Imam Tirmidzi : 1
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
[ഖുതൈബ ബിൻ സഈദ്] പറഞ്ഞു; [സിമാക് ബിൻ ഹർബിൽ] നിന്ന് [അബു അവാന] പറഞ്ഞു, [ഹന്നദ്] പറഞ്ഞു; [ഇസ്രായേലിൽ] നിന്ന് [സിമാക്] നിന്ന് [മുഷാബ് ബിൻ സഅദ്] നിന്ന് [ഇബ്നു ഉമർ] നബി (സ) യിൽ നിന്ന് [വാക്കി' പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ശുദ്ധീകരണമില്ലാതെ ഒരു പ്രാർത്ഥനയും സ്വീകരിക്കപ്പെടില്ല, മോഷ്ടിച്ച സ്വത്തിൽ നിന്ന് ദാനധർമ്മവും സ്വീകരിക്കപ്പെടില്ല'. ഹന്നദ് തന്റെ ഹദീസിൽ 'അശുദ്ധം' എന്ന് പരാമർശിക്കുന്നു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസാണ് ഈ അധ്യായത്തിലെ ഏറ്റവും ആധികാരികവും മികച്ചതും'. ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു അൽ മലീഹിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവിൽ നിന്നും അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്നും അനസിൽ നിന്നും ഹദീസുകൾ ഉണ്ട്. അബു അൽ മലീഹ് ബിൻ ഉസാമയുടെ പേര് ആമിർ എന്നാണ്, സൈദ് ബിൻ ഉസാമ ബിൻ ഉമൈർ അൽ ഹുദ്സാലി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
Imam Tirmidzi : 2
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي
[ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ മൂസ അൽ അൻസാരി] പറഞ്ഞു; [മാൻ ബിൻ ഈസ അൽ ഖസാസ്] പറഞ്ഞു; [മാലിക് ബിൻ അനസ്] ഞങ്ങൾക്ക് വിവരിച്ചു തന്നിരിക്കുന്നു. മറ്റൊരു വഴിയിലൂടെ; [സുഹൈൽ ബിൻ അബു സ്വാലിഹ്] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് [ഖുതൈബ] ഞങ്ങൾക്ക് വിവരിച്ചു തന്നിരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'ഒരു മുസ്ലീമോ വിശ്വാസിയോ വുദു ചെയ്യുമ്പോൾ, അവൻ മുഖം കഴുകുമ്പോൾ, അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് മുഖത്ത് ഉള്ള പാപങ്ങൾ വെള്ളത്തോടൊപ്പമോ, അവസാന തുള്ളി വെള്ളത്തോടൊപ്പമോ, അതുപോലുള്ള മറ്റെന്തെങ്കിലുമോ പുറത്തുവരും. അവൻ കൈ കഴുകിയാൽ, അവന്റെ കൈകളിൽ നിന്നുള്ള പാപങ്ങൾ വെള്ളത്തോടൊപ്പമോ, അല്ലെങ്കിൽ അവസാന തുള്ളി വെള്ളത്തോടൊപ്പമോ അവൻ പാപമില്ലാതെ പുറത്തുവരും വരെ പുറത്തുവരും'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇതൊരു ഹസൻ സ്വഹീഹ് ഹദീസാണ്, അതായത് സുഹൈലിൽ നിന്നുള്ള മാലിക് തന്റെ പിതാവ് അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്നും സുഹൈലിന്റെ പിതാവ് അബു സാലിഹ് അസ്സമ്മാനിൽ നിന്നും നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസ്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് ദസക്വാൻ എന്നായിരുന്നു. അബു ഹുറൈറ തന്നെ ഇപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിനെക്കുറിച്ച് തർക്കത്തിലാണ്; ചിലർ അബ്ദു സ്യാംസി എന്നും ചിലർ അബ്ദുല്ല ബിൻ അമ്രു എന്നും ഇതുപോലെ മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ പറഞ്ഞു; 'അതാണ് ഏറ്റവും ശരി' എന്നും. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ, തൗബാൻ, ആഷ് ഷുനബിഹി, ഉമർ ബിൻ അബാസ, സൽമാൻ, അബ്ദുല്ല ബിൻ അമ്രു, ആഷ് ഷുനബിഹി എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു നിവേദനവും അബൂബക്കർ ആഷ് ശിദ്ദീഖിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ അദ്ദേഹം അത് അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് കേട്ടില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ ഉസൈല എന്നായിരുന്നു, അബു അബ്ദുല്ല എന്നായിരുന്നു വിളിപ്പേര്. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം യാത്രയിലായിരിക്കെ മരണപ്പെട്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനെ കാണാൻ യാത്രയായി. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് നിരവധി ഹദീസുകൾ അദ്ദേഹം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ആഷ് ഷുനബി ഇബ്നുൽ അസർ അൽ അഹ്മസി പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ സുഹൃത്തായിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തെ ആഷ് ഷുനബിഹി എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത ഹദീസ് ഇതാണ്; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'തീർച്ചയായും, ഞാൻ ജനങ്ങളെ വർദ്ധിപ്പിക്കും, അതിനാൽ എനിക്ക് ശേഷം നിങ്ങൾ ഒരിക്കലും പരസ്പരം കൊല്ലരുത്'.
