Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 121
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ شَيْئًا مِنْ الْقُرْآنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْجُنُبُ وَلَا الْحَائِضُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْئًا إِلَّا طَرَفَ الْآيَةِ وَالْحَرْفَ وَنَحْوَ ذَلِكَ وَرَخَّصُوا لِلْجُنُبِ وَالْحَائِضِ فِي التَّسْبِيحِ وَالتَّهْلِيلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ إِنَّ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ يَرْوِي عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ أَحَادِيثَ مَنَاكِيرَ كَأَنَّهُ ضَعَّفَ رِوَايَتَهُ عَنْهُمْ فِيمَا يَنْفَرِدُ بِهِ وَقَالَ إِنَّمَا حَدِيثُ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ عَنْ أَهْلِ الشَّأْمِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ أَصْلَحُ مِنْ بَقِيَّةَ وَلِبَقِيَّةَ أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ عَنْ الثِّقَاتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ ذَلِكَ
ने सानु दस्सेया है [अली बिन हुजर] ते [अल हसन बिन अराफाह] दोनों ने आख्या; ने सानु दस्सेया है कि [इस्माइल बिन अय्यासी] से [मूसा बिन उकबाह] से [नफी'] से [इब्न उमर] से नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम से, उसने आख्या: 'मासिक धर्म करने आली जनानियां ते जुनूब लोकें गी कुरान थमां किश बी नेईं पढ़ना चाहिदा'। उसने आख्या; 'इस अध्याय विच अली दी हदीस वी है'। अबू ईसा ने आख्या; 'असीं इब्न उमर दी हदीस दे बारे विच नहीं जानदे, सिवाय इस्माइल बिन अय्यासी दी हदीस तों, मूसा बिन उकबाह तों, नफी तों', इब्न उमर तों, नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम तों, उन्हां ने आख्या कि जुनूब ते मासिक धर्म आली जनानी नू कुरान नहीं पढ़ना चाहिदा। एह् राय नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम, तबीईन ते उंदे बाद दे साथियें च मते सारे विद्वानें दी ऐ जि’यां सूफियान अतस त्सौरी, बिन अल मुबारक, स्याफीई, अहमद ते इशाक। ओ आखदे ने, मासिक धर्म आली जनानियां ते जुनब लोकें गी कुरान दी कोई चीज़ पढ़ने दी इजाजत नेईं ऐ, सिवाय इक आयत दे अंत, या इक अक्षर, ते इस चाल्ली दे होर। हालांकि, ए जुनब लोकें ते मासिक धर्म आली महिलाएं गी तसबीह -सुभानल्लाह- ते तहलील -ला इलाहा इल्ललाह-' पढ़ने च सुविधा दिंदे न। अबू ईसा ने आख्या; 'मैं मुहम्मद बिन इस्माइल गी आखदे सुनेया; 'सचमुच इस्माइल बिन अय्यासी ने हिजाज़ दे लोगें ते इराक दे लोकें कोला कई बुरी हदीस बखान कीतियां न, ऐसा लगदा ऐ कि इस्माइल बिन अय्यासी दा इतिहास उंदे कोला कमजोर करी दित्ता ऐ, जेकर उनेंगी अकेले गै बखान कीता ऐ'। उसने आख्या; 'हालांकि इस्माइल बिन अय्यासी दी हदीस सीरिया दे लोकें दी ऐ'। अहमद बिन हम्बल ने कहा; 'इस्माइल बिन अय्यासी बकिया तों बेहतर है, क्योंकि बकिया च बुरी हदीस हन जिन्हां नू ओ सिक्का दे लोकां तों रिवायत करदा है - जिन्हां ते भरोसा कीता जा सकदा है -'। अबू ईसा ने आख्या; 'अहमद बिन अल हसन ने इक कहानी सुनी, उसने कहा; 'भैंने अहमद बिन हम्बल को ऐवा कशते शुए शुना'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 122
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مِنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حِضْتُ يَأْمُرُنِي أَنْ أَتَّزِرَ ثُمَّ يُبَاشِرُنِيقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
सानु दस्सेया है [बुंदर] ने आख्या; ने सानु [अब्दुररहमान बिन महदी] गी [सुफयान] कोला [मंसूर] कोला [इब्राहिम] कोला [अल असवद] कोला ['ऐसियाह] कोला दस्सेया ऐ, उने आखेआ; 'जदूं मैं मासिक धर्म च हा तां रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने मिगी कपड़ा पहिने दा हुक्म दित्ता, फिर उने मिगी दुलार कीता'। उसने आख्या; 'इस अध्याय च उम्म सलामा ते मैमुना दा इतिहास बी ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'ऐस्याह दी हदीस हसन सच्चे है। नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ते तबीईन दे साथियें च मते सारे विद्वानें दी एह् राय ऐ। इस राय गी स्याफी, अहमद ते इशाक' दी बी ऐ।
Hadith
Imam Tirmidzi : 123
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَرَامِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ فَقَالَ وَاكِلْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَمْ يَرَوْا بِمُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ بَأْسًا وَاخْتَلَفُوا فِي فَضْلِ وَضُوئِهَا فَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ فَضْلَ طَهُورِهَا
ने सानु [अब्बास अल अनबरी] ते [मुहम्मद बिन अब्द अल अ'ला] गी दस्सेआ ऐ जे उने आखेआ; सानु दस्सेया है [अब्दुररहमान बिन महदी] ने आख्या; ने सानु [मुअविया बिन सालिह] गी [अल 'अला` बिन अल हरिथ] कोला [हराम बिन मुअवियाह] कोला अपने चाचा [अब्दुल्लाह बिन स'द] कोला दस्सेया ऐ उने आखेआ; 'मैं नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला मासिक धर्म आली जनानियें कन्ने खाने दे बारे च पुच्छेआ हा, इस करी उने आखेआ: 'उसदे कन्ने खाओ'। उसने आख्या; 'इस अध्याय विच 'ऐस्याह ते अनस' दा इतिहास वी है।' अबू ईसा ने आख्या; 'अब्दुल्ला बिन स'द दी रिवायत ए हदीस हसन घरीब डिग्री दी ऐ।' ऐ बहुसंख्यक वैज्ञानिक विशेषज्ञें दी राय हे, उन्हां दा विचार हे कि मासिक धर्म आण वाली महिलाएं नाल मिल के खावण विच कुई बुराई कैनी। पर वजूद दे पानी दे बचे दे बारे विच उन्हां विच मतभेद सी, कुझ ने आसान कर दित्ता ते कुझ ने होर वी बुरा कर दित्ता'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 124
