Imam Tirmidzi : 121
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ شَيْئًا مِنْ الْقُرْآنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْجُنُبُ وَلَا الْحَائِضُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْئًا إِلَّا طَرَفَ الْآيَةِ وَالْحَرْفَ وَنَحْوَ ذَلِكَ وَرَخَّصُوا لِلْجُنُبِ وَالْحَائِضِ فِي التَّسْبِيحِ وَالتَّهْلِيلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ إِنَّ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ يَرْوِي عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ أَحَادِيثَ مَنَاكِيرَ كَأَنَّهُ ضَعَّفَ رِوَايَتَهُ عَنْهُمْ فِيمَا يَنْفَرِدُ بِهِ وَقَالَ إِنَّمَا حَدِيثُ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ عَنْ أَهْلِ الشَّأْمِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ أَصْلَحُ مِنْ بَقِيَّةَ وَلِبَقِيَّةَ أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ عَنْ الثِّقَاتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ ذَلِكَ
usitjele [u-Ali bin Hujr] no-[Al Hasan bin Arafah] bobabili bathi; usitjele bona [u-Isma'il bin Ayyasy] ukusuka ku-[Musa bin Uqbah] ukusuka ku-[Nafi'] ukusuka ku-[Ibn Umar] ukusuka kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam, wathi: 'Abafazi abasesikhathini nabantu be-junub akukafaneli bafunde litho elivela ku-Qur'an'. Wathi; 'Kulesi sahluko kune-hadith evela ku-Ali'. U-Abu Isa wathi; 'Asazi nge-hadith ka-Ibn Umar, ngaphandle kwe-hadith ka-Isma'il bin Ayyasy, evela ku-Musa bin Uqbah, evela ku-Nafi', evela ku-Ibn Umar, evela kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam, wathi, 'I-junub nomfazi osesikhathini akukafaneli bafunde i-Quran'. Lo ngumbono wezazi ezinengi ezivela hlangana nabangani bakaMphorofidi, i-tabi'in nalabo abalandelako njengo-Sufyan Ats Tsauri, u-bin Al Mubarak, u-Syafi'i, u-Ahmad no-Ishaq. Bathi, 'Abafazi abasesikhathini nabantu abane-junub abavunyelwe ukufunda nanyana yini evela ku-Qur'an, ngaphandle kokuphela kwevesi, nofana incwadi yinye, nokunye okufana nalokho. Kodwana, zinikela lula ebantwini abangakalungi nabantu abasesikhathini ukufunda i-tasbih -Subhanallah- kanye ne-tahlil -Laa Ilaaha Illalaah-'. U-Abu Isa wathi; 'Ngizwe u-Muhammad bin Isma'il athi; 'Kwamambala, ama-hadith amanengi amambi alandiswa ngu-Isma'il bin Ayyasy ebantwini be-Hijaz nabantu be-Iraq, kubonakala ngasuthi wenza umlando ka-Isma'il bin Ayyasy ube buthakathaka kibo, nangabe wawulandisa yedwa'. Wathi; 'Kodwana, i-hadith ka-Isma'il bin Ayyasy ivela ebantwini be-Syria'. U-Ahmad bin Hambal wathi; 'U-Isma'il bin Ayyasy ungcono kuno-Baqiyyah, ngombana u-Baqiyyah unama-hadith amambi awalandisa ebantwini be-tsiqqah - abangathenjwa -'. U-Abu Isa wathi; 'U-Ahmad bin Al Hasan wangitjela indatjana, wathi; 'Ngizwe u-Ahmad bin Hambal atjho lokho'.
Imam Tirmidzi : 122
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مِنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حِضْتُ يَأْمُرُنِي أَنْ أَتَّزِرَ ثُمَّ يُبَاشِرُنِيقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
usitjele [u-Bundar] wathi; usitjele [u-Abdurrahman bin Mahdi] ukusuka ku-[Sufyan] ukusuka ku-[Mansur] ukusuka ku-[Ibrahim] ukusuka ku-[Al Aswad] ukusuka ku-['Aisyah] wathi; 'Ngesikhathi ngisesikhathini, u-Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wangiyalela bona ngigqoke ilembu, bese wangiphulula'. Wathi; 'Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-Umm Salamah no-Maimunah'. U-Abu Isa wathi; I-hadith ka-Aisyah iliqiniso. Lo ngumbono wezazi ezinengi ezivela hlangana nabangani boMphorofidi sallallallaahu 'alaihi wasallam no-tabi'in. Umbono lo uphethwe ngu-Syafi'i, u-Ahmad no-Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 123
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَرَامِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ فَقَالَ وَاكِلْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَمْ يَرَوْا بِمُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ بَأْسًا وَاخْتَلَفُوا فِي فَضْلِ وَضُوئِهَا فَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ فَضْلَ طَهُورِهَا
usitjele [u-Abbas Al 'Anbari] no-[Muhammad bin Abd Al A'la] bathi; usitjele [u-Abdurrahman bin Mahdi] wathi; usitjele [u-Mu'awiyah bin Salih] ukusuka ku-[Al 'Ala` bin Al Harith] ukusuka ku-[Haram bin Mu'awiyah] ukusuka kumalume wakhe [u-Abdullah bin Sa'd] wathi; 'Ngabuza uMphorofidi ngokudla nabafazi abasesikhathini, yeke wathi: 'Dlana naye'. Wathi; 'Kulesi sahluko kunomlando ka-'Aisyah no-Anas'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le elandiswa ngu-Abdullah bin Sa'd ngezinga le-hasan gharib. Lo ngumbono wenengi leengcwethi zezesayensi, banombono wokobana akukho okumbi ngokudla ndawonye nabantu abasesikhathini. Kodwana azange bavumelane ngamanzi wokuhlanza asele, amanye wawo enza kwaba lula kuthi amanye wawo enza kwaba kumbi khulu'.
