Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 121

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ شَيْئًا مِنْ الْقُرْآنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْجُنُبُ وَلَا الْحَائِضُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْئًا إِلَّا طَرَفَ الْآيَةِ وَالْحَرْفَ وَنَحْوَ ذَلِكَ وَرَخَّصُوا لِلْجُنُبِ وَالْحَائِضِ فِي التَّسْبِيحِ وَالتَّهْلِيلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ إِنَّ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ يَرْوِي عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ أَحَادِيثَ مَنَاكِيرَ كَأَنَّهُ ضَعَّفَ رِوَايَتَهُ عَنْهُمْ فِيمَا يَنْفَرِدُ بِهِ وَقَالَ إِنَّمَا حَدِيثُ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ عَنْ أَهْلِ الشَّأْمِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ أَصْلَحُ مِنْ بَقِيَّةَ وَلِبَقِيَّةَ أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ عَنْ الثِّقَاتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ ذَلِكَ

daf nu wax [Ali bin Hujr] ak [Al Hasan bin Arafah] ñoom ñaar ñu ngi wax; daf nu wax ni [Isma'il bin Ayyasy] ci [Musa bin Uqbah] ci [Nafi'] ci [Ibn Omar] ci Yonent bi, mu ne: 'Jigéen ñiy gis mbaax ak junub yi waru ñu jàng dara ci Al Qur'an'. Muni; 'Ci chapitre bii amna hadith bu bawoo ci Ali'. Abu Isa neena; 'Xamu nu ci xadiisu Ibnu Omar, lu dul ci xadiisu Ismaail bin Ayyasi, ci Musaa bin Uqba, ci Nafi', ci Ibnu Omar, ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam, nee na junub ak jigéen juy gis mbaax waruñu jàng Alxuraan. Lii mooy xalaatu gëna bari ci boroom xam-xam yi bokk ci sahaba yu Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam, tabiyin ak ñi leen topp ci ñoom lu mel ni Sufyaan Ats Sauri, Bin Al Mubarak, Syafii, Ahmad ak Ishaq. Dañuy wax jigeen ñiy gis mbaax ak junub yi masuñu jàng dara ci Alxuraan lu dul njeextalu benn aaya, walla benn araf ak lu mel noonu. Waaye, dañuy yombal waa junub yi ak jigéen ñiy gis mbaax ñu jàng tasbih ak tahlil. Abu Isa neena; 'Dégg naa Muhamed bin Isma'il wax; 'Dëgg la, Isma'il bin Ayyasy nettali na ay hadith yu bon yu bari ci waa Hijaz ak waa Irak, dafa melni dafa néewal doole taarixu Isma'il bin Ayyasy ci ñoom, sudee moom kese moo ko nettali'. Muni; Waaye hadith bu Isma'il bin Ayyasy mingi cosaanoo ci waa Syrie. Ahmad ben Hambal neena; 'Isma'il bin Ayyasy moo gën Baqiyya, ndax Baqiyya amna hadith yu bon yu mu nettali ci tsiqqah yi - ñu mën ko wóolu -'. Abu Isa neena; 'Ahmad bin Al Hasan nettali nama benn léeb, muni ma; Dégg naa Ahmad bin Hambal wax loolu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 122

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مِنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حِضْتُ يَأْمُرُنِي أَنْ أَتَّزِرَ ثُمَّ يُبَاشِرُنِيقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

neena ñu [Bundar] neena; Mu ne nu: Abdurrahman bin Mahdi, ci Sufyan, ci Mansur, ci Ibraahim, ci Al Aswad, ci Aisyah. Bi may gis mbaax, Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam santaane ma sol mbàjj, ba noppi mu laxasu ma. Muni; 'Ci chapitre bii dafa am taarix bu bawoo ci Umm Salamah ak Maimuna'. Abu Isa neena; Hadith Aisyah hasan la bu baax. Loolu mooy xalaatu boroom xam-xam yu bari yu bokk ci sahaba yu Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ak tabi'in. Syafi'i, Ahmad ak Ishaq' itam bokk nañu ci xalaat boobu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 123

حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَرَامِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ فَقَالَ وَاكِلْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَمْ يَرَوْا بِمُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ بَأْسًا وَاخْتَلَفُوا فِي فَضْلِ وَضُوئِهَا فَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ فَضْلَ طَهُورِهَا

Abbas Al Anbari ak Muhamed bin Abd Al A'la neena ñu; Abdurahman bin Mahdi neena nu; Mu wax nu [Muawiyah bin Salih] ci [Al'Ala' bin Al Harith] ci [Haram bin Mu'awiya] ci ndijaay [Abdullah bin Sa'd] mu ne; Laaj naa Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam lu jëm ci lekk ak jigéen ñuy gis mbaax, mu tontu ma: 'Lekk ak moom'. Muni; 'Ci chapitre bii amna itam jaar-jaaru 'Aisyah ak Anas'. Abu Isa neena; Hadith bii Abdullah bin Sa'd moo ko nettali, amna degre hasan gharib. Loolu mooy xalaatu boroom xam-xam yi gëna bari ci gëstukat yi, ñoom jàpp ni amul lenn lu jaarul yoon ñu bokk lekk ak jigéen ñiy gis mbaax. Waaye bokkuñu déggoo ci dessitu ndoxu sangu bi, ñenn ñi ñoo ko yombal, ñenn ñi ñoo ko gëna ñaawal’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 124