Imam Tirmidzi : 3
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ
[ഖുതൈബ], [ഹന്നദ്], [മഹ്മൂദ് ബിൻ ഗൈലാൻ] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [സുഫ്യാനിൽ] നിന്ന് [വാക്കി] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. - മറ്റൊരു വിധത്തിൽ അത് പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്- [മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്യാർ] പറഞ്ഞു; [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ മഹ്ദി] പറഞ്ഞു; [മുഹമ്മദ് ഇബ്നുൽ ഹനഫിയയിൽ] നിന്ന് [സുഫ്യാൻ] നബി (സ) യിൽ നിന്ന് [അലി] പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'പ്രാർത്ഥനയുടെ താക്കോൽ ശുദ്ധീകരണമാണ്, അതിന്റെ നിഷിദ്ധം തക്ബീറാണ്, അതിന്റെ ഹലാൽ സലാമാണ്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഈ അധ്യായത്തിലെ ഏറ്റവും ആധികാരികവും മികച്ചതുമാണ്. അബ്ദുല്ല ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ അഖീൽ സത്യസന്ധനാണ്, പക്ഷേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനഃപാഠത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന ചില ശാസ്ത്രജ്ഞരുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്;' 'അഹ്മദ് ബിൻ ഹമ്പൽ, ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം, അൽ ഹുമൈദി എന്നിവർ അബ്ദുല്ല ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ അഖീലിന്റെ ഹദീസുമായി യോജിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മുഹമ്മദ് പറഞ്ഞു; 'സമയം അടുത്തിരിക്കുന്നു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ജാബിറിൽ നിന്നും അബു സഈദിൽ നിന്നുമുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'.
Imam Tirmidzi : 4
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ
[അബൂബക്കർ മുഹമ്മദ് ബിൻ സൻജാവിഹ് അൽ ബാഗ്ദാദി], വെറും ഒരാളല്ല എന്ന് അദ്ദേഹം ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [ഹുസൈൻ ബിൻ മുഹമ്മദ്] പറഞ്ഞു; [മുജാഹിദ്] ൽ നിന്ന് [അബൂ യഹ്യ അൽ ഖത്താത്ത്] ൽ നിന്ന് [ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല] റദ്ലിയല്ലാഹു അൻഹുമയിൽ നിന്ന് [സുലൈമാൻ ബിൻ ഖർൻ] പറഞ്ഞു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ താക്കോൽ പ്രാർത്ഥനയാണ്, പ്രാർത്ഥനയുടെ താക്കോൽ വുദുവാണ്' എന്ന് റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു.
Imam Tirmidzi : 5
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا
[ഖുതൈബ] യെയും [ഹന്നദിനെയും] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ അവർ പറഞ്ഞു; [സുഅബ] യിൽ നിന്ന് [അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ ശുഹൈബ്] യിൽ നിന്ന് [അനസ് ബിൻ മാലിക്] യിൽ നിന്ന് [വാക്കി] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; നബി (സ) ടോയ്ലറ്റിൽ പ്രവേശിക്കാൻ ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'അല്ലാഹുമ്മ ഇന്നി അഊദ്സു ബിക - അല്ലാഹുവേ, തീർച്ചയായും ഞാൻ നിന്നിൽ അഭയം തേടുന്നു-'. ശുഅബ പറഞ്ഞു; 'മറ്റൊരിക്കൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അഊദ്സു ബിക മിനൽ ഖുബ്തിസി വൾ ഖുബീസ് - ആൺ പിശാചുക്കളിൽ നിന്നും പെൺ പിശാചുക്കളിൽ നിന്നും അല്ലെങ്കിൽ അൽ ഖുബുത്സി വൾ ഖബാഇത്സ് - ആൺ പിശാചുക്കളിൽ നിന്നും പെൺ പിശാചുക്കളിൽ നിന്നും ഞാൻ നിന്നിൽ അഭയം തേടുന്നു-'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അലി, സൈദ് ബിൻ അർഖം, ജാബിർ, ഇബ്നു മസ്ഊദ് എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിലെ ഏറ്റവും ആധികാരികവും മികച്ചതുമായ ഹദീസാണ് അനസ് ബിൻ ഈസയുടെ ഹദീസ്. അതേസമയം, സൈദ് ബിൻ അർഖാമിന്റെ ഹദീസിൽ, സനദിൽ ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ട്. ഖത്താദയിൽ നിന്നുള്ള ഹിസ്യാം അദ് ദസ്തുവായിയും സഈദ് ബിൻ അബു അറൂബയും ഈ ഹദീസ് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സൈദ് ബിൻ അർഖാമിൽ നിന്നുള്ള അൽ ഖാസിം ബിൻ ഔഫ് അസി സൈബാനിയിൽ നിന്നാണെന്ന് സെയ്ദ് പറഞ്ഞു. സൈദ് ബിൻ അർഖാമിന്റെ ഖത്താദയിൽ നിന്നുള്ള ഹിസ്യാം അദ് ദസ്തുവായിയും, അൻ നദ്ലർ ബിൻ അനസിന്റെ ഖത്താദയിൽ നിന്ന് സുഅബയും മഅ്മറും ഇത് ഉദ്ധരിച്ചു. സൈദ് ബിൻ അർഖാമിൽ നിന്ന് സുഅബയും മഅ്മറും ഇത് ഉദ്ധരിച്ചു. സൈദ് ബിൻ അർഖാമിൽ നിന്ന് സുഅബ ഇത് പരാമർശിച്ചു. മഅ്മർ പറഞ്ഞു: ഇത് തന്റെ പിതാവായ അൻ നദ്ലർ ബിൻ അനസിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന്, പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ മുഹമ്മദിനോട് ചോദിച്ചു, അതിനാൽ അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, 'ഇപ്പോഴും ഖത്താദ ഇരുവരിൽ നിന്നും നിവേദനം നൽകിയിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്'.'
