пас аз чиҳил рӯз хун бинад, баъзе уламо мегӯянд; «Пас аз чиҳил рӯз намозро тарк накунад». Чунин аст ақидаи аксари фақиҳе, аз қабили Суфён Атс Саврӣ, ибни Муборак, Сёфиъӣ, Аҳмад ва Исҳоқ. Ва аз Ҳасани Башри низ ривоят шудааст, гуфт: «Дарҳақиқат, зане, ки таваллуд кардааст, агар пок будани худро набинад, панҷоҳ рӯз намоз намехонад». Ва аз Ато ибни Абу Рабох ва Аш Сяъби низ ривоят шудааст; яъне шаст рӯз».
Hadith
Imam Tirmidzi : 130
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ أَنْ لَا بَأْسَ أَنْ يَعُودَ قَبْلَ أَنْ يَتَوَضَّأَ وَقَدْ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ هَذَا عَنْ سُفْيَانَ فَقَالَ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ أَنَسٍ وَأَبُو عُرْوَةَ هُوَ مَعْمَرُ بْنُ رَاشِدٍ وَأَبُو الْخَطَّابِ قَتَادَةُ بْنُ دِعَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ وَهُوَ خَطَأٌ وَالصَّحِيحُ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ
ба мо гуфт [Бандар Муҳаммад ибни Бассиёр] гуфт; [Абу Аҳмад] ба мо гуфт; ба мо [Суфён] аз [Маъмар] аз [Қатода] аз [Анас] гуфт; «Пайғамбар саллаллоху алайхи васаллам аёлларини бир ваннага айлантирдилар». Гуфт; «Дар ин боб таърихе аз Абурафй низ мавчуд аст». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис саҳеҳ аст, ки Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) ҳамаи занонашро бо як ғусл шустаанд». Ин ақидаи бисёре аз коршиносони илмӣ, аз ҷумла Ал-Ҳасан Ал-Башри аст, ки ҳарчанд таҳорат накарда бошад ҳам, дар такрори ҳамхобагӣ ҳеҷ мушкиле нест”. [Муҳаммад ибни Юсуф] ин ҳадисро аз [Суфён] ривоят кардааст, - гуфт Абу Урва аз Абул Хатсаб - аз [Анас], Абу Урва - ӯ Маъмар ибни Расид аст - ва Абулхатсаб Қатода ибни Диъама. Абу Исо гуфт; «Баъзе аз онҳо аз Муҳаммад ибни Юсуф, аз Суфён, аз Ибни Абу Урва, аз Абул Хатсаб ривоят кардаанд».
Hadith
Imam Tirmidzi : 131
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ أَهْلَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ بَيْنَهُمَا وُضُوءًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ و قَالَ بِهِ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ قَبْلَ أَنْ يَعُودَ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ مَالِكِ بْنِ سِنَانٍ
ба мо гуфт (Ҳаннад) гуфт; ба мо [Ҳафш ибни Ғиётс] аз [Ошим-ул-Аҳвол] аз [Абу Мутаваккил] аз [Абусаъиди Худрӣ] аз Паёмбар (с) ривоят кардааст, ки фармуд: «Агар яке аз шумо назди занаш биёяд ва бихоҳад онро такрор кунад, миёни он ду таҳорат кунад». Гуфт; «Дар ин боб таърихе аз Умар низ омадааст». Абу Исо гуфт; «Абу Саид ривоят қилган ушбу ҳадис саҳиҳдир. Ин ақидаи Умар ибни Хатсаб аст. Ва теъдоде аз коршиносони илм ба ин ақида доранд, мегӯянд: “Агар мард бо ҳамсараш ҳамбистарӣ кунад ва бихоҳад, ки ин амалро дубора анҷом диҳад, аввал таҳорат кунад”. Номи Абул Мутаваккил Али ибни Довуд аст. Дар ҳамин ҳол, номи Абусаиди Худрӣ Саъд ибни Молик ибни Синон аст.