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ ثابِتِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَقَالَتْ لِي عَائِشَةُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَتْ قُلْتُ إِنِّي حَائِضٌ قَالَ إِنَّ حَيْضَتَكِ لَيْسَتْ فِي يَدِكِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا فِي ذَلِكَ بِأَنْ لَا بَأْسَ أَنْ تَتَنَاوَلَ الْحَائِضُ شَيْئًا مِنْ الْمَسْجِدِ

neena ñu [Qutaybah] neena; daf nu wax [Ubayda bin Humaid] ci [Al A'masy] ci [Tabit bin Ubaid] ci [Al Qasim bin Muhamed] mu ne; Aisyah ne ma: 'Mus naa Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ne ma: 'Jëlal benn tapi bu ndaw ci Jumaa ji,' Aisyah niko; Mani ko; Muni ma: 'Maa ngi gis mbaax, sa deretu mbaax nekkul ci say loxo'. Muni; 'Ci chapitre bii amna itam ay jaar-jaar yu bawoo ci Ibn Omar ak Abu Hurairah'. Abu Isa neena; Hadith Aisyah hasan la bu baax. Loolu mooy xalaatu gëstukat yu bari, te xamu ñu ni dañu wuute ci loolu. Maanaam jigéen ñiy gis mbaax mën nañu jël dara ci biir Jumaa ji'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 125

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَبَهْزُ بْنُ أَسَدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَادُ بْنُ سَلَمَةِ عَنْ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا أَوْ امْرَأَةً فِي دُبُرِهَا أَوْ كَاهِنًا فَقَدْ كَفَرَ بِمَا أُنْزِلَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى لَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى التَّغْلِيظِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا فَلْيَتَصَدَّقْ بِدِينَارٍ فَلَوْ كَانَ إِتْيَانُ الْحَائِضِ كُفْرًا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ بِالْكَفَّارَةِ وَضَعَّفَ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ وَأَبُو تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ اسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ

neena ñu [Bundar] neena; wax nu [Yahya bin Sa'id] ak [Abdurahman bin Mahdi] ak [Bahz bin Asad] ñu ne; ci Abu Tamimah Al Hujaimi ci Abu Hurairah ci Yonent bi, mu ne: 'Képp kuy tëddee jigéen juy gis mbaax, wala ku tëddee jigéen ju nekk ci lëmu nit, ñu wàcce ko ci Muhamed. Abu Isa neena; ''Xamunu àdiis boobu lu dul ci xadiisu Xaakiim Al Atsram, bu tukkee ci abu Tàmimah Al Hujaymi, tu juge ci abu Hurayra. Te buñu sukkandikoo ci gëstukat yi, li hadith bi di tekki du lenn ludul yab. Yonent bi (sallallaahu 'alaihi wasallam) moo ko nettali: 'Ku ñëw ci - tëddee - jigéen juy gis mbaax, na saraxe benn dinar'. Sudee ñëw ci jigéen ju nekk ci mbaax, jëf ju ñaaw la, kon duñu ko digal mu saraxe sadaka muy kafaraam! Waaye Muhamed dafa néewal doole hadith bi ci wàllu sanad. Ak abu Tamimah Alhujayimi Sariif ben Mujalid'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 126

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجُلِ يَقَعُ عَلَى امْرَأَتِهِ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ يَتَصَدَّقُ بِنِصْفِ دِينَارٍ

[Ali bin Hujr] neena; ci [Sharik] ci [Khushaim] ci [Miqsam] ci [Ibn Abbas] ci Yonent bi (sallallaahu 'alaihi wasallam) ci benn waay bu ñëw ci jabaram bimu gis mbaax, mu ne ko: Ku ñëw ci jabaram jiy gis mbaax, na ko saraxe genn-wàllu dinar.

Hadith

Imam Tirmidzi : 127

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ دَمًا أَحْمَرَ فَدِينَارٌ وَإِذَا كَانَ دَمًا أَصْفَرَ فَنِصْفُ دِينَارٍقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْكَفَّارَةِ فِي إِتْيَانِ الْحَائِضِ قَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ مَوْقُوفًا وَمَرْفُوعًا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ يَسْتَغْفِرُ رَبَّهُ وَلَا كَفَّارَةَ عَلَيْهِ وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ قَوْلِ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ بَعْضِ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَإِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ عُلَمَاءِ الْأَمْصَارِ

Al Husein bin Hurait neena ñu; ci Abdul Karim ci Miqsam ci Ibn Abbas ci Yonent bi, mu ne ko: 'Sudee deret ji xonk, benn dinaar la, sudee mboq, dinar la. Abu Isa neena; Ibn Abbas moo ko nettali hadith biy wax ci amande yi ci wàllu awra ak jigéen ñuy gis mbaax, mu am taarixu mauquf ak marfu. Loolu la yenn boroom xam-xam yi di wax. Ahmad ak Ishaq dañu jël xalaat boobu. Bin Al Mubaarak neena; 'Na jéggalu Rabbam te amul kafarah'. Wax yu mel ni yii bin Al Mubarak wax, barina boroom xam-xam yu tabi'in yu ci melni Sa'id bin Jubair ak Ibrahim An Nakha'i. Te loolu la ñi ëpp ci boroom xam-xam yi ci àddina si wax.

