Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 121

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ شَيْئًا مِنْ الْقُرْآنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْجُنُبُ وَلَا الْحَائِضُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْئًا إِلَّا طَرَفَ الْآيَةِ وَالْحَرْفَ وَنَحْوَ ذَلِكَ وَرَخَّصُوا لِلْجُنُبِ وَالْحَائِضِ فِي التَّسْبِيحِ وَالتَّهْلِيلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ إِنَّ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ يَرْوِي عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ أَحَادِيثَ مَنَاكِيرَ كَأَنَّهُ ضَعَّفَ رِوَايَتَهُ عَنْهُمْ فِيمَا يَنْفَرِدُ بِهِ وَقَالَ إِنَّمَا حَدِيثُ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ عَنْ أَهْلِ الشَّأْمِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ أَصْلَحُ مِنْ بَقِيَّةَ وَلِبَقِيَّةَ أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ عَنْ الثِّقَاتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ ذَلِكَ

[അലി ബിൻ ഹുജ്ർ], [അൽ ഹസൻ ബിൻ അറഫ] എന്നിവർ പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ അയ്യാസി] [മൂസാ ബിൻ ഉഖ്ബ] യിൽ നിന്ന് [നാഫി] യിൽ നിന്ന് [ഇബ്നു ഉമർ] പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ആർത്തവമുള്ള സ്ത്രീകൾക്കും ജുനൂബ് ആളുകൾക്കും ഖുർആനിൽ നിന്ന് ഒന്നും വായിക്കാൻ അനുവാദമില്ല'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അലിയിൽ നിന്ന് ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇബ്നു ഉമറിന്റെ ഹദീസ് ഇസ്മാഈൽ ബിൻ അയ്യാസിയുടെ, മൂസാ ബിൻ ഉഖ്ബയിൽ നിന്ന്, നാഫിയിൽ നിന്ന്, ഇബ്നു ഉമറിൽ നിന്ന്, പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് ഒഴികെ ഞങ്ങൾക്ക് അറിയില്ല, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഒരു ജുനൂബ് വ്യക്തിക്കും ജുനൂബ് സ്ത്രീക്കും ഖുർആൻ വായിക്കാൻ അനുവാദമില്ല'. പ്രവാചകൻ (സ) യുടെ സ്വഹാബികളായ സുഫ്‌യാൻ അത്സ് ത്സൗരി, ബിൻ അൽ മുബാറക്, സയാഫി, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് തുടങ്ങിയവരിൽ നിന്നുള്ള മിക്ക ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെയും അഭിപ്രായമാണിത്. അവർ പറയുന്നു, 'ആർത്തവമുള്ള സ്ത്രീകൾക്കും ജുനുബ് ആളുകൾക്കും ഖുർആനിൽ നിന്ന് ഒരു വാക്യത്തിന്റെ അവസാനമോ ഒരു അക്ഷരമോ അതുപോലുള്ളവയോ ഒഴികെ മറ്റൊന്നും വായിക്കാൻ അനുവാദമില്ല. എന്നിരുന്നാലും, ജുനുബ് ആളുകൾക്കും ജുനുബ് ആളുകൾക്കും തസ്ബീഹ് - സുബ്ഹാനല്ലാഹ് - തഹ്‌ലീൽ - ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ് - വായിക്കാൻ അവ സൗകര്യം നൽകുന്നു. '. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'തീർച്ചയായും, ഹിജാസിലെയും ഇറാഖിലെയും ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇസ്മാഈൽ ബിൻ അയ്യാസി നിരവധി ദുഷിച്ച ഹദീസുകൾ ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇസ്മാഈൽ ബിൻ അയ്യാസിയുടെ ചരിത്രം അദ്ദേഹം ഒറ്റയ്ക്ക് വിവരിച്ചാൽ, അദ്ദേഹം അത് അവരിൽ നിന്ന് ദുർബലപ്പെടുത്തിയതായി തോന്നുന്നു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'എന്നിരുന്നാലും, ഇസ്മാഈൽ ബിൻ അയ്യാസിയുടെ ഹദീസ് സിറിയയിലെ ജനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതാണ്'. അഹ്മദ് ബിൻ ഹമ്പൽ പറഞ്ഞു; 'ഇസ്മാഈൽ ബിൻ അയ്യാസി ബഖിയ്യയേക്കാൾ മികച്ചതാണ്, കാരണം ബഖിയ്യയ്ക്ക് സിഖ്ഖാ ജനതയിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്ന ദുഷ്ട ഹദീസുകൾ ഉണ്ട് - അവരെ വിശ്വസിക്കാം -'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അഹ്മദ് ബിൻ അൽ ഹസൻ എനിക്ക് ഒരു കഥ പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അഹ്മദ് ബിൻ ഹമ്പൽ അത് പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു'.

Hadith Corroboration (4)

Hadith

Imam Tirmidzi : 122

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مِنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حِضْتُ يَأْمُرُنِي أَنْ أَتَّزِرَ ثُمَّ يُبَاشِرُنِيقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

[ബുന്ദർ] പറഞ്ഞു; [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ മഹ്ദി] [സുഫ്‌യാൻ] [മൻസൂർ] [ഇബ്രാഹിം] [അൽ അസ്‌വദ്] [ആയിസ്യ] യിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ആർത്തവമുണ്ടെങ്കിൽ, റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം എന്നോട് ഒരു വസ്ത്രം ധരിക്കാൻ കൽപ്പിച്ചു, എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം എന്നെ ലാളിച്ചു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉമ്മു സലമയുടെയും മൈമുനയുടെയും ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ആയിസ്യയുടെ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. പ്രവാചകൻ (സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം, താബിഈൻ) എന്നിവരുടെ സഹചാരികളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായമാണിത്. ഈ അഭിപ്രായം സയാഫി, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരും പാലിക്കുന്നു'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 123

حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَرَامِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ فَقَالَ وَاكِلْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَمْ يَرَوْا بِمُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ بَأْسًا وَاخْتَلَفُوا فِي فَضْلِ وَضُوئِهَا فَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ فَضْلَ طَهُورِهَا

[അബ്ബാസ് അൽ അൻബാരി], [മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അഅ്ല] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ മഹ്ദി] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [മുആവിയ ബിൻ സാലിഹ്] [ഹറാം ബിൻ മുആവിയ] യിൽ നിന്ന് [അൽ അലാ` ബിൻ അൽ ഹാരിത്] തന്റെ അമ്മാവൻ [അബ്ദുല്ല ബിൻ സഅദ്] പറഞ്ഞു: 'ആർത്തവമുള്ള സ്ത്രീയോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പ്രവാചകനോട് ചോദിച്ചു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'അവളോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിക്കുക'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ 'ആയിഷയും അനസും' നിവേദനം ചെയ്യുന്ന ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്.' അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ സഅദ് നിവേദനം ചെയ്യുന്ന ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ഗരീബാണ്. ഇതാണ് ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതരുടെയും അഭിപ്രായം, ആർത്തവമുള്ള സ്ത്രീയോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണെന്നാണ് അവരുടെ അഭിപ്രായം. എന്നിരുന്നാലും, ബാക്കിയുള്ള വുദു വെള്ളത്തെക്കുറിച്ച് അവർ വ്യത്യസ്തരാണ്, അവരിൽ ചിലർ ഇളവുകൾ നൽകുന്നു, മറ്റുള്ളവർ അത് മക്റൂഹായി കണക്കാക്കുന്നു.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 124

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ ثابِتِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَقَالَتْ لِي عَائِشَةُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَتْ قُلْتُ إِنِّي حَائِضٌ قَالَ إِنَّ حَيْضَتَكِ لَيْسَتْ فِي يَدِكِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا فِي ذَلِكَ بِأَنْ لَا بَأْسَ أَنْ تَتَنَاوَلَ الْحَائِضُ شَيْئًا مِنْ الْمَسْجِدِ

