Imam Tirmidzi : 121
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ شَيْئًا مِنْ الْقُرْآنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْجُنُبُ وَلَا الْحَائِضُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْئًا إِلَّا طَرَفَ الْآيَةِ وَالْحَرْفَ وَنَحْوَ ذَلِكَ وَرَخَّصُوا لِلْجُنُبِ وَالْحَائِضِ فِي التَّسْبِيحِ وَالتَّهْلِيلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ إِنَّ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ يَرْوِي عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ أَحَادِيثَ مَنَاكِيرَ كَأَنَّهُ ضَعَّفَ رِوَايَتَهُ عَنْهُمْ فِيمَا يَنْفَرِدُ بِهِ وَقَالَ إِنَّمَا حَدِيثُ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ عَنْ أَهْلِ الشَّأْمِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ أَصْلَحُ مِنْ بَقِيَّةَ وَلِبَقِيَّةَ أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ عَنْ الثِّقَاتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ ذَلِكَ
нилъеда бицун букӀана [ГӀали бин ХӀужрица] ва [Аль ХӀасан бин ГӀарафаца] кӀиязго абуна; нилъеда бицунеб букӀана [ИсмагӀил бин Айясица] [Муса бин Укъбаца] [Нафиялдаса] [Ибн ГӀумаридаса] Аварагасдасан саллаллагьу гӀалайгьи васалламалдасан, гьес абун букӀанин: «ХӀайзалъул руччабаца ва джунуб гӀадамаз Къуръаналдаса щибго цӀализе бегьуларо», - ян. Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда ГӀалил хӀадисги батула'. Абу ГӀисаца абуна; «Нилъеда Ибн ГӀумарил хӀадисалъул хӀакъалъулъ лъаларо, ИсмагӀил бин Айясил хӀадисалдасан гурони, Муса бин Укъбаясдасан, НафигӀидасан, Ибн ГӀумаридасан, Аварагасдасан саллаллагьу гӀалайгьи васаллам, гьес абуна: «Жунубги хӀайзалъул чӀужугӀаданалъги Къуръан цӀализе бегьуларо», - ян. Гьединаб пикру ккола аварагасул асхӀабзабазда гьоркьоса саллаллагьу гӀалайгьи васалламалдаса, табигӀиназдаса ва гьезда хадур Суфьян Ац ЦӀауриясул, бин Аль Мубаракил, СяфигӀил, АхӀмадил ва ИсхӀакъил асхӀабзабазда гьоркьоса гӀемерисел гӀалимзабазул. Гьез абула: «ХӀайзалъул руччабазеги джунубазеги Къуръаналдаса щибго жо цӀализе бегьуларо, цо аяталъул ахиралда, яги цо хӀарпалда ва гьелда релъараб жоялда гурони», - ян. Амма гьез санагӀалъи гьабула джунубазе ва хӀайзалъул руччабазе тасбихӀ -СубхӀаналлагь- ва тахлил -Лаа Илагьа Иллалагь-' цӀализе. Абу ГӀисаца абуна; — Дида рагӀана МухӀамад бин ИсмагӀилица абулеб; «ХӀакъикъаталдаги, гӀемерал квешал хӀадисал рицунел руго ИсмагӀил бин Айясица ХӀижазалъул агьлуялдаса ва ГӀиракъалъул агьлуялдаса, гьес ИсмагӀил бин Айясил тарих гьездасан загӀип гьабураб гӀадин ккола, гьес гьеб цохӀо бицунеб букӀарабани». Гьес абуна; — Амма ИсмагӀил бин Айясил хӀадис Сириялъул халкъалдаса бачӀараб бугин. АхӀмад бин ХӀамбалица абуна; «ИсмагӀил бин Айяси Бакъияталдаса лъикӀав вуго, щай гурелъул Бакъияталда руго квешал хӀадисал, гьел гьес рицунел руго цикъкъаялъул гӀадамаздасан - божизе бегьулел чагӀаздасан -». Абу ГӀисаца абуна; АхӀмад бин Аль ХӀасаница дие бицана цо хабар, гьес абуна; — Дида рагӀана АхӀмад бин ХӀамбалица гьедин абулеб.
Imam Tirmidzi : 122
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مِنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حِضْتُ يَأْمُرُنِي أَنْ أَتَّزِرَ ثُمَّ يُبَاشِرُنِيقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
нижеда бицун букӀана [Бундарица] абуна; нилъеда бицана [ГӀабдуррахӀман бин Магьдица] [Суфьянидаса] [Мансуралдаса] [Ибрагьимидаса] [Ал Асвадидаса] [ГӀайсияталдаса] гьес абуна; — Дун хӀайзалда вугеб мехалъ, Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллямица дида амру гьабуна ретӀел ретӀине, цинги гьес дун гьимана». Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда жанибги хъван букӀана Умму Саламаялдаса ва Маймунаялдаса тарихги». Абу ГӀисаца абуна; ГӀайсиятил хӀадис хӀасан тасдикъаб буго. Гьедин рикӀкӀунеб буго Аварагасул асхӀабзабазда гьоркьоса гӀемерал гӀалимзабазул пикру. Гьеб пикру ккола гьединго СяфигӀицаги, АхӀмадицаги, ИсхӀакъицаги.
Imam Tirmidzi : 123
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَرَامِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ فَقَالَ وَاكِلْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَمْ يَرَوْا بِمُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ بَأْسًا وَاخْتَلَفُوا فِي فَضْلِ وَضُوئِهَا فَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ فَضْلَ طَهُورِهَا
нилъеда бицана [ГӀаббас Аль-Анбарида] ва [МухӀамад бин ГӀабдул-Алаца] гьез абуна; нижеда бицун букӀана [ГӀабдуррахӀман бин Магьдица] абуна; бицана нилъеда [МугӀавия бин СалихӀица] [Ал ГӀалаъ бин Аль ХӀариталдаса] [ХӀарам бин МуӀавияца] жиндирго имгӀаласдасан [ГӀабдуллагь бин СагӀдидаса] гьес абуна; «Дица аварагасда гьикъана хӀайзалъул руччабигун цадахъ кванаялъул хӀакъалъулъ, гьес абуна: «Гьейгун цадахъ кванай», - ян. Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда жаниб «Айсиятилги Анасилги» тарихги хъван букӀана. Абу ГӀисаца абуна; — ГӀабдуллагь бин СагӀдица бицараб гьаб хӀадис хӀасан гӀарибалъул даражаялъул буго. Гьединаб пикру буго гӀемерисел гӀелмиял экспертазул, гьезул пикру ккола хӀайзалъул руччабигун цадахъ кванаялъул щибго квешлъи гьечӀин абураб. Амма гьезул дагӀба-рагӀи букӀана чурулеб лъел хутӀараб жоялъул хӀакъалъулъ, цо-цояз бигьалъизабуна, цо-цояз квешлъизабуна’.