Imam Tirmidzi : 124
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ ثابِتِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَقَالَتْ لِي عَائِشَةُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَتْ قُلْتُ إِنِّي حَائِضٌ قَالَ إِنَّ حَيْضَتَكِ لَيْسَتْ فِي يَدِكِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا فِي ذَلِكَ بِأَنْ لَا بَأْسَ أَنْ تَتَنَاوَلَ الْحَائِضُ شَيْئًا مِنْ الْمَسْجِدِ
usitjele [u-Qutaibah] wathi; usitjele [u-Ubaidah bin Humaid] ukusuka ku-[Al A'masy] ukusuka ku-[Thabit bin Ubaid] ukusuka ku-[Al Qasim bin Muhammad] wathi; ' ['Aisyah] wathi kimi, 'Isithunywa saka-Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wake wathi kimi: 'Thatha umbhede omncani e-mosque,' 'u-Aisyah wathi; 'Ngabe sengithi; 'Ngiya esikhathini,' watjho: 'Kwamambala, iingazi zakho zokuya esikhathini azikho ezandleni zakho'. Wathi; 'Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-Ibn Umar no-Abu Hurairah'. U-Abu Isa wathi; I-hadith ka-Aisyah iliqiniso. Lo ngumbono wenengi labososayensi, begodu asazi bona bayahluka endabeni le. Okutjho bona, abafazi abasesikhathini bangathatha okuthileko ngaphakathi kwe-mosque'.
Imam Tirmidzi : 125
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَبَهْزُ بْنُ أَسَدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَادُ بْنُ سَلَمَةِ عَنْ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا أَوْ امْرَأَةً فِي دُبُرِهَا أَوْ كَاهِنًا فَقَدْ كَفَرَ بِمَا أُنْزِلَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى لَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى التَّغْلِيظِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا فَلْيَتَصَدَّقْ بِدِينَارٍ فَلَوْ كَانَ إِتْيَانُ الْحَائِضِ كُفْرًا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ بِالْكَفَّارَةِ وَضَعَّفَ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ وَأَبُو تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ اسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ
usitjele [u-Bundar] wathi; usitjele [u-Yahya bin Sa'id] no-[Abdurrahman bin Mahdi] no-[Bahz bin Asad] bathi; usitjele [u-Hammad bin Salamah] ukusuka ku-[Hakim Al Atsram] ukusuka ku-[Abu Tamimah Al Hujaimi] ukusuka ku-[Abu Hurairah] ukusuka kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam, wathi: 'Nanyana ngubani olala nowesifazana oya esikhathini, nofana olala nowesifazana ovela e-anus, nofana uya ukuyokuphuza lokho akukhombise kwavezwa ku-Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam'. U-Abu Isa wathi; 'Asazi i-hadith le ngaphandle kwe-hadith ka-Hakim Al Atsram, ka-Abu Tamimah Al Hujaimi, ka-Abu Hurairah. Begodu ngokuya kwesayensi, ihlathululo ye-hadith le yikuthi umthwalo. Kuye kwalandiswa nguMphorofidi, wathi: 'Nanyana ngubani oza - abe nokuya emacansini nowesifazana osesikhathini, kufanele anikele ngesipho nge-dinar yinye'. Nangabe ukuza kowesifazana osesikhathini kuyisenzo sokungakholwa, khona-ke angeze ayalelwa bona anikele ngesipho njenge-kafarah yakhe! Kodwana, u-Muhammad wenza bona i-hadith le ibe buthakathaka ukusuka ehlangothini layo le-sanad. Begodu ibizo laka-Abu Tamimah Al Hujaimi ngu-Tharif bin Mujalid'.
Imam Tirmidzi : 126
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجُلِ يَقَعُ عَلَى امْرَأَتِهِ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ يَتَصَدَّقُ بِنِصْفِ دِينَارٍ
usitjele [u-Ali bin Hujr] wathi; Ubikele kithi [u-Sharik] ovela ku-[Khushaim] ukusuka ku-[Miqsam] ukusuka ku-[Ibn Abbas] ukusuka kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam ngendoda eya kumkakhe ngesikhathi sokuya esikhathini, wathi: 'Nanyana ngubani oza kumkakhe osesikhathini kufanele amnike isipho ngesigamu sedinari'.
Imam Tirmidzi : 127
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ دَمًا أَحْمَرَ فَدِينَارٌ وَإِذَا كَانَ دَمًا أَصْفَرَ فَنِصْفُ دِينَارٍقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْكَفَّارَةِ فِي إِتْيَانِ الْحَائِضِ قَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ مَوْقُوفًا وَمَرْفُوعًا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ يَسْتَغْفِرُ رَبَّهُ وَلَا كَفَّارَةَ عَلَيْهِ وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ قَوْلِ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ بَعْضِ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَإِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ عُلَمَاءِ الْأَمْصَارِ
usitjele [u-Al Husain bin Huraits] wathi; usibikele [u-Al Fadll bin Musa] ku-[Abu Hamzah As Sukkari] ku-[Abdul Karim] ku-[Miqsam] ku-[Ibn Abbas] kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam, wathi: 'Nangabe iingazi zibomvu khona-ke inhlawulo yi-dinar yinye, begodu nangabe iphuzi inhlawulo yi-dinar eyodwa'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith ekhuluma ngendaba yeenhlawulo zokuya emacansini nabafazi abasesikhathini yalandiswa ngu-Ibn Abbas onomlando we-mauquf ne-marfu'. Lokhu ngilokho abanye abososayensi abakutjhoko. Begodu umbono lo wathathwa ngu-Ahmad no-Ishaq. u-bin Al Mubarak wathi; 'Ake axolise kuRabb wakhe begodu ayikho i-kafarah'. Iinkulumo ezifana nalezi zika-bin Al Mubarak nazo zalandiswa zizazi ezinengi ze-tabi'in, ezifana no-Sa'id bin Jubair no-Ibrahim An Nakha'I. Begodu lokhu ngilokho okutjhiwo ziingcwethi ezinengi zephasi.