[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [അൽ അമസി]യിൽ നിന്ന് [താബിത് ബിൻ ഉബൈദ്] [അൽ ഖാസിം ബിൻ മുഹമ്മദ്] പറഞ്ഞു [ഉബൈദ ബിൻ ഹുമൈദ്] പറഞ്ഞു; ' [ആയിസ] എന്നോട് പറഞ്ഞു, 'റസൂലുല്ലാഹ് ശല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഒരിക്കൽ എന്നോട് പറഞ്ഞു; 'പള്ളിയിൽ നിന്ന് ഒരു ചെറിയ പായ എടുക്കുക,' 'ആയിസ പറഞ്ഞു; 'അപ്പോൾ ഞാൻ പറഞ്ഞു; 'എനിക്ക് ആർത്തവമുണ്ട്,' അവൾ പറഞ്ഞു; 'തീർച്ചയായും, നിങ്ങളുടെ ആർത്തവ രക്തം നിങ്ങളുടെ കൈകളിലല്ല'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഇബ്നു ഉമറിന്റെയും അബു ഹുറൈറയുടെയും ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ആയിസയുടെ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. ഇതാണ് മിക്ക ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെയും അഭിപ്രായം, ഈ കാര്യത്തിൽ അവർ തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടെന്ന് നമുക്കറിയില്ല. അതായത്; ആർത്തവമുള്ള സ്ത്രീകൾ പള്ളിക്കുള്ളിൽ നിന്ന് സാധനങ്ങൾ എടുത്തേക്കാം'.

Hadith Corroboration (95)

Hadith

Imam Tirmidzi : 125

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَبَهْزُ بْنُ أَسَدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَادُ بْنُ سَلَمَةِ عَنْ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا أَوْ امْرَأَةً فِي دُبُرِهَا أَوْ كَاهِنًا فَقَدْ كَفَرَ بِمَا أُنْزِلَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى لَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى التَّغْلِيظِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا فَلْيَتَصَدَّقْ بِدِينَارٍ فَلَوْ كَانَ إِتْيَانُ الْحَائِضِ كُفْرًا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ بِالْكَفَّارَةِ وَضَعَّفَ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ وَأَبُو تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ اسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ

[ബുന്ദർ] പറഞ്ഞു; [യഹ്‌യ ബിൻ സഈദ്], [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ മഹ്ദി], [ബഹ്‌സ് ബിൻ അസദ്] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [ഹക്കീം അൽ അത്‌സ്‌റാം], [അബു തമീമ അൽ ഹുജൈമി], [അബു ഹുറൈറ], നബി (സ) എന്നിവർ [ഹംദ് ബിൻ സലമ] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ആർത്തവമുള്ള സ്ത്രീയുമായി ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരോ, ഗുദദ്വാരത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്ത്രീയുമായി ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ഷാമന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകുന്നവരോ മുഹമ്മദ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന് അവതീർണമായതിൽ അവിശ്വസിച്ചിരിക്കുന്നു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഹാക്കിം അൽ അത്‌സ്‌റാമിന്റെ, അബു തമീമ അൽ ഹുജൈമിയുടെ, അബു ഹുറൈറയുടെ ഹദീസിൽ നിന്നല്ലാതെ ഈ ഹദീസ് ഞങ്ങൾക്ക് അറിയില്ല. ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ ഹദീസിന്റെ ഏക അർത്ഥം ഒരു ഭാരം എന്നാണ്. ഇത് പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ആർത്തവമുള്ള സ്ത്രീയുമായി ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവൻ ഒരു ദീനാർ ദാനം ചെയ്യണം'. ആർത്തവമുള്ള ഒരു സ്ത്രീയുടെ അടുത്തേക്ക് പോകുന്നത് അവിശ്വാസമാണെങ്കിൽ, അവളുടെ കഫറയായി ദാനം നൽകാൻ അവളോട് കൽപ്പിക്കപ്പെടില്ല! എന്നിരുന്നാലും, മുഹമ്മദ് ഈ ഹദീസിനെ അതിന്റെ സനദ് വശത്ത് നിന്ന് ദുർബലപ്പെടുത്തി. അബു തമീമ അൽ ഹുജൈമിയുടെ പേര് താരിഫ് ബിൻ മുജലിദ് എന്നാണ്.'

Hadith Corroboration (32)

Hadith

Imam Tirmidzi : 126

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجُلِ يَقَعُ عَلَى امْرَأَتِهِ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ يَتَصَدَّقُ بِنِصْفِ دِينَارٍ

'ആർത്തവ സമയത്ത് ഭാര്യയുടെ അടുക്കൽ വന്ന ഒരാൾ അവളുടെ അര ദിനാർ ദാനം ചെയ്യണമെന്ന്' നബി (സ) യിൽ നിന്ന് ഇബ്നു അബ്ബാസ് (റ) വിൽ നിന്ന് ഖുഷൈമിൽ നിന്ന് ഖുഷൈമിൽ നിന്ന് ഖുഷൈമിൽ നിന്ന് ഖുഷൈം (റ) വിൽ

Hadith Corroboration (32)

Hadith

Imam Tirmidzi : 127

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ دَمًا أَحْمَرَ فَدِينَارٌ وَإِذَا كَانَ دَمًا أَصْفَرَ فَنِصْفُ دِينَارٍقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْكَفَّارَةِ فِي إِتْيَانِ الْحَائِضِ قَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ مَوْقُوفًا وَمَرْفُوعًا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ يَسْتَغْفِرُ رَبَّهُ وَلَا كَفَّارَةَ عَلَيْهِ وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ قَوْلِ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ بَعْضِ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَإِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ عُلَمَاءِ الْأَمْصَارِ

[അൽ ഹുസൈൻ ബിൻ ഹുറൈത്സ്] പറഞ്ഞു; [അൽ ഫദ്ൽ ബിൻ മൂസ] [അബു ഹംസ അസ്സുക്കാരി] [അബ്ദുൽ കരീം] [മിഖ്സാം] [ഇബ്നു അബ്ബാസ്] [നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന്] നിന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'രക്തം ചുവപ്പാണെങ്കിൽ പിഴ ഒരു ദീനാർ ആണ്, മഞ്ഞയാണെങ്കിൽ പിഴ അര ദീനാർ ആണ്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ആർത്തവമുള്ള സ്ത്രീകളുമായുള്ള ലൈംഗിക ബന്ധത്തിനുള്ള പിഴയെക്കുറിച്ചുള്ള ഹദീസ് മൗഖുഫിന്റെയും മർഫുവിന്റെയും ചരിത്രമുള്ള ഇബ്നു അബ്ബാസ് ആണ് ഉദ്ധരിച്ചത്'. ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നത് ഇതാണ്. അഹ്മദും ഇസ്ഹാഖും ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. ബിൻ അൽ മുബാറക് പറഞ്ഞു; 'അവൻ തന്റെ റബ്ബിനോട് ക്ഷമ ചോദിക്കട്ടെ, കഫറ ഇല്ല'. ബിൻ അൽ മുബാറക്കിന്റെ ഇതുപോലുള്ള വാക്കുകൾ സഈദ് ബിൻ ജുബൈർ, ഇബ്രാഹിം അൻ നഖ'ഇ തുടങ്ങിയ നിരവധി താബിഈൻ പണ്ഡിതരും ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലോകത്തിലെ മിക്ക പണ്ഡിതന്മാരും പറയുന്നത് ഇതാണ്.