Hadith

Imam Tirmidzi : 128

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الثَّوْبِ يُصِيبُهُ الدَّمُ مِنْ الْحَيْضَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُتِّيهِ ثُمَّ اقْرُصِيهِ بِالْمَاءِ ثُمَّ رُشِّيهِ وَصَلِّي فِيهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ قَيْسِ بْنتِ مِحْصَنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَسْمَاءَ فِي غَسْلِ الدَّمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الدَّمِ يَكُونُ عَلَى الثَّوْبِ فَيُصَلِّي فِيهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِذَا كَانَ الدَّمُ مِقْدَارَ الدِّرْهَمِ فَلَمْ يَغْسِلْهُ وَصَلَّى فِيهِ أَعَادَ الصَّلَاةَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ الدَّمُ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَلَمْ يُوجِبْ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ وَإِنْ كَانَ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ يَجِبُ عَلَيْهِ الْغَسْلُ وَإِنْ كَانَ أَقَلَّ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَشَدَّدَ فِي ذَلِكَ

Ibn Abu Omar neena; daf nu wax ni [Sufyan bin Uyaynah] ci [Hsyyam bin Urwah] ci [Fathimah bin Al Mundzir] ci [Asma bin Abu Bakr] ne; 'Dafa amoon benn jigéen bu laaj Yonent bi (sallallaahu aleyhi wasallam) lu jëm ci yéere yu taaru ci deretu mbaax? ci la Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam tontu ko: 'Falal mbubb mi, ba noppi nga tooyal ko, nga raxas ko ci ndox, ginaaw ga nga ñaanal ko'. Muni; 'Ci chapitre bii amna itam ay jaar-jaar yu bawoo ci Abu Hurairah ak Ummu Qais bint Mihshan'. Abu Isa neena; Hadith bu Asma biy wax ci raxas deretu mbaax, hasan la bu dëggu.' Boroom xam-xam yi dañu wuute ci xalaat ci deret jiy dugg ci mbàjj, ñu sol ko ngir ñaan balaa ñu koy raxas. Ñenn ci boroom xam-xam yu bawoo ci tabi'in dañu wax; 'Sudee deret ji tollu na ci dirham, mu def ko balaa muy raxas, kon dafa wara delloosi ñaanam'. Ñeneen ñi ne; 'Sudee deret ji dafa ëpp benn dirham, kon dafa wara baamtu ñaan gi'. Sufyan Ats Tsauri ak Bin Al Mubarak ñoo jàpp loolu. Waaye amna yeneen boroom xam-xam yu bawoo ci tabi'in yi ak ñeneen ñi, te duñu faral di baamtu ñaan gi, doonte deret ji dafa ëpp dirham yi. Ahmad ak Ishaq ñoo jàpp loolu. Shafi'i neena; 'Danga ko wara raxas doonte deret ji daa tuuti benn dirham'. Mu tëye ci'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 129

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ أَبُو بَدْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْكَانَتْ النُّفَسَاءُ تَجْلِسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا فَكُنَّا نَطْلِي وُجُوهَنَا بِالْوَرْسِ مِنْ الْكَلَفِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَاسْمُ أَبِي سَهْلٍ كَثِيرُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى ثِقَةٌ وَأَبُو سَهْلٍ ثِقَةٌ وَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى أَنَّ النُّفَسَاءَ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا إِلَّا أَنْ تَرَى الطُّهْرَ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ فَإِنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَيُرْوَى عَنْ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ خَمْسِينَ يَوْمًا إِذَا لَمْ تَرَ الطُّهْرَ وَيُرْوَى عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيِّ سِتِّينَ يَوْمًا

Nashr bin Ali Al Jahdlami neena; Mu wax nu [Syuja' bin Al Walid Abu Badr] ci [Ali bin Abdul A'la] ci [Abu Sahl] ci [Mussah Al Azdia] ci [Ummu Salamah] mu ne; 'Ci jamonoy Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam, jigéen ñiy sooga am doom dañu daan toog ñeent-fukki fan ci noppalu, danu daan defar sunuy kanam sana - xeetu gàñcax - ndax melo bu ñuul bi'. Abu Isa neena; 'Lii hadiis bu gharib la, xamunu ko ludul ci hadiis bu Abu Sahl, bu jóge ci Mussah Al Azdiah bu bawoo ci Umm Salamah'. Te Abu Sahl Kasiir ben Ziyad la tudd. Mohamed bin Isma'il dafa wax ni; Ali bin Abdul A'la ak Abu Sahl nit ñu wóor lañu. Te Muhammad xamul woon xadiis boobu lu dul ci xadiis bu Abu Sahl. Boroom xam-xam yi ànd nañu ci ne, sahabay Yonent bi sallallaahu ‘alaihi wasallam ak taabiin yi ak ñi ci topp dañoo ànd ne jigéen ju am doom man naa bàyyi julli ñeent-fukki fan, fileek setluwul lu jiitu loolu, bu ko defee mu sangu te julli. Su gisee deret ginaaw ñeent-fukki fan, amna boroom xam-xam yu wax; 'Warul bàyyi ñaan ginaaw ñeent-fukki fan'. Loolu mooy xalaatu boroom xam-xam yu bari yu mel ni Sufyaan Ats Tsauri, Ben Al Mubarak, Syafii, Ahmad ak Ixaq. Nettali nañu ko itam ci Al Hasan Al Bashri; 'Dëgg la jigéen ju am doom du julli juróom fukki fan su gisul ni dafa sell'. Nettali na ko itam ci ‘Ata bin Abu Raaba ak As Syâbi ; maanaam juróom ñeent fukki fan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 130