Imam Tirmidzi : 6
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[അഹ്മദ് ബിൻ അബ്ദ അദ്ൽ ദലബ്ബി അൽ ബഷ്രി] പറഞ്ഞു; [അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ ശുഹൈബ്] [അനസ് ബിൻ മാലിക്] [ഹംദ് ബിൻ സൈദ്] പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ (സ) കക്കൂസിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അല്ലാഹുമ്മ ഇന്നി അഊദ്സു ബിക മിനൽ ഖുബുത്സി വൽ ഖബാഇത്സ് - അല്ലാഹുവേ, ആൺ-പെൺ പിശാചുക്കളിൽ നിന്ന് ഞാൻ നിന്നിൽ അഭയം തേടുന്നു-'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇതൊരു യഥാർത്ഥ ഹസൻ ഹദീസാണ്'.
Imam Tirmidzi : 7
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [മാലിക് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ] [ഇസ്രായേൽ ബിൻ യൂനുസ്] [യൂസുഫ് ബിൻ അബു ബുർദ] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [ഐസ്യ] യിൽ നിന്ന് റദ്ലിയല്ലാഹു അൻഹ] യിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ടോയ്ലറ്റിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം വായിച്ചു; 'ഗുഫ്രാനക - നിങ്ങളുടെ പാപമോചനത്തിനായി ഞാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു-'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ഗരീബിന്റെ പദവിയിലുള്ളതാണ്, ഇത് യൂസുഫ് ബിൻ അബു ബുർദയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഇസ്രായേലി ഹദീസിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്നല്ലാതെ ഞങ്ങൾക്ക് ഇതിനെക്കുറിച്ച് അറിയില്ല, അതേസമയം അബു ബുർദ ബിൻ അബു മൂസയുടെ പേര് ആമിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ ഖൈസ് അൽ അശ്യാരി എന്നാണ്. പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് അയിസ്യ റദ്ലിയല്ലാഹു അൻഹയുടെ ഹദീസ് ഒഴികെ ഈ അധ്യായത്തിൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഒന്നും അറിയില്ല.
Imam Tirmidzi : 8
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ
[സഈദ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ അൽ മഖ്സുമി] പറഞ്ഞു; [അതോ ബിൻ യാസിദ് അൽ ലൈത്സി] [അബു അയ്യൂബ് അൽ അൻഷാരി] [അസ് സുഹ്രി] യിൽ നിന്ന് [സുഫ്യാൻ ബിൻ ഉയൈന] [അബു അയ്യൂബ് അൽ അൻഷാരി] യിൽ നിന്ന് [അസ് സുഹ്രി] യിൽ നിന്ന് [അബു അയ്യൂബ് ബിൻ യാസിദ് അൽ ലൈതിസി] യിൽ നിന്ന് [അബു അയ്യൂബ് അൽ അൻഷാരി] അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങൾ മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം ചെയ്താൽ ഖിബ്ലയെ അഭിമുഖീകരിക്കുകയോ അതിലേക്ക് പുറം തിരിയുകയോ ചെയ്യരുത്, മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം ചെയ്യുകയോ മൂത്രമൊഴിക്കുകയോ ചെയ്യുക. മറിച്ച് കിഴക്കോട്ടോ പടിഞ്ഞാറോട്ടോ അഭിമുഖീകരിക്കുക'. അബു അയ്യൂബ് പറഞ്ഞു; 'ഞങ്ങൾ സിറിയയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ഖിബ്ലയുടെ ദിശയിലേക്ക് അവരുടെ ടോയ്ലറ്റുകൾ നിർമ്മിച്ചതായി ഞങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, അതിനാൽ ഞങ്ങൾ അവരിൽ നിന്ന് പിന്തിരിഞ്ഞ് അല്ലാഹുവിനോട് പാപമോചനം തേടി'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ ഹാരിത്ത് ബിൻ ജാസി അസ് സുബൈദി, മാഖിൽ ബിൻ അബു അൽ ഹൈത്സം - മാഖിൽ ബിൻ അബു ഉമാമ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു- അബു ഹുറൈറ, സുഹൈൽ ബിൻ ഹനീഫ് എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബൂ അയ്യൂബ് നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസാണ് ഏറ്റവും മികച്ചതും ആധികാരികവും. അബൂ അയ്യൂബിന്റെ പേര് ഖാലിദ് ബിൻ സൈദ് എന്നാണ്, അതേസമയം അസ് സുഹ്രിയുടെ പേര് മുഹമ്മദ് ബിൻ മുസ്ലിം ബിൻ ഉബൈദുള്ള ബിൻ സൈഹാബ് അസ് സുഹ്രി എന്നാണ്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിളിപ്പേര് അബൂബക്കർ എന്നാണ്.' അബൂ അൽ വാലിദ് അൽ മക്കി പറഞ്ഞു; അബൂ അബ്ദുല്ല മുഹമ്മദ് ബിൻ ബിൻ ഇദ്രിസ് അസി സയാഫി പറഞ്ഞു; 'മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം നടത്തുമ്പോഴോ മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോഴോ ഖിബ്ലയെ അഭിമുഖീകരിക്കുകയോ അതിലേക്ക് പുറം തിരിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്' എന്ന പ്രവാചകന്റെ വാക്കുകളുടെ ഏക അർത്ഥം തുറന്ന സ്ഥലത്താണ്. അതേസമയം, നിങ്ങൾ ഒരു അടച്ചിട്ട കെട്ടിടത്തിലാണെങ്കിൽ, ഖിബ്ലയുടെ ദിശയിലേക്ക് അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതിൽ സൗകര്യമുണ്ട്. ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ ഇബ്രാഹിമും പറഞ്ഞത് ഇതാണ്. അതേസമയം, അഹമ്മദ് ബിൻ ഹൻബൽ റഹിമഹുള്ള പറഞ്ഞു; "മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം നടത്തുമ്പോഴോ മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോഴോ പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന് പുറം തിരിഞ്ഞുനിൽക്കാൻ മാത്രമേ അനുവാദമുള്ളൂ, അതേസമയം അദ്ദേഹത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നത് ഇപ്പോഴും അനുവദനീയമല്ല." മരുഭൂമിയിൽ ഖിബ്ലയെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതോ അടച്ചിട്ട കെട്ടിടത്തിൽ ഖിബ്ലയെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതോ തമ്മിൽ ഇമാം അഹ്മദ് വേർതിരിച്ചിട്ടില്ലാത്തതുപോലെയാണ് ഇത്.