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ ثابِتِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَقَالَتْ لِي عَائِشَةُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَتْ قُلْتُ إِنِّي حَائِضٌ قَالَ إِنَّ حَيْضَتَكِ لَيْسَتْ فِي يَدِكِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا فِي ذَلِكَ بِأَنْ لَا بَأْسَ أَنْ تَتَنَاوَلَ الْحَائِضُ شَيْئًا مِنْ الْمَسْجِدِ
सानु दस्सेया है [कुतैबा] ने आख्या; ने सानु [उबैदा बिन हुमैद] गी [अल अ'मासी] कोला [थाबीत बिन उबैद] कोला [अल कासिम बिन मुहम्मद] कोला दस्सेया ऐ उने आखेआ; ' ['ऐस्याह] ने मिगी आख्या, 'अल्लाह दे रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने इक बारी मिगी आखेआ हा: 'मस्जिद थमां इक छोटी जेही चटाई लैओ,' 'ऐसिया ने आखेआ; 'फिर मैं आख्या; 'मैं मासिक धर्म हो रिहा हां,' उसने आख्या: 'सचमुच तुहाडा मासिक धर्म दा खून तुहाडे हत्थ विच नहीं है'। उसने आख्या; 'इस अध्याय च इब्न उमर ते अबू हुरैरा दा इतिहास बी ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'ऐस्याह दी हदीस हसन सच्चे है। एह् बहुसंख्यक वैज्ञानिकें दी राय ऐ, ते इस गल्लै पर उंदे च मतभेद होने दा असेंगी पता नेईं ऐ। अर्थात कि मासिक धर्म आली जनानियां मस्जिद दे अंदरों कुछ ले सकन'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 125
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَبَهْزُ بْنُ أَسَدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَادُ بْنُ سَلَمَةِ عَنْ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا أَوْ امْرَأَةً فِي دُبُرِهَا أَوْ كَاهِنًا فَقَدْ كَفَرَ بِمَا أُنْزِلَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى لَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى التَّغْلِيظِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا فَلْيَتَصَدَّقْ بِدِينَارٍ فَلَوْ كَانَ إِتْيَانُ الْحَائِضِ كُفْرًا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ بِالْكَفَّارَةِ وَضَعَّفَ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ وَأَبُو تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ اسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ
सानु दस्सेया है [बुंदर] ने आख्या; ने सानु [याह्या बिन सईद] ते [अब्दुररहमान बिन महदी] ते [बहज बिन असद] गी दस्सेआ ऐ जे उने आखेआ; ने सानु [हम्मद बिन सलामाह] तों [हकीम अल अत्सरम] तों [अबू तमीमाह अल हुजैमी] तों [अबू हुरैराह] तों नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम तों दस्सेया है, उसने आख्या है: 'जो कोई मासिक धर्म दी महिला नाल संभोग करदा है, या गुदा तों महिला नाल यौन संबंध बनांदा है, या शामन दे कोल जांदा है तां उसने उस गल्ल नू काफर कर दित्ता है जिस ते अवगत होया सी मुहम्मद शल्लल्लाहु 'अलैहि वसल्लम'। अबू ईसा ने आख्या; 'असीं इस हदीस गी हकीम अल अत्राम दी हदीस तों, अबू तमीमाह अल हुजैमी तों, अबू हुरैरा दी हदीस तों सिवाय नहीं जानदे।' ते वैज्ञानिकें दे मताबक इस हदीस दा इकमात्र मतलब बोझ दे तौर उप्पर ऐ। नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम तों रिवायत है, उन्हां ने आख्या है कि जो कोई मासिक धर्म आली औरत दे कोल आवे - उस नाल यौन संबंध बनांदा है, उस नूं इक दिनार नाल दान देना है’। अगर मासिक धर्म आली जनानी दे कोल आना कुफर दा कम्म ऐ तां उसगी अपनी कफराह दे तौर उप्पर भिक्षा देने दा हुक्म नेईं दित्ता जाग! हालांकि मुहम्मद ने इस हदीस गी अपने सनाद पासे थमां कमजोर करी दित्ता। और अबू तमीमाह अल हुजैमी दा नां सरीफ बिन मुजालिद है'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 126
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجُلِ يَقَعُ عَلَى امْرَأَتِهِ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ يَتَصَدَّقُ بِنِصْفِ دِينَارٍ
सानु दस्सेया है [अली बिन हुजर] ने आख्या; ने साह्डे [शरीक] गी [खुशैम] थमां [मिकसम] थमां [इब्न अब्बास] थमां नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम थमां इक आदमी दे बारे च दस्सेआ ऐ जेह्ड़ा अपनी घरेआली दे कोल मासिक धर्म दे दौरान आया हा, उने आखेआ ऐ: 'जेह्ड़ा बी अपनी घरेआली कोल औंदा ऐ जेह्ड़ी मासिक धर्म च ऐ, उसी आधा दिनार कन्नै दान देना चाहिदा'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 127
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ دَمًا أَحْمَرَ فَدِينَارٌ وَإِذَا كَانَ دَمًا أَصْفَرَ فَنِصْفُ دِينَارٍقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْكَفَّارَةِ فِي إِتْيَانِ الْحَائِضِ قَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ مَوْقُوفًا وَمَرْفُوعًا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ يَسْتَغْفِرُ رَبَّهُ وَلَا كَفَّارَةَ عَلَيْهِ وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ قَوْلِ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ بَعْضِ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَإِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ عُلَمَاءِ الْأَمْصَارِ