Imam Tirmidzi : 128
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الثَّوْبِ يُصِيبُهُ الدَّمُ مِنْ الْحَيْضَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُتِّيهِ ثُمَّ اقْرُصِيهِ بِالْمَاءِ ثُمَّ رُشِّيهِ وَصَلِّي فِيهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ قَيْسِ بْنتِ مِحْصَنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَسْمَاءَ فِي غَسْلِ الدَّمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الدَّمِ يَكُونُ عَلَى الثَّوْبِ فَيُصَلِّي فِيهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِذَا كَانَ الدَّمُ مِقْدَارَ الدِّرْهَمِ فَلَمْ يَغْسِلْهُ وَصَلَّى فِيهِ أَعَادَ الصَّلَاةَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ الدَّمُ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَلَمْ يُوجِبْ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ وَإِنْ كَانَ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ يَجِبُ عَلَيْهِ الْغَسْلُ وَإِنْ كَانَ أَقَلَّ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَشَدَّدَ فِي ذَلِكَ
usitjele [u-Ibn Abu Umar] wathi; usitjele [u-Sufyan bin Uyainah] ukusuka ku-[Hisyam bin Urwah] ukusuka ku-[Fathimah bint Al Mundzir] ukusuka ku-[Asma bint Abu Bakr] wathi; 'Owesifazana wabuza uMphorofidi 'alaihi wasallam ngezambatho ezigcotshwe ngeengazi zokuya esikhathini?' u-Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam waphendula wathi: 'Hlikihla ilembu, bese ulimanzisa bese uligeza ngamanzi, ngemva kwalokho uthandaze ngalo'. Wathi; 'Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-Abu Hurairah no-Umm Qais bint Mihshan'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith ka-Asma malungana nokugeza iingazi zokuya esikhathini iliqiniso.' Izazi zinemibono ehlukileko ngeengazi ezingena endwangu begodu zifakwe emthandazweni ngaphambi kokugeza. Ezinye izazi ezivela ku-tabi'in zathi; 'Nangabe iingazi zilingana ne-dirham, begodu uyazifaka ngaphambi kokuzigeza, kufanele aphinde umthandazo wakhe'. Lokha abanye bathi; 'Nangabe iingazi zikhulu ukudlula ubukhulu be-dirham yinye, kufanele aphinde umthandazo'. Umbono lo uphethwe ngu-Sufyan Ats Tsauri no-bin Al Mubarak. Kodwana, ezinye izazi ezivela hlangana nama-tabi'in nabanye abantu azikwenzi bona kube yinto ephoqelekileko ukuphinda umthandazo, nanyana igazi likhulu ukudlula ama-dirham. Umbono lo uphethwe ngu-Ahmad no-Ishaq. UShafi'i wathi; 'Kufanele uyigeze ngitjho nanyana iingazi zingaphasi kobukhulu be-dirham'. Begodu wabambelela kikho'.
Imam Tirmidzi : 129
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ أَبُو بَدْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْكَانَتْ النُّفَسَاءُ تَجْلِسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا فَكُنَّا نَطْلِي وُجُوهَنَا بِالْوَرْسِ مِنْ الْكَلَفِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَاسْمُ أَبِي سَهْلٍ كَثِيرُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى ثِقَةٌ وَأَبُو سَهْلٍ ثِقَةٌ وَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى أَنَّ النُّفَسَاءَ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا إِلَّا أَنْ تَرَى الطُّهْرَ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ فَإِنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَيُرْوَى عَنْ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ خَمْسِينَ يَوْمًا إِذَا لَمْ تَرَ الطُّهْرَ وَيُرْوَى عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيِّ سِتِّينَ يَوْمًا
usitjele [u-Nashr bin Ali Al Jahdlami] wathi; usitjele [Syuja' bin Al Walid Abu Badr] ku-[Ali bin Abdul A'la] ku-[Abu Sahl] ku-[Mussah Al Azdiah] ku-[Ummu Salamah] wathi; 'Ngesikhathi somPhrofethi sallallalaahu 'alaihi wasallam, abafazi abasanda kubeletha bebahlala bathule amalanga amatjhumi amane, besipenda ubuso bethu nge-sana - umhlobo wesitjalo - ngebanga lombala omnyama'. U-Abu Isa wathi; 'Le yi-gharib hadith, asazi ngaphandle kwe-hadith ka-Abu Sahl, evela ku-Mussah Al Azdiah evela ku-Umm Salamah'. Begodu ibizo laka-Abu Sahl ngu-Kathir bin Ziyad. Kilokhu u-Muhammad bin Isma'il wathi; 'U-Ali bin Abdul A'la no-Abu Sahl babantu abathembekileko'. Begodu u-Muhammad bekangazi i-hadith le ngaphandle kwe-hadith ka-Abu Sahl. Izazi zivumelene ngokuthi abangani bomPhrofethi, i-tabi'in nalabo abalandelako bavumelene ngokuthi umuntu wengubo obelethileko angatjhiya umthandazo amalanga amatjhumi amane, ngaphandle kobana sele ahlanzekile ngaphambi kwalokho, kufanele ahlambe begodu athandaze. Nangabe abona iingazi ngemva kwamalanga amatjhumi amane, khona-ke ezinye izazi zithi; 'Akafaneli atjhiye umthandazo ngemva kwamalanga amatjhumi amane'. Lo ngumbono weengcwethi ezinengi ezifana no-Sufyan Ats Tsauri, u-bin Al Mubarak, u-Syafi'i, u-Ahmad no-Ishaq. Begodu kwalandiswa ku-Al Hasan Al Bashri, wathi; 'Kwamambala, umfazi obelethileko angeze wathandaza amalanga amatjhumi amahlanu nangabe akaboni bona uhlanzekile'. Begodu kwalandiswa ku-'Atha bin Abu Rabah no-Ash Sya'bi; okutjho amalanga amatjhumi asithandathu'.