Hadith Corroboration (8)

Hadith

Imam Tirmidzi : 128

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الثَّوْبِ يُصِيبُهُ الدَّمُ مِنْ الْحَيْضَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُتِّيهِ ثُمَّ اقْرُصِيهِ بِالْمَاءِ ثُمَّ رُشِّيهِ وَصَلِّي فِيهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ قَيْسِ بْنتِ مِحْصَنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَسْمَاءَ فِي غَسْلِ الدَّمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الدَّمِ يَكُونُ عَلَى الثَّوْبِ فَيُصَلِّي فِيهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِذَا كَانَ الدَّمُ مِقْدَارَ الدِّرْهَمِ فَلَمْ يَغْسِلْهُ وَصَلَّى فِيهِ أَعَادَ الصَّلَاةَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ الدَّمُ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَلَمْ يُوجِبْ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ وَإِنْ كَانَ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ يَجِبُ عَلَيْهِ الْغَسْلُ وَإِنْ كَانَ أَقَلَّ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَشَدَّدَ فِي ذَلِكَ

[ഇബ്‌നു അബു ഉമർ] പറഞ്ഞു; [ഹിസ്യാം ബിൻ ഉർവ]യിൽ നിന്ന് [ഫാത്തിമ ബിൻത് അൽ മുൻദ്‌സിർ] [അസ്മ ബിൻത് അബൂബക്കർ] പറഞ്ഞു; [സുഫ്‌യാൻ ബിൻ ഉയൈന] പറഞ്ഞു; 'ആർത്തവ രക്തം പുരണ്ട വസ്ത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു സ്ത്രീ പ്രവാചകൻ (സ) യോട് ചോദിച്ചു?' അപ്പോൾ റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം മറുപടി പറഞ്ഞു; 'തുണി ഉരയ്ക്കുക, തുടർന്ന് നനയ്ക്കുക, തുടർന്ന് വെള്ളത്തിൽ കഴുകുക, തുടർന്ന് അതിൽ പ്രാർത്ഥിക്കുക'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്നും ഉമ്മു ഖൈസ് ബിൻത് മിഹ്‌ഷാനിൽ നിന്നും ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ആർത്തവ രക്തം കഴുകുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അസ്മാഇന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്.' തുണിയിൽ പുരണ്ടതും കഴുകുന്നതിനുമുമ്പ് പ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി ധരിക്കുന്നതുമായ രക്തത്തെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്ക് വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. താബിഈനിലെ ചില പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു; 'രക്തം ഒരു ദിർഹത്തിന്റെ വലുപ്പമാണെങ്കിൽ, അത് കഴുകുന്നതിനുമുമ്പ് അദ്ദേഹം അത് ധരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രാർത്ഥന ആവർത്തിക്കണം'. മറ്റു ചിലർ പറഞ്ഞു; 'രക്തം ഒരു ദിർഹമിന്റെ വലുപ്പത്തിലാണെങ്കിൽ, അയാൾ നമസ്കാരം ആവർത്തിക്കണം'. സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരിയും ബിൻ അൽ മുബാറക്കും ഈ അഭിപ്രായം പുലർത്തി. എന്നിരുന്നാലും, താബിഈനുകളിലെയും മറ്റുള്ളവരിലെയും മറ്റ് ചില പണ്ഡിതന്മാർ രക്തം ഒരു ദിർഹമിനേക്കാൾ വലുതാണെങ്കിൽ പോലും നമസ്കാരം ആവർത്തിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടില്ല. അഹ്മദും ഇസ്ഹാഖും ഈ അഭിപ്രായം വെച്ചുപുലർത്തി. 'രക്തം ഒരു ദിർഹത്തിന്റെ വലുപ്പത്തിൽ കുറവാണെങ്കിൽ പോലും അത് കഴുകേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്' എന്ന് സയാഫി പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം അത് പാലിച്ചു.

Hadith Corroboration (46)

Hadith

Imam Tirmidzi : 129

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ أَبُو بَدْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْكَانَتْ النُّفَسَاءُ تَجْلِسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا فَكُنَّا نَطْلِي وُجُوهَنَا بِالْوَرْسِ مِنْ الْكَلَفِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَاسْمُ أَبِي سَهْلٍ كَثِيرُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى ثِقَةٌ وَأَبُو سَهْلٍ ثِقَةٌ وَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى أَنَّ النُّفَسَاءَ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا إِلَّا أَنْ تَرَى الطُّهْرَ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ فَإِنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَيُرْوَى عَنْ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ خَمْسِينَ يَوْمًا إِذَا لَمْ تَرَ الطُّهْرَ وَيُرْوَى عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيِّ سِتِّينَ يَوْمًا

[നഷ്ർ ബിൻ അലി അൽ ജഹ്‌ലമി] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [സുജ ബിൻ അൽ വാലിദ് അബു ബദർ] [അലി ബിൻ അബ്ദുൽ അ'ല] [അബു സഹ്ൽ] [മുസ്സ അൽ അസ്ദിയ] [ഉമ്മു സലമ] യിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ കാലത്ത്, പ്രസവിച്ച സ്ത്രീകൾ നാൽപത് ദിവസം നിശബ്ദത പാലിച്ചു, കറുത്ത നിറം കാരണം ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ മുഖത്ത് സന - ഒരു തരം ചെടി - വരച്ചു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇതൊരു ഗരീബ് ഹദീസാണ്, അബു സഹ്ലിന്റെ ഹദീസിൽ നിന്നല്ലാതെ, ഉമ്മു സലമയിൽ നിന്നുള്ള മുസ്സ അൽ അസ്ദിയയിൽ നിന്നല്ലാതെ ഞങ്ങൾക്ക് ഇത് അറിയില്ല'. അബു സഹ്ലിന്റെ പേര് കതിർ ബിൻ സിയാദ് എന്നാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ പറഞ്ഞു; 'അലി ബിൻ അബ്ദുൽ അ'ലയും അബു സഹ്ലും വിശ്വസ്തരായ ആളുകളാണ്'. അബു സഹ്ലിന്റെ ഹദീസിൽ നിന്നല്ലാതെ മുഹമ്മദ് ഈ ഹദീസ് അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല. പ്രസവിച്ച ഒരു സ്ത്രീ നാൽപ്പത് ദിവസം നമസ്കരിക്കരുതെന്നും, അതിനുമുമ്പ് അവൾ ശുദ്ധയാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, അങ്ങനെയെങ്കിൽ അവൾ കുളിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കണമെന്നും പ്രവാചകൻ (സ) യുടെ അനുയായികളും, അവരുടെ പിൻഗാമികളും സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. നാല്പത് ദിവസത്തിനുശേഷം അവൾ രക്തം കണ്ടാൽ, ചില പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു, 'നാൽപ്പത് ദിവസത്തിനുശേഷം അവൾക്ക് നമസ്കാരം ഉപേക്ഷിക്കാൻ അനുവാദമില്ല.' സുഫ്യാൻ അത്സ് തൗരി, ബിൻ അൽ മുബാറക്, ഷാഫി, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് തുടങ്ങിയ ഭൂരിഭാഗം നിയമജ്ഞരുടെയും അഭിപ്രായമാണിത്. അൽ ഹസൻ അൽ ബസ്രിയിൽ നിന്നും ഇത് ഉദ്ധരിക്കുന്നു, 'തീർച്ചയായും, പ്രസവിച്ച ഒരു സ്ത്രീ താൻ ശുദ്ധയായതായി കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ അമ്പത് ദിവസം നമസ്കരിക്കില്ല' എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. 'അതാ ബിൻ അബു റബാഹിൽ നിന്നും അഷ് സ്യബിയിൽ നിന്നും ഇത് ഉദ്ധരിക്കുന്നു; അതായത്, അറുപത് ദിവസം.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 130

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ أَنْ لَا بَأْسَ أَنْ يَعُودَ قَبْلَ أَنْ يَتَوَضَّأَ وَقَدْ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ هَذَا عَنْ سُفْيَانَ فَقَالَ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ أَنَسٍ وَأَبُو عُرْوَةَ هُوَ مَعْمَرُ بْنُ رَاشِدٍ وَأَبُو الْخَطَّابِ قَتَادَةُ بْنُ دِعَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ وَهُوَ خَطَأٌ وَالصَّحِيحُ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ

[ബുന്ദർ മുഹമ്മദ് ബിൻ ബഷിസ്യാർ] പറഞ്ഞു; [അബു അഹ്മദ്] പറഞ്ഞു; [അനസ്] പറഞ്ഞു; [മഅ്മർ] നിന്ന് [സുഫ്യാൻ] ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞു; [അനസ്] പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഒരിക്കൽ തന്റെ ഭാര്യമാരുമായി ഒരു കുളിയിൽ മാറിമാറി പോയി'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു റാഫിയിൽ നിന്ന് ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്; പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം തന്റെ എല്ലാ ഭാര്യമാരുമായും ഒരു കുളിയിൽ മാറിമാറി പോയി'. അൽ ഹസൻ അൽ ബഷ്‌രി ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായമാണിത്; ഒരാൾ വുദു ചെയ്തിട്ടില്ലെങ്കിലും - ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ - ആവർത്തിക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ല'. [മുഹമ്മദ് ബിൻ യൂസുഫ്] ഈ ഹദീസ് [സുഫ്യാനിൽ] നിന്ന് ഉദ്ധരിച്ചു, -അബു അൽ ഖത്ഥാബിൽ നിന്ന് അബു ഉർവ പറഞ്ഞു- [അനസിൽ] നിന്ന്, അബു ഉർവ-അയാളാണ് മഅമർ ബിൻ റാഷിദ്-, അബു അൽ ഖത്ഥാബ് ഖതാദ ബിൻ ദിയാമ. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; അവരിൽ ചിലർ മുഹമ്മദ് ബിൻ യൂസുഫിൽ നിന്ന്, സുഫ്യാനിൽ നിന്ന്, ഇബ്നു അബു ഉർവയിൽ നിന്ന് അബു അൽ ഖത്വാബിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കുന്നു.

Hadith Corroboration (27)

Hadith

Imam Tirmidzi : 131

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ أَهْلَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ بَيْنَهُمَا وُضُوءًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ و قَالَ بِهِ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ قَبْلَ أَنْ يَعُودَ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ مَالِكِ بْنِ سِنَانٍ

[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞു; [ഹാഫ്ഷ് ബിൻ ഗിയാത്സ്] [ആഷിം അൽ അഹ്‌വൽ] [അബു അൽ മുതവക്കീൽ] [അബു സഈദ് അൽ ഖുദ്‌രി] [അബു സഈദ് അൽ ഖുദ്‌രി] [അബു സഈദ് അൽ ഖുദ്‌രി] [അബു സഈദ് അൽ ഖത്താബ് ബിൻ മാലിക് ബിൻ സിനാൻ]] [അബു സഈദ് ബിൻ മാലിക് ബിൻ സിനാൻ] [അബു സഈദ് ബിൻ മാലിക് ബിൻ സിനാൻ] [അബു സഈദ് ബിൻ മാലിക് ബിൻ സിനാൻ] [അബു സഈദ് ബിൻ മാലിക് ബിൻ സിനാൻ] [അബു സഈദ് ബിൻ മാലിക് ബിൻ സിനാൻ] [അദ്] [അബു സഈദ് ബിൻ മാലിക് ബിൻ സിനാൻ] [അദ്] [അബു സഈദ് ബിൻ മാലിക് ബിൻ സിനാൻ] [അദ്] [അബു സഈദ് ബിൻ മാലിക് ബിൻ सिना] [അദ്] [അബു സഈദ് ബിൻ महा] [അദ്] [അബു സഈദ് ബിൻ महा] [അദ്] [അദ്] [അദ്] [അദ്] [അദ്] [അദ്] [അദ്] [അദ്] [അദ്] [അദ്] [അദ്] [അദ്] [അദ്] [

Hadith Corroboration (87)

Hadith

Imam Tirmidzi : 132

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَأَخَذَ بِيَدِ رَجُلٍ فَقَدَّمَهُ وَكَانَ إِمَامَ قَوْمِهِ وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَوَجَدَ أَحَدُكُمْ الْخَلَاءَ فَلْيَبْدَأْ بِالْخَلَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَرَوَى وُهَيْبٌ وَغَيْرُهُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَا لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ يَجِدُ شَيْئًا مِنْ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَالَا إِنْ دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ فَوَجَدَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَلَا يَنْصَرِفْ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ وَبِهِ غَائِطٌ أَوْ بَوْلٌ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ ذَلِكَ عَنْ الصَّلَاةِ

[ഹന്നദ് ബിൻ അസ് സാരി] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [ഹിസ്യാം ബിൻ ഉർവ]യിൽ നിന്ന് [അബു മുആവിയ] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ അർഖാമിൽ] നിന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഇഖാമ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു, തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഒരു മനുഷ്യന്റെ കൈപിടിച്ച് മുന്നോട്ട് വരാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു, അദ്ദേഹം തന്റെ ജനതയുടെ ഇമാം ആയിരുന്നിട്ടും. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഒരിക്കൽ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'പ്രാർത്ഥന കഴിഞ്ഞാൽ, നിങ്ങളിൽ ഒരാൾക്ക് ടോയ്‌ലറ്റിൽ പോകാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, അവൻ ആദ്യം ടോയ്‌ലറ്റിൽ പോകട്ടെ'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ 'ഐസ്യ, അബു ഹുറൈറ, ത്സൗബാൻ, അബു ഉമാമ' എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ അർഖാമിന്റെ ഹദീസ് ഒരു ഹസൻ ആധികാരിക ഹദീസാണ്.' [മാലിക് ബിൻ അനസ്], [യഹ്‌യ ബിൻ സഈദ് അൽ ഖത്താൻ] എന്നിവരും ഹദീസ് വിദഗ്ധരായ ചുരുക്കം ചിലരും [ഹിഷാം ബിൻ ഉർവ] യിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ അർഖം] യിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിച്ചത് ഇങ്ങനെയാണ്. [വുഹൈബ്] ഉം മറ്റുള്ളവരും [ഹിഷാം ബിൻ ഉർവ] യിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ അർഖം] യിൽ നിന്ന് [ഒരു മനുഷ്യൻ] ഉദ്ധരിച്ചത് ഇങ്ങനെയാണ്. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വ സല്ലമിന്റെയും താബി’ഇന്റെയും മാത്രമല്ല ഇത് അഭിപ്രായം. 'മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം നടത്താനോ മൂത്രമൊഴിക്കാനോ ഒരാൾക്ക് തോന്നുകയാണെങ്കിൽ അയാൾക്ക് പ്രാർത്ഥന നടത്തരുത്' എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. 'അവൻ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ എഴുന്നേറ്റു നിന്നാൽ, അത് അവനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നില്ലെങ്കിൽ അയാൾക്ക് പ്രാർത്ഥന മുടക്കേണ്ടതില്ല' എന്നും അവർ പറഞ്ഞു. 'മലമൂത്ര വിസർജ്ജനമോ മൂത്രമൊഴിക്കലോ ഉള്ള അവസ്ഥയിൽ ഒരാൾ നമസ്കാരം നിർവഹിക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ല, അത് നമസ്കാരത്തിന് തടസ്സമാകുന്നില്ലെങ്കിൽ' എന്ന് ചില പണ്ഡിതന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

Hadith

Imam Tirmidzi : 133

حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَتْ قُلْتُ لِأُمِّ سَلَمَةَإِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي وَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ فَقَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَتَوَضَّأُ مِنْ الْمَوْطَإِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا وَطِيءَ الرَّجُلُ عَلَى الْمَكَانِ الْقَذِرِ أَنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ غَسْلُ الْقَدَمِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَطْبًا فَيَغْسِلَ مَا أَصَابَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِهُودِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهُوَ وَهَمٌ وَلَيْسَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ابْنٌ يُقَالَ لَهُ هُودٌ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهَذَا الصَّحِيحُ