सानु दस्सेया है [अल हुसैन बिन हुरैत] ने आख्या; ने सानु [अल फद्दल बिन मूसा] गी [अबू हमजाह अस सुक्करी] कोला [अब्दुल करीम] कोला [मिकसाम] कोला [इब्न अब्बास] कोला नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला रिपोर्ट कीती ऐ, उने आखेआ ऐ: 'अगर खून लाल ऐ तां जुर्माना इक दिनार ऐ, ते जेकर पीला ऐ तां जुर्माना आधा दिनार ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'मासिक धर्म आली महिलाएं कन्नै यौन संबंध बनाने दे जुर्माने दे मुद्दे दी गल्ल करने आह्ली हदीस इब्न अब्बास ने मौकुफ ते मरफू दा इतिहास कन्नै रिवायत कीती ऐ'। एह् गल्ल किश वैज्ञानिक आखदे न। औय यह राय अहमद औय इशाक ने बी ली। बिन अल मुबारक ने कहा; 'उसने अपने रब्ब कोला माफी मंगने दे ते कोई कफराह नेईं ऐ'। बिन अल मुबारक दी इस चाल्ली दी कहावतें गी बी केईं तबीईन विद्वानें ने बखान कीता ऐ, जि'यां सईद बिन जुबैर ते इब्राहिम अन नखाई। ते एह् गै दुनिया दे मते सारे विद्वान आखदे न।
Hadith
Imam Tirmidzi : 128
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الثَّوْبِ يُصِيبُهُ الدَّمُ مِنْ الْحَيْضَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُتِّيهِ ثُمَّ اقْرُصِيهِ بِالْمَاءِ ثُمَّ رُشِّيهِ وَصَلِّي فِيهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ قَيْسِ بْنتِ مِحْصَنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَسْمَاءَ فِي غَسْلِ الدَّمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الدَّمِ يَكُونُ عَلَى الثَّوْبِ فَيُصَلِّي فِيهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِذَا كَانَ الدَّمُ مِقْدَارَ الدِّرْهَمِ فَلَمْ يَغْسِلْهُ وَصَلَّى فِيهِ أَعَادَ الصَّلَاةَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ الدَّمُ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَلَمْ يُوجِبْ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ وَإِنْ كَانَ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ يَجِبُ عَلَيْهِ الْغَسْلُ وَإِنْ كَانَ أَقَلَّ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَشَدَّدَ فِي ذَلِكَ
सानु दस्सेया है [इब्न अबू उमर] ने आख्या; ने सानु [सुफयान बिन उयैनह] [हिस्याम बिन उरवाह] से [फतिमा बिंत अल मुंडिर] से [अस्मा बिंत अबू बकर] से बताया है ने कहा; 'इक जनानी ने नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला मासिक धर्म दे खून कन्ने दागदार कपड़े दे बारे च पुच्छया?' फिर रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने जवाब दित्ता: 'कपड़े गी रगड़ो, फिर गीला करो ते पानी कन्ने धोओ, उसदे बाद उस कन्ने नमाज पढ़ो'। उसने आख्या; 'इस अध्याय च अबू हुरैरा ते उम्म कैस बिंत मिहशान दा इतिहास बी ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'मासिक धर्म दा खून धोने दे बारे च असमा दी हदीस हसन प्रामाणिक ऐ।' कपड़े उप्पर चढ़ने आह्ले ते धोने कोला पैह्ले नमाज आस्तै पहिने जाने आह्ले खून दे बारे च विद्वानें दी बक्ख-बक्ख राय ऐ। तबी'इन दे कुछ विद्वानें आख्या; 'अगर खून दिरहम दे साइज दा होवे, ते ओ धोन तों पहलां उस नूं पाई लैंदा है, तां उस नूं अपनी नमाज दोहरानी ही पवेगी'। जदके कुझ होर ने आख्या; 'अगर खून इक दिरहम दे साइज तों वी वड्डा होवे तां उस नूं नमाज दोहरानी ही पवेगी'। एह् राय सुफियन अतस त्सौरी ते बिन अल मुबारक हुंदी ऐ। लेकिन ताबीईन अते डूझे लोगें विचों कुझ होर विद्वान नमाज दोहरावण कूं अनिवार्य कैनी करेंदे, भले ही खून दीरहम तों वी वद्ध होवे। एह् राय अहमद ते इसहाक दी ऐ। शफी'ई ने आख्या; 'तुसें गी धोना गै पौग भलेआं खून दिरहम दे आकार कोला बी घट्ट होऐ'। ते ओह़ इस कन् ने गै चिपकदा रेह़या।'
Hadith
Imam Tirmidzi : 129
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ أَبُو بَدْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْكَانَتْ النُّفَسَاءُ تَجْلِسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا فَكُنَّا نَطْلِي وُجُوهَنَا بِالْوَرْسِ مِنْ الْكَلَفِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَاسْمُ أَبِي سَهْلٍ كَثِيرُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى ثِقَةٌ وَأَبُو سَهْلٍ ثِقَةٌ وَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى أَنَّ النُّفَسَاءَ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا إِلَّا أَنْ تَرَى الطُّهْرَ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ فَإِنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَيُرْوَى عَنْ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ خَمْسِينَ يَوْمًا إِذَا لَمْ تَرَ الطُّهْرَ وَيُرْوَى عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيِّ سِتِّينَ يَوْمًا