Imam Tirmidzi : 124
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ ثابِتِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَقَالَتْ لِي عَائِشَةُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَتْ قُلْتُ إِنِّي حَائِضٌ قَالَ إِنَّ حَيْضَتَكِ لَيْسَتْ فِي يَدِكِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا فِي ذَلِكَ بِأَنْ لَا بَأْسَ أَنْ تَتَنَاوَلَ الْحَائِضُ شَيْئًا مِنْ الْمَسْجِدِ
нижеда абуна [Къутайбаца] абуна; нилъеда бицунеб букӀана [ГӀубайда бин ХӀумайдица] [Аль Аъмасидаса] [Сабит бин Убайдидаса] [Аль Къасим бин МухӀамадица] гьес абуна; ' [ГӀайсиятица] дида абуна: «Цо нухалъ Аллагьасул Расулас дида абуна: «Мажгиталдаса гьитӀинабго матӀу босе», - ян, ГӀайсиятица абуна; — Цинги дица абуна; «Дун хӀайзалда вуго», - ян абуна гьес: «ХӀакъикъаталдаги, дур хӀайзалъул би дур кодоб гьечӀо». Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда жаниб Ибн ГӀумарил ва Абу ХӀурайраялъул тарихги хъван букӀана». Абу ГӀисаца абуна; ГӀайсиятил хӀадис хӀасан тасдикъаб буго. Гьеб ккола гӀемерисел гӀалимзабазул пикру, гьеб рахъалъ гьезул батӀалъи букӀин нилъеда лъалеб гьечӀо. Ахиралда, хӀайзалъул руччабаца мажгиталда жаниб бугеб жо босизе бегьулин абураб».
Imam Tirmidzi : 125
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَبَهْزُ بْنُ أَسَدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَادُ بْنُ سَلَمَةِ عَنْ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا أَوْ امْرَأَةً فِي دُبُرِهَا أَوْ كَاهِنًا فَقَدْ كَفَرَ بِمَا أُنْزِلَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى لَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى التَّغْلِيظِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا فَلْيَتَصَدَّقْ بِدِينَارٍ فَلَوْ كَانَ إِتْيَانُ الْحَائِضِ كُفْرًا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ بِالْكَفَّارَةِ وَضَعَّفَ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ وَأَبُو تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ اسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ
нижеда бицун букӀана [Бундарица] абуна; нилъеда бицун букӀана [ЯхӀя бин СагӀидида] ва [ГӀабдуррахӀман бин Магьдида] ва [Бахз бин Асадида] гьез абуна; нилъеда бицана [ХӀаммад бин Саламаца] [ХӀаким Аль Ацрамалдаса] [Абу Тамима Аль ХӀужаймидаса] [Абу ХӀурайраялдаса] Аварагасул саллаллагьу гӀалайгьи васаллямалдаса, гьес абуна: «Лъица жинсияб гьоркьоблъи гьабуна хӀайз бугей чӀужугӀадангун, яги жинсияб гьоркьоблъи гьабурав чӀужугӀадангун шабелиеялдаса яги щиб гьесда бугебали, вахӀю гьабуна МухӀаммада шаллаллагьу 'алейгьи васаллям'. Абу ГӀисаца абуна; «Нилъеда гьеб хӀадис лъаларо ХӀаким Аль Ацрамил хӀадисалдасан гурони, Абу ТӀамима Ал ХӀужаймидасан, Абу ХӀурайратидасан. Ва гӀалимзабазул пикруялда рекъон, гьеб хӀадисалъул цохӀо магӀна буго къварилъи гӀадин. Аварагасдасан бицунеб букӀана, гьес абуна: «ХӀайзалъул чӀужугӀаданалъухъе - жинсияб гьоркьоблъи гьабурав чияс цо динаралдалъун садакъа кьезе ккола». ХӀайзалъул чӀужугӀаданалъухъе ячӀин куфруялъул гӀамал батани, гьелдаса жиндирго кафарат хӀисабалда садакъа кьезе амру гьабиларо! Амма МухӀамадица гьеб хӀадис жиндирго санадияб рахъалдаса загӀип гьабуна. Ва Абу Тамима Аль ХӀужаймида цӀарги Тариф бин Мужалид'.
Imam Tirmidzi : 126
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجُلِ يَقَعُ عَلَى امْرَأَتِهِ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ يَتَصَدَّقُ بِنِصْفِ دِينَارٍ
нижеда бицун букӀана [ГӀали бин ХӀужрица] абуна; нилъее [Шарикъица] [Хушаймалдаса] [Миксамалдаса] [Ибн ГӀаббасидаса] [Ибн ГӀаббасидаса] аварагасдасан хабар кьуна жиндирго чӀужуялъул хӀайзалъул заманалда аскӀове вачӀарав чиясул хӀакъалъулъ, гьес абуна: «Жиндирго хӀайзалъул чӀужуялъухъе вачӀарав чияс гьелъие бащдаб динарги кьун садакъа кьезе ккола».
Imam Tirmidzi : 127
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ دَمًا أَحْمَرَ فَدِينَارٌ وَإِذَا كَانَ دَمًا أَصْفَرَ فَنِصْفُ دِينَارٍقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْكَفَّارَةِ فِي إِتْيَانِ الْحَائِضِ قَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ مَوْقُوفًا وَمَرْفُوعًا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ يَسْتَغْفِرُ رَبَّهُ وَلَا كَفَّارَةَ عَلَيْهِ وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ قَوْلِ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ بَعْضِ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَإِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ عُلَمَاءِ الْأَمْصَارِ
нилъеда бицун букӀана [Аль ХӀусен бин ХӀурайца] абун букӀана; нилъехъе [Аль Фадл бин Мусаца] [Абу ХӀамза Ас Суккаридаса] [ГӀабдул Каримидаса] [Миксамалдаса] [Ибн ГӀаббасидаса] Аварагасул саллаллагьу гӀалайгьи васаллямалдаса хабар кьуна, гьес абуна: «Би багӀараб батани, гӀакӀа цо динар, хъахӀаб батани, гӀакӀа цо динар. Абу ГӀисаца абуна; «ХӀайзалъул руччабазулгун жинсияб гьоркьоблъи гьабуралъухъ гӀакӀа къотӀиялъул суалалъул бицунеб хӀадис Ибн ГӀаббасица бицунеб букӀана маукъуфалъул ва марфуялъул тарихгун». Гьедин абулеб буго цо-цо гӀалимзабаз. Ва гьеб пикруги босана АхӀмадицаги ИсхӀакъицаги. бин Аль Мубаракица абуна; — Биччанте гьес жиндирго Раббидаса тӀаса лъугьаян гьаризе ва кафара гьечӀо. Бин Аль Мубаракица гьадинал абиял рицунел руго чанго табигӀиназул гӀалимзабазги, масала, СагӀид бин Джубайрица ва Ибрагьим Ан НахаӀица. Ва гьедин абулеб буго дунялалъул гӀемерисел гӀалимзабаз.