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ أَنْ لَا بَأْسَ أَنْ يَعُودَ قَبْلَ أَنْ يَتَوَضَّأَ وَقَدْ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ هَذَا عَنْ سُفْيَانَ فَقَالَ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ أَنَسٍ وَأَبُو عُرْوَةَ هُوَ مَعْمَرُ بْنُ رَاشِدٍ وَأَبُو الْخَطَّابِ قَتَادَةُ بْنُ دِعَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ وَهُوَ خَطَأٌ وَالصَّحِيحُ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ

Bundar Muhamed bin Basyyar neena; Abu Ahmad neena; wax nu [Sufyan] ci [Ma'mar] ci [Qatadah] ci [Anas] ne; 'Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dafa musa weccoo ay jabaram ci benn sangu'. Muni; "Ci chapitre bii amna itam jaar-jaaru Abu Rafi." Abu Isa neena; Hadith bii dafa dëggu, maanaam Yonent bi dafa raxas jabaram yépp ci benn sangu. Lii mooy xalaatu gëstukat yu bari, lu ci melni Al Hasan Al Bashri, ni amul benn jafe-jafe su nit demee baamtu - tëddee - doonte jëluwul sangu'. Muhamed bin Yuusuf moo nettali hadith bii ci Sufyan, Abu Urwah moo ko nettali ci Abu Al Khaththab, ci Anas, Abu Urwah mooy Ma'mar bin Rasyid, ak Abu Urwah ci Katadah bin Di'amah. Abu Isa neena; Ñenn ci ñoom ñu ngi ko nettali ci Muhamed bin Yuusuf, ci Sufyan, ci Ibn Abu Urwah ci Abu Al Khaththab.

Hadith

Imam Tirmidzi : 131

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ أَهْلَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ بَيْنَهُمَا وُضُوءًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ و قَالَ بِهِ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ قَبْلَ أَنْ يَعُودَ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ مَالِكِ بْنِ سِنَانٍ

wax nu [Hannad] ne; ci Abu Al Mutawakkil ci Abu Sa'id Al Khudri ci Yonent bi, mu ne ko: "Su kenn ci yeen ñëwee ci jabaram, bëgga ko baamtu, na jël ñaar ci ñoom." Muni; 'Ci chapitre bii amna itam jaar-jaar bu bawoo ci Omar'. Abu Isa neena; Hadith bii Abu Sa'id moo ko nettali, hasan la bu dëggu. Lii mooy xalaatu Omar ben Al Xathab. Ñu bari ci gëstukat yi dañu jàpp loolu, ñuy wax ni, 'Su góor tëddee jabaram ba noppi bëgga def ko, fàww mu njëkka sangu'. Abu Al Mutawakkil Aali ben Dawud la tudd. Ci jamano jooju, Abu Said Al Xudri tudd Saad ben Maalik ben Sinaan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 132

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَأَخَذَ بِيَدِ رَجُلٍ فَقَدَّمَهُ وَكَانَ إِمَامَ قَوْمِهِ وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَوَجَدَ أَحَدُكُمْ الْخَلَاءَ فَلْيَبْدَأْ بِالْخَلَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَرَوَى وُهَيْبٌ وَغَيْرُهُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَا لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ يَجِدُ شَيْئًا مِنْ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَالَا إِنْ دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ فَوَجَدَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَلَا يَنْصَرِفْ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ وَبِهِ غَائِطٌ أَوْ بَوْلٌ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ ذَلِكَ عَنْ الصَّلَاةِ

neena ñu [Hannad bin As Sari]; mu wax nu [Abu Mu'awiyah] ci [Hsyyam bin Urwah] ci [pappaam] ci [Abdullah bin Al Arqam] mu ne; Iqamah dafa wax, ci la jàpp loxo benn góor niko mu ñëw doonte moom mooy imam ci askanam. Ba noppi mu wax; Mus naa dégg Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam naan: «Sudee ñaan gi jeexna, te kenn ci yéen bëgga dem WC, na ko njëkka dem WC». Muni; 'Ci chapitre bii amna itam ay jaar-jaar yu bawoo ci 'Aisyah, Abu Hurairah, Tsauban ak Abu Umamah'. Abu Isa neena; Hadith bu Abdullah bin Al Arqam, hadiis bu dëggu la. Noonu la [Malik bin Anas] ak [Yahya bin Sa'id Al Qaththan] ak ñu bari ci ñiy xam hadith yi nettali ci [Hsyyam bin Urwah] ci [pàppaam] ci [Abdullah bin Al Arqam]'. [Wuhaib] ak ginaaw loolu, nettali na Hisyam bin Urwah ci pàppaam, ci ab góor bu bawoo ci Abdullah bin Al Arqam. Lii du xalaatu kenn kese ci sahabay Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ak tabi'in. Ahmad ak Ishaq dañu jàpp loolu itam, ñu ni, 'Bu kenn ñaan su amee yéene génn wala saw.' Ñu tontu ko, 'Sudee taxaw na ngir ñaan, fàww mu bàyyi ñaanam, lépp bëgg lu ko terewul'. Ñenn ci kàngam yi dañu jàpp ni, 'su nit ki ñaanee su amee lumu bëgga saw, lépp bëggul mu tere ko ñaan'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 133

حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَتْ قُلْتُ لِأُمِّ سَلَمَةَإِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي وَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ فَقَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَتَوَضَّأُ مِنْ الْمَوْطَإِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا وَطِيءَ الرَّجُلُ عَلَى الْمَكَانِ الْقَذِرِ أَنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ غَسْلُ الْقَدَمِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَطْبًا فَيَغْسِلَ مَا أَصَابَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِهُودِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهُوَ وَهَمٌ وَلَيْسَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ابْنٌ يُقَالَ لَهُ هُودٌ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهَذَا الصَّحِيحُ

Abu Raja Qutaybah neena nu; mu wax nu [Malik bin Anas] ci [Muhamed bin Umarah] ci [Muhamed bin Ibraahim] ci [jaam bu jigéen bu Abdurrahman bin Auf] mu ne; Mus naa wax [Umm Salamah] : « Dëgg la, man jigéen laa ju sama yéere gudd, te damay dox ci barab yu tilim. ba noppi mu wax; 'Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam mas na wax ni: 'Tàbb dina sell ak suuf si ginaawam'. Muni; Mu ne: 'Ci chapitre bii dafa am taarix bu bawoo ci Abdullah bin Mas'ud; Mas naa nekk ak Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ci barab bu taabe, te sanguwu nu. Abu Isa neena; "Gëstukat yi duñu xalaat loolu rek, dañu wax ni, 'Kuy tànk ci suuf su tilim jarul nga raxas suufu tànk yi fileek tilim bi tooyuwul, moo tax dañu koy digal mu dindi màndarga yi.' Abu Isa neena; Abdullah bin Al Mubarak nettali na hadith bii ci Malik bin Anas ci Muhamed bin Umarah ci Muhamed bin Ibraahim ci jaam bu jigéen bu Hud bin Abdurrahman bin Auf ci Ummu Salamah. Waaye dafa amoon benn sikki-sakka, ndax Abdurrahmaan bin Auf amul doom bu tuddu Hud. Waaye loolu mooy taarixu jaam bu jigéen bu Ibrahim bin Abdurrahman bin Auf bu bawoo Umm Salamah, te loolu mooy dëgg'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 134

حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالتَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمَّارٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيٌّ وَعَمَّارٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ الشَّعْبِيُّ وَعَطَاءٌ وَمَكْحُولٌ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرٌ وَإِبْرَاهِيمُ وَالْحَسَنُ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَضَرْبَةٌ لِلْيَدَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ أَنَّهُ قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ فَضَعَّفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثَ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لَمَّا رُوِيَ عَنْهُ حَدِيثُ الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَخْلَدٍ الْحَنْظَلِيُّ حَدِيثُ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ عَمَّارٍ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ لَيْسَ هُوَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لِأَنَّ عَمَّارًا لَمْ يَذْكُرْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا قَالَ فَعَلْنَا كَذَا وَكَذَا فَلَمَّا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَانْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَالدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ مَا أَفْتَى بِهِ عَمَّارٌ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَفِي هَذَا دَلَالَةٌ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَّمَهُ إِلَى الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ يَقُولُ لَمْ أَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ الْفَلَّاسِ قَالَ أَبُو زُرْعَةَ وَرَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا

Abu Hafsh Amru bin Ali Falas moo nu nettali ni; daf nu wax ni [Yazid Ibn Zurai'] dafa wax; ci [Sa'id] ci [Qatadah] ci [Azrah] ci [Sa'id bin Abdurrahman bin Abza] ci [baayam] ci [Ammar bin Yasir] ne; 'Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam sant na ko mu def tayamum ci kanam gi ak ci loxo yi'. Muni; 'Ci chapitre bii amna itam ay jaar-jaar yu bawoo ci 'Aisyah ak Ibn Abbas'. Abu Isa neena; Hadith bii di Ammar hasan dëgg la. Nettali nañu ko itam ci 'Ammar ci yoon yu bari. Lii du xalaatu kenn rekk ci sahabay Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam. Amoon na ci Ali, 'Ammar, Ibn Abbas ak ñeneen ñu bari ñu bawoo ci tabi'in yu melni Ash Sya'bi, 'Atha' ak Makhul. Dañu wax ni, 'Tayamum benn dóor la ci kanam gi ak ci ñaari loxo yi'. Ahmad ak Ishaq ñoo jël xalaat boobu. Yenn gëstukat yu melni Ibn Omar, Jabir, Ibrahim ak Al Hasan dañu wax ni, 'Tayamum benn dóor la ci kanam gi, benn dóor ci ñaari loxo yi ba ci concour yi'. Sufyan Ats Sauri, Malik, Bin Al Mubarak ak Siyafii ñoo ko jëloon. Hadith biy wax ci tayamum, maanaam Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax ni, 'ngir kanam gi ak loxo yi', Ammar moo ko nettali ci beneen anam. Hadiis bii itam, Ammar moo ko nettali, mu ne; Benn bis nu ànd ak Yonent bi Sallallaahu 'alaihi wasallam def tayammum ba ci sunuy mbagg ak sunuy lëf'. Waaye amna boroom xam-xam yuy néewal doole hadiisu Ammar bu bawoo ci Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam, ci lu jëm ci tayamum ci kanam gi ak ci loxo yi, fekk hadiisu tayamum ci mbagg yi ak ci pooj yi itam ci moom lañu ko nettali. Ishaq ben Ibrahim ben Makhlad Al Hanzali neena; Hadith bu Ammar biy wax ci tayammum ci kanam gi ak ci loxo yi, hadith bu dëggu la. Ci jamano jooju, hadith bu Ammar bi wax ni, 'benn bis nun ak Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam danu def tayamum ba ci mbagg yi ak sunuy lëf,' amul benn xëccoo ak hadith bi ci kanam gi ak loxo yi. Ndax ‘Ammaar waxul woon ne Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam moo leen digal ñu def loolu. Waaye mu ne rek, 'Lii ak lii lañuy def'. Bimu ko laajee Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam mu digal ko mu fomp kanamam ak ay taxoom, mu mujjee def li ko Yonent bi jàngal, maanaam fomp kanamam ak ay taxoom. Firnde gi ci loolu mooy li Ammar joxe fatwa bu jóge ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ci wàllu tayamum, mu ni: '-fomp- kanam gi ak loxo yi'. Kon ci mbir mi, argument bi mooy li Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam jàngal, jàngal nañu fomp kanam gi ak loxo yi. Mu ne : « Dégg naa Abu Zur’ah bin Abdul Kariim naan ; 'Musu ma gis ci dëkk Basrah ku gëna mëna jàng ci boppam ludul ñatti nit; Ali ben al madiini, ibnu asy syadzakuni ak ‘amru ben ali fallas’. Abuu Zur'ah nee na; Affan bin Muslim dafa nettali benn hadith bu jóge ci Amru bin Ali.