ने सानु दस्सेया है [नशर बिन अली अल जहदलामी] ने कहा; ने सानु [स्यूजा' बिन अल वलीद अबू बदर] कोला [अली बिन अब्दुल अ'ला] कोला [अबू सहल] कोला [मुस्सा अल अजदियाह] कोला [उम्मू सलामाह] कोला दस्सेआ ऐ; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे समें च, जेह्ड़ी जनानियां हून गै जन्म दित्ती ही, चालीस दिनें तगर चुप्पी च बैठी दी ही, अस अपने चेहरे गी सना - इक किस्म दे पौधे कन्नै - काले रंग दे कारण रंगदे हे'। अबू ईसा ने आख्या; 'एह इक गरीब हदीस है, असीं इस नूं सिवाय अबू सहल दी हदीस तों, उम्म सलामा तों मुसाह अल अज़दिया तों नहीं जानदे'। ते अबू सहल दा नां कथिर बिन जियाद ऐ। इस मामले च मुहम्मद बिन इस्माइल ने आखेआ; 'अली बिन अब्दुल अ'ला ते अबू सहल भरोसेमंद लोक न'। ते मुहम्मद गी इस हदीस गी सिवाय अबू सहल दी हदीस कोला नेईं पता हा। विद्वानें इस गल्ल ते सहमति जताई ऐ जे नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे साथी, तबीईन ते उंदे बाद दे लोकें इस गल्लै पर सहमति जताई ऐ जे जिस जनानी ने जन्म दित्ता ऐ, ओह् चालीस दिनें तगर नमाज छोड़ी सकदी ऐ, जदूं तकर ओह उसदे कोला पैह्ले शुद्ध नेईं होई जंदी, तां उसी नहाना ते नमाज करना पौग। जेकर चालीस दिनें दे बाद खून दिक्खदा ऐ तां किश विद्वान आखदे न; 'चालीस दिनें दे बाद उसी नमाज नेईं छड्डना चाहिदा'। एह् राय ज्यादातर न्यायविदों दी ऐ जि’यां सूफियन अतस त्सौरी, बिन अल मुबारक, स्याफीई, अहमद ते इशाक। ते एह् अल हसन अल बशरी कोला बी रिवायत ऐ, उने आखेआ; 'सचमुच, जिस जनानी ने जन्म दित्ता ऐ, ओह पचास दिन तकर प्रार्थना नेईं करग जेकर ओह नेईं दिक्खदी जे ओह् शुद्ध ऐ'। ते एह् अथा बिन अबू रबाह ते ऐश स्या’बी कोला बी रिवायत ऐ; अर्थात साठ दिन'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 130
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ أَنْ لَا بَأْسَ أَنْ يَعُودَ قَبْلَ أَنْ يَتَوَضَّأَ وَقَدْ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ هَذَا عَنْ سُفْيَانَ فَقَالَ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ أَنَسٍ وَأَبُو عُرْوَةَ هُوَ مَعْمَرُ بْنُ رَاشِدٍ وَأَبُو الْخَطَّابِ قَتَادَةُ بْنُ دِعَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ وَهُوَ خَطَأٌ وَالصَّحِيحُ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ
सानु दस्सेया है [बुंदर मुहम्मद बिन बस्स्यार] ने आख्या; सानु दस्सेया है [अबू अहमद] ने आख्या; ने सानु [सुफयान] गी [मा'मर] कोला [कतादह] कोला [अनस] कोला दस्सेया ऐ; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने इक बारी अपनी घरेआली गी इक स्नान च घुमाया हा'। उसने आख्या; "इस अध्याय च अबू रफी दा इक इतिहास बी ऐ।" अबू ईसा ने आख्या; 'ए हदीस हसन सख्त है, कि नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने अपनी सारी पत्नीओं को एक स्नान से धो दिया'। एह् मते सारे वैज्ञानिक विशेषज्ञें दी राय ऐ, जिंदे च अल हसन अल बशरी बी शामल न, जे कुसै गी वज़ूद नेईं करने दे बावजूद बी -संभोग करने- दोहराने च कोई दिक्कत नेईं ऐ'। [मुहम्मद बिन यूसुफ] ने इस हदीस गी [सुफयान] कोला रिवायत कीता ऐ, -अबू उर्वाह ने अबू अल खथथब कोला आखेआ ऐ-, [अनास] कोला, अबू उरवाह -ओह मा'मर बिन रसीद-, ते अबू अल खथथब कतदाह बिन दी'आमाह कोला आखेआ ऐ। अबू ईसा ने आख्या; 'उनमें से कुछ ने मुहम्मद बिन यूसुफ से, सूफियान से, इब्न अबू उर्वाह से अबू अल खथथब से रिवायत की है'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 131
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ أَهْلَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ بَيْنَهُمَا وُضُوءًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ و قَالَ بِهِ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ قَبْلَ أَنْ يَعُودَ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ مَالِكِ بْنِ سِنَانٍ
सानु दस्सेया ऐ [हन्नाद] ने आख्या; ने सानु [हफश बिन घियात] ['अशिम अल अहवाल] तों [अबू अल मुतवक्किल] तों [अबू सईद अल खुदरी] तों नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम तों दस्सेया है, उसने आख्या है: 'अगर तुहाडे विचों कोई अपनी पत्नी दे कोल आ के दोहराना चाहंदा है, तां उस नूं उन्हां दोनों दे बीच वज़ूद कर दे'। उसने आख्या; 'इस अध्याय च उमर दा इक इतिहास बी ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'अबू सईद दी रिवायत ए हदीस हसन सच्चे है।' उमर बिन अल खथथब दी ए राय ऐ। ते काफी कुझ वैज्ञानिक एक्सपर्ट इस राय गी मनदे न, ओह् आखदे न जे 'जेकर कोई मर्द अपनी घरेआली कन्नै यौन संबंध बनांदा ऐ ते दुबारा करना चांह्दा ऐ तां पैह्लें वजूद करना चाहिदा'। अबू अल मुतवक्किल दा नां अली बिन दाऊद ऐ। इस बीच अबू सईद अल खुदरी दा नां सअद बिन मालिक बिन सिनान' ऐ।
Hadith
Imam Tirmidzi : 132
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَأَخَذَ بِيَدِ رَجُلٍ فَقَدَّمَهُ وَكَانَ إِمَامَ قَوْمِهِ وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَوَجَدَ أَحَدُكُمْ الْخَلَاءَ فَلْيَبْدَأْ بِالْخَلَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَرَوَى وُهَيْبٌ وَغَيْرُهُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَا لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ يَجِدُ شَيْئًا مِنْ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَالَا إِنْ دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ فَوَجَدَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَلَا يَنْصَرِفْ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ وَبِهِ غَائِطٌ أَوْ بَوْلٌ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ ذَلِكَ عَنْ الصَّلَاةِ