[അബൂരാജാ ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [മാലിക് ബിൻ അനസ്] [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഉമറ] യിൽ നിന്ന് [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം] [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ ഔഫിന്റെ അടിമ] യിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ഒരിക്കൽ [ഉമ്മു സലമ] യോട് പറഞ്ഞു, 'തീർച്ചയായും, ഞാൻ നീളമുള്ള വസ്ത്രമുള്ള ഒരു സ്ത്രീയാണ്, ഞാൻ വൃത്തികെട്ട സ്ഥലങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ടോ?' എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ (സ) ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞു: 'തുണി ഭൂമിയോടൊപ്പം ശുദ്ധമാകും'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ മസ്ഊദിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ ഒരിക്കൽ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമയുടെ കൂടെ ഒരു വൃത്തികെട്ട സ്ഥലത്തായിരുന്നു, ഞങ്ങൾ വുദു ചെയ്തില്ല.' അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; "ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതുപോലെ ചിന്തിക്കുന്നു എന്നു മാത്രമല്ല, 'വൃത്തികെട്ട നിലത്ത് കാലുകുത്തുന്ന ഒരാൾ മണ്ണ് നനഞ്ഞിട്ടില്ലെങ്കിൽ അവന്റെ കാൽപാദം കഴുകേണ്ടതില്ല, അതിനാൽ പാടുകൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു' എന്നും അവർ പറയുന്നു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; ' [മാലിക് ബിൻ അനസ്] [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഉമറ] [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം] [ഹുദ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ ഔഫിന്റെ അടിമ പെൺകുട്ടി] [ഉമ്മു സലമ] യിൽ നിന്ന് [അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ മുബാറക്] ഈ ഹദീസും ഉദ്ധരിച്ചു. എന്നാൽ ഇതിൽ സംശയമുണ്ട്, കാരണം അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ ഔഫിന് ഹൂദ് എന്നൊരു മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പക്ഷേ ഇത് ഇബ്രാഹിം ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ ഔഫിന്റെ ഉമ്മു സലമയിലെ അടിമ പെൺകുട്ടിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വിവരണമാണ്, ഇതാണ് സത്യം'.

Hadith Corroboration (9)

Hadith

Imam Tirmidzi : 134

حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالتَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمَّارٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيٌّ وَعَمَّارٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ الشَّعْبِيُّ وَعَطَاءٌ وَمَكْحُولٌ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرٌ وَإِبْرَاهِيمُ وَالْحَسَنُ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَضَرْبَةٌ لِلْيَدَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ أَنَّهُ قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ فَضَعَّفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثَ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لَمَّا رُوِيَ عَنْهُ حَدِيثُ الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَخْلَدٍ الْحَنْظَلِيُّ حَدِيثُ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ عَمَّارٍ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ لَيْسَ هُوَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لِأَنَّ عَمَّارًا لَمْ يَذْكُرْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا قَالَ فَعَلْنَا كَذَا وَكَذَا فَلَمَّا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَانْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَالدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ مَا أَفْتَى بِهِ عَمَّارٌ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَفِي هَذَا دَلَالَةٌ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَّمَهُ إِلَى الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ يَقُولُ لَمْ أَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ الْفَلَّاسِ قَالَ أَبُو زُرْعَةَ وَرَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا

[അബു ഹഫ്ഷ് അമ്രു ബിൻ അലി അൽ ഫലാസ്] പറഞ്ഞു; [യാസിദ് ഇബ്നു സുറൈ'] പറഞ്ഞു; [അസ്ര]യിൽ നിന്ന് [സഈദ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബ്സ]യിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അമ്മർ ബിൻ യാസിർ] പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം അദ്ദേഹത്തോട് മുഖത്തും കൈപ്പത്തിയിലും തയാമുമ് ചെയ്യാൻ കൽപ്പിച്ചു' എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ 'ഐസ്യ'യിൽ നിന്നും ഇബ്നു അബ്ബാസിൽ നിന്നും' ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അമ്മാർ ഹദീസ് ഹസാൻ ആധികാരികമാണ്. ഇത് 'അമ്മറിൽ നിന്ന് നിരവധി വഴികളിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ ഒരു സഹചാരിയുടെ മാത്രമല്ല ഇത്. അവരിൽ അലി, അമ്മാർ, ഇബ്നു അബ്ബാസ്, ആസ്യ സ്യ'ബി, അത്ത, മഖുൽ തുടങ്ങിയ താബിഇൻ സർക്കിളുകളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി പേർ ഉണ്ടായിരുന്നു. "തയമ്മും മുഖത്തും രണ്ട് കൈപ്പത്തികളിലും ഒരു അടിയാണ്" എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. അഹ്മദും ഇസ്ഹാഖും ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. ഇബ്നു ഉമർ, ജാബിർ, ഇബ്രാഹിം, അൽ ഹസൻ തുടങ്ങിയ ചില പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു, "തയമ്മും മുഖത്ത് ഒരു അടിയും രണ്ട് കൈപ്പത്തികളിലും കൈമുട്ട് വരെ ഒരു അടിയുമാണ്." സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരി, മാലിക്, ബിൻ അൽ മുബാറക്, സയാഫി എന്നിവർ ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. തയമ്മമിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഹദീസ്, അതായത് പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വ സല്ലം "മുഖത്തിനും രണ്ട് കൈപ്പത്തികൾക്കും" എന്ന് പറഞ്ഞു എന്ന ഹദീസും അമ്മാറിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു രീതിയിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ ഹദീസ് അമ്മാറിൽ നിന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടതാണ്; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "ഞങ്ങൾ നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വ സല്ലം തയമ്മുമിനൊപ്പം തോളുകളും കക്ഷങ്ങളും വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു." എന്നിരുന്നാലും, ചില പണ്ഡിതന്മാർ, അമ്മാറിന്റെ ഹദീസിനെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു, മുഖത്തും രണ്ട് കൈപ്പത്തികളിലും തയമ്മം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഹദീസും അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അത് തോളുകളിലും കക്ഷങ്ങളിലും വരെ തയമ്മം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഹദീസും ആയിരുന്നു. ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം ബിൻ മഖ്‌ലാദ് അൽ ഹൻസലി പറഞ്ഞു; 'മുഖത്തിനും കൈപ്പത്തികൾക്കും തയമ്മം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അമ്മാറിന്റെ ഹദീസ് ആധികാരികമായ ഒരു ഹദീസാണ്. അതേസമയം, 'ഞങ്ങൾ ഒരിക്കൽ നബി (സ) യുമായി തോളുകളിലും കക്ഷങ്ങളിലും വരെ തയമ്മം ചെയ്തു' എന്ന് പറയുന്ന അമ്മാറിന്റെ ഹദീസ് മുഖത്തിനും കൈപ്പത്തിക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഹദീസുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. കാരണം, പ്രവാചകൻ (സ) അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ കൽപ്പിച്ചതായി അമ്മാർ പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല. പക്ഷേ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്, 'ഞങ്ങൾ ഇത് ചെയ്യുന്നു, ഇത് ചെയ്യുന്നു' എന്നാണ്. അദ്ദേഹം പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹം തന്റെ മുഖവും കൈപ്പത്തിയും തുടയ്ക്കാൻ കൽപ്പിച്ചു, അങ്ങനെ അദ്ദേഹം നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പഠിപ്പിച്ചത്, അതായത് തന്റെ മുഖവും കൈപ്പത്തിയും തുടയ്ക്കൽ എന്നിവയിൽ അവസാനിച്ചു. ഇതിനുള്ള തെളിവ് 'തയമ്മുമിനെ കുറിച്ച് പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്നുള്ള അമ്മർ ഫത്‌വയാണ്; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'മുഖവും കൈപ്പത്തിയും തടവി'. അതിനാൽ ഈ കാര്യത്തിൽ തെളിവ് പ്രവാചകൻ (സ) പഠിപ്പിച്ചതാണ്, അദ്ദേഹം മുഖവും രണ്ട് കൈപ്പത്തികളും തുടയ്ക്കാൻ പഠിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; അബു സുറ ബിൻ അബ്ദുൽ കരീം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; ബസ്ര നഗരത്തിൽ മൂന്ന് പേരെക്കാൾ മനഃപാഠമുള്ള ആരെയും ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല: അലി ബിൻ അൽ മദീനി, ഇബ്നു ആസ്യ സയ്യദ്‌സകുനി, അംറു ബിൻ അലി അൽ ഫല്ലാസ്. അബു സുറ പറഞ്ഞു; അഫാൻ ബിൻ മുസ്ലിം അംറു ബിൻ അലിയിൽ നിന്ന് ഒരു ഹദീസ് ഉദ്ധരിച്ചു.