Imam Tirmidzi : 9
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
[മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്യാർ], [മുഹമ്മദ് ബിൻ അൽ മുത്സന്ന] എന്നിവർ പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [വഹ്ബ് ബിൻ ജരീർ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്ഹാഖ്], [മുജാഹിദ്], [ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല] എന്നിവർ പറഞ്ഞതായി [എന്റെ പിതാവ്] പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; മൂത്രമൊഴിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ ഖിബ്ലയുടെ ദിശയിലേക്ക് അഭിമുഖീകരിക്കുന്നത് പ്രവാചകൻ (സ) വിലക്കിയിരുന്നു, എന്നാൽ അദ്ദേഹം മരിക്കുന്നതിന് ഒരു വർഷം മുമ്പ് ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ ഖിബ്ലയുടെ ദിശയിലേക്ക് അഭിമുഖമായി കണ്ടു. ' ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു ഖതാദ, ആയിഷ, അമ്മാർ ബിൻ യാസിർ എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ, ജാബിർ നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസ് ഹസൻ ഗരീബാണ്'.
Imam Tirmidzi : 10
وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
ഈ ഹദീസ് [ഇബ്നു ലാഹിഅ], [അബു സുബൈർ], [ജാബിർ], [അബു ഖതാദ] എന്നിവരിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്; ഒരിക്കൽ നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഖിബ്ലയ്ക്ക് അഭിമുഖമായി മൂത്രമൊഴിക്കുന്നത് കണ്ടതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. [ഖുതൈബ] അങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഇബ്നു ലാഹിഅ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു'. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ട ജാബിറിന്റെ ഹദീസ് ഇബ്നു ലാഹിഅയുടെ ഹദീസിനേക്കാൾ ആധികാരികമാണ്, കാരണം ഹദീസ് വിദഗ്ധരായ ഇമാം യഹ്യ ബിൻ സഈദ് അൽ ഖത്താനും മറ്റുള്ളവരും ഇത് മനഃപാഠമാക്കി വ്യാഖ്യാനിച്ചതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇബ്നു ലാഹിഅ ഒരു ദുർബല വ്യക്തിയായിരുന്നുവെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
Imam Tirmidzi : 11
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അബ്ദ ബിൻ സുലൈമാൻ] [ഉബൈദുള്ള ബിൻ ഉമർ] [മുഹമ്മദ് ബിൻ യഹ്യ ബിൻ ഹബ്ബാൻ] തന്റെ അമ്മാവൻ - [വാസി' ബിൻ ഹബ്ബാൻ] - [ഇബ്നു ഉമർ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; 'ഒരു ദിവസം ഞാൻ ഹഫ്ഷയുടെ വീടിന്റെ മട്ടുപ്പാവിൽ കയറിച്ചെന്നു, അപ്പോൾ പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ശാമിന്റെ ദിശയിലേക്ക് അഭിമുഖമായി കഅബയ്ക്ക് പുറം തിരിഞ്ഞു മലമൂത്രവിസർജ്ജനം നടത്തുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് യഥാർത്ഥ ഹസനാണ്'.
Imam Tirmidzi : 12
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ
[അലി ബിൻ ഹുജ്ർ] പറഞ്ഞു; [അൽ മിഖ്ദാം ബിൻ സുറൈഹിൽ] നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [ഐസ്യ] നിന്ന് [ശാരിക്ക്] ഞങ്ങൾക്ക് സന്ദേശം നൽകി; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വ സല്ലം നിൽക്കുമ്പോൾ മൂത്രമൊഴിച്ചുവെന്ന് ആരെങ്കിലും നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞാൽ, അദ്ദേഹത്തെ വിശ്വസിക്കരുത്, കാരണം അദ്ദേഹം ഇരിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ മൂത്രമൊഴിച്ചിട്ടുള്ളൂ'. അദ്ദേഹം പറയുന്നു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉമറിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായ ബുറൈദ, അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ ഹസന എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ചതും ആധികാരികവുമായ ഹദീസാണ് ഐസ്യയുടെ ഹദീസ്, അതേസമയം ഉമറിന്റെ ഹദീസ് അബ്ദുൽ കരീം ബിൻ അബുൽ മുഖാരിഖ്, നാഫിയിൽ നിന്ന്, ഇബ്നു ഉമറിൽ നിന്ന്, ഉമറിൽ നിന്ന്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഒരിക്കൽ ഞാൻ എഴുന്നേറ്റ് മൂത്രമൊഴിക്കുന്നത് കണ്ടു, എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഓ ഉമർ, എഴുന്നേറ്റ് മൂത്രമൊഴിക്കരുത്,' അതിനാൽ അതിനുശേഷം ഞാൻ എഴുന്നേറ്റ് മൂത്രമൊഴിച്ചിട്ടില്ല'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; ഈ ഹദീസിനെ വ്യാഖ്യാനിച്ച ഒരേയൊരു വ്യക്തി അബ്ദുൽ കരീം ബിൻ അബുൽ മുഖാരിഖ് ആയിരുന്നു, ഹദീസ് വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ അദ്ദേഹം ദുർബലനായ വ്യക്തിയായിരുന്നു. അബു അയ്യൂബ് സിഖ്തിയാനിയും ഇത് ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇബ്നു ഉമറിൽ നിന്ന് ഉബൈദുള്ള നിവേദനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത് നാഫി' എന്നാണ്; ഉമർ റദ്ലിയല്ലാഹു 'അൻഹു പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ചതിനുശേഷം ഒരിക്കലും നിന്നുകൊണ്ട് മൂത്രമൊഴിച്ചിട്ടില്ല'. ഈ ഹദീസ് അബ്ദുൽ കരീമിന്റെ ഹദീസിനേക്കാൾ ആധികാരികമാണ്, അതേസമയം ഈ അധ്യായത്തിലെ ബുറൈദയുടെ ഹദീസ് മഹ്ഫുദ്സ് -ഉണരുക- അല്ല. അതേസമയം, നിന്നുകൊണ്ട് മൂത്രമൊഴിക്കുന്നതിനെതിരെയുള്ള വിലക്കിന്റെ അർത്ഥം മര്യാദയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്, നിഷിദ്ധമായ വിലക്കല്ല. അബ്ദുല്ല ബിൻ മസ്ഊദിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'വാസ്തവത്തിൽ, നിന്നുകൊണ്ട് മൂത്രമൊഴിക്കുന്നത് മോശം പെരുമാറ്റമാണ്'.