Imam Tirmidzi : 128
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الثَّوْبِ يُصِيبُهُ الدَّمُ مِنْ الْحَيْضَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُتِّيهِ ثُمَّ اقْرُصِيهِ بِالْمَاءِ ثُمَّ رُشِّيهِ وَصَلِّي فِيهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ قَيْسِ بْنتِ مِحْصَنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَسْمَاءَ فِي غَسْلِ الدَّمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الدَّمِ يَكُونُ عَلَى الثَّوْبِ فَيُصَلِّي فِيهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِذَا كَانَ الدَّمُ مِقْدَارَ الدِّرْهَمِ فَلَمْ يَغْسِلْهُ وَصَلَّى فِيهِ أَعَادَ الصَّلَاةَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ الدَّمُ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَلَمْ يُوجِبْ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ وَإِنْ كَانَ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ يَجِبُ عَلَيْهِ الْغَسْلُ وَإِنْ كَانَ أَقَلَّ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَشَدَّدَ فِي ذَلِكَ
нилъеда бицун букӀана [Ибн Абу ГӀумарица] абуна; нижеда бицана [Суфьян бин Уяйнаца] [ХӀисам бин Урвах] [ФатӀима бинт Аль Мундзир] [Асма бинт Абу Бакр] -асдасан абуна; — Цо чӀужугӀаданалъ Аварагасда гьикъана хӀайзалъул биялъ хъвараб ретӀелалъул хӀакъалъулъ? цинги Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламица жаваб кьуна: «РетӀел хъвазе, цинги гьеб лъалъазе ва лъеца чуризе, гьелдаса хадуб гьелдалъун как базе», - ян. Гьес абуна; — В этом главе есть также история от Абу Хурайры и Умму Къаис бинт Михшан. Абу ГӀисаца абуна; — Асмаца хӀайзалъул би чуриялъул хӀакъалъулъ кьураб хӀадис хӀасанаб бугин. ГӀалимзабазул батӀи-батӀиял пикраби руго ретӀелалда тӀад лъугьун, чуризегӀан как базе ретӀунеб бидул хӀакъалъулъ. ТабигӀиналдаса цо-цо гӀалимзабаз абуна; «Би диргьамалъул кӀодолъиялъул батани, гьеб чуризегӀан тӀад лъуни, цинги гьес как такрар гьабизе ккола». Цо-цояз абулеб мехалъ; «Цо диргьамалъул кӀодолъиялдаса би цӀикӀкӀараб батани, гьес как такрар гьабизе ккола». Гьединаб пикру буго Суфьян Ац Цаурица ва бин Аль Мубаракица. Амма табигӀиназда ва цогидал гӀадамазда гьоркьоса цогидал цо-цо гӀалимзабаз как такрар гьаби тӀадаблъун гьабуларо, би диргьамаздаса цӀикӀкӀараб бугониги. Гьединаб пикру буго АхӀмадилги ИсхӀакъилги. ШафигӀица абуна; — Би диргьамалъул кӀодолъиялдаса дагьаб букӀаниги, чурула гьеб. Ва Гьев гьелда гъорлъ чӀана'.
Imam Tirmidzi : 129
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ أَبُو بَدْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْكَانَتْ النُّفَسَاءُ تَجْلِسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا فَكُنَّا نَطْلِي وُجُوهَنَا بِالْوَرْسِ مِنْ الْكَلَفِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَاسْمُ أَبِي سَهْلٍ كَثِيرُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى ثِقَةٌ وَأَبُو سَهْلٍ ثِقَةٌ وَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى أَنَّ النُّفَسَاءَ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا إِلَّا أَنْ تَرَى الطُّهْرَ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ فَإِنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَيُرْوَى عَنْ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ خَمْسِينَ يَوْمًا إِذَا لَمْ تَرَ الطُّهْرَ وَيُرْوَى عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيِّ سِتِّينَ يَوْمًا
нилъеда бицун букӀана [Нашр бин ГӀали Аль ЖахӀдламица] абун букӀана; нилъеда бицана [Сюжаъ бин Аль Валид Абу Бадр] [ГӀали бин ГӀабдул Аъла] [Абу СахӀл] [Мусса Аль Аздия] [Умму Салама] ялдаса гьес абуна; — Аварагасул заманалда, гьанжего-гьанже лъимер гьабурал руччаби лъеберго къоялъ сихӀкъотӀун гӀодор чӀолаан, нижеца гьурмазда сана - гъветӀалъул цо тайпа - чӀегӀераб кьералъ хъвалаан'. Абу ГӀисаца абуна; «Гьеб гӀариб хӀадис ккола, нилъеда гьеб лъаларо Абу СахӀлил хӀадисалдасан гурони, Умму Саламаялдаса Мусса Аль Аздиясдасан». Ва Абу СахӀлида цӀарги Касир бин Зияд. Гьеб ишалда жаниб МухӀамад бин ИсмагӀилица абуна; «ГӀали бин ГӀабдул ГӀала ва Абу СахӀл руго божилъи бугел гӀадамал». Ва МухӀамадида гьеб хӀадис АбусахӀлил хӀадисалдасан гурони лъалеб букӀинчӀо. ГӀалимзабазул рекъел буго, саллаллагьу гӀалайгьи васаллам аварагасул асхӀабзабазги, табигӀинзабазги, гьезда хадур ругезги къотӀи гьабун буго, лъимер гьабурай чӀужугӀаданалъ лъеберго къоялъ как тезе бегьулин, гьелдаса цее гьей рацӀцӀадлъун йикӀинчӀони, цинги чвердезе кколин, как базе кколин. Къоло лъеберго къоялдасан гьесда би бихьани, гьеб мехалъ цо-цо гӀалимзабаз абула; — Лъабкъоялда анцӀго къоялдасан как тезе бегьуларо гьес. Гьединаб пикру ккола гӀемерисел юристазул, масала, Суфьян Ац Цаурил, бин Аль Мубаракил, СяфигӀил, АхӀмадил ва ИсхӀакъил. Ва гьебги бицана Ал ХӀасан Ал Башридасан, гьес абуна; «ХӀакъикъаталдаги, лъимер гьабурай чӀужугӀаданалъ къоло щуго къоялъ как баларо, жиндирго бацӀцӀалъи бихьичӀони». Ва гьединго бицана ГӀатӀа бин Абу Рабахица ва Аш СягӀбица; ай лъабкъоялда анцӀго къо'.