Hadith Corroboration (56)

Hadith

Imam Tirmidzi : 135

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْقُرَشِيِّ عَنْ دَاودَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ التَّيَمُّمِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ فِي كِتَابِهِ حِينَ ذَكَرَ الْوُضُوءَ{ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ }وَقَالَ فِي التَّيَمُّمِ{ فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ }وَقَالَ{ وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا }فَكَانَتْ السُّنَّةُ فِي الْقَطْعِ الْكَفَّيْنِ إِنَّمَا هُوَ الْوَجْهُ وَالْكَفَّانِ يَعْنِي التَّيَمُّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَذِيٌّ صَحِيحٌ

[യഹ്‌യ ബിൻ മൂസ] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [സഈദ് ബിൻ സുലൈമാൻ] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഖാലിദ് അൽ ഖുറാസി]യിൽ നിന്ന് [ദാവൂദ് ബിൻ ഹുഷൈൻ] [ഇബ്നു അബ്ബാസ്] യിൽ നിന്ന് [ഹുസൈം] ഒരിക്കൽ തയമ്മത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, 'അല്ലാഹു തന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ വുദുവിനെക്കുറിച്ചു പരാമർശിക്കുമ്പോൾ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; '-അതിനാൽ നിങ്ങളുടെ മുഖവും കൈകളും കൈമുട്ട് വരെ കഴുകുക-', അല്ലാഹു തയമ്മുവിനെക്കുറിച്ചും പറയുന്നു; '-പിന്നെ നിങ്ങളുടെ മുഖവും കൈകളും തുടയ്ക്കുക-'. എന്നിട്ട് പറഞ്ഞു; '-മോഷ്ടിക്കുന്ന പുരുഷന്മാരും മോഷ്ടിക്കുന്ന സ്ത്രീകളും അവരുടെ കൈകൾ മുറിക്കുക-'. അതിനാൽ, സുന്ന പ്രകാരം, കൈകൾ മുറിക്കുമ്പോൾ അത് കൈപ്പത്തികളാണ്, തയമ്മത്തിൽ കഴുകുന്നത് മുഖവും കൈപ്പത്തിയുമാണ്.' അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് സ്വഹീഹ് ഗരീബാണ്'.

Hadith Corroboration (56)

Hadith

Imam Tirmidzi : 136

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَعُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلِمَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقْرِئُنَا الْقُرْآنَ عَلَى كُلِّ حَالٍ مَا لَمْ يَكُنْ جُنُبًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ قَالُوا يَقْرَأُ الرَّجُلُ الْقُرْآنَ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ وَلَا يَقْرَأُ فِي الْمُصْحَفِ إِلَّا وَهُوَ طَاهِرٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

[അബു സഈദ് അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ സഈദ് അൽ ആസ്യാജ്] പറഞ്ഞു; [ഹഫ്ഷ് ബിൻ ഗിയാത്സ്], [ഉഖ്ബ ബിൻ ഖാലിദ്] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [അംറു ബിൻ മുർറ], [അബ്ദുള്ള ബിൻ സലമ], [അൽ അമാസി], [ഇബ്നു അബു ലൈല] എന്നിവർ [അലി] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; 'നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ജുനുബ് അല്ലാത്തിടത്തോളം എല്ലാ അവസരങ്ങളിലും ഖുർആൻ വായിച്ചിരുന്നു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അലിയുടെ ഈ ഹദീസ് ഒരു യഥാർത്ഥ ഹദീസാണ്. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമയുടെയും താബിഈനുകളുടെയും കൂട്ടാളികളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി ശാസ്ത്ര വിദഗ്ധർ ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിക്കുന്നു. അവർ പറഞ്ഞു; 'ഒരാൾക്ക് വുദു ചെയ്യാതെ ഖുർആൻ വായിക്കാം, പക്ഷേ അവൻ ശുദ്ധനല്ലെങ്കിൽ വായിക്കാൻ പാടില്ല. ഈ അഭിപ്രായം സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരി, സിയാഫി, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവർ സ്വീകരിച്ചു'.

Hadith Corroboration (7)

Hadith

Imam Tirmidzi : 137

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَدَخَلَ أَعْرَابِيٌّ الْمَسْجِدَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَصَلَّى فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا وَلَا تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَقَدْ تَحَجَّرْتَ وَاسِعًا فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ بَالَ فِي الْمَسْجِدِ فَأَسْرَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْرِيقُوا عَلَيْهِ سَجْلًا مِنْ مَاءٍ أَوْ دَلْوًا مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَقَالَ سَعِيدٌ قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ نَحْوَ هَذَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ

[ഇബ്‌നു അബു ഉമർ], [സഈദ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ അൽ മഖ്‌സുമി] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞതായി [സുഫ്‌യാൻ ബിൻ ഉയൈന] പറഞ്ഞു. [അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് [സഈദ് ബിൻ അൽ മുസയ്യിബ്] [അസ് സുഹ്‌രി] യിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോൾ ഒരു ഗ്രാമീണ അറബി പള്ളിയിൽ പ്രവേശിച്ചു, ഗ്രാമ അറബി പ്രാർത്ഥിച്ചു. പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ശേഷം അദ്ദേഹം പ്രാർത്ഥിച്ചു, 'അല്ലാഹുവേ, എന്നോടും മുഹമ്മദിനോടും കരുണ കാണിക്കണമേ, ഞങ്ങളോടൊപ്പമുള്ള ആരെയും സ്നേഹിക്കരുത്'. തുടർന്ന് പ്രവാചകൻ അദ്ദേഹത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു പറഞ്ഞു: 'തീർച്ചയായും നിങ്ങൾ എന്തെങ്കിലും വീതി കുറച്ചിരിക്കുന്നു'. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം പള്ളിയിൽ മൂത്രമൊഴിച്ചു, അത് ആളുകളെ ഉടൻ തന്നെ തന്റെ അടുത്തേക്ക് അടുപ്പിച്ചു, പക്ഷേ പ്രവാചകൻ പറഞ്ഞു: 'ഒരു ബക്കറ്റ് വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് അത് ഒഴിക്കുക' അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഒരു ബക്കറ്റ് വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച്'. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം വീണ്ടും പറഞ്ഞു; 'തീർച്ചയായും, നിങ്ങളെ സുഖപ്പെടുത്താനാണ് നിയോഗിച്ചത്, ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ വരുത്താനല്ല അയച്ചത്'. [സയ്യിദ്] പറഞ്ഞു; ' [സുഫ്യാൻ] പറഞ്ഞു; '[അനസ് ബിൻ മാലിക്] ൽ നിന്ന് [യഹ്‌യ ബിൻ സഈദ്] എനിക്ക് ഇതുപോലെ പറഞ്ഞിരുന്നു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; "ഈ അധ്യായത്തിൽ അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ മസ്ഊദ്, ഇബ്നു അബ്ബാസ്, വത്സില ബിൻ അൽ അസ്ഖ എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്." അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആണ്, ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ ഹദീസിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി സൽകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അഹ്മദിന്റെയും ഇസ്ഹാഖിന്റെയും അഭിപ്രായമാണിത്. [യൂനുസ്] [അസ് സുഹ്രി] യിൽ നിന്ന് [ഉബൈദുള്ള ബിൻ അബ്ദുല്ല] യിൽ നിന്ന് [അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് ഈ ഹദീസും ഉദ്ധരിച്ചു'.