Imam Tirmidzi : 13
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
[ഹന്നദ്] ഞങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു; [വാക്കി'] ഞങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു [അൽ അമാസി] [അബു വഈൽ] [ഹുദൈഫ] യിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞു; 'നബി (സ) ഒരിക്കൽ ഒരു സ്ഥലത്ത് എത്തി, ചിലർ അവരുടെ മാലിന്യം നിക്ഷേപിക്കുകയും നിൽക്കുമ്പോൾ മൂത്രമൊഴിക്കുകയും ചെയ്തു. ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ പോയി, പക്ഷേ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തായിരിക്കുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം എന്നെ വിളിച്ചു, തുടർന്ന് അദ്ദേഹം വുദു ചെയ്തു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഖുഫ് തുടച്ചു.' അബു ഈസ പറഞ്ഞു; '[അൽ ജറൂദ്] പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; '[വാക്കി' [അൽ അമാസി] യിൽ നിന്ന് ഈ ഹദീസ് ഞാൻ കേട്ടു, അതിനുശേഷം വാക്കി' പറഞ്ഞു; 'ഖുഫ് തുടയ്ക്കുന്നതിനെ കുറിച്ച് പ്രവാചകൻ (സ) നിവേദനം ചെയ്ത ഏറ്റവും ആധികാരികമായ ഹദീസാണിത്. അബു അമ്മാർ അൽ ഹുസൈൻ ബിൻ ഹുറൈബ് പറയുന്നതും ഞാൻ കേട്ടു; 'വാക്കി' ഞാൻ കേട്ടു, എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം അത് അങ്ങനെ പരാമർശിച്ചു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇത് പോലെ [മൻസൂറും] [ഉബൈദ അദ്ൽ ദലബ്ബിയും] [അബു വാഇലിൽ] നിന്ന് [ഹുദ്സൈഫയിൽ] നിന്ന്, അൽ അമസി വിവരിച്ചതുപോലെ'. [ഹമ്മദ് ബിൻ അബു സുലൈമാൻ], [അഷിം ബിൻ ബിലാഹ്] എന്നിവരും [അബു വാഇലിൽ] നിന്ന്, [അൽ മുഗീറ ബിൻ സ്യൂബയിൽ] നിന്ന്, പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് വിവരിച്ചു. അതേസമയം, ഹുദ്സൈഫയിൽ നിന്നുള്ള അബു വാഇലിൻ്റെ ഹദീസാണ് ഏറ്റവും ആധികാരികമായ ഹദീസ്. ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ നിന്നുകൊണ്ട് മൂത്രമൊഴിക്കുന്നത് എളുപ്പമാക്കി. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; ആബിദ ബിൻ അംറു അസ് സൽമാനിയിൽ നിന്ന് ഇബ്റാഹീൻ അൻ നഖായി ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്, 'അബിദ ഒരു മുതിർന്ന താബിഇൻ പണ്ഡിതനാണ്'. ആബിദ ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞതായി വിവരിക്കപ്പെടുന്നു; 'നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം മരിക്കുന്നതിന് രണ്ട് വർഷം മുമ്പാണ് ഞാൻ ഇസ്ലാം മതം സ്വീകരിച്ചത്'. അതേസമയം, ഉബൈദ അദ്ൽ ദലബ്ബി ഇബ്രാഹിമിൻ്റെ സുഹൃത്തായിരുന്നു, അതായത് അബു അബ്ദുൾ കരീം' എന്ന് വിളിപ്പേരുള്ള ഉബൈദ ബിൻ മുഅത്തിബ് അദൽ ദലബ്ബി.