Imam Tirmidzi : 130
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ أَنْ لَا بَأْسَ أَنْ يَعُودَ قَبْلَ أَنْ يَتَوَضَّأَ وَقَدْ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ هَذَا عَنْ سُفْيَانَ فَقَالَ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ أَنَسٍ وَأَبُو عُرْوَةَ هُوَ مَعْمَرُ بْنُ رَاشِدٍ وَأَبُو الْخَطَّابِ قَتَادَةُ بْنُ دِعَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ وَهُوَ خَطَأٌ وَالصَّحِيحُ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ
нижеда бицун букӀана [Бундарил МухӀамад бин Басысярица] абуна; нижеда бицун букӀана [Абу АхӀмадица] абуна; нижеда бицана [Суфьяница] [Маъмаралдаса] [Къатадаялдаса] [Анасица] абуна; — Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам цо нухалъ жиндирго лъадиби цо ваннаялда жанир сверизаруна'. Гьес абуна; «Гьаб бетӀералда жанибги хъван букӀана Абу Рафидасан хъвараб тарих». Абу ГӀисаца абуна; «Гьеб хӀадис хӀасанаблъун ккола, Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллям жиндирго киналго лъадиби цо хӀамамалдалъун чурулел рукӀанин». Гьединаб пикру ккола гӀемерал гӀелмиял экспертазул, гьезда гьоркьов Аль ХӀасан Аль Башрилги, лъицаялиго -гьоркьоблъи гьаби- такрар гьабиялъул щибго къварилъи гьечӀин, жинцаго чури гьабичӀониги'. [МухӀамад бин Юсуфица] бицана гьаб хӀадис [Суфьянидасан], -Абу Урваца абуна Абу Ал ХатсхӀабидасан-, [Анасидасан], Абу Урваца -гьев ккола Маъмар бин Расид-, ва Абу Ал Хатсхаб Къатадах бин ДигӀамадасан. Абу ГӀисаца абуна; «Гьезул цо-цояз бицана МухӀамад бин Юсуфидасан, Суфьянидасан, Ибн Абу УрвахӀидасан Абу Аль ХатстӀабидасан».
Imam Tirmidzi : 131
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ أَهْلَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ بَيْنَهُمَا وُضُوءًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ و قَالَ بِهِ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ قَبْلَ أَنْ يَعُودَ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ مَالِكِ بْنِ سِنَانٍ
нижеда бицун букӀана [Ханнадица] абуна; нилъеда бицунеб букӀана [ХӀафш бин Гьияца] [Ашим Аль АхӀвалидаса] [Абу Аль Мутаваккилидаса] [Абу СагӀид Аль Худриялдаса] Аварагасдасан, гьес абуна: «Нужер цояв жиндирго чӀужуялде вачӀун, гьеб такрар гьабизе бокьани, цинги гьезул кӀигояв чури гьабе гьоркьоб». Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда жаниб ГӀумарил тарихги хъван букӀана. Абу ГӀисаца абуна; — Абу СагӀидица бицараб гьаб хӀадис хӀасанаб буго. Гьедин рикӀкӀунеб буго ГӀумар бин Аль Хатсхабил. Ва гӀелмиял экспертазул гӀезегӀан дагьал чагӀаз гьеб пикру кколеб бугин, гьез абулеб бугин «бихьиназул лъадигун жинсияб гьоркьоблъи гьабуни, гьеб цӀидасан гьабизе бокьани, цинги гьес чури гьабизе кколин». Абу Аль Мутаваккилида цӀар ГӀали бин Давуд буго. Гьеб заманалда жаниб Абу СагӀид Аль Худрида цӀар ккола СагӀид бин Малик бин Синанъ.
Imam Tirmidzi : 132
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَأَخَذَ بِيَدِ رَجُلٍ فَقَدَّمَهُ وَكَانَ إِمَامَ قَوْمِهِ وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَوَجَدَ أَحَدُكُمْ الْخَلَاءَ فَلْيَبْدَأْ بِالْخَلَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَرَوَى وُهَيْبٌ وَغَيْرُهُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَا لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ يَجِدُ شَيْئًا مِنْ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَالَا إِنْ دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ فَوَجَدَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَلَا يَنْصَرِفْ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ وَبِهِ غَائِطٌ أَوْ بَوْلٌ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ ذَلِكَ عَنْ الصَّلَاةِ
нижеда бицун букӀана [Ханнад бин Ас Сарица] абураб; бицана нилъеда [Абу МугӀавияца] [ХӀисам бин УрвахӀидасан] [жиндирго инсудасан] [ГӀабдуллагь бин Аль Аркъамидасан] гьес абуна; ГӀикъамат лъазабун букӀана, цинги гьес цо чиясул кверги ккун, жиндир халкъалъул имамлъун вукӀаниги, цеве вачӀаян амру гьабуна. Цинги гьес абуна; — Дида цо нухалъ рагӀана Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам абулеб: «Как бан хадуб, нужер цоясе хӀажатханаялде ине бокьун батани, цинги гьев цин хӀажатханаялде ине биччай», — ян. Гьес абуна; — В этом главе также есть история от Аисах, Абу Хурайра, Цаубана и Абу Умамата'. Абу ГӀисаца абуна; — ГӀабдуллагь бин Аль Аркъамил хӀадис хӀасанаб кьучӀаб хӀадис ккола. Гьедин бицана [Малик бин Анасица] ва [ЯхӀя бин СагӀид Аль Къатсаница] ва рекӀехъе лъазабулезда гьоркьоса гӀезегӀан чагӀаз – хӀадисазул гӀалимзабаз – [ХӀисам бин УрвахӀасдасан] [жиндирго инсудасан] [ГӀабдуллагь бин Аль Аркъамидасан] бицана». [ВухӀайбица] ва гьелдаса батӀаго [ХӀисам бин УрвахӀидасан] [жиндирго инсудасан] [ГӀабдуллагь бин Аль Аркъамидасан] [чиясдасан] бицана. Это мнение не только из одного из асхӀабзабазул Аварагасул саллаллагьу гӀалайгьи васаллам ва табигӀиназул. Гьеб пикру ккола АхӀмадицаги ИсхӀакъицаги, гьез абула: «Лъицаниги как базе биччаге, нагагьлъун гьесул гьумер къватӀибе бахъизе яги лъим бахъизе гъира ккани», - ян. Гьез нахъеги абуна: «Гьев как базе вахъун вугони, гьес как нахъе бахъизе кколаро, гьелъ гьесие квал-квал гьабуларебгӀан мехалъ», - ян. Цо-цо гӀелмиял экспертазул пикру ккола: «Инсанас как базе лъикӀаб жо ккола, жиндирго хӀацӀу яги лъим бахъизе къваригӀараб мехалъ, гьелъ как базе квал-квал гьабичӀого хутӀарабгӀан мехалъ».