Imam Tirmidzi : 130
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ أَنْ لَا بَأْسَ أَنْ يَعُودَ قَبْلَ أَنْ يَتَوَضَّأَ وَقَدْ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ هَذَا عَنْ سُفْيَانَ فَقَالَ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ أَنَسٍ وَأَبُو عُرْوَةَ هُوَ مَعْمَرُ بْنُ رَاشِدٍ وَأَبُو الْخَطَّابِ قَتَادَةُ بْنُ دِعَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ وَهُوَ خَطَأٌ وَالصَّحِيحُ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ
usitjele [u-Bundar Muhammad bin Basysyar] wathi; usitjele [u-Abu Ahmad] wathi; usitjele [u-Sufyan] ukusuka ku-[Ma'mar] ukusuka ku-[Qatadah] ukusuka ku-[Anas] wathi; 'UMphorofidi sallallalaahu 'alaihi wasallam wake watjhugulula abafazi bakhe ngesikhathi sinye'. Wathi; "Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-Abu Rafi." U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le iliqiniso, bona uMphorofidi uhlamba boke abafazi bakhe ngokugeza kanye'. Lo ngumbono weengcwethi ezinengi zezesayensi, hlangana nazo u-Al Hasan Al Bashri, ukuthi akunamraro ngomuntu ophindaphindako -ukuya emacansini- nanoma angazange enze i-ablution'. [UMuhammad bin Yusuf] walandisa i-hadith le ku-[Sufyan], -u-Abu Urwah wathi ku-Abu Al Khaththab-, ku-[Anas], u-Abu Urwah -ngu-Ma'mar bin Rasyid-, no-Abu Al Khaththab Qatadah bin Di'amah. U-Abu Isa wathi; 'Ezinye zazo zilandisa ku-Muhammad bin Yusuf, ku-Sufyan, ku-Ibn Abu Urwah ku-Abu Al Khaththab'.
Imam Tirmidzi : 131
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ أَهْلَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ بَيْنَهُمَا وُضُوءًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ و قَالَ بِهِ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ قَبْلَ أَنْ يَعُودَ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ مَالِكِ بْنِ سِنَانٍ
usitjele [u-Hannad] wathi; usitjele [u-Hafsh bin Ghiyats] ukusuka ku-['Ashim Al Ahwal] ukusuka ku-[Abu Al Mutawakkil] ukusuka ku-[Abu Sa'id Al Khudri] ukusuka kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam, wathi: 'Nangabe omunye wenu uza kumkakhe begodu afuna ukukuphinda, ake enze ukugeza hlangana kwabo bobabili'. Wathi; 'Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-Umar'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le elandiswa ngu-Abu Sa'id iliqiniso. Lo ngumbono ka-Umar bin Al Khaththab. Begodu iingcwethi ezimbalwa zezesayensi zinombono lo, zithi, 'Nangabe indoda ilala nomkayo begodu ifuna ukuyenza godu, kufanele yenze i-ablution qangi'. Ibizo laka-Abu Al Mutawakkil ngu-Ali bin Dawud. Khatheso, ibizo laka-Abu Sa'id Al Khudri ngu-Sa'd bin Malik bin Sinan'.
Imam Tirmidzi : 132
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَأَخَذَ بِيَدِ رَجُلٍ فَقَدَّمَهُ وَكَانَ إِمَامَ قَوْمِهِ وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَوَجَدَ أَحَدُكُمْ الْخَلَاءَ فَلْيَبْدَأْ بِالْخَلَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَرَوَى وُهَيْبٌ وَغَيْرُهُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَا لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ يَجِدُ شَيْئًا مِنْ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَالَا إِنْ دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ فَوَجَدَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَلَا يَنْصَرِفْ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ وَبِهِ غَائِطٌ أَوْ بَوْلٌ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ ذَلِكَ عَنْ الصَّلَاةِ
usitjele [u-Hannad bin As Sari] wathi; usitjele [u-Abu Mu'awiyah] ukusuka ku-[Hisyam bin Urwah] ukusuka [kayise] ukusuka ku-[Abdullah bin Al Arqam] wathi; U-Iqamah bekamenyezelwe, bese wabamba isandla sendoda wamyala bona eze phambili, nanyana bekayi-imam yabantu bakubo. Bese wathi; 'Ngake ngezwa uMphorofidi athi: 'Nangabe umthandazo sele ukhulunywe, begodu omunye wenu ufuna ukuya endlini yangasese, ake aye endlini yangasese qangi'. Wathi; 'Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-'Aisyah, u-Abu Hurairah, u-Tsauban no-Abu Umamah'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith ka-Abdullah bin Al Arqam yi-hadith eqinisekileko ye-hasan. Lokhu yindlela [u-Malik bin Anas] no-[Yahya bin Sa'id Al Qaththan] nabambalwa hlangana nabafundi - izazi ze-hadith - abalandisa ngayo ku-[Hisyam bin Urwah] ku-[yise] ku-[Abdullah bin Al Arqam]'. [Wuhaib] begodu ngaphandle kwalokho walandisa ku-[Hisyam bin Urwah] ku-[yise] ku-[endoda] ku-[Abdullah bin Al Arqam]. Lokhu akusibo umbono oyedwa wabangani boMphorofidi sallallallaahu 'alaihi wasallam no-tabi'in kwaphela. Umbono lo nawo uphethwe ngu-Ahmad no-Ishaq, bathi, 'Akungabi nomuntu othandazako nangabe ufuna ukuthutha nofana ukuchama.' Baphinda bathi, 'Nangabe sele asukumile ukuyokuthandaza, akutlhogeki bona akhansele umthandazo wakhe inqobo nje nangabe ungamphazamisi'. Ezinye izazi zezesayensi zinombono othi, 'Kulungile bona umuntu athandaze lokha nakatlhoga ukuthutha nofana ukuchama, inqobo nje nangabe kungaphazamisi umthandazo wakhe'.