Imam Tirmidzi : 14
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ
[ഖുതൈബ ബിൻ സഈദ്] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അൽ അമസി]യിൽ നിന്ന് [അനസിൽ] നിന്ന് [അബ്ദുസ്സലാം ബിൻ ഹർബ് അൽ മുലായി] പറഞ്ഞതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'പ്രവാചകൻ സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം സ്വയം വിയർക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം തന്റെ വസ്ത്രം നിലത്ത് തൊടുന്നത് വരെ ഉയർത്തിയില്ല'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'അപ്രകാരം [മുഹമ്മദ് ബിൻ റബിയ] [അൽ അമസിയിൽ] നിന്ന് ഈ ഹദീസ് ഉദ്ധരിച്ചു'. [വാക്കി'യും [അബു യഹ്യ അൽ ഹിമ്മാനി]യും [അൽ അമസിയിൽ] നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തപ്പോൾ, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; ' [ഇബ്നു ഉമർ] പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം സ്വയം വിയർക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം തന്റെ വസ്ത്രം നിലത്ത് തൊടുന്നത് വരെ ഉയർത്തിയില്ല'. ഈ രണ്ട് ഹദീസുകളും മുർസലാണ്. അനസിൽ നിന്നോ നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ അനുയായികളിൽ നിന്നോ അൽ അമസി കേട്ടിട്ടില്ലെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹം അനസ് ബിൻ മാലിക്കിനെ കണ്ടു, പിന്നീട് പറഞ്ഞു: 'അനസ് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു', തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പ്രാർത്ഥനയെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചു. അതേസമയം, അൽ അമസിയുടെ പേര് സുലൈമാൻ ബിൻ മിഹ്റാൻ അബു മുഹമ്മദ് അൽ ഖഹിലി എന്നായിരുന്നു, അദ്ദേഹം ബനീ ഖഹിലിയുടെ മുൻ അടിമയായിരുന്നു. അൽ അമസി പറഞ്ഞു: 'എന്റെ പിതാവിന് ഗർഭപാത്രത്തിലായിരുന്ന ഒരു കുട്ടിയുണ്ടായിരുന്നു, പിന്നീട് മസ്രൂഖിന് അത് അവകാശമായി ലഭിച്ചു.'
Imam Tirmidzi : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ
[മുഹമ്മദ് ബിൻ അബു ഉമർ അൽ മക്കി] പറഞ്ഞു; [സുഫ്യാൻ ബിൻ ഉയൈന] [മഅ്മർ] [യഹ്യ ബിൻ അബു കത്സിർ] [അബ്ദുല്ല ബിൻ അബു ഖതാദ] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ] നിന്ന് പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഒരു പുരുഷൻ തന്റെ വലതു കൈകൊണ്ട് തന്റെ ജനനേന്ദ്രിയത്തിൽ തൊടുന്നത് വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്'. ഈ അധ്യായത്തിൽ ആയിശ, സൽമാൻ, അബു ഹുറൈറ, സുഹൈൽ ബിൻ ഹനീഫ് എന്നിവരുടെ ചരിത്രങ്ങളും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്.' അതേസമയം, അബു ഖതാദ അൽ അൻസാരിയുടെ പേര് അൽ ഹാരിസ് അർ റിബി എന്നാണ്. ശാസ്ത്ര വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ ഹദീസിന്റെ പ്രയോഗം വലതു കൈ ഉപയോഗിച്ച് ഇസ്തിഞ്ച` -സെബോക്ക്- അനുവദനീയമാണ് എന്നതാണ്'.
Imam Tirmidzi : 16
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ഹന്നദ് (റ) പറഞ്ഞു; ഇബ്രാഹിമിൽ നിന്ന് (അൽ അമസിയിൽ നിന്ന്) [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ യാസിദിൽ നിന്ന്] [അബു മുആവിയ] പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളുടെ പ്രവാചകൻ (സ) മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം എങ്ങനെ ചെയ്യണമെന്ന് നിങ്ങളെ പഠിപ്പിച്ചോ?' [സൽമാൻ] മറുപടി പറഞ്ഞു, 'ശരിയാണ്, മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം നടത്തുമ്പോഴോ മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോഴോ ഖിബ്ലയിലേക്ക് അഭിമുഖീകരിക്കുന്നത്, വലതു കൈകൊണ്ട് ഇസ്തിഞ്ച ചെയ്യുന്നത്, മൂന്ന് കല്ലുകളിൽ താഴെ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഇസ്തിഞ്ച ചെയ്യുന്നത്, മൃഗങ്ങളുടെ കാഷ്ഠമോ അസ്ഥിയോ ഉപയോഗിച്ച് ഇസ്തിഞ്ച ചെയ്യുന്നത് അദ്ദേഹം ഞങ്ങളെ വിലക്കി'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ആയിശ, ഖുസൈമ ബിൻ സാബിത്, ജാബിർ, ഖല്ലാദ് ഇബ്നു അസ് സാഇബ് എന്നിവരുടെ പിതാവിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ, സൽമാന്റെ ഹദീസ് ഹസനാണ്, പ്രവാചകൻ (സ) യുടെ സഹചാരികളിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷമുള്ളവരിൽ നിന്നുമുള്ള മിക്ക പണ്ഡിതരുടെയും അഭിപ്രായമാണിത്.' വെള്ളം കൊണ്ടല്ലെങ്കിലും കല്ല് കൊണ്ട് ഇസ്തിഞ്ച ചെയ്താൽ മതിയെന്നും കല്ലിന് അഴുക്ക് നീക്കം ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ മതിയെന്നും അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. അറ്റ്സ് ത്സൗരി, ഇബ്നുൽ മുബാറക്, അസി സയാഫി, അഹമ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരും ഈ അഭിപ്രായക്കാരാണ്.