ने सानु [हन्नाद बिन अस सारी] ने आख्या है; ने सानु [अबू मुअवियाह] [हिस्याम बिन उरवाह] से [अपने पिता] से [अब्दुल्लाह बिन अल अरकाम] से बताया है उसने कहा; 'इकामाह दा ऐलान हो चुका सी, फिर उसने इक आदमी दा हत्थ पकड़ के उस नूं अग्गे आण दा हुक्म दित्ता, भले ही ओ अपनी लोकां दा इमाम सी।' फिरी उने आख्या; 'मैं इक बारी नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम गी आखदे होई सुनेआ हा जे जेकर नमाज होई गेई ऐ, ते तुंदे च कोई बी शौचालय जाना चांह्दा ऐ तां पैह्लें उसी शौचालय जाने देयो'। उसने आख्या; 'इस अध्याय विच 'ऐस्याह, अबू हुरैरा, त्सौबान ते अबू उमामा' दा इतिहास वी है। अबू ईसा ने आख्या; 'अब्दुल्लाह बिन अल अरकाम दी हदीस हसन दी प्रामाणिक हदीस है।' इस चाल्ली [मलिक बिन अनस] ते [याह्या बिन सईद अल कथथान] ते रटने आह्लें च काफी किश - हदीस दे माहिर - ने [हिश्याम बिन उरवाह] थमां [उंदे पिता] थमां [अब्दुल्लाह बिन अल अरकाम] थमां रिवायत कीती ऐ। [वुहैब] ते इसदे अलावा [हिस्यम बिन उरवाह] कोला [उसदे पिता] कोला [एक आदमी] कोला [अब्दुल्लाह बिन अल अर्कम] कोला बी रिवायत कीती गेई ऐ। एह् राय न सिर्फ नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ते तबीईन दे इक साथी दी ऐ। ऐ राय अहमद अते इशाक दी वी हे, ओ आखदे हन कि अगर कुई वी शौच या पेशाब करण दा आग्रह महसूस करे तां नमाज न करे। उन्हां ने फिर आख्या, 'जेकर ओह नमाज पढ़न लई खड़ा हो गया है तां उस नूं अपनी नमाज रद्द नहीं करनी पवेगी, जद तक उस नूं परेशान नहीं होवे'। कुझ वैज्ञानिक माहिरें दी राय हे कि 'जदूं आदमी कूं शौच या पेशाब करण दी जरूरत होवे तां प्रार्थना करण ठीक हे, जब तक कि ओ हुंदी नमाज विच बाधा कैनी करेंदी'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 133
حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَتْ قُلْتُ لِأُمِّ سَلَمَةَإِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي وَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ فَقَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَتَوَضَّأُ مِنْ الْمَوْطَإِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا وَطِيءَ الرَّجُلُ عَلَى الْمَكَانِ الْقَذِرِ أَنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ غَسْلُ الْقَدَمِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَطْبًا فَيَغْسِلَ مَا أَصَابَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِهُودِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهُوَ وَهَمٌ وَلَيْسَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ابْنٌ يُقَالَ لَهُ هُودٌ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهَذَا الصَّحِيحُ
सानु दस्सेया है [अबू राजा` कुतैबाह] ने आख्या; ने सानु [मलिक बिन अनस] गी [मुहम्मद बिन उमरह] कोला [मुहम्मद बिन इब्राहिम] कोला [अब्दुररहमान बिन औफ दी महिला गुलाम] कोला दस्सेआ ऐ; 'मैं इक बारी [उम्म सलामाह] गी आखेआ हा, 'सचमुच मैं इक जनानी आं जिंदे कपड़े लंबे न, ते मैं गंदे थाह्रें पर चलना ऐ?' फिरी उने आख्या; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने इक वारी आख्या सी: 'कपड़ा उसदे बाद मिट्टी दे नाल शुद्ध होवेगा'। उसने आख्या; 'इस अध्याय विच अब्दुल्ला बिन मसूद दा इतिहास वी है, उन्हां ने आख्या; 'मैं इक बारी अल्लाह दे रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे नाल गंदी जगह ते सी, ते असीं वज़ूद नहीं कीता।' अबू ईसा ने आख्या; "न सिर्फ वैज्ञानिक इस चाल्ली सोचदे न, ओह् आखदे न जे गंदी जमीन उप्पर कदम रखने आह्ले माह्नू गी पैरें दे तलवे नेईं धोना पौंदा जदूं तगर गंदगी अजें बी गीली नेईं होंदी, इस करी उसी निशान हटाने दी सलाह दित्ती जंदी ऐ।' अबू ईसा ने आख्या; ' [अब्दुल्लाह बिन अल मुबारक] ने भी इस हदीस गी [मलिक बिन अनस] कोला [मुहम्मद बिन उमरह] कोला [मुहम्मद बिन इब्राहिम] कोला [हुद बिन अब्दुररहमान बिन औफ दी महिला गुलाम] थमां [उम्मू सलामा] थमां रिवायत कीता ऐ। पर इस च शक हा, कीजे अब्दुररहमान बिन औफ दा हुद नांऽ दा कोई पुत्तर नेईं हा। पर उम्म सलामा दे इब्राहिम बिन अब्दुररहमान बिन औफ दी इक महिला गुलाम दा इतिहास ऐ, ते एह् सच्चाई ऐ'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 134
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالتَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمَّارٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيٌّ وَعَمَّارٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ الشَّعْبِيُّ وَعَطَاءٌ وَمَكْحُولٌ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرٌ وَإِبْرَاهِيمُ وَالْحَسَنُ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَضَرْبَةٌ لِلْيَدَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ أَنَّهُ قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ فَضَعَّفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثَ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لَمَّا رُوِيَ عَنْهُ حَدِيثُ الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَخْلَدٍ الْحَنْظَلِيُّ حَدِيثُ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ عَمَّارٍ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ لَيْسَ هُوَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لِأَنَّ عَمَّارًا لَمْ يَذْكُرْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا قَالَ فَعَلْنَا كَذَا وَكَذَا فَلَمَّا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَانْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَالدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ مَا أَفْتَى بِهِ عَمَّارٌ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَفِي هَذَا دَلَالَةٌ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَّمَهُ إِلَى الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ يَقُولُ لَمْ أَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ الْفَلَّاسِ قَالَ أَبُو زُرْعَةَ وَرَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا
ने साडे कोल रिवायत कीती है [अबू हफश अमरू बिन अली अल फलास] ने आख्या; सानु दस्सेया है [यजीद इब्न ज़ुरै'] ने आख्या; ने सानु [सईद] गी [कतदह] थमां [अजरा] थमां [सैद बिन अब्दुररहमान बिन अब्जा] थमां [अपने पिता] कोला [अम्मर बिन यासिर] कोला दस्सेआ ऐ; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने उसी चेहरे ते हत्थ दी हथेली पर तयूम करने दा हुक्म दित्ता'। उसने आख्या; 'इस अध्याय च 'ऐस्याह ते इब्न अब्बास' दा इतिहास बी ऐ।' अबू ईसा ने आख्या; 'इह अम्मर हदीस हसन प्रामाणिक है।' 'अम्मर' थमां बी मते सारे रस्ते थमां बखान कीता गेदा ऐ। एह् राय न सिर्फ नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे इक साथी दी ऐ। उंदे च अली, अम्मर, इब्न अब्बास ते होर मते सारे ताबीईन हलकें जि’यां ऐश स्या’बी, ‘अथा` ते मखुल शामल हे। कहंदे ने, 'तायमुम चेहरे ते दोनों हथेली ते इक वार है'। यह राय अहमद औय इशाक ने ली। ते इब्न उमर, जाबीर, इब्राहिम ते अल हसन जनेह् किश वैज्ञानिक एक्सपर्टें आखेआ ऐ जे 'तायमुम चेहरे पर इक वार ऐ ते कोहनी तगर दौनें हत्थें गी इक वार ऐ'। इस राय गी सुफियन अतस त्सौरी, मलिक, बिन अल मुबारक ते स्याफीई ने ली। तयमुम दे बारे विच ए हदीस, यानी कि नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या सी, 'चेहरे ते हत्थ दी हथेली वास्ते', अम्मर तों वी इक होर तरीके नाल रिवायत कीती गई है। इह हदीस अम्मर तों वी रिवायत कीती गई है, कि उन्हां ने आख्या; 'असीं इक वारी नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम नाल मिल के कंधां ते बगल तक तयम्म कीता'। पर, कुझ विद्वान नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला अम्मर दी हदीस गी कमजोर करदे न, जिसदे बारे च चेहरे ते हत्थें दी हथेली पर तयम्म दी हदीस बी उंदे कोला रिवायत कीती गेई ही। इशाक बिन इब्राहिम बिन मखलाद अल हंझाली ने कहा; अम्मार दी हदीस चेहरे ते हत्थ दी हथेली वास्ते तायम्मम दे बारे विच इक हदीस है जो हसन प्रामाणिक है। इस बीच अम्मर दी हदीस जिस विच आख्या है कि असीं इक वारी नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम नाल कंधें ते बगल तक तयम कीता सी, चेहरे ते हथेली वास्ते हदीस नाल टकराव नहीं करदी। क्योंकि अम्मर ने इस गल्ल दा जिक्र नहीं कीता कि नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने उन्हां नू ऐसा करन दा हुक्म दित्ता। पर उसने बस इह ही आख्या कि 'असीं इह ते इह करदे हां'। जदों उसने नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोल पुच्छया तां उन्हां ने उस नूं हुक्म दित्ता कि ओ अपने चेहरे ते हत्थ दी हथेलियां पोंछन, इस करके उन्हां ने अंत विच ओह ही कर दित्ता जो नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने सिखाया सी, यानी अपने चेहरे ते हत्थ दी हथेलियां पोंछना। इसदा सबूत एह् ऐ जे अम्मार ने नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला तयमुम दे बारे च फतवा दित्ता हा, जे उने आखेआ हा: '-हत्थें दे चेहरे ते हथेली पोंछना'। तो इस मामले विच दलील ओह है जो नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने सिखाया सी, उन्हां ने चेहरे ते हत्थ दी हथेली पोंछना सिखाया सी'। उसने कहा, 'मैं अबू ज़ुराह बिन अब्दुल करीम नू कहंदे सुनेया; 'बसरा शहर विच त्रै लोकां तों वी वद्ध रटण विच मैं कदे नहीं वेख्या; अली बिन अल मदीनी, इब्नू असी स्याद्जाकुनी ते 'अमरू बिन अली अल फल्लास'। अबू ज़ुराह ने आख्या; 'अफ्फान बिन मुसलमान ने 'अमरू बिन अली' से इक हदीस रिवायत की।
Hadith
Imam Tirmidzi : 135
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْقُرَشِيِّ عَنْ دَاودَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ التَّيَمُّمِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ فِي كِتَابِهِ حِينَ ذَكَرَ الْوُضُوءَ{ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ }وَقَالَ فِي التَّيَمُّمِ{ فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ }وَقَالَ{ وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا }فَكَانَتْ السُّنَّةُ فِي الْقَطْعِ الْكَفَّيْنِ إِنَّمَا هُوَ الْوَجْهُ وَالْكَفَّانِ يَعْنِي التَّيَمُّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَذِيٌّ صَحِيحٌ