Imam Tirmidzi : 133
حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَتْ قُلْتُ لِأُمِّ سَلَمَةَإِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي وَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ فَقَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَتَوَضَّأُ مِنْ الْمَوْطَإِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا وَطِيءَ الرَّجُلُ عَلَى الْمَكَانِ الْقَذِرِ أَنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ غَسْلُ الْقَدَمِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَطْبًا فَيَغْسِلَ مَا أَصَابَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِهُودِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهُوَ وَهَمٌ وَلَيْسَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ابْنٌ يُقَالَ لَهُ هُودٌ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهَذَا الصَّحِيحُ
usitjele bona [u-Abu Raja` Qutaibah] wathi; usitjele [u-Malik bin Anas] ukusuka ku-[Muhammad bin Umarah] ukusuka ku-[Muhammad bin Ibrahim] ukusuka [esigqilini sika-Abdurrahman bin Auf] wathi; 'Ngake ngathi ku-[Umm Salamah], 'Kwamambala, ngingumfazi oneembatho ezinde, begodu ngikhamba eendaweni ezisilapheleko?' wabe esethi; 'UMphorofidi sallallalaahu 'alaihi wasallam wake wathi: 'Indwangu izakuba msulwa nenhlabathi ngemva kwayo'. Wathi; 'Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-Abdullah bin Mas'ud, watjho; 'Ngake ngaba noMthunywa ka-Allah endaweni engcolileko, begodu azange sihlambulule.' U-Abu Isa wathi; "Abososayensi abacabangi ngalendlela kwaphela, bathi, 'Umuntu onyathela phasi engcolileko akutlhogeki bona ahlambe iinyawo zakhe ngaphandle kobana ukungcola kusese manzi, yeke uyayeleliswa bona asuse amatshwayo.' U-Abu Isa wathi; ' [U-Abdullah bin Al Mubarak] naye walandisa i-hadith le evela ku-[Malik bin Anas] evela ku-[Muhammad bin Umarah] evela ku-[Muhammad bin Ibrahim] evela ku-[Hud bin Abdurrahman bin Auf's female slave] evela ku-[Ummu Salamah]. Kodwana bekunokungabaza, ngombana u-Abdurrahman bin Auf bekanganayo indodana ebizwa ngokuthi ngu-Hud. Kodwana lokho mlando wesigqila esingu-Ibrahim bin Abdurrahman bin Auf we-Umm Salamah, begodu lokhu kuliqiniso'.
Imam Tirmidzi : 134
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالتَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمَّارٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيٌّ وَعَمَّارٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ الشَّعْبِيُّ وَعَطَاءٌ وَمَكْحُولٌ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرٌ وَإِبْرَاهِيمُ وَالْحَسَنُ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَضَرْبَةٌ لِلْيَدَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ أَنَّهُ قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ فَضَعَّفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثَ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لَمَّا رُوِيَ عَنْهُ حَدِيثُ الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَخْلَدٍ الْحَنْظَلِيُّ حَدِيثُ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ عَمَّارٍ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ لَيْسَ هُوَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لِأَنَّ عَمَّارًا لَمْ يَذْكُرْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا قَالَ فَعَلْنَا كَذَا وَكَذَا فَلَمَّا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَانْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَالدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ مَا أَفْتَى بِهِ عَمَّارٌ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَفِي هَذَا دَلَالَةٌ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَّمَهُ إِلَى الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ يَقُولُ لَمْ أَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ الْفَلَّاسِ قَالَ أَبُو زُرْعَةَ وَرَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا
usitjele [u-Abu Hafsh 'Amru bin Ali Al Falas] wathi; usitjele [u-Yazid Ibn Zurai'] wathi; usitjele [u-Sa'id] ukusuka ku-[Qatadah] ukusuka ku-[Azrah] ukusuka ku-[Sa'id bin Abdurrahman bin Abza] ukusuka [kayise] ukusuka ku-['Ammar bin Yasir] wathi; 'UMphorofidi sallallalaahu 'alaihi wasallam wamyala bona enze i-tayamum ebusweni neentendeni zezandla'. Wathi; 'Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-'Aisyah no-Ibn Abbas'. U-Abu Isa wathi; 'I-Ammar hadith le iliqiniso. Kubuye kwalandiswa ku-'Ammar ukusuka eendleleni ezinengi. Lokhu akusibo umbono oyedwa wabangani bomPhrofethi sallallallaahu 'alaihi wasallam kwaphela. Hlangana nabo bekungu-Ali, 'Ammar, Ibn Abbas nabanye abanengi abavela emibuthanweni yama-tabi'in afana no-Ash Sya'bi, 'Atha` no-Makhul. Bathi, 'I-Tayamum yikutshaywa okukodwa ebusweni nezandla zombili'. Umbono lo wathathwa ngu-Ahmad no-Ishaq. Begodu ezinye izazi zesayensi ezifana no-Ibn Umar, u-Jabir, u-Ibrahim no-Al Hasan bathi, 'I-Tayamum kutshaywa kanye ebusweni kanye nokutshaywa okukodwa eentendeni zombili ukufikela eendolweni'. Umbono lo wathathwa ngu-Sufyan Ats Tsauri, u-Malik, u-bin Al Mubarak no-Syafi'i. I-hadith le nge-tayamum, okutjho bona uMphorofidi wathi, 'ngobuso neentende zezandla,' nayo yalandiswa ku-Ammar ngenye indlela. I-hadith le nayo yalandiswa ku-'Ammar, ukuthi wathi; 'Sake ndawonye noMphorofidi sallallallaahu 'alaihi wasallam senza i-tayammum ukufikela emahlombe namakhwapha'. Kodwana, ezinye izazi zibuthakathaka i-hadith ka-'Ammar evela kuMphorofidi sallallalaahu 'alaihi wasallam, malungana ne-tayamum ebusweni neentendeni zezandla, lokha i-hadith ye-tayamm emahlombe nasemakhwapheni nayo ilandiswa kuye. U-Ishaq bin Ibrahim bin Makhlad Al Hanzhali wathi; I-hadith ka-Ammar malungana ne-tayammum yobuso neentende zezandla yi-hadith eqinisekileko. Khatheso, i-hadith ka-Ammar ethi, 'Sake noMphrofethi sallallalaahu 'alaihi wasallam senza