Hadith
Imam Tirmidzi : 132
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَأَخَذَ بِيَدِ رَجُلٍ فَقَدَّمَهُ وَكَانَ إِمَامَ قَوْمِهِ وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَوَجَدَ أَحَدُكُمْ الْخَلَاءَ فَلْيَبْدَأْ بِالْخَلَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَرَوَى وُهَيْبٌ وَغَيْرُهُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَا لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ يَجِدُ شَيْئًا مِنْ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَالَا إِنْ دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ فَوَجَدَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَلَا يَنْصَرِفْ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ وَبِهِ غَائِطٌ أَوْ بَوْلٌ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ ذَلِكَ عَنْ الصَّلَاةِ
ба мо гуфт [Ҳаннад ибни Оси Сарӣ] гуфт; ба мо [Абу Муъовия] аз [Ҳисём ибни Урва] аз [падараш] аз [Абдуллоҳ ибни Арқам] ривоят кардааст, гуфт; «Иқома эълон шуда буд, пас дасти марде гирифт ва фармон дод, ки пеш ояд, ҳарчанд имоми қавмаш буд. Сипас гуфт; «Рӯзе шунидам, ки Паёмбари Худо (с) фармуданд: «Агар намоз хонда шуда бошад ва яке аз шумо мехоҳад ба ҳоҷатхона равад, аввал ба ҳоҷатхона равад». Гуфт; Дар ин боб низ аз Оиша, Абу Ҳурайра, Саубон ва Абу Умома ривоят аст. Абу Исо гуфт; «Абдуллоҳ ибни Арқам ҳадиси ҳасани саҳеҳ аст. Ин аст, ки [Молик ибни Анас] ва [Яҳё ибни Саид ал Қассон] ва чанде аз ҳофизон - ҳадисшиносон аз [Ҳисём ибни Урва] аз [падараш] аз [Абдуллоҳ ибни Арқам] ривоят кардаанд». [Вуҳайб] ва ба ҷуз ин аз [Ҳисём ибни Урва] аз [падараш] аз [марде] аз [Абдуллоҳ ибни Арқам] ривоят кардааст. Ин андешаи на танҳо яке аз саҳобагони Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам ва табиъин аст. Ин ақидаро Аҳмад ва Исҳоқ низ доранд, мегӯянд: «Ҳеҷ кас агар хоҳиши ҳоҷат кардан ё пешоб карданро эҳсос кунад, намоз нагузорад». Боз гуфтанд: «Агар ба намоз бархеста бошад, то замоне, ки ба ӯ халал нарасонад, намозашро тарк намекунад». Бархе аз коршиносони илмӣ бар ин назаранд, ки "Инсон дар вақти зарурӣ ҳоҷат кардан ё пешоб кардан ҷоиз аст, ба шарте ки ба намозаш халал нарасонад".
Hadith
Imam Tirmidzi : 133
حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَتْ قُلْتُ لِأُمِّ سَلَمَةَإِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي وَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ فَقَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَتَوَضَّأُ مِنْ الْمَوْطَإِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا وَطِيءَ الرَّجُلُ عَلَى الْمَكَانِ الْقَذِرِ أَنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ غَسْلُ الْقَدَمِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَطْبًا فَيَغْسِلَ مَا أَصَابَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِهُودِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهُوَ وَهَمٌ وَلَيْسَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ابْنٌ يُقَالَ لَهُ هُودٌ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهَذَا الصَّحِيحُ
[Абу Раҷаъ Қутайба] ба мо гуфт; ба мо [Молик ибни Анас] аз [Муҳаммад ибни Умара] аз [Муҳаммад ибни Иброҳим] аз [зани канизи Абдурраҳмон ибни Авф] гуфт. Боре ба (Умми Салама) гуфтам, ки ман зане ҳастам, ки либосҳояш дароз аст ва дар ҷойҳои ифлос роҳ меравам? баъд гуфт; «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Латта кейинчалик хок билан пок бўлади», дедилар». Гуфт; «Дар ин боб низ таърихе аз Абдуллоҳ ибни Масъуд аст, гуфт: - Боре бо Паёмбари Худо (с) дар ҷои ифлос будам ва таҳорат намекардем. Абу Исо гуфт; "На танҳо олимон чунин фикр мекунанд, балки мегӯянд: "Одаме, ки ба замини ифлос қадам мезанад, набояд зери пояшро бишӯяд, магар он ки лой ҳанӯз нам бошад, аз ин рӯ тавсия дода мешавад, ки доғҳоро аз байн барад." Абу Исо гуфт; [Абдуллоҳ ибни Муборак] низ ин ҳадисро аз [Молик ибни Анас] аз [Муҳаммад ибни Умара] аз [Муҳаммад ибни Иброҳим] аз [ғуломи Ҳуд ибни Абдураҳмон ибни Авф] аз [Умму Салама] ривоят кардааст. Аммо дар он шак буд, зеро Абдурраҳмон ибни Авф писаре бо номи Ҳуд надошт. Аммо ин аст таърихи канизи Иброҳим ибни Абдурраҳмон ибни Авф аз Умми Салама ва ин ҳақиқат аст».