सानु दस्सेया है [याह्या बिन मूसा] ने आख्या; सानु दस्सेया है [सैद बिन सुलेमान] ने आख्या; ने सानु [हुसैम] गी [मुहम्मद बिन खालिद अल कुरसी] कोला [दाउद बिन हुसैन] कोला [इक्रीमाह] कोला [इब्न अब्बास] कोला दस्सेआ ऐ जे इक बारी उंदे कोला तायम्मम दे बारे च पुच्छेआ गेआ हा, उने फिर जवाब दित्ता ऐ, 'सचमुच, अल्लाह ने अपनी किताब च वज़ूद दा जिक्र करदे होई आखेआ ऐ: '-इस करी कोहनी तकर अपना मुंह ते हत्थ धोओ-,' ते अल्लाह ने तायम्मूम दे बारे च बी आखेआ ऐ: '-इस करिए अपना चेहरा ते हत्थ झाड़ू-'। फिर उसने आख्या: '-चोरी करने आले मर्दें ते चोरी करने आली जनानियां, उंदे दौनें दे हत्थ कट्टो-'। तो सुन्नत दे मुताबिक हत्थ कटदे वक्त हत्थ दी हथेली होंदी है, ते तायम्मुम विच जो धोया जांदा है ओ चेहरे ते हथेली होंदी है।' अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस सहीह घरीब है'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 136
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَعُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلِمَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقْرِئُنَا الْقُرْآنَ عَلَى كُلِّ حَالٍ مَا لَمْ يَكُنْ جُنُبًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ قَالُوا يَقْرَأُ الرَّجُلُ الْقُرْآنَ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ وَلَا يَقْرَأُ فِي الْمُصْحَفِ إِلَّا وَهُوَ طَاهِرٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
सानु दस्सेया है [अबू सईद अब्दुल्लाह बिन सईद अल अस्याज] ने आख्या; ने सानु [हफश बिन घियात] ते [उकबाह बिन खालिद] गी दस्सेआ ऐ जे उने आखेआ; ने सानु [अल अ'मासी] ते [इब्न अबू लैला] गी [अमरू बिन मुर्राह] कोला [अब्दुल्लाह बिन सलामा] कोला [अली] कोला दस्सेआ ऐ; 'रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हर मौके ते कुरान पढ़दा हा, जदूं तकर ओह जुनूब नेईं हा'। अबू ईसा ने आख्या; 'अली दी ए हदीस इक सच्चे हदीस है।' एह् राय नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ते तबीईन दे साथियें च मते सारे वैज्ञानिक विशेषज्ञें आसेआ लैती गेदी ऐ। उने आख्या; 'मनुष्य बिना वज़ूज़ दे कुरान पढ़ सकदा है, पर उस वेले तक नहीं पढ़ सकदा, जद तक ओह शुद्ध नहीं होवे।' इस राय गी सुफियन अतस त्सौरी, स्याफीई, अहमद ते इशाक' ने ली।
Hadith
Imam Tirmidzi : 137
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَدَخَلَ أَعْرَابِيٌّ الْمَسْجِدَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَصَلَّى فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا وَلَا تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَقَدْ تَحَجَّرْتَ وَاسِعًا فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ بَالَ فِي الْمَسْجِدِ فَأَسْرَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْرِيقُوا عَلَيْهِ سَجْلًا مِنْ مَاءٍ أَوْ دَلْوًا مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَقَالَ سَعِيدٌ قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ نَحْوَ هَذَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
ने सानु [इब्न अबू उमर] ते [सैद बिन अब्दुररहमान अल मखज़ूमी] गी दस्सेआ ऐ जे उने आखेआ ऐ; ने सानु [सुफयान बिन उयैनह] गी [अज़ ज़ुहरी] कोला [सईद बिन अल मुसैयब] कोला [अबू हुरैराह] कोला दस्सेया ऐ उने आख्या; 'एक ग्रां अरब मस्जिद च दाखल होया जिसलै नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम नमाज पढ़ा करदे हे, ग्रां दे अरब ने फिर नमाज पढ़ी। नमाज पढ़ने दे बाद उसने दुआ कीती, 'हे अल्लाह, मेरे ते मुहम्मद ते रहम करो, ते साडे नाल किसे नाल प्यार ना करो'। नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने फिर उंदे कोल मुड़ के आख्या: 'सचमुच तुसें कुसै व्यापक चीज गी संकुचित कीता ऐ'। इसदे बाद उने मस्जिद च पेशाब कीता तां जे लोक फौरन उंदे कोल आई गे, पर नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आखेआ: 'इसगी इक बाल्टी पानी कन्नै डौस करो,' जां उ'नें आखेआ: 'एक बाल्टी पानी कन्नै'। इसदे बाद उने फिरी आखेआ: 'सचमुच तुसें गी सहजता देने आस्तै भेजेआ गेदा हा ते मुश्कलें देने आस्तै नेईं भेजेआ गेदा हा'। [सईद] ने आख्या; ' [सुफयान] ने आख्या; 'मेरे [याह्या बिन सईद] गी [अनास बिन मलिक] कोला इस चाल्ली दस्से दा ऐ'। उसने आख्या; "इस अध्याय च अब्दुल्ला बिन मसूद, इब्नू अब्बास ते वतसिला बिन अल अस्का दा बी इतिहास ऐ।" अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन सच्चे है, ते कुछ वैज्ञानिकां ने इस हदीस दे आधार ते नेक कम्म कीते हन।' अहमद ते इशाक दी ए राय ऐ। [यूनुस] ने भी इस हदीस गी [अज़ ज़ुहरी] कोला [उबैदुल्लाह बिन अब्दुल्लाह] कोला [अबू हुरैरा] कोला रिवायत कीता ऐ'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 138