i-tayamum ukufikela emahlombe namakhwapha,' ayiphikisani ne-hadith yobuso nezandla. Ngombana u-'Ammar akhenge akhulume ngokuthi uMphorofidi wabayala bona benze lokho. Kodwana wavele wathi, 'Senza lokhu nalokhu'. Lokha nakabuza uMphorofidi, wamyalela bona asule ubuso bakhe neentende zezandla zakhe, ngalokho wagcina enza lokho uMphorofidi amfundisa khona, okutjho ukusula ubuso bakhe neentende zezandla zakhe. Ubufakazi balokhu ngilokho u-Ammar anikela nge-fatwa evela kuMphorofidi mayelana ne-tayamum, ukuthi wathi: '-usula- ubuso neentende zezandla'. Njeke endabeni le ipikiswano yilokho okwafundiswa mPhrofethi 'alaihi wasallam, wafundisa ukusula ubuso neentende zezandla'. Wathi, 'Ngizwe u-Abu Zur'ah bin Abdul Karim athi; 'Angikaze ngibone edorobheni le-Basrah umuntu okghona ukukhumbula ngehloko ukudlula abantu abathathu; U-Ali bin Al Madini, u-Ibnu Asy Syadzakuni no-'Amru bin Ali Al Fallas'. U-Abu Zur'ah wathi; U-Affan bin Muslim walandisa i-hadith evela ku-'Amru bin Ali'.
Imam Tirmidzi : 135
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْقُرَشِيِّ عَنْ دَاودَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ التَّيَمُّمِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ فِي كِتَابِهِ حِينَ ذَكَرَ الْوُضُوءَ{ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ }وَقَالَ فِي التَّيَمُّمِ{ فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ }وَقَالَ{ وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا }فَكَانَتْ السُّنَّةُ فِي الْقَطْعِ الْكَفَّيْنِ إِنَّمَا هُوَ الْوَجْهُ وَالْكَفَّانِ يَعْنِي التَّيَمُّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَذِيٌّ صَحِيحٌ
Usitjele [u-Yahya bin Musa] wathi; usitjele [u-Sa'id bin Sulaiman] wathi; usitjele [u-Husyaim] ku-[Muhammad bin Khalid Al Qurasyi] ku-[Daud bin Hushain] ku-[Ikrimah] ku-[Ibn Abbas] bona wake wabuzwa nge-tayammu, waphendula wathi, 'Ngempela, u-Allah uthe encwadini yakhe lokha nakakhuluma nge-ablution: 'Ngalokho-ke hlamba ubuso bakho nezandla zakho ukuya eendolweni, u-Allah wathi: tjhayela ubuso bakho nezandla zakho-'. Bese wathi: '-Amadoda antshontshako nabafazi abantshontshako, baqume izandla zabo bobabili-'. Njeke, ngokuya kwe-Sunnah, lokha nakusikwa izandla kuba ziintende zezandla, begodu okugezwa nge-Tayammum buso neentende.' U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le yi-sahih gharib'.
Imam Tirmidzi : 136
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَعُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلِمَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقْرِئُنَا الْقُرْآنَ عَلَى كُلِّ حَالٍ مَا لَمْ يَكُنْ جُنُبًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ قَالُوا يَقْرَأُ الرَّجُلُ الْقُرْآنَ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ وَلَا يَقْرَأُ فِي الْمُصْحَفِ إِلَّا وَهُوَ طَاهِرٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
usitjele [u-Abu Sa'id Abdullah bin Sa'id Al Asyaj] wathi; usitjele [u-Hafsh bin Ghiyats] no-[Uqbah bin Khalid] bathi; usitjele [u-Al A'masy] no-[Ibn Abu Laila] ukusuka ku-['Amru bin Murrah] ukusuka ku-[Abdullah bin Salamah] ukusuka ku-[Ali] wathi; 'U-Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wafunda i-Qur'an ngaso soke isikhathi, inqobo nje nangabe bekangasilo i-junub'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith ka-Ali le yi-hadith eqinisekileko. Umbono lo uthathwa ziingcwethi ezinengi zezesayensi ezivela hlangana nabangani bakaMphorofidi sallallallaahu 'alaihi wasallam no-tabi'in. Bathi; 'Umuntu angafunda i-Qur'an ngaphandle kokuhlamba, kodwana angeze afunda ngaphandle kobana ahlanzekile. Umbono lo wathathwa ngu-Sufyan Ats Tsauri, u-Syafi'i, u-Ahmad no-Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 137
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَدَخَلَ أَعْرَابِيٌّ الْمَسْجِدَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَصَلَّى فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا وَلَا تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَقَدْ تَحَجَّرْتَ وَاسِعًا فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ بَالَ فِي الْمَسْجِدِ فَأَسْرَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْرِيقُوا عَلَيْهِ سَجْلًا مِنْ مَاءٍ أَوْ دَلْوًا مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَقَالَ سَعِيدٌ قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ نَحْوَ هَذَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
usitjele [u-Ibn Abu Umar] no-[Sa'id bin Abdurrahman Al Makhzumi] bathi; usitjele [u-Sufyan bin Uyainah] ukusuka ku-[Az Zuhri] ukusuka ku-[Sa'id bin Al Musayyib] ukusuka ku-[Abu Hurairah] wathi; 'I-Arabhu yendawo yangena nge-mosque lokha uMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam nakathandaza, i-Arabhu yendawo yathandaza. Ngemva kokuthandaza wathandaza, 'O Allah, ngihawukele mina no-Muhammad, begodu ungathandi omunye nathi'. UmPhrofethi waphendukela kuye wathi: 'Kwamambala unciphise into ebanzi'. Ngemva kwalokho wachama ngaphakathi kwe-mosque ukwenzela bona abantu batjhidele kuye, kodwana uMphorofidi wathi: 'Yithele ngebhakede lamanzi,' nofana wathi: 'ngebhakede lamanzi'. Ngemva kwalokho waphinda wathi: 'Kwamambala, nithunyelwe ukuzokunikela ubulula kodwana azange ithunyelwe ukuzokunikela ubudisi'. [u-Sa'id] wathi; ' [u-Sufyan] wathi; 'Ungitjele [u-Yahya bin Sa'id] ukusuka ku-[Anas bin Malik] kanje'. Wathi; "Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-Abdullah bin Mas'ud, ku-Ibnu Abbas no-Watsilah bin Al Asqa." U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le iliqiniso, begodu abanye abososayensi benze imisebenzi emihle ngokuya nge-hadith le. Lo ngumbono ka-Ahmad no-Ishaq. [U-Yunus] naye walandisa i-hadith evela ku-[Az Zuhri] evela ku-[Ubaidullah bin Abdullah] evela ku-[Abu Hurairah]'.