Hadith
Imam Tirmidzi : 134
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالتَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمَّارٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيٌّ وَعَمَّارٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ الشَّعْبِيُّ وَعَطَاءٌ وَمَكْحُولٌ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرٌ وَإِبْرَاهِيمُ وَالْحَسَنُ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَضَرْبَةٌ لِلْيَدَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ أَنَّهُ قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ فَضَعَّفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثَ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لَمَّا رُوِيَ عَنْهُ حَدِيثُ الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَخْلَدٍ الْحَنْظَلِيُّ حَدِيثُ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ عَمَّارٍ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ لَيْسَ هُوَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لِأَنَّ عَمَّارًا لَمْ يَذْكُرْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا قَالَ فَعَلْنَا كَذَا وَكَذَا فَلَمَّا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَانْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَالدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ مَا أَفْتَى بِهِ عَمَّارٌ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَفِي هَذَا دَلَالَةٌ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَّمَهُ إِلَى الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ يَقُولُ لَمْ أَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ الْفَلَّاسِ قَالَ أَبُو زُرْعَةَ وَرَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا
ба мо ривоят кардааст [Абу Ҳафш Амру ибни Алӣ Фалас] гуфт; [Язид ибни Зурай] ба мо гуфт; ба мо [Саъид] аз [Қатода] аз [Азра] аз [Саъид ибни Абдурраҳмон ибни Абзо] аз [падараш] аз [Аммар ибни Ёсир] гуфт; «Пайғамбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) фармуданд, ки бар рӯи ва кафи дастҳо таямум кунад». Гуфт; Дар ин боб низ таърих аз Оисия ва Ибни Аббос омадааст. Абу Исо гуфт; «Ин ҳадиси Аммор ҳасан саҳеҳ аст. Аз Аммар низ аз бисёр роњњо ривоят шудааст. Ин андешаи на танҳо яке аз саҳобагони Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам аст. Дар байни онҳо Алӣ, Аммар, Ибни Аббос ва бисёре аз доираҳои табиин, аз қабили Аш Сяъбӣ, Атоъ ва Махул буданд. Мегӯянд: «Таямум як зарба ба рӯй ва ҳар ду каф аст». Ин ақидаро Аҳмад ва Исҳоқ гирифтаанд. Ибни Умар, Ҷобир, Иброҳим ва Ҳасан барин баъзе аз коршиносони илмӣ мегӯянд: «Таямум як зарба ба рӯй ва як зарба ба ҳар ду каф то оринҷ аст». Ин ақидаро Суфён Атс Саврӣ, Молик, ибни Муборак ва Софиъӣ қабул кардаанд. Ин ҳадис дар бораи таямум, яъне Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам фармудаанд: «Барои рӯи ва кафи даст» низ аз Аммор ба тарзе дигар ривоят шудааст. Ин њадис низ аз Аммар ривоят шудааст, ки гуфт; «Мо боре бо Паёмбар (с) то китф ва багал таяммум кардем». Аммо бархе аз уламо ҳадиси Аммарро аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам дар мавриди таямуми рӯй ва кафи даст заиф мегардонанд, дар ҳоле ки ҳадиси таяммуми китф ва багал аз ӯ низ ривоят шудааст. Исҳоқ ибни Иброҳим ибни Маҳлад ал Ҳанжалӣ гуфт: Ҳадиси Аммар дар бораи таяммуми рӯй ва кафи дастҳо ҳадиси ҳасани саҳеҳ аст. Дар ҳамин ҳол, ҳадиси Аммор, ки мефармояд: «Мо як бор бо Паёмбар (с) то китф ва