Hadith Corroboration (9)

Hadith

Imam Tirmidzi : 138

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ وَهُوَ ابْنُ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ أَخْبَرَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى الظُّهْرَ فِي الْأُولَى مِنْهُمَا حِينَ كَانَ الْفَيْءُ مِثْلَ الشِّرَاكِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ كُلُّ شَيْءٍ مِثْلَ ظِلِّهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ وَجَبَتْ الشَّمْسُ وَأَفْطَرَ الصَّائِمُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ بَرَقَ الْفَجْرُ وَحَرُمَ الطَّعَامُ عَلَى الصَّائِمِ وَصَلَّى الْمَرَّةَ الثَّانِيَةَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَهُ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَيْهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ لِوَقْتِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ صَلَّى الصُّبْحَ حِينَ أَسْفَرَتْ الْأَرْضُ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي مُوسَى وَأَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدٌ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي الْمَوَاقِيتِ حَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ فِي الْمَوَاقِيتِ قَدْ رَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[ഹന്നദ് ബിൻ അസ് സാരി] ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അൽ ഹാരിത് ബിൻ അയ്യാസി ബിൻ അബു റബിയ]യിൽ നിന്ന് [ഹാക്കിം ബിൻ ഹക്കിം] - ഇബ്നു അബ്ബാദബ്നു ഹുനൈഫ് - ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [നാഫി'ബ്നു ജുബൈർ ബിൻ മുഥ്'ഇം] പറഞ്ഞു; [ഇബ്നു അബ്ബാസ്] എനിക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; നബി (സ) പറഞ്ഞു; 'ജിബ്രിൽ അലൈഹിസ് സലാം ഒരിക്കൽ എന്നെ രണ്ടുതവണ കഅബയുടെ അരികിലേക്ക് നയിച്ചു. ആദ്യമായി, നിഴലുകൾ ചെരുപ്പിന്റെ വാറുകൾ പോലെയായിരുന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം ദുഹ്ർ നമസ്കരിച്ചു. തുടർന്ന് വസ്തുക്കളുടെ നിഴലുകൾ യഥാർത്ഥ വസ്തുവിനോട് സാമ്യമുള്ളപ്പോൾ അദ്ദേഹം അസർ നമസ്കരിച്ചു. തുടർന്ന് സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുകയും നോമ്പുകാർ നോമ്പ് തുറക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ മഗ്‌രിബ് നമസ്കരിച്ചു. തുടർന്ന് ആകാശത്തിലെ ചുവപ്പ് നിറം അപ്രത്യക്ഷമായപ്പോൾ ഇഷാ നമസ്കരിച്ചു. അതിനുശേഷം പ്രഭാതം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം സുബുഹ് നമസ്കരിച്ചു, നോമ്പുകാരന് ഭക്ഷണം നിഷിദ്ധമായി. രണ്ടാമതും, അദ്ദേഹം ഉച്ചകഴിഞ്ഞുള്ള നമസ്കാരം, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതിന്റെ പ്രതിഫലനമായി, ഇന്നലെ ഉച്ചകഴിഞ്ഞുള്ള നമസ്കാരത്തിന്റെ സമയത്തിന് കൃത്യമായി നമസ്കരിച്ചു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഉച്ചകഴിഞ്ഞുള്ള നമസ്കാരം നമസ്കരിച്ചു, ഓരോ വസ്തുവിന്റെയും പ്രതിച്ഛായ യഥാർത്ഥ വസ്തുവിന്റെ ഇരട്ടിയായിരുന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം മുമ്പത്തെപ്പോലെ മഗ്‌രിബ് നമസ്കാരവും, രാത്രിയുടെ മൂന്നിലൊന്ന് കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവസാന ഇഷാ നമസ്കാരവും നമസ്കരിച്ചു. തുടർന്ന് സൂര്യൻ ഭൂമിയിൽ പ്രകാശിക്കുമ്പോൾ പ്രഭാത നമസ്കാരം ചെയ്യുക. അതിനുശേഷം ജിബ്‌രീൽ എന്റെ നേരെ തിരിഞ്ഞു പറഞ്ഞു: 'ഓ മുഹമ്മദ്, ഇത് നിങ്ങൾക്ക് മുമ്പുള്ള പ്രവാചകന്മാരുടെ സമയമാണ്, ഈ രണ്ട് സമയങ്ങൾക്കിടയിലാണ് നമസ്കാര സമയം'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു ഹുറൈറ, ബുറൈദ, അബു മൂസ, അബു മസ്ഊദ് അൽ അൻസാരി, അബു സഈദ്, ജാബിർ, അംറു ബിൻ ഹസം, അൽ ബറാ, അനസ് എന്നിവരുടെ നിവേദനങ്ങളും ഉണ്ട്. [അഹ്മദ് ബിൻ മൂസ] പറഞ്ഞു; ഞങ്ങളെ അറിയിച്ചു [അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ മുബാറക്] പറഞ്ഞു; [ഹുസൈൻ ബിൻ അലി ബിൻ ഹുസൈൻ] പറഞ്ഞു; [വഹ്ബ് ബിൻ കൈസൻ] [ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല] യിൽ നിന്ന് റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് എനിക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ജിബ്രീൽ എനിക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകി...... തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഇബ്നു അബ്ബാസിന്റെ ഹദീസിലെന്നപോലെ അർത്ഥത്തോടെ പരാമർശിച്ചു. 'ഇന്നലെ പോലെ അസർ സമയത്തേക്ക്' എന്ന് ഹദീസിൽ അദ്ദേഹം പരാമർശിച്ചില്ല. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹ് ഗരീബാണ്. ഇബ്നു അബ്ബാസിന്റെ ഹദീസ് ഒരു ഹസൻ സ്വഹീഹ് ഹദീസാണ്. മുഹമ്മദ് പറഞ്ഞു; 'പ്രാർത്ഥനാ സമയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും ആധികാരിക ചരിത്രം പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്നുള്ള ജാബിർ ഹദീസാണ്'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'പ്രാർത്ഥനാ സമയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ജാബിറിന്റെ ഹദീസ് ['അഥാ ബിൻ അബു റബാഹ്], [അംറു ബിൻ ദിനാർ], [അബു അസ് സുബൈർ] എന്നിവർ [ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല] യിൽ നിന്ന് പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതുപോലെ വഹ്ബ് ബിൻ കൈസാന്റെ ഹദീസും, ജാബിറിൽ നിന്ന് പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന്' ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

Hadith Corroboration (21)

Hadith

Imam Tirmidzi : 139

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الظُّهْرِ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَآخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُ الْعَصْرِ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الْعَصْرِ حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُهَا وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَصْفَرُّ الشَّمْسُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْمَغْرِبِ حِينَ تَغْرُبُ الشَّمْسُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَنْتَصِفُ اللَّيْلُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْفَجْرِ حِينَ يَطْلُعُ الْفَجْرُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ فِي الْمَوَاقِيتِ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كَانَ يُقَالُ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ

[ഹന്നദ്] ഞങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; [മുഹമ്മദ് ഇബ്നു ഫുദ്‌ലൈൽ] [അൽ അമാസി] [അബു സ്വാലിഹ്] [അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (സ) പറഞ്ഞു; 'തീർച്ചയായും, പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ഒരു തുടക്കവും അവസാനവുമുണ്ട്. ദുഹ്ർ നമസ്കാരത്തിന്റെ ആരംഭ സമയം സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുമ്പോഴാണ്, അതിന്റെ അവസാനം അസർ നമസ്കാരത്തിന്റെ ആരംഭ സമയമാണ്. അസർ നമസ്കാരത്തിന്റെ ആരംഭ സമയം അതിന്റെ ആരംഭ സമയമാണ്, അതിന്റെ അവസാനം സൂര്യൻ മഞ്ഞനിറമാകുമ്പോഴാണ്. മഗ്‌രിബ് നമസ്കാരത്തിന്റെ ആരംഭ സമയം സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുമ്പോഴാണ്, അതിന്റെ അവസാനം ചുവപ്പ് നിറം അപ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോഴാണ്. ഇശാ നമസ്കാരത്തിന്റെ ആരംഭ സമയം ചുവപ്പ് നിറം അപ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോഴാണ്, അതിന്റെ അവസാനം അർദ്ധരാത്രിയാണ്. സുബുഹ് നമസ്കാരത്തിന്റെ ആരംഭം പ്രഭാതം പൊട്ടിവിടരുമ്പോഴാണ്, അതിന്റെ അവസാനം സൂര്യൻ ഉദിക്കുമ്പോഴാണ്.' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബ്ദുല്ല ബിൻ അംറിൽ നിന്ന് ഒരു നിവേദനവുമുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'മുഹമ്മദ് പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'മുജാഹിദിൽ നിന്നുള്ള അൽ അമസിയുടെ പ്രാർത്ഥനാ സമയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഹദീസ് അൽ അമസിയിൽ നിന്നുള്ള മുഹമ്മദ് ബിൻ ഫുദ്‌ലൈലിന്റെ ഹദീസിനേക്കാൾ ആധികാരികമാണ്, അതേസമയം മുഹമ്മദ് ബിൻ ഫുദ്‌ലൈലിന്റെ ഹദീസിൽ മുഹമ്മദ് ബിൻ ഫുദ്‌ലൈൽ വരുത്തിയ ഒരു തെറ്റ് ഉണ്ട്. [മുജാഹിദിൽ] നിന്നുള്ള [അബു ഇസ്ഹാഖ് അൽ ഫസാരി] യിൽ നിന്ന് [അബു ഉസാമ] നമ്മോട് പറഞ്ഞു. 'അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ചിലപ്പോൾ അങ്ങനെ പറയാറുണ്ട്; തീർച്ചയായും, പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ഒരു തുടക്കവും അവസാനവുമുണ്ട്, തുടർന്ന് അദ്ദേഹം അൽ അമസിയിൽ നിന്നുള്ള മുഹമ്മദ് ബിൻ ഫുദ്‌ലൈലിന്റെ ഹദീസ് പോലെ അതിന്റെ അർത്ഥവും പരാമർശിച്ചു.'

Hadith Corroboration (38)

Hadith

Imam Tirmidzi : 140

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَالْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَسَأَلَهُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ أَقِمْ مَعَنَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْمَغْرِبِ حِينَ وَقَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ مِنْ الْغَدِ فَنَوَّرَ بِالْفَجْرِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالظُّهْرِ فَأَبْرَدَ وَأَنْعَمَ أَنْ يُبْرِدَ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعَصْرِ فَأَقَامَ وَالشَّمْسُ آخِرَ وَقْتِهَا فَوْقَ مَا كَانَتْ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ إِلَى قُبَيْلِ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا فَقَالَ مَوَاقِيتُ الصَّلَاةِ كَمَا بَيْنَ هَذَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ أَيْضًا

[അഹ്മദ് ബിൻ മാനി'], [അൽ ഹസൻ ബിൻ അഷ് ശബ്ബത്ത് അൽ ബസാർ], [അഹ്മദ് ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ മൂസ] എന്നിവർക്ക് ഒരേ അർത്ഥത്തിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അവർ പറഞ്ഞു; '[സുഫ്യാൻ അത്സ് തൗരി]യിൽ നിന്ന് [അൽഖമ ബിൻ മർത്സദ്] [സുലൈമാൻ ബിൻ ബുറൈദ] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] പറഞ്ഞു: 'ഒരാൾ നബി (സ) യുടെ അടുക്കൽ വന്ന് പ്രാർത്ഥന സമയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു, അങ്ങനെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ദൈവം ഉദ്ദേശിക്കുന്ന പക്ഷം ഞങ്ങളോടൊപ്പം പ്രാർത്ഥിക്കൂ-'. പിന്നെ അദ്ദേഹം ബിലാലിനോട് ഇഖാമത്ത് എടുക്കാൻ കൽപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ പ്രഭാതം ഉദിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഇഖാമത്ത് ചെയ്തു. പിന്നെ അദ്ദേഹം ഇഖാമത്ത് കൽപ്പിച്ചു, സൂര്യൻ ചാഞ്ഞപ്പോൾ ബിലാലും ഇഖാമത്ത് ചെയ്തു, അങ്ങനെ അദ്ദേഹം ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് നമസ്കരിച്ചു. പിന്നെ അദ്ദേഹം ഇഖാമത്ത് കൽപ്പിച്ചു, ബിലാൽ ഇഖാമത്ത് ചെയ്തു, സൂര്യൻ വെളുത്തതും ഇപ്പോഴും ഉയർന്നതുമായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് നമസ്കരിച്ചു. പിന്നെ അദ്ദേഹം സൂര്യരശ്മികൾ അസ്തമിച്ചപ്പോൾ മഗ്‌രിബ് നമസ്കാരത്തിന് കൽപ്പിച്ചു. ആകാശത്തിലെ ചുവപ്പ് നിറം അപ്രത്യക്ഷമായപ്പോൾ അദ്ദേഹം വൈകുന്നേരത്തെ നമസ്കാരത്തിന് ഇഖാമത്ത് കൽപ്പിച്ചു. പിറ്റേന്ന്, സൂര്യൻ പ്രകാശിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം പ്രഭാത നമസ്കാരത്തിന് ഇഖാമത്ത് കൽപ്പിച്ചു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഉച്ചയ്ക്ക് നമസ്കാരത്തിന് ഉത്തരവിട്ടു, വായു തണുപ്പും സുഖവും അനുഭവപ്പെടുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം കാത്തിരുന്നു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഉച്ചയ്ക്ക് നമസ്കാരത്തിന് ഉത്തരവിട്ടു, കുറച്ച് സമയം മാത്രം ശേഷിക്കെ അദ്ദേഹം നമസ്കാരം നിർവഹിച്ചു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം വീണ്ടും ഇഖാമത്ത് കൽപ്പിച്ചു, പക്ഷേ ആകാശത്തിലെ ചുവപ്പ് നിറം ഏതാണ്ട് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം മഗ്‌രിബ് അവസാനിപ്പിച്ചു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഇഷാ നമസ്കാരത്തിന് ഉത്തരവിട്ടു, രാത്രിയുടെ മൂന്നിലൊന്ന് കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം അത് നിർവഹിച്ചു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: 'നമസ്കാര സമയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ച ആൾ എവിടെ?' ആ മനുഷ്യൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ'. എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഈ രണ്ട് സമയങ്ങൾക്കിടയിലാണ് പ്രാർത്ഥന സമയങ്ങൾ'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു: 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ഗരീബ് ആധികാരികമാണ്.' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: '[സ്യൂബ] ഇത് [അൽഖമ ബിൻ മർത്സദിൽ] നിന്ന് ഉദ്ധരിച്ചു'.

Hadith Corroboration (42)