Hadith

Imam Tirmidzi : 135

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْقُرَشِيِّ عَنْ دَاودَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ التَّيَمُّمِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ فِي كِتَابِهِ حِينَ ذَكَرَ الْوُضُوءَ{ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ }وَقَالَ فِي التَّيَمُّمِ{ فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ }وَقَالَ{ وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا }فَكَانَتْ السُّنَّةُ فِي الْقَطْعِ الْكَفَّيْنِ إِنَّمَا هُوَ الْوَجْهُ وَالْكَفَّانِ يَعْنِي التَّيَمُّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَذِيٌّ صَحِيحٌ

Daf nu wax ni [Yahya bin Musa] dafa wax; neena ñu [Sa'id bin Suleyman] neena; Mu wax nu [Husyaim] ci [Muhamed bin Khalid Al Qurasyi] ci [Daud bin Hushain] ci [Ikrimah] ci [Ibn Abbas] ni benn yoon ñu laaj ko ci tayammum, mu tontu, 'Dëgg la, Yàlla dafa wax ci téereem bi muy wax ci saxaar: ci wàllu tayammum: '- Kon bale sa kanam ak say loxo-'. Ba noppi mu ne: '-Góor ñiy sàcc ak jigéen ñiy sàcc, daggleen seeni loxo ñoom ñaar-'. Kon, buñu sukkandikoo ci Sunna, suñuy dagg loxo yi dañuy dagg loxo yi, te li ñuy raxas ci Tayammum mooy kanam gi ak loxo yi.' Abu Isa neena; Hadith bii sahih gharib la.

Hadith

Imam Tirmidzi : 136

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَعُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلِمَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقْرِئُنَا الْقُرْآنَ عَلَى كُلِّ حَالٍ مَا لَمْ يَكُنْ جُنُبًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ قَالُوا يَقْرَأُ الرَّجُلُ الْقُرْآنَ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ وَلَا يَقْرَأُ فِي الْمُصْحَفِ إِلَّا وَهُوَ طَاهِرٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

Abu Sa'id Abdullah bin Sa'id Al Asyaj neena nu; neena ñu [Hafsh bin Ghiyats] ak [Uqba bin Khalid] ñu ne; daf nu wax [Almasy] ak [Ibn Abu Laila] ci [Amru bin Murra] ci [Abdullah bin Salamah] ci [Ali] mu ne; 'Rasulullah Sallallaahu 'Aleyhi wasallam jàngal Al Qur'an saa yu ko amee, lépp bëgg ludul junub'. Abu Isa neena; Hadith bu Ali bii, hadith bu dëggu la. Xalaat boobu, boroom xam-xam yu bari ci ñoom jël nañu ko ci sahaba yu Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ak tabi'in. Ñu ne ko; '‘Nit man naa jàng Alxuraan te sangoowul, waaye du jàng fileek selul. Sufyan Ats Tsauri, Syafi'i, Ahmad ak Ishaq ñoo jël xalaat boobu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 137

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَدَخَلَ أَعْرَابِيٌّ الْمَسْجِدَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَصَلَّى فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا وَلَا تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَقَدْ تَحَجَّرْتَ وَاسِعًا فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ بَالَ فِي الْمَسْجِدِ فَأَسْرَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْرِيقُوا عَلَيْهِ سَجْلًا مِنْ مَاءٍ أَوْ دَلْوًا مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَقَالَ سَعِيدٌ قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ نَحْوَ هَذَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ

daf nu wax Ibn Abu Umar ak Sa'id bin Abdurahman Al Makhzumi ne: daf nu wax [Sufyan bin Uyaynah] ci [Az Zuhri] ci [Said bin Al Musayyib] ci [Abu Hurairah] mu ne; 'Araab bu dëkk bi dugg na ci Jumaa ji bi Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam di ñaan, Araab bu dëkk bi daal di ñaan. Bimu ñaanee ba noppi mu ñaan, 'Yalla, yërëm ma ak Muhamed, te bul bëgg kenn ci nun'. Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam wëlbatiku ci moom niko: 'Dëgg la, danga xañ lu yaatu'. Ginaaw loolu mu saw ci Jumaa ji, nit ñi daal di koy jege ci saasi, waaye Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax: 'Nga jël ko ci benn seau ndox,' wala mu wax: 'ak benn seau ndox'. Ginaaw loolu mu dellu ni: 'Dëgg la, dañu leen yónnee ngir yombal te yónnee wuñu leen ngir indi jafe-jafe'. [Sa'id] ni; [Sufyan] ni; 'Yahya bin Sa'id wax nama lii ci [Anas bin Malik]'. Muni; "Ci chapitre bii dafa am itam ay jaar-jaar yu bawoo ci Abdullah bin Mas'ud, Ibnu Abbas ak Watsilah bin Al Asqa." Abu Isa neena; 'Hadiis bii hasan la, amna gëstukat yu def jëf yu baax yu sukkandikoo ci hadiis bii. Loolu mooy xalaatu Ahmad ak Ishaq. Yunus itam moo nettali hadiis bii ci Az Zuhri ci Ubaydullah bin Abdullah ci Abu Hurayrah.

Hadith

Imam Tirmidzi : 138

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ وَهُوَ ابْنُ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ أَخْبَرَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى الظُّهْرَ فِي الْأُولَى مِنْهُمَا حِينَ كَانَ الْفَيْءُ مِثْلَ الشِّرَاكِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ كُلُّ شَيْءٍ مِثْلَ ظِلِّهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ وَجَبَتْ الشَّمْسُ وَأَفْطَرَ الصَّائِمُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ بَرَقَ الْفَجْرُ وَحَرُمَ الطَّعَامُ عَلَى الصَّائِمِ وَصَلَّى الْمَرَّةَ الثَّانِيَةَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَهُ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَيْهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ لِوَقْتِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ صَلَّى الصُّبْحَ حِينَ أَسْفَرَتْ الْأَرْضُ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي مُوسَى وَأَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدٌ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي الْمَوَاقِيتِ حَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ فِي الْمَوَاقِيتِ قَدْ رَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

neena ñu [Hannad bin As Sari]; Abdurrahman bin Abu Az Zinad ci [Abdurrahman bin Al Harith bin Ayyasy bin Abu Rabi'ah] ci [Hakim bin Hakim] - maanaam Ibnu Abbad bin Hunaif - neena; Nafi' bin Jubair bin Muth'im wax nama; Ibnu Abbas wax nama ni Yonent bi dafa wax ni: 'Jibril Salam yóbbu nama ma nekk imam ci wetu Kaaba ñaari yoon. Bi muy njëkka ñaan xaaju bëccëg, lëndëm gi melni ay dàll. Ba noppi mu ñaan ñaani ngoon, fekk nataalu mbir mi niroo ak li am dëgg. Ginnaaw loolu jullig magriba bu jant bi sowee ba ñiy woor di dog seen koor. Soo noppee nga ñaan Isha bu melo xonk bi ci asamaan bi jeexee. Ginaaw loolu mu julli suba bu fajar fenkee lekk daal di haram ci ku woor. Ñaareelu yoon, mu ñaan xaaju bëccëg, di wane lu am solo ci dëgg, ci waxtu ñaan ci ngoon démb. Ginaaw loolu mu ñaan ñaani ngoon, fekk nataalu mbir mu nekk dafa ëpp ñaari yoon nataalu mbir mu njëkk mi. Ginaaw loolu mu ñaan Magrib ni ko njëkke, ba noppi mu ñaan Isha bu mujj bi benn ci ñatti xaaj yu guddi gi weesee. Nanga def jullig suba bu jant bi fenee ci kaw suuf si. Ginaaw loolu Jibril wëlbatiku ci man ni; Yaw Muhamed, lii mooy jamonoy Yonent yi la jiitu, te jamonoy ñaan mingi diggante ñaari jamono yooyu. Abu Isa neena; Ci xaaj bii dafa am itam ay nettali yu bawoo ci Abuu Hurayrah, Burayda, Abuu Musaa, Abuu Mas'ud Al Ansari, Abu Sa'id, Jabir, Amru bin Hazm, Al Bara ak Anas. Dañu ma wax ni [Ahmad bin Musa] dafa wax; Abdullah bin Al Mubarak neena; [Husain bin Ali bin Husayn] neena; Wahb bin Kaisan daf ma wax ci [Jabir bin Abdullah] ci Rasulullah, mu ne: 'Jibril moo ma yóbbu...... ginaaw ga mu wax ci hadith Ibn Abbas ak lu muy tekki. Te waxul ci hadith bi ni, 'Ndax jamonoy asr melni démb'. Abu Isa neena; Hadiis bii hasan sahih gharib la. Hadith Ibn Abbas hadiis bu xasan la. Muhamed ni; Taarix bi gëna dëggu ci wàllu waxtu ñaan mooy hadith Jabir bu bawoo ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam. Muni; Hadith Jabir biy wax ci jamonoy ñaan, [Atha bin Abu Rabah] ak [Amru bin Dinar] ak [Abu Az Zubair] ñoo ko nettali ci [Jabir bin Abdullah] ci Yonent bi, niko Hadith Wahb bin Abu Rabah, ci Japhelalla Sailamihin, ci Japhelalla Sailam.