багал таямум кардем», бо ҳадиси рӯи ва кафи даст мухолиф нест. Чунки Аммор (р) нагуфт, ки Паёмбар (с) онҳоро ба ин кор фармудаанд. Аммо ӯ танҳо гуфт: "Мо ин ва ин корро мекунем". Ваќте аз Расули Худо (с) пурсид, фармуд, ки рўяш ва кафњои дастонашро масњ кунад, пас он чиро, ки Паёмбар (с) ба ў омўхтааст, ба анљом расонд, яъне масх кардани рўй ва кафи дастонаш. Далели ин гуфтаҳост, ки Аммар (р) аз Паёмбари Худо (с) дар бораи таямум фатво додааст, ки фармуд: - масҳ кардан - рӯи ва кафи дастон. Пас дар ин масъала баҳс он чизест, ки Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам масҳ кашиданро таълим додааст. Гуфт: Аз Абузуръа ибни Абдулкарим шунидам, ки мефармуд; «Дар шаҳри Басра ҳеҷ касро надидаам, ки аз се нафар беҳтар аз ёд кунад; Алӣ ибни Мадинӣ, Ибну Аси Сядзокунӣ ва Амру бин Алӣ Ал-Фаллас. Абу Зура гуфт; Аффон ибни Муслим аз Амру ибни Алӣ ҳадис ривоят кардааст.
Hadith
Imam Tirmidzi : 135
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْقُرَشِيِّ عَنْ دَاودَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ التَّيَمُّمِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ فِي كِتَابِهِ حِينَ ذَكَرَ الْوُضُوءَ{ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ }وَقَالَ فِي التَّيَمُّمِ{ فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ }وَقَالَ{ وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا }فَكَانَتْ السُّنَّةُ فِي الْقَطْعِ الْكَفَّيْنِ إِنَّمَا هُوَ الْوَجْهُ وَالْكَفَّانِ يَعْنِي التَّيَمُّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَذِيٌّ صَحِيحٌ
Ба мо гуфт (Яҳё ибни Мӯсо) гуфт; ба мо хабар дод [Саъид ибни Сулаймон] гуфт; ба мо [Ҳусайм] аз [Муҳаммад ибни Холиди Қурасӣ] аз [Довуд ибни Ҳусайн] аз [Икрима] аз [Ибни Аббос] гуфт, ки боре аз ӯ дар бораи таяммум пурсиданд, пас ӯ ҷавоб дод: «Дарҳақиқат, Худованд дар китоби худ ҳангоми зикри таҳорат фармудааст: «Пас рӯи худро бишӯед ва дастҳоятонро ба сӯи элбӯзӣ кунед». рую дастони худро руфта-'. Сипас фармуд: -Мардоне, ки дуздӣ мекунанд ва занони дуздӣ дастони ҳардуро бибуранд-». Пас тибқи суннат ҳангоми буридани дастҳо кафи дастҳост ва он чи дар таяммум шуста мешавад рӯй ва кафҳост». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис саҳеҳ аст».
Hadith
Imam Tirmidzi : 136
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَعُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلِمَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقْرِئُنَا الْقُرْآنَ عَلَى كُلِّ حَالٍ مَا لَمْ يَكُنْ جُنُبًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ قَالُوا يَقْرَأُ الرَّجُلُ الْقُرْآنَ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ وَلَا يَقْرَأُ فِي الْمُصْحَفِ إِلَّا وَهُوَ طَاهِرٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ба мо гуфт (Абӯсаид Абдуллоҳ ибни Саид Ал Асёҷ) гуфт; [Ҳафш ибни Ғиётс] ва [Уқба ибни Холид] ба мо хабар дод, ки гуфтанд; ба мо [Аъмасй] ва [Ибни Абулайло] аз [Амру ибни Мурра] аз [Абдуллох ибни Салама] аз [Али] гуфт; «Расулуллох саллаллоху алайхи ва саллам дар хар фурсат Куръон мехонд, ба шарте ки чануб набуд». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадиси Алӣ (р) ҳадиси саҳеҳ аст. Ин ақидаро бисёре аз коршиносони илмӣ аз саҳобагони Паёмбар (с) ва табиъин гирифтаанд. Гуфтанд; «Мард метавонад Қуръонро бе таҳорат бихонад, аммо магар он ки пок бошад, намехонад. Ин андешаро Суфён Атс Цаврї, Сёфиъї, Ањмад ва Исњоќ ќабул кардаанд.