Imam Tirmidzi : 133
حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَتْ قُلْتُ لِأُمِّ سَلَمَةَإِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي وَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ فَقَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَتَوَضَّأُ مِنْ الْمَوْطَإِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا وَطِيءَ الرَّجُلُ عَلَى الْمَكَانِ الْقَذِرِ أَنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ غَسْلُ الْقَدَمِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَطْبًا فَيَغْسِلَ مَا أَصَابَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِهُودِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهُوَ وَهَمٌ وَلَيْسَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ابْنٌ يُقَالَ لَهُ هُودٌ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهَذَا الصَّحِيحُ
нижеда бицана [Абу Раджа` Къутайбаца] абуна; нилъеда [Малик бин Анасица] [МухӀамад бин ГӀумарахӀидаса] [МухӀамад бин Ибрагьимидаса] [ГӀабдуррахӀман бин Ауфил чӀужугӀаданалъул лагъ] гьес абуна; «Дица цо нухалъ [Умму Саламатида] абуна: «ХӀакълъунго дун йиго ретӀел халатаб, чорокал бакӀазда хьвадулей чӀужугӀадан?» цинги гьес абуна; — Цо нухалъ Аварагас абуна: «РетӀел бацӀцӀад букӀина гьелда хадуб ракьгун цадахъ», - ян. Гьес абуна; — Гьаб бетӀералдаги ГӀабдуллагь бин МасгӀудидасан тарихги кьун бугин, гьес абуна; — Дун цо нухалъ Аллагьасул Аварагасда цадахъ чорокаб бакӀалда вукӀана, нижеца чури гьабичӀо. Абу ГӀисаца абуна; «ГӀалимзабаз гьедин пикру гьабулеб гуребги, гьез абула: «Чорхол ракьалда хӀетӀе чӀварав чияс хӀатӀил накаби чуризе кколаро, чороклъи жеги лъалъан гьечӀони, гьединлъидал гьесие гӀакълу кьола лъалкӀал рахъизе». Абу ГӀисаца абуна; ' [ГӀабдуллагь бин Аль Мубаракица] гьединго бицана гьаб хӀадис [Малик бин Анас] [МухӀамад бин ГӀумара] [МухӀамад бин Ибрагьим] [ХӀуд бин ГӀабдуррахӀман бин Ауфил лагъ] [Умму Салама] ялдаса. Амма гьелда жаниб щаклъи букӀана, щай гурелъул ГӀабдуррахӀман бин Ауфил вукӀинчӀо ХӀуд абун цӀар бугев вас. Амма гьеб ккола Умм Саламаялдаса Ибрагьим бин ГӀабдуррахӀман бин Ауфил лагъзадерил тарих, гьеб ккола хӀакъикъатги».
Imam Tirmidzi : 134
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالتَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمَّارٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيٌّ وَعَمَّارٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ الشَّعْبِيُّ وَعَطَاءٌ وَمَكْحُولٌ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرٌ وَإِبْرَاهِيمُ وَالْحَسَنُ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَضَرْبَةٌ لِلْيَدَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ أَنَّهُ قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ فَضَعَّفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثَ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لَمَّا رُوِيَ عَنْهُ حَدِيثُ الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَخْلَدٍ الْحَنْظَلِيُّ حَدِيثُ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ عَمَّارٍ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ لَيْسَ هُوَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لِأَنَّ عَمَّارًا لَمْ يَذْكُرْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا قَالَ فَعَلْنَا كَذَا وَكَذَا فَلَمَّا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَانْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَالدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ مَا أَفْتَى بِهِ عَمَّارٌ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَفِي هَذَا دَلَالَةٌ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَّمَهُ إِلَى الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ يَقُولُ لَمْ أَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ الْفَلَّاسِ قَالَ أَبُو زُرْعَةَ وَرَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا
нилъее бицана [Абу ХӀафш ГӀамру бин ГӀали Аль Фаласица] абуна; нилъеда бицун букӀана [Язид Ибн Зурайица] абуна; нилъеда бицана [СагӀидица] [Къатадаялдаса] [Азраялдаса] [СагӀид бин ГӀабдуррахӀман бин Абзаялдаса] [жиндирго инсудаса] [ГӀаммар бин Ясиридаса] абуна; — Аварагас гьесда амру гьабуна гьурмада ва кверазул накабазда таямум гьабизе». Гьес абуна; — Гьаб бетӀералдаги хъван букӀана ГӀайсиятидаса ва Ибн ГӀаббасидаса тарих. Абу ГӀисаца абуна; — Гьаб Аммарил хӀадис хӀасанаб хӀадис. Гьединго ГӀаммаридасанги гӀемерал нухаздасан бицун буго. Гьеб буго Аварагасул асхӀабзабазул цоясул гуребги, с.т.гӀ.