Imam Tirmidzi : 17
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ
[ഹന്നദ്], [ഖുതൈബ] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [ഇസ്രായേലിൽ] നിന്ന് [അബു ഇസ്ഹാഖിൽ] നിന്ന് [അബു ഉബൈദയിൽ] നിന്ന് [അബ്ദുള്ള] നിന്ന് [വാക്കി' എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം സ്വയം ശമനത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു, എന്നിട്ട് പറഞ്ഞു; 'എനിക്ക് മൂന്ന് കല്ലുകൾ കണ്ടെത്തൂ,' അബു ഉബൈദ് പറഞ്ഞു; 'അപ്പോൾ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് കല്ലുകളും ഒരു ഉണങ്ങിയ മൃഗ കാഷ്ഠവും കൊണ്ടുവന്നു, അദ്ദേഹം രണ്ട് കല്ലുകൾ എടുത്ത് മൃഗ കാഷ്ഠം എറിഞ്ഞു, എന്നിട്ട് പറഞ്ഞു; 'തീർച്ചയായും മൃഗ കാഷ്ഠം അശുദ്ധമാണ്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; '[ഖൈസ് ബിൻ അർ റബി'] [അബു ഇസ്ഹാഖിൽ] നിന്ന്, [അബു ഉബൈദയിൽ] നിന്ന്, [അബ്ദുല്ല] നിന്ന്, ഇസ്രായേൽ ഉദ്ധരിക്കുന്ന ഹദീസ് പോലെ, ഈ ഹദീസ് ഇങ്ങനെയാണ് ഉദ്ധരിച്ചത്. [മഅ്മർ], ['അമ്മർ ബിൻ റുസൈഖ്] എന്നിവരും [അബു ഇസ്ഹാഖിൽ] നിന്ന്, [അൽഖമയിൽ] നിന്ന്, [അബ്ദുള്ള] നിന്ന് ഉദ്ധരിച്ചു. [സുഹൈർ] [അബു ഇസ്ഹാഖ്] ൽ നിന്ന്, [അബ്ദുറഹ്മാൻ ഇബ്നുൽ അസ്വദിൽ നിന്ന്], തന്റെ പിതാവായ [അൽ അസ്വദ്ബ്നു യാസിദ്] - [അബ്ദുല്ല] യിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ഹദീസിൽ ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ട്. മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്സിയാർ അൽ അബ്ദി പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; മുഹമ്മദ് ബിൻ ജാഫർ പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; അമ്രു ബിൻ മുർറയിൽ നിന്ന് സുഹൈർ പറഞ്ഞതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങൾക്ക് അബ്ദുല്ലയിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും ഓർമ്മയുണ്ടോ?' അദ്ദേഹം മറുപടി നൽകി, 'ഇല്ല'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാനോട് ചോദിച്ചു; അബു ഇസ്ഹാഖിന്റെ ഹദീസിൽ ഏറ്റവും ആധികാരികമായ ഹദീസ് ഏതാണ്?' പക്ഷേ അദ്ദേഹം ഒന്നിനും ഉത്തരം നൽകിയില്ല. ഞാൻ മുഹമ്മദിനോടും ചോദിച്ചു, പക്ഷേ അദ്ദേഹം ഒരു ഉത്തരവും നൽകിയില്ല'. അബു ഇസ്ഹാഖിൽ നിന്ന്, അബ്ദുറഹ്മാൻ ഇബ്നുൽ അസ്വദിൽ നിന്ന്, തന്റെ പിതാവായ അബ്ദുല്ലയിൽ നിന്ന്, സുഹൈർ പറഞ്ഞ ഹദീസിന് സമാനതകൾ ഉണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടതുപോലെയായിരുന്നു, തുടർന്ന് അദ്ദേഹം അത് അൽ ജാമി എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ചേർത്തു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഏറ്റവും ആധികാരികമായത് ഇസ്രായേലിന്റെയും ഖൈസിന്റെയും ഹദീസാണ്, അബു ഇസ്ഹാഖിൽ നിന്ന്, അബു ഉബൈദയിൽ നിന്ന്, അബ്ദുല്ലയിൽ നിന്ന്. കാരണം ഇസ്രായേൽ മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ ശക്തനും അബു ഇസ്ഹാഖിന്റെ ഹദീസ് മനഃപാഠമാക്കുന്നവനുമാണ്. ഇത് ഖൈസ് ബിൻ അർ റബി ശക്തിപ്പെടുത്തി''. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു മൂസ മുഹമ്മദ് ഇബ്നുൽ മുത്സന്ന പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ മഹ്ദി പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരിയുടെ ഹദീസിൽ നിന്ന് എന്നിൽ നിന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെ അത് എന്നിൽ നിന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടില്ല, അബു ഇസ്ഹാഖിൽ നിന്ന് ഞാൻ മുറുകെ പിടിക്കുന്ന ഒന്ന് ഒഴികെ, അദ്ദേഹം അത് കൂടുതൽ പൂർണ്ണമായ എന്തെങ്കിലും പറഞ്ഞതിനാൽ ഇസ്രായേലിനോട് ഞാൻ മുറുകെ പിടിക്കുന്നു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു ഇസ്ഹാഖിൽ നിന്ന് സുഹൈറിന്റെ ചരിത്രം അങ്ങനെയല്ല, കാരണം അദ്ദേഹം അത് അവസാനം കേട്ടു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അഹ്മദ് ഇബ്നുൽ ഹസൻ അറ്റ് തുർമുദ്സി പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'അഹ്മദ് ബിൻ ഹൻബാൽ പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു;' 'നിങ്ങൾ സൈദയിൽ നിന്നും സുഹൈറിൽ നിന്നും ഹദീസ് കേട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അബു ഇസ്ഹാഖിൽ നിന്നുള്ള ഹദീസ് ഒഴികെ മറ്റാരിൽ നിന്നും നിങ്ങൾ അത് കേട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും ഉറപ്പാക്കുക. അബു ഇസ്ഹാഖിന്റെ പേര് അംറു ബിൻ അബ്ദുല്ല അസ് സാബി അൽ ഹംദാനി എന്നാണ്, അബു ഉബൈദ ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ മസ്ഊദ് തന്റെ പിതാവിൽ നിന്ന് അത് കേട്ടിട്ടില്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരും അജ്ഞാതമാണ്'.