Hadith
Imam Tirmidzi : 137
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَدَخَلَ أَعْرَابِيٌّ الْمَسْجِدَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَصَلَّى فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا وَلَا تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَقَدْ تَحَجَّرْتَ وَاسِعًا فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ بَالَ فِي الْمَسْجِدِ فَأَسْرَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْرِيقُوا عَلَيْهِ سَجْلًا مِنْ مَاءٍ أَوْ دَلْوًا مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَقَالَ سَعِيدٌ قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ نَحْوَ هَذَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
ба мо [Ибни Абу Умар] ва [Саъид ибни Абдуррахмони Махзумй] гуфт, ки гуфтанд; ба мо [Суфён ибни Уяйна] аз [Зуҳрӣ] аз [Саъид ибни Мусайиб] аз [Абу Ҳурайра] ривоят кардааст, гуфт: «Ароби қишлоқ ҳангоме ки Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам намоз мехонданд, вориди масҷид шуд, араби деҳа намоз гузорид. Пас аз намоз дуо кард: «Худоё, бар ману Муҳаммад раҳм кун ва ҳеҷ касро бо мо дӯст надеҳ». Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) баъд ба ӯ рӯ оварда гуфт: «Дарҳақиқат, як чизи васеъро танг кардаӣ». Пас аз он дар масҷид пешоб кард, то мардум дарҳол ба ӯ наздик шаванд, вале Паёмбар (с) фармуд: «Онро бо як сатил об бимол» ё фармуд: «Бо як сатил об». Пас аз он боз гуфт: «Ба дурустӣ, шумо барои осон кардан фиристода шудаед ва барои душворӣ фиристода нашудаед». [Саъид] гуфт; [Суфён] гуфт; «Ба ман [Яҳё ибни Саид] аз [Анас ибни Молик] чунин гуфт». Гуфт; «Дар ин боб низ аз Абдуллоҳ ибни Масъуд, Ибни Аббос ва Ватсила ибни Асқа ривоят аст». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис саҳеҳ аст ва бархе аз олимон бар асоси ин ҳадис корҳои шоиста кардаанд. Чунин аст акидаи Ахмад ва Исхок. [Юнус] ин ҳадисро аз [Зуҳрӣ] аз [Убайдуллоҳ ибни Абдуллоҳ] аз [Абу Ҳурайра] ривоят кардааст».
Hadith
Imam Tirmidzi : 138
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ وَهُوَ ابْنُ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ أَخْبَرَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى الظُّهْرَ فِي الْأُولَى مِنْهُمَا حِينَ كَانَ الْفَيْءُ مِثْلَ الشِّرَاكِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ كُلُّ شَيْءٍ مِثْلَ ظِلِّهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ وَجَبَتْ الشَّمْسُ وَأَفْطَرَ الصَّائِمُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ بَرَقَ الْفَجْرُ وَحَرُمَ الطَّعَامُ عَلَى الصَّائِمِ وَصَلَّى الْمَرَّةَ الثَّانِيَةَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَهُ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَيْهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ لِوَقْتِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ صَلَّى الصُّبْحَ حِينَ أَسْفَرَتْ الْأَرْضُ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي مُوسَى وَأَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدٌ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي الْمَوَاقِيتِ حَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ فِي الْمَوَاقِيتِ قَدْ رَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ба мо гуфт [Ҳаннад ибни Оси Сарӣ] гуфт; ба мо [Абдурраҳмон ибни Абӯаз Зинад] аз [Абдурраҳмон ибни Ҳорис ибни Айёсӣ ибни Абу Рабиъа] аз [Ҳаким ибни Ҳаким] - яъне Ибни Аббод ибни Ҳунайф - гуфт; Ба ман хабар дод [Нофиъ ибни Ҷубайр ибни Мутъим] гуфт; Ба ман [Ибни Аббос] ривоят мекунад, ки Паёмбар (с) фармуд: «Чабраил (алайҳиссалом) боре маро ду бор дар канори Каъба имомӣ кард. Бори аввал ӯ намози нисфирӯзиро дар ҳоле ки сояҳо мисли тасмаҳои сандалӣ мехонданд. Сипас намози асрро дар ҳоле хонданд, ки сурати чизе ба асли худ монанд аст. Сипас намози шом ҳангоми ғуруби офтоб ва рӯзадорон ифтор мекунанд. Пас намози хуфтан бихонед ки ранги сурх дар осмон аз байн равад. Пас аз он намози бомдодро дар ҳоле ки субҳидам баромад ва ғизо бар рӯзадор ҳаром шуд. Бори дуюм намози пешинро, ки инъикоси чизест, ки дар воқеият буд, маҳз барои вақти намози пешини дирӯз хонд. Сипас намози асрро дар ҳоле хонданд, ки сурати ҳар як ашё ду маротиба аз ашёи аввала буд. Сипас мисли пештара намози шомро хонд ва баъд намози хуфтанро чун сеяки шаб гузашт. Пас намози бомдодро, ки хуршед бар замин равшанӣ кунад, бихон. Пас аз он Чабраил ба ман ру оварда гуфт; «Эй Муҳаммад, ин замони паёмбарони пеш аз ту аст ва вақти намоз дар байни ин ду вақт аст». Абу Исо гуфт; «Дар ин боб низ аз Абуҳурайра, Бурайда, Абу Мусо, Абу Масъуди Ансорӣ, Абу Саид, Ҷобир, Амру ибни Ҳазм, Бара ва Анас ривоят шудааст. Ба ман хабар расид [Аҳмад ибни Мӯсо] гуфт: ба мо хабар дод [Абдуллоњ ибни Муборак] гуфт; ба мо хабар дод [Хусайн ибни Алй ибни Хусайн] гуфт; ба ман [Ваҳб ибни Кайсон] аз [Ҷобир ибни Абдуллоҳ] аз Расули Худо (с) ривоят кардааст, ки гуфт: «Ҷабраил маро роҳнамоӣ кард сипас ҳамчунон ки дар ҳадиси Ибни Аббос (р) зикр кардааст, ба маънои. Ва дар њадиси худ нагуфтаанд, ки барои замони аср мисли дируз. Абу Исо гуфт; «Бу ҳадис ҳасан саҳиҳи ғарибдир. Ва ҳадиси Ибни Аббос ҳадиси ҳасан саҳеҳ аст. Муҳаммад гуфт; «Саҳиҳтарин таърих дар бораи вақтҳои намоз ин ҳадиси Ҷобир аз Паёмбари Худо (с) аст. Гуфт; «Ҳадиси Ҷобирро дар бораи вақтҳои намоз [Ато ибни Абу Рабоҳ] ва [Амру ибни Динор] ва [Абу Зубайр] аз [Ҷобир ибни Абдуллоҳ] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) ривоят кардаанд, ки ҳадиси Ваҳб ибни Кайсон аз Ҷобир (р) аз Расули Худо (с) ривоят шудааст».