в. Гьезда гьоркьор рукӀана ГӀали, ГӀаммар, Ибн ГӀаббас ва жеги гӀемерал табигӀиназул кружоказдаса, масала, Аш СягӀби, АтӀа ва Махул. Гьез абула: «Таямум – гьурмада ва кӀиябго квералъул хӀатӀида цо кьаби», - ян. Гьеб пикру босана АхӀмадицаги ИсхӀакъицаги. Ва цо-цо гӀалимзабаз, масала, Ибн ГӀумарица, Жабирица, Ибрагьимица ва Аль ХӀасаница абун букӀана: «Таямум ккола гьурмада цо кьаби ва кӀиябго квералъул накабазда щвезегӀан цо кьаби». Гьеб пикру босун букӀана Суфьян Ац Цаурица, Маликица, бин Аль Мубаракица ва СяфигӀица. Таямумалъул хӀакъалъулъ гьаб хӀадис, ай Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам гьурмае ва кверазул хӀатӀил накабазеян абураб хӀадисги Аммаридасан бачӀана цогидаб къагӀидаялъ. Гьаб хӀадисги бачӀун буго ГӀаммаридасан, гьес абуна; — Нижеца цо нухалъ аварагасда цадахъ гъеж ва накаби щвезегӀан таяммум гьабуна. Амма цо-цо гӀалимзабаз загӀип гьабулеб букӀуна гьурмада ва кверазул накабазда таямум гьабиялъул хӀадис саллаллагьу гӀалайгьи васаллям аварагасдасан бачӀараб ГӀаммарил хӀадис, гъежда ва накабазда таямум гьабиялъул хӀадисги гьесдасан бачӀараб мехалъ. ИсхӀакъ бин Ибрагьим бин МахӀлад Аль Ханжалица абуна; ГӀаммарил гьурмада ва кверазул хӀатӀазда таяммум гьабиялда хурхун кьураб хӀадис хӀасанаб хӀадислъун ккола. Гьебго заманалда, «Нижеца цо нухалъ аварагасда цадахъ гъежда ва накабазда щвезегӀан таямум гьабуна» абураб Аммарил хӀадис гьурмада ва кверзул хӀатӀида хурхун кьураб хӀадисалда данде кколаро. Щайгурелъул ГӀаммарица рехсечӀо Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам гьезие гьедин гьабеян амру гьабураблъи. Амма гьес гьанжего гьанже абуна: «Нижеца гьадинги гьабги гьабула», - ян. Гьес Аварагасда гьикъидал, гьес гьесда амру гьабуна гьумерги кверазул хӀатӀалги рацӀцӀине, гьединлъидал гьес лъугӀизабуна Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам жинда малъараб жо, ай гьумерги кверазул хӀатӀалги рацӀцӀине. Гьелъие далиллъун ккола ГӀаммарица таямумалъул хӀакъалъулъ аварагасдасан кьураб фатва, гьес абураб: «-бацӀцӀун- гьумерги кверазул хӀатӀалги» абун. Гьединлъидал гьаб ишалда жаниб дагӀба ккола аварагас саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам малъараб жо, гьес малъана гьумерги кверазул хӀатӀалги рацӀцӀине». Гьес абуна: «Дида рагӀана Абу ЗургӀа бин ГӀабдул Каримица абулеб; — Лъабго чиясдаса рекӀехъе лъалев чи дида Басра шагьаралда вихьичӀо; Али бин Аль Мадини, Ибну Асы Сядзакуни и 'Амру бин Али Аль Фаллас'. Абу ЗургӀаца абуна; Аффан бин Муслимица бицана «Амру бин ГӀали» абураб тӀехьалдаса хӀадис.
Imam Tirmidzi : 135
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْقُرَشِيِّ عَنْ دَاودَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ التَّيَمُّمِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ فِي كِتَابِهِ حِينَ ذَكَرَ الْوُضُوءَ{ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ }وَقَالَ فِي التَّيَمُّمِ{ فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ }وَقَالَ{ وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا }فَكَانَتْ السُّنَّةُ فِي الْقَطْعِ الْكَفَّيْنِ إِنَّمَا هُوَ الْوَجْهُ وَالْكَفَّانِ يَعْنِي التَّيَمُّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَذِيٌّ صَحِيحٌ
Нижеда бицана [ЯхӀя бин Мусаца] абуна; нижеда бицун букӀана [СагӀид бин Сулайманица] абуна; нилъеда бицана [ХӀусиямица] [МухӀамад бин Халид Аль Къурасиялдаса] [Дауд бин ХӀушайнидаса] [Икримаялдаса] [Ибн ГӀаббасидаса], гьесда цо нухалъ гьикъун букӀанин таяммумалъул хӀакъалъулъ, гьес цинги жаваб кьуна: «ХӀакъикъаталдаги, Аллагьас жиндирго тӀехьалда абун букӀана чури рехсолеб мехалъ: «- ва Аллагьас дур кверал тӀадехун гьурмадеги абуна», - ва Аллагьас дур кверал тӀадехун гьурмадеги абуна. таяммумалъул хӀакъалъулъ: '-Гьединлъидал гьумерги квералги рацӀцӀа-'. Цинги гьес абуна: '-Бихьиназул цӀогьоги, цӀогьо гьабулел руччабиги, кӀиязулго кверал къотӀе-'. Гьединлъидал, суннаталда рекъон, кверал къотӀулеб мехалъ гьеб ккола кверазул хӀатӀал, Таяммумалда чурулеб жо ккола гьумер ва хӀатӀил хӀатӀал». Абу ГӀисаца абуна; — Гьаб хӀадис сахӀихӀаб гӀариб буго.
Imam Tirmidzi : 136
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَعُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلِمَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقْرِئُنَا الْقُرْآنَ عَلَى كُلِّ حَالٍ مَا لَمْ يَكُنْ جُنُبًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ قَالُوا يَقْرَأُ الرَّجُلُ الْقُرْآنَ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ وَلَا يَقْرَأُ فِي الْمُصْحَفِ إِلَّا وَهُوَ طَاهِرٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
нилъеда бицун букӀана [Абу СагӀид ГӀабдуллагь бин СагӀид Аль Асияжица] абуна; нижеда бицана [ХӀафш бин Гьияца] ва [Укъба бин Халидица] гьез абуна; нилъеда бицана [Аль Аъмасица] ва [Ибн Абу Лайлаца] [ГӀамру бин Мурраца] [ГӀабдуллагь бин Саламаца] [ГӀалида] гьес абуна; 'РасулуЛлагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам читал Къуръан при каждой возможности, пока он не был джунуб'. Абу ГӀисаца абуна; — ГӀалил гьаб хӀадис кьучӀаб хӀадис буго. Гьеб пикру босула гӀемерал гӀелмиял экспертаз Аварагасул асхӀабзабазда гьоркьоса саллаллагьу гӀалайгьи васаллам ва табигӀиназда гьоркьоса. Гьез абуна; «Бихьинчияс Къуръан цӀализе бегьула чуричӀого, амма вацӀцӀадго гурони цӀализе бегьуларо. Гьеб пикру босана Суфьян Ац ЦӀаурицаги, СяфигӀицаги, АхӀмадицаги, ИсхӀакъицаги.