Imam Tirmidzi : 138
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ وَهُوَ ابْنُ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ أَخْبَرَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى الظُّهْرَ فِي الْأُولَى مِنْهُمَا حِينَ كَانَ الْفَيْءُ مِثْلَ الشِّرَاكِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ كُلُّ شَيْءٍ مِثْلَ ظِلِّهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ وَجَبَتْ الشَّمْسُ وَأَفْطَرَ الصَّائِمُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ بَرَقَ الْفَجْرُ وَحَرُمَ الطَّعَامُ عَلَى الصَّائِمِ وَصَلَّى الْمَرَّةَ الثَّانِيَةَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَهُ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَيْهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ لِوَقْتِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ صَلَّى الصُّبْحَ حِينَ أَسْفَرَتْ الْأَرْضُ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي مُوسَى وَأَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدٌ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي الْمَوَاقِيتِ حَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ فِي الْمَوَاقِيتِ قَدْ رَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
usitjele [u-Hannad bin As Sari] wathi; usitjele [u-Abdurrahman bin Abu Az Zinad] ukusuka ku-[Abdurrahman bin Al Harith bin Ayyasy bin Abu Rabi'ah] ukusuka ku-[Hakim bin Hakim] - okungu-Ibnu Abbad bin Hunaif - wathi; ungitshele [Nafi' bin Jubair bin Muth'im] wathi; ubikele kimi [u-Ibnu Abbas] bona uMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam wathi: 'UJibril 'Alaihis Salam wake wangikhokhela njengo-imam eceleni kwe-Kaaba kabili. Kokuthoma, wathandaza imithandazo yemini lokha amathunzi nakafana namabhande weembadada. Bese wathandaza umthandazo wemini lokha umfanekiso wento efana nento yamambala. Bese kuthi umthandazo we-maghrib lokha ilanga nalitjhingako begodu abantu abazila ukudla baphule ukuzila kwabo. Bese uthandaza i-Isha lokha umbala obomvu esibhakabhakeni nawunyamalalako. Ngemva kwalokho wathandaza umthandazo wekuseni lokha nakusako begodu ukudla kwaba yi-haram kumuntu ozila ukudla. Kwesibili, wathandaza umthandazo wemini, ukubonakaliswa kokuthileko njengombana bekunjalo, ngqo ngesikhathi somthandazo wemini izolo. Bese wathandaza umthandazo wantambama lokha isithombe sento ngayinye besiphindwe kabili kunesento yokuthoma. Bese wathandaza umthandazo we-Maghrib njengangaphambilini, bese wenza umthandazo wokugcina we-Isha lokha ingcenye yesithathu yobusuku sele idlule. Bese wenza umthandazo wekuseni lokha ilanga nalikhanya ephasini. Ngemva kwalokho uJibril waphendukela kimi wathi; 'O Muhammad, lesi sikhathi sabaPhorofidi bangaphambi kwakho, begodu isikhathi somthandazo siphakathi kwalezi zikhathi ezimbili'. U-Abu Isa wathi; 'Kulesi sahluko kuneendaba ezivela ku-Abu Hurairah, Buraidah, Abu Musa, Abu Mas'ud Al Ansari, Abu Sa'id, Jabir, 'Amru bin Hazm, Al Bara no-Anas'. Kubikwe kimi [u-Ahmad bin Musa] wathi; usitjele [u-Abdullah bin Al Mubarak] wathi; ubikele kithi [u-Husain bin Ali bin Husain] wathi; ubikele kimi [u-Wahb bin Kaisan] ukusuka ku-[Jabir bin Abdullah] ukusuka ku-Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, wathi: 'U-Jibril wangikhokhela...... bese wakhuluma njengombana ku-hadith ka-Ibn Abbas ngehlathululo. Begodu azange akhulume ku-hadith, 'Isikhathi se-asr njengezolo'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le yi-hasan sahih gharib. Begodu i-hadith ka-Ibn Abbas yi-hasan sahih hadith. U-Muhammad wathi; 'Umlando oqinisekileko khulu malungana neenkhathi zomthandazo yi-Jabir hadith evela kuMphorofidi u-sallallaahu 'alaihi wasallam'. Wathi; 'I-Jabir hadith malungana neenkhathi zomthandazo ilandiswe ngu-['Atha bin Abu Rabah] no-[Amru bin Dinar] kanye no-[Abu Az Zubair] evela ku-[Jabir bin Abdullah] evela kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam, njengombana kunjalo nge-hadith u-Wahb bin kaisan, evela ku-Jabir, evela kuMphorofidi sallalai wasallam'.