Hadith

Imam Tirmidzi : 139

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الظُّهْرِ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَآخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُ الْعَصْرِ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الْعَصْرِ حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُهَا وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَصْفَرُّ الشَّمْسُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْمَغْرِبِ حِينَ تَغْرُبُ الشَّمْسُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَنْتَصِفُ اللَّيْلُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْفَجْرِ حِينَ يَطْلُعُ الْفَجْرُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ فِي الْمَوَاقِيتِ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كَانَ يُقَالُ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ

wax nu [Hannad] ne; daf nu wax ni [Muhamed Ibn Fudlail] ci [Al-Amasy] ci [Abu Salih] ci [Abu Hurairah] mu ne; Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax ni: “Dëgg la, ñaan amna jamonoy ndoorte ak jamonoy njeexte. Waxtu ndoortelu ñaani xaaju bëccëg mooy bu jant bi sowee, waxtu muj mooy bu waxtu Asr duggee. Waxtu julli Asr mooy bu waxtu wi jotee, mu jeexee mooy bu jant bi mboqee. Waxtu ñaani Maghrib mooy bi jant bi so, waxtu biy jeex mooy bi melo xonk bi ni mes. Waxtu Isha mooy bi melo xonk bi jeexee, waxtu biy jeex mooy xaaju guddi. Bu fajar fenkee, ñaan suba gi dafay tàmbali, jant bi fenk lay jeex. Muni; 'Ci chapitre bii amna taarix bu bawoo ci Abdullah bin Amru. Abu Isa neena; Ma dégg Muhamed wax; Hadith bu Al A'masy bu Mujahid ci wàllu waxtu ñaan moo gëna dëggu hadith bu Muhamed bin Fudlail bu bawoo ci Al A'masy, waaye hadith bu Muhamed bin Fudlail amna ay njuumte yu Muhamed bin Fudlail def. Neena ñu Abu Usamah ci Abu Ishaq Al Fazari ci Al Amasy ci Mujahid. Muni; 'Yenn saa yi dañu koy wax; Booy seet, ñaan amna jamonoy ndoorte ak jamonoy njeexte, ginaaw ga mu wax ci hadith bu Muhammad bin Fudlail bu Al A'masy ak limuy tekki.

Hadith

Imam Tirmidzi : 140

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَالْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَسَأَلَهُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ أَقِمْ مَعَنَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْمَغْرِبِ حِينَ وَقَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ مِنْ الْغَدِ فَنَوَّرَ بِالْفَجْرِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالظُّهْرِ فَأَبْرَدَ وَأَنْعَمَ أَنْ يُبْرِدَ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعَصْرِ فَأَقَامَ وَالشَّمْسُ آخِرَ وَقْتِهَا فَوْقَ مَا كَانَتْ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ إِلَى قُبَيْلِ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا فَقَالَ مَوَاقِيتُ الصَّلَاةِ كَمَا بَيْنَ هَذَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ أَيْضًا

nettali nu [Ahmad bin Mani] ak [Al Hasan bin Ash Shabbah Al Bazzar] ak [Ahmad bin Muhamed bin Musa] ci benn maana. Ñu ne ko; Neena ñu [Ishaq bin Yusuf Al Azraq] ci [Sufyan Ats Tsauri] ci [Alqamah bin Martsad] ci [Sulayman bin Buraidah] ci [pàppaam] mu ne; Dafa am ku ñëw ci Yonent bi, mu laaj ko waxtu ñaan, mu ni ko: 'Nëwal nga ñaan ak nun -su Yàlla soobee-'. Ba noppi mu wax Bilal mu jël iqamah. Moo tax mu def iqamah bi fajar jotee. Ba noppi mu wax iqamah, Bilal itam iqamah bi jant bi tëddee, mu ñaan xaaju bëccëg. Ba noppi mu wax iqamah, Bilal def iqamah ba noppi mu ñaan ñaani suba bi jant bi weex ba noppi yéeg ba leegi. Ginnaaw loolu mu digal ñu julli Maghriba bu jant bi sowee. Ginaaw loolu mu santaane ñu ñaan iqamah bi, ginaaw bi melo xonk bi ci asamaan bi jeexee. Ci ëlëg sa mu santaane ñu ñaan suba si iqamah bi jant bi leer. Ba noppi mu wax ñu ñaan midi, mu wéy di xaar ba ngelaw li sedd ba noppi neex. Ba noppi mu santaane ñu ñaan tàkkusaan bi, mu def ñaan gi dese tuuti. Ba noppi mu waxaat iqamah bi, waaye mu jeexal magrib ba melo xonk bi ci asamaan bi daanaka ni mes. Ba noppi mu wax ñu ñaan Isha, mu def ko bi benn ci ñatti xaaju guddi gi weesee. Ginaaw loolu mu ne : « Ana ki laaj waxtuy ñaan ? ku góor ki tontu ko, 'Man la'. Ba noppi mu ne: “Waxtu ñaan yi ñu ngi ci diggante ñaari waxtu yii”. Abu Isa neena; Hadith bii dafa dëggu. Muni; [Syuuba] itam moo ko nettali ci Alqamah bin Martsad.