Hadith
Imam Tirmidzi : 139
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الظُّهْرِ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَآخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُ الْعَصْرِ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الْعَصْرِ حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُهَا وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَصْفَرُّ الشَّمْسُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْمَغْرِبِ حِينَ تَغْرُبُ الشَّمْسُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَنْتَصِفُ اللَّيْلُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْفَجْرِ حِينَ يَطْلُعُ الْفَجْرُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ فِي الْمَوَاقِيتِ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كَانَ يُقَالُ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ
ба мо гуфт (Ҳаннад) гуфт; ба мо [Муњаммад ибни Фудлайл] аз [Ал-Аъмосї] аз [Абу Солињ] аз [Абу Њурайра] ривоят кардааст, гуфт; Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албатта намознинг бошланиш ва охири бордир. Аввали ваќти намози нисфирўзї ѓуруби офтоб аст ва ваќти поёни он замоне аст, ки ваќти аср фаро мерасад. Аввали ваќти намози аср дар он аст, ки ваќт фаро расид ва охираш он аст, ки офтоб зард мешавад. Оғози вақти намози Шом ҳангоми ғуруби офтоб ва охири вақти аз байн рафтани ранги сурх аст. Оғози вақти ишо замоне аст, ки ранги сурх аз байн рафтааст ва вақти анҷоми нисфи шаб аст. Ва аввали намози бомдод чун тулӯъи субҳ аст ва поёни он бо тулӯи офтоб аст». Гуфт; “Дар ин боб низ аз Абдуллоҳ ибни Амрӣ ривояте ҳаст. Абу Исо гуфт; Ва шунидам, ки Муҳаммад мефармуд; «Ҳадиси Аъмосӣ аз Муҷоҳид аз нигоҳи вақтҳои намоз аз ҳадиси Муҳаммад ибни Фудлайл аз Аъмосӣ саҳеҳтар аст, дар ҳоле ки дар ҳадиси Муҳаммад ибни Фудлайл хатоҳои Муҳаммад ибни Фудлайл мавҷуд аст. Ба мо [Абу Усома] аз [Абу Исҳоқи Фазарӣ] аз [Аъмасӣ] аз [Муҷоҳид] нақл кардааст. Гуфт; ' Баъзан кайд карда мешавад; Дарвоқеъ, намоз вақти оғоз ва анҷом дорад, сипас ҳадиси Муҳаммад ибни Фудлайлро аз Ал-Амосӣ бо маънои он зикр намуд.
Hadith
Imam Tirmidzi : 140
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَالْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَسَأَلَهُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ أَقِمْ مَعَنَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْمَغْرِبِ حِينَ وَقَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ مِنْ الْغَدِ فَنَوَّرَ بِالْفَجْرِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالظُّهْرِ فَأَبْرَدَ وَأَنْعَمَ أَنْ يُبْرِدَ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعَصْرِ فَأَقَامَ وَالشَّمْسُ آخِرَ وَقْتِهَا فَوْقَ مَا كَانَتْ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ إِلَى قُبَيْلِ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا فَقَالَ مَوَاقِيتُ الصَّلَاةِ كَمَا بَيْنَ هَذَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ أَيْضًا
ба мо [Аҳмад ибни Манӣ] ва [Ал Ҳасан ибни Аш Шаббоҳ Ал-Баззор] ва [Аҳмад ибни Муҳаммад ибни Мусо]-ро бо як маънӣ гуфтааст. Гуфтанд; «Ба мо [Исҳоқ ибни Юсуф Ал-Азрақ] аз [Суфён Атс-Саврӣ] аз [Алқама ибни Марсад] аз [Сулаймон ибни Бурайда] аз [падараш] нақл кард, гуфт; «Марде назди Паёмбари Худо (с) омад ва дар бораи вақтҳои намоз пурсид ва гуфт: «Биё ва бо мо намоз бихон. Сипас Билолро фармуд, ки иқомат бигирад. Пас, ҳангоме ки субҳ дамид, иқомат кард. Сипас иқоматро фармуд, Билолро низ иқомат, вақте ки офтоб такя мекард, намози нисфирӯзӣ мехонд. Сипас иќоматро фармуд, Билол иќомат кард ва намози асрро дар њоле, ки офтоб сафед буд ва њанўз баланд буд. Сипас намози шомро чун ғуруби офтоб фармуд. Пас аз он ки ранги сурх дар осмон аз байн рафт, иқомати намозро фармуд. Ва фардо он ҳазрат (с) ба намози бомдод, ки офтоб равшан буд, фармон дод. Сипас намози пеширо фармуд ва ба интизораш идома дод, ки њаво салкин ва гуворо шавад. Сипас ба намози аср амр дод ва дар ҳоле, ки вақти андаке боқӣ монда буд, намозро адо кард. Сипас бори дигар ба иќомат фармуд, вале маѓрибро тамом кард, то ранги сурх дар осмон ќариб аз байн рафт. Сипас намози хуфтонро фармон дод ва чун сеяки шаб гузашт, онро адо кард. Пас аз он фармуд: Куҷост касе, ки вақти намозро пурсид? он мард ҷавоб дод: «Ман ҳастам». Сипас фармуд: Ваќти намоз миёни ин ду ваќт аст. Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис ҳасани ғариб саҳеҳ аст». Гуфт; «[Сюъба] низ аз [Алқама ибни Марсад] ривоят кардааст».