Imam Tirmidzi : 18
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
[ഹന്നദ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [ദാവൂദ് ബിൻ അബു ഹിന്ദ്] [അശ് സ്യ'ബി] [അൽഖമ] [അബ്ദുല്ല ബിൻ മസ്'ഊദ്] [ഹഫ്ഷ് ബിൻ ഗിയാത്സ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'മൃഗങ്ങളുടെ കാഷ്ഠവും അസ്ഥികളും ഉപയോഗിച്ച് നിങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യരുത്, കാരണം ഇത് നിങ്ങളുടെ ജിന്നുകളിൽ നിന്നുള്ള സഹോദരങ്ങൾക്കുള്ള ഭക്ഷണമാണ്'. ഈ അധ്യായത്തിൽ അബൂ ഹുറൈറ, സൽമാൻ, ജാബിർ, ഇബ്നു ഉമർ എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; ' [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ ഇബ്രാഹിം] ഉം മറ്റുള്ളവരും [ദാവൂദ് ബിൻ അബു ഹിന്ദ്], [അശ് സ്യ'ബി], [അൽഖമ], [അബ്ദുല്ല] എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഈ ഹദീസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു; ലൈലത്തുൽ ഖദറിന്റെ രാത്രിയിൽ അദ്ദേഹം പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു... ഹദീസ് നീണ്ടതാണ്. ആഷ് സ്യ'ബി പറഞ്ഞു; നബി (സ) പറഞ്ഞു; 'മണ്ണും അസ്ഥിയും കൊണ്ട് പ്രാർത്ഥിക്കരുത്, കാരണം അവ ജിന്നുകളിൽ നിന്നുള്ള നിങ്ങളുടെ സഹോദരങ്ങളുടെ ഭക്ഷണമാണ്'. ഇസ്മാഈൽ (റ) ഉൽബോധനം ചെയ്ത ഹദീസ് ഹഫ്ഷ് ബിൻ ഗിയാത്സ് (റ) ഉൽബോധനം ചെയ്തതിനേക്കാൾ ആധികാരികമാണെന്ന് തോന്നുന്നു. പണ്ഡിതന്മാർ ഈ ഹദീസ് പ്രയോഗിക്കുന്നു. ജാബിറും ഇബ്നു ഉമർ (റ) ഉം ഉൽബോധനം ചെയ്ത മറ്റൊരു ഹദീസും ഈ ഹദീസിൽ ഉണ്ട്.
Imam Tirmidzi : 19
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
'നിങ്ങളുടെ ഭർത്താക്കന്മാരോട് വെള്ളം കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിക്കാൻ കൽപ്പിക്കുക, ഞാൻ അവരെക്കുറിച്ച് ലജ്ജിക്കുന്നു, തീർച്ചയായും അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം അത് ചെയ്തു' എന്ന് [ഖുതൈബ], [മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ മാലിക് ബിൻ അബു ആസ്യ സിവാരിബ് അൽ ബഷ്രി] എന്നിവർ പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [ഖുത്താദ]യിൽ നിന്നുള്ള [അബു അവാന] [മുഅദ്സ]യിൽ നിന്നുള്ള [ഐസിയ]യിൽ നിന്നുള്ള [അബു അവാന] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളുടെ ഭർത്താക്കന്മാരോട് വെള്ളം കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിക്കാൻ കൽപ്പിക്കുക, ഞാൻ അവരെക്കുറിച്ച് ലജ്ജിക്കുന്നു, തീർച്ചയായും അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം അത് ചെയ്തു'. ഈ അധ്യായത്തിൽ ജരീർ ബിൻ അബ്ദുല്ല അൽ ബജാലിയുടെ സുഹൃത്തുക്കളായ അനസ്, അബു ഹുറൈറ എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസാൻ ആധികാരികമാണ്, അഹ്ലുൽ ഇൽമി ഈ ഹദീസ് പ്രയോഗിക്കുന്നു, കല്ലുകൾ കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിക്കുന്നത് സാധുവാണെന്ന് അവർ കരുതുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവർ വെള്ളം കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, അത് കൂടുതൽ പ്രധാനമായി കാണുന്നതിനാൽ അവർ വെള്ളം കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഈ അഭിപ്രായം സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരി, ഇബ്നുൽ മുബാറക്, സിയാഫി, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവർ സ്വീകരിച്ചു.'
Imam Tirmidzi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ
[മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്യാർ] പറഞ്ഞു; [മുഹമ്മദ് ബിൻ അംറു] [അബു സലമ] [അൽ മുഗീറ ബിൻ സിയുബ] യിൽ നിന്ന് [അബ്ദുൽ വഹാബ് അത്സ് സഖാഫി] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമയുടെ കൂടെ ഒരു യാത്രയിലായിരുന്നു, പിന്നീട് പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം സ്വയം വിശ്രമിച്ച് മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ സുഹൃത്തുക്കളായ അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബു ഖുറാദ്, അബു ഖതാദ, ജാബിർ, യഹ്യ ബിൻ ഉബൈദ്, പിതാവ് അബു മൂസ, ഇബ്നു അബ്ബാസ്, സുഹൃത്ത് ബിലാൽ ബിൻ ഹാരിത് എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഹദീസുകളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസാൻ ആണ്, പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടതും; ഒരു വീട് മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ മൂത്രം മൂടുന്നതുപോലെ അദ്ദേഹം മൂടി.' അബു സലാമയുടെ പേര് അബ്ദുല്ല ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ ഔഫ് അസ് സുഹ്രി എന്നാണ്.