Imam Tirmidzi : 139
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الظُّهْرِ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَآخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُ الْعَصْرِ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الْعَصْرِ حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُهَا وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَصْفَرُّ الشَّمْسُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْمَغْرِبِ حِينَ تَغْرُبُ الشَّمْسُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَنْتَصِفُ اللَّيْلُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْفَجْرِ حِينَ يَطْلُعُ الْفَجْرُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ فِي الْمَوَاقِيتِ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كَانَ يُقَالُ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ
usitjele [u-Hannad] wathi; usitjele [u-Muhammad Ibn Fudlail] ukusuka ku-[Al A'masy] ukusuka ku-[Abu Salih] ukusuka ku-[Abu Hurairah] wathi; U-Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wathi: 'Kwamambala umthandazo unesikhathi sokuthoma nesikhathi sokuphela. Ukuthoma kwesikhathi somthandazo wemini kulapho ilanga litjhinga khona kuthi isikhathi sokuphela kulapho isikhathi se-Asr singene khona. Ukuthoma kwesikhathi somthandazo we-Asr kulapho isikhathi sesifikile begodu ukuphela kulapho ilanga liphenduka libe mthubi. Ukuthoma kwesikhathi somthandazo we-Maghrib kulapho ilanga litjhinga khona kuthi isikhathi sokuphela kulapho umbala obomvu sele unyamalele. Ukuthoma kwesikhathi se-Isha kulapho umbala obomvu sele unyamalele begodu isikhathi sokuphela sibe phakathi kobusuku. Begodu ukuthoma komthandazo wekuseni kulapho ukusa kuphuma khona, begodu ukuphela kwawo kulapho ilanga liphuma khona'. Wathi; 'Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-Abdullah bin Amru. U-Abu Isa wathi; 'Begodu ngezwa u-Muhammad athi; I-hadith ka-Al A'masy evela ku-Mujahid malungana neenkhathi zokuthandaza iliqiniso ukudlula i-hadith ka-Muhammad bin Fudlail evela ku-Al A'masy, kuthi i-hadith ka-Muhammad bin Fudlail inamaphutha enziwe ngu-Muhammad bin Fudlail. Usitjele [u-Abu Usamah] ukusuka ku-[Abu Ishaq Al Fazari] ukusuka ku-[Al A'masy] ukusuka ku-[Mujahid]'. Wathi; 'Kwesinye isikhathi kuyakhulunywa ngakho; Kuhlekuhle, umthandazo unesikhathi sokuthoma nesiphetho, bese wakhuluma nge-hadith ka-Muhammad bin Fudlail evela ku-Al A'masy nencazelo yayo.
Imam Tirmidzi : 140
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَالْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَسَأَلَهُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ أَقِمْ مَعَنَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْمَغْرِبِ حِينَ وَقَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ مِنْ الْغَدِ فَنَوَّرَ بِالْفَجْرِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالظُّهْرِ فَأَبْرَدَ وَأَنْعَمَ أَنْ يُبْرِدَ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعَصْرِ فَأَقَامَ وَالشَّمْسُ آخِرَ وَقْتِهَا فَوْقَ مَا كَانَتْ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ إِلَى قُبَيْلِ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا فَقَالَ مَوَاقِيتُ الصَّلَاةِ كَمَا بَيْنَ هَذَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ أَيْضًا
usitjele [u-Ahmad bin Mani'] no-[Al Hasan bin Ash Shabbah Al Bazzar] no-[Ahmad bin Muhammad bin Musa] ngencazelo yinye. Bathi; 'Usitjele [u-Ishaq bin Yusuf Al Azraq] ukusuka ku-[Sufyan Ats Tsauri] ukusuka ku-[Alqamah bin Martsad] ukusuka ku-[Sulaiman bin Buraidah] ukusuka [kayise] wathi; 'Indoda yeza kuMphorofidi sallallalaahu 'alaihi wasallam yabuza ngeenkhathi zomthandazo, yeke yathi: 'Woza uzokuthandaza nathi -uZimu nakavuma-'. Bese wayala u-Bilal bona athathe i-iqamah. Ngalokho wenza iqamah lokha nakusako. Bese wayala i-iqamah, u-Bilal naye i-iqamah lokha ilanga nalitjhingako, yeke wathandaza imithandazo yemini. Bese wayala i-iqamah, u-Bilal wenza i-iqamah begodu wathandaza umthandazo wemini lokha ilanga nalimhlophe begodu lisephezulu. Bese wayala umthandazo we-Maghrib lokha imisebe yelanga nayitjhingako. Bese wayala umthandazo wantambama iqamah lokha umbala obomvu esibhakabhakeni sele unyamalele. Ngelanga elilandelako, wayala umthandazo wekuseni iqamah lokha ilanga nalikhanyako. Bese wayala umthandazo wemini, begodu waragela phambili nokulinda bekwaba kulapho umoya upholile begodu umnandi. Wabese wayala umthandazo wantambama, wenza umthandazo kusasele isikhathi esincani. Bese wayala i-iqamah godu, kodwana waqeda i-maghrib bekwaba kulapho umbala obomvu esibhakabhakeni sele upheze wanyamalala. Bese wayala umthandazo we-Isha, begodu wawenza lokha ingcenye eyodwa kwezintathu yobusuku sele idlule. Ngemva kwalokho wathi: 'Uphi umuntu obuze ngeenkhathi zokuthandaza?' indoda yaphendula yathi, 'Nginguye'. Bese wathi: 'Iinkhathi zomthandazo ziphakathi kwalezi zikhathi ezimbili'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le nge-hasan gharib eyiqiniso.' Wathi; '[Syu'bah] naye wakulandisa ku-[Alqamah bin Martsad]'.