Imam Tirmidzi : 137
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَدَخَلَ أَعْرَابِيٌّ الْمَسْجِدَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَصَلَّى فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا وَلَا تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَقَدْ تَحَجَّرْتَ وَاسِعًا فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ بَالَ فِي الْمَسْجِدِ فَأَسْرَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْرِيقُوا عَلَيْهِ سَجْلًا مِنْ مَاءٍ أَوْ دَلْوًا مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَقَالَ سَعِيدٌ قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ نَحْوَ هَذَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
нилъеда [Ибн Абу ГӀумарида] ва [СагӀид бин ГӀабдуррахӀман Аль Махзумида] гьез абуна; бицана нилъеда [Суфьян бин Уяйнаца] [Аз Зухриялдаса] [СагӀид бин Аль Мусайиб] [Абу ХӀурайраялдаса] гьес абуна; — Цо росдал гӀараб мажгиталде лъугьана Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам как балеб мехалъ, росдал гӀараб цинги как бана. ДугӀа гьабун хадуб гьес дугӀа гьабуна: «Я Аллагь, дидаги МухӀамадидаги гурхӀа, нижеда цадахъ вугев чи вокьуге», - ян. Аварагас цинги гьесдехун вуссун абуна: «ХӀакълъунго дуца гӀатӀидаб жо къокъ гьабуна», - ян. Гьелдаса хадуб гьес мажгиталда лъим бахъана, гӀадамал гьебсагӀатго жиндихъе рачӀинегӀан, амма Аварагас абуна: «Ведро лъеца гьеб гьорозабе», яги гьес абуна: «Ведро лъеца», - ян. Гьелдаса хадуб гьес нахъеги абуна: «ХӀакъикъаталдаги, мун бигьалъи кьезе витӀун вуго, захӀмалъи кьезе витӀун вукӀинчӀо», - ян. [СагӀидица] абуна; — [Суфьяница] абуна; «Дида [ЯхӀя бин СагӀидица] [Анас бин Маликидасан] гьадин бицун букӀана». Гьес абуна; «Гьаб бетӀералда гьединго хъван букӀана ГӀабдуллагь бин МасгӀудил, Ибну ГӀаббасил ва Вацила бин Аль Аскъаялъул тарихги». Абу ГӀисаца абуна; — Гьаб хӀадис хӀасанияб буго, цо-цо гӀалимзабаз гьеб хӀадисалда рекъон лъикӀал гӀамалалги гьарун руго. Гьединаб пикру буго АхӀмадилги ИсхӀакъилги. [Юнусица] гьеб хӀадисги бицана [Аз Зухридасан] [ГӀубайдуллагь бин ГӀабдуллагьидаса] [Абу ХӀурайратидасан]».
Imam Tirmidzi : 138
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ وَهُوَ ابْنُ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ أَخْبَرَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى الظُّهْرَ فِي الْأُولَى مِنْهُمَا حِينَ كَانَ الْفَيْءُ مِثْلَ الشِّرَاكِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ كُلُّ شَيْءٍ مِثْلَ ظِلِّهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ وَجَبَتْ الشَّمْسُ وَأَفْطَرَ الصَّائِمُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ بَرَقَ الْفَجْرُ وَحَرُمَ الطَّعَامُ عَلَى الصَّائِمِ وَصَلَّى الْمَرَّةَ الثَّانِيَةَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَهُ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَيْهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ لِوَقْتِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ صَلَّى الصُّبْحَ حِينَ أَسْفَرَتْ الْأَرْضُ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي مُوسَى وَأَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدٌ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي الْمَوَاقِيتِ حَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ فِي الْمَوَاقِيتِ قَدْ رَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
нижеда бицун букӀана [Ханнад бин Ас Сарица] абураб; нижеда бицана [ГӀабдуррахӀман бин Абу Аз Зинадица] [ГӀабдуррахӀман бин Аль Харит бин Айяси бин Абу РабигӀат] [Хаким бин ХӀаким] - ай Ибну ГӀаббад бин Хунаиф - сказал; дида лъазабуна [НафигӀ бин Джубайр бин МутӀимица] абуна; дида [Ибну ГӀаббасида] бицана, Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абун букӀанин: «Жибрил ГӀалайхӀис Саламица цо нухалъ дун кӀиго нухалъ КагӀбаялъул рахъалда имамлъун вачана. ТӀоцебесеб нухалъ гьес къаде как балеб букӀана сандалазул рачел гӀадин сипатал ругеб мехалъ. Цинги къаде как балеб букӀана цо жоялъул сурат хӀакъикъияб жоялда релълъараб мехалъ. Цинги бакъ тӀерхьун кӀал ккурал гӀадамаз кӀал биччалеб мехалъ магӀарул как. Цинги зобалда бугеб багӀараб кьер тӀагӀараб мехалъ гӀишаталъул какги базе. Гьелдаса хадуб рогьалил как балеб букӀун буго рогьалил как балеб мехалъ ва кӀал ккурав чиясе квен хӀарамлъараб мехалъ. КӀиабилеб нухалъ гьес къаде как бана, хӀакъикъаталдаги букӀараб гӀадин цо жоялъул бижизаби, мухӀканго нолъ къаде как балеб заманалъе. Цинги гьес къаде как балеб букӀана щибаб предметалъул сурат аслияб предметалдаса кӀиго нухалъ цӀикӀкӀараб мехалъ. Цинги гьес цебе гӀадин магӀарул как бана, хадуб сордоялъул лъабабилеб бутӀа араб мехалъ ахирияб гӀишаталъул как бана. Цинги рогьалил какги гьабе ракьалда бакъ гвангъулеб мехалъ. Гьелдаса хадуб Жибрилас дидехун вуссун абуна; «Я МухӀамад, гьаб дуда цере рукӀарал аварагзабазул заман буго, какил заманги гьеб кӀиябго заманалда гьоркьоб буго». Абу ГӀисаца абуна; «Гьеб бетӀералда руго гьединго Абу ХӀурайрацаги, Бурайдацаги, Абу Мусацаги, Абу МасгӀуд Аль Ансарицаги, Абу СагӀидицаги, Жабирицаги, Амру бин ХӀазмицаги, Аль Барацаги, Анасицаги риваятал». Дида лъазабун букӀана [АхӀмад бин Мусаца] абуна; нижеда лъазабуна [ГӀабдуллагь бин Аль Мубаракица] абуна; нижехъе хабар кьуна [ХӀусайн бин ГӀали бин ХӀусеница] абуна; дие [Вахб бин Кайсаница] [Жабир бин ГӀабдуллагьица] Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламалдасан бицана, гьес абуна: «Жибрилица дун нухда вачана...... цинги гьес магӀнагун рехсана Ибн ГӀаббасил хӀадисалда бугеб гӀадин. Ва гьес хӀадисалда рехсон гьечӀо «Сон гӀадин аср заманалъе» абун. Абу ГӀисаца абуна; — Гьаб хӀадис хӀасан сахӀихӀ гӀариб буго. Ва Ибн ГӀаббасил хӀадис хӀасан сахӀихӀаб хӀадис буго. МухӀамадица абуна; — Какалъул заманазда хурхун бищунго битӀараб тарих ккола аварагасдасан бачӀараб Жабиралъул хӀадис. Гьес абуна; «Жабиралъул хӀадис какил заманазда хурхун бицунеб букӀана [Атха бин Абу Рабахица] ва [Амру бин Динарица] ва [Абу Аз Зубайрица] [Джабир бин ГӀабдуллагьица] Аварагасдасан, гьединго хадис Вахб бин Абу Рабахицаги бицунеб букӀана, Жабир бин Алайхи васаллямалдаса, Пророка бин Абу РабахӀиналдаса.
Imam Tirmidzi : 139
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الظُّهْرِ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَآخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُ الْعَصْرِ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الْعَصْرِ حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُهَا وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَصْفَرُّ الشَّمْسُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْمَغْرِبِ حِينَ تَغْرُبُ الشَّمْسُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَنْتَصِفُ اللَّيْلُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْفَجْرِ حِينَ يَطْلُعُ الْفَجْرُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ فِي الْمَوَاقِيتِ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كَانَ يُقَالُ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ
нижеда бицун букӀана [Ханнадица] абуна; нилъеда бицана [МухӀамад ибн Фудлаилица] [Аль Аъмасиялдаса] [Абу СалихӀидаса] [Абу ХӀурайраялдаса] гьес абуна; Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламица абуна: «ХӀакълъунго какил байбихьул заманги букӀуна, ахиралъул заманги букӀуна. Бакъанида как базе заман байбихьула бакъ тӀерхьараб мех, ахир заман ккола асралъул заман лъугьараб мех. Аср какил заманалъул авал буго заман щвараб мехалъ, ахирги бакъ хъахӀлъараб мехалъ буго. МагӀарул какил заман байбихьула бакъ тӀерхьараб мехалъ, ахиралъул заман ккола багӀарлъараб кьер тӀагӀараб мехалъ. Ишаялъул заман байбихьула багӀараб кьер тӀагӀун хадуб, ахиралъул заман сордо бащалъараб мехалъ. Ва рогьалил какил байбихьуда рогьалил канлъи баккараб мехалъ букӀуна, гьелъул ахирги бакъ баккараб мехалъ букӀуна». Гьес абуна; — Гьаб бетӀералда жаниб ГӀабдуллагь бин Амруца хъвараб тарихги хъван букӀана. Абу ГӀисаца абуна; — Ва дида рагӀана МухӀамадица абулеб; «Мужагьидидаса Аль-Амасил хӀадис какил заманазул рахъалъ битӀараблъун ккола Аль-Амасиялдаса МухӀамад бин Фудлаилил хӀадисалдаса, МухӀамад бин Фудлаилил хӀадисалда руго МухӀамад бин Фудлаилица гьарурал гъалатӀал. Бицунеб букӀана нижеда [Абу Усаматица] [Абу ИсхӀакъ Аль Фазаридаса] [Аль Аъмасиялдаса] [Мужагьидалдаса]'. Гьес абуна; — Цо-цо мехалъ рехсола; ХӀакъикъаталдаги какил байбихьулги ахиралъулги заман букӀуна, цинги гьес рехсана Аль Аъмасиялдаса МухӀамад бин Фудлаилил хӀадис гьелъул магӀнагун цадахъ.
Imam Tirmidzi : 140
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَالْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَسَأَلَهُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ أَقِمْ مَعَنَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْمَغْرِبِ حِينَ وَقَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ مِنْ الْغَدِ فَنَوَّرَ بِالْفَجْرِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالظُّهْرِ فَأَبْرَدَ وَأَنْعَمَ أَنْ يُبْرِدَ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعَصْرِ فَأَقَامَ وَالشَّمْسُ آخِرَ وَقْتِهَا فَوْقَ مَا كَانَتْ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ إِلَى قُبَيْلِ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا فَقَالَ مَوَاقِيتُ الصَّلَاةِ كَمَا بَيْنَ هَذَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ أَيْضًا
нилъеда [АхӀмад бин Маниъ] ва [Аль ХӀасан бин Аш Шабба Аль Баззар] ва [АхӀмад бин МухӀамад бин Муса] цо магӀнаялда бицана. Гьез абуна; «Нижеда [ИсхӀакъ бин Юсуф Аль Азракъица] [Суфьян Ац Цауридасан] [Алкъама бин Марцадидаса] [Сулайман бин Бурайдадасан] [жиндирго инсудаса] гьес абуна; «Цо чи вачӀана аварагасухъе саллаллагьу гӀалайгьи васаллам какил заманазул хӀакъалъулъ цӀехана, гьес абуна: «ВачӀа нижеда цадахъ как базе -Аллагьас хъван батани-». Цинги гьес Билалида амру гьабуна икъамат босеян. Гьедин гьес икъамат гьабуна рогьалил заманалда. Цинги гьес икъамат гьабизе амру гьабуна, Билалицаги икъамат гьабуна бакъ мугъчӀвай гьабулеб мехалъ, гьединлъидал гьес къаде как бана. Цинги гьес икъамат гьабизе амру гьабуна, Билалица икъамат гьабуна ва гьес бакъ хъахӀаб ва жеги борхатаб мехалъ къаде как бана. Цинги бакъул нур тӀерхьунеб мехалъ магӀарул как базе амру гьабуна. Цинги гьес амру гьабуна маркӀачӀул какалъул икъамат зодихъ бугеб багӀараб кьер тӀагӀун хадуб. Ва нахъисеб къоялъ бакъ гвангъараб мехалъ рогьалил какил икъамат гьабизе амру гьабуна. Цинги къаде как базе буюрухъ кьуна, гьава квачараб ва рекӀее гӀолеб хӀал ккезегӀан чӀун вукӀана. Цинги къаде как базе амру гьабуна, дагьаб заман хутӀараб мехалъ какги бана. Цинги гьес цӀидасан икъамат гьабизе буюрухъ кьуна, амма магӀаруллъи лъугӀизабуна зобалда бугеб багӀараб кьер тӀагӀинегӀан. Цинги гьес амру гьабуна гӀишаталъул как базе, сордоялъул лъабабилеб бутӀа араб мехалъ гьеб бана. Гьелдаса хадуб гьес абуна: «Кив вугев какил заманазул хӀакъалъулъ цӀехарав чи?» – ян жаваб кьуна гьев чияс. Цинги гьес абуна: «Какил заманал гьаб кӀиябго заманалда гьоркьор руго», - ян. Абу ГӀисаца абуна; — Гьаб хӀадис хӀасан гӀариб битӀараб бугин. Гьес абуна; «[СюгӀбаца] гьединго бицана [Алкъама бин Марцадидасан]».