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ وَهُوَ ابْنُ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ أَخْبَرَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى الظُّهْرَ فِي الْأُولَى مِنْهُمَا حِينَ كَانَ الْفَيْءُ مِثْلَ الشِّرَاكِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ كُلُّ شَيْءٍ مِثْلَ ظِلِّهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ وَجَبَتْ الشَّمْسُ وَأَفْطَرَ الصَّائِمُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ بَرَقَ الْفَجْرُ وَحَرُمَ الطَّعَامُ عَلَى الصَّائِمِ وَصَلَّى الْمَرَّةَ الثَّانِيَةَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَهُ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَيْهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ لِوَقْتِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ صَلَّى الصُّبْحَ حِينَ أَسْفَرَتْ الْأَرْضُ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي مُوسَى وَأَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدٌ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي الْمَوَاقِيتِ حَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ فِي الْمَوَاقِيتِ قَدْ رَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ने सानु [हन्नाद बिन अस सारी] ने आख्या है; ने सानु [अब्दुररहमान बिन अबू अज़ जिनाद] गी [अब्दुररहमान बिन अल हरिथ बिन अय्यसी बिन अबू रबीअह] कोला [हकीम बिन हकीम] कोला दस्सेआ ऐ - यानी इब्नू अब्बाद बिन हुनैफ - ने आखेआ ऐ; ने मिगी सूचित कीता ऐ [नफी' बिन जुबैर बिन मुथ'इम] ने आख्या; ने मेरे [इब्नु अब्बास] गी खबर दित्ती ऐ जे नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आखेआ ऐ: जिब्रिल अलैहिस सलाम ने इक बारी मिगी दो बारी काबा दे बक्खी इमाम दे तौर उप्पर लेई गेआ हा। पैहली बारी उने मध्याह्न दी नमाज उसलै कीती ही जिसलै छाया चप्पल दे पट्टे दे समान होंदे हे। फिर उसने दोपहर दी नमाज दी प्रार्थना कीती कि किसे चीज़ दी छवि असली चीज़ दी तरह लगदी सी। फिर मगरिब दी नमाज जदों सूरज डूबदा है ते रोजा बंदे दा रोजा तोड़दा है। फिर ईशा दी नमाज करो जदों आसमान विच लाल रंग गायब हो जावे। इसदे बाद उने सुबह दी नमाज कीती जिसलै भोर होई गेआ ते रोजा रखने आह्ले आस्तै खाना हरम होई गेआ। दूजी बारी, उने मध्याह्न दी नमाज दी प्रार्थना कीती, जेह्ड़ी कुसै चीजै दा प्रतिबिंब हा जि'यां असल च हा, ठीक कल दोपहर दी नमाज दे समें आस्तै। फिरी दोपहर दी नमाज दी प्रार्थना करदा सी, जिस वेले हर इक वस्तु दी छवि मूल वस्तु दी छवि तों दो गुनी होंदी सी। फिर पहले दी तरह मगरीब दी नमाज कीती, फिर आखरी ईशा दी नमाज जदों रात दा इक तिहाई हिस्सा बीती गई। फिर सुबह दी नमाज करो जदों धरती ते सूरज चमके। उसदे बाद जिब्रिल ने मेरे कोल मुड़ के आख्या; 'हे मुहम्मद, एह् तुंदे कोला पैह्ले दे नबीएं दा समां ऐ, ते नमाज दा समां इनें दो समें दे बिच्च ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'इस अध्याय विच अबू हुरैरा, बुराइदा, अबू मूसा, अबू मसूद अल अंसारी, अबू सईद, जाबीर, 'अमरू बिन हज़म, अल बारा ते अनस' तों वी रिवायत हन। मेरे कोल [अहमद बिन मूसा] ने खबर दित्ती ऐ; ने सानु सूचित कीता है [अब्दुल्लाह बिन अल मुबारक] ने आख्या; ने साडे कोल रिपोर्ट कीती है [हुसैन बिन अली बिन हुसैन] ने आख्या; ने मेरे कोल [वहब बिन कैसन] गी [जबीर बिन अब्दुल्लाह] कोला रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला रिपोर्ट कीती ऐ, उने आखेआ ऐ: 'जिब्रिल ने मेरी अगुवाई कीती...... फिर उने इब्न अब्बास दी हदीस च जिय्यां अर्थ कन्ने उल्लेख कीता ऐ। ते हदीस विच 'कल दी तरह अस्र वक्त वास्ते' दा जिक्र नहीं कीता। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन सहीह घरीब है।' ते इब्ने अब्बास दी हदीस हसन सहीह हदीस ऐ। मुहम्मद ने आख्या; 'नमाज दे समें दे बारे च सबतूं सच्चे इतिहास नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दी जबीर हदीस ऐ'। उसने आख्या; 'नमाज दे समें दे बारे च जाबीर हदीस [अथा बिन अबू रबाह] ते [अमरू बिन दिनार] ते [अबू अज़ जुबैर] ने [जबीर बिन अब्दुल्लाह] ने नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला रिवायत कीती ऐ, जि'यां हदीस वहब बिन कैसन, जबीर थमां, नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 139
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الظُّهْرِ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَآخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُ الْعَصْرِ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الْعَصْرِ حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُهَا وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَصْفَرُّ الشَّمْسُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْمَغْرِبِ حِينَ تَغْرُبُ الشَّمْسُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَنْتَصِفُ اللَّيْلُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْفَجْرِ حِينَ يَطْلُعُ الْفَجْرُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ فِي الْمَوَاقِيتِ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كَانَ يُقَالُ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ
सानु दस्सेया ऐ [हन्नाद] ने आख्या; ने सानु [मुहम्मद इब्न फुदलैल] गी [अल अ'मासी] कोला [अबू सालिह] कोला [अबू हुरैरा] कोला दस्सेया ऐ उने आखेआ; रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'वास्तव च नमाज दा शुरूआत दा वक्त ते अंत दा वक्त होंदा है। मध्याह्न दी नमाज दे समें दी शुरुआत उसलै होंदी ऐ जिसलै सूरज डूबदा ऐ ते अंत दा समां उसलै होंदा ऐ जिसलै असर दा समां दाखल होई जंदा ऐ। अस्र नमाज दे वक्त दी शुरुआत ओ वेले होंदी हे जै वेले वक्त आ ग्ये अते अन्त ओ वेले हे जै वेले सूरज पीला हो वेंदे। मगरीब दी नमाज दे वक्त दी शुरुआत उस वेले होंदी है जिस वेले सूरज डूबदा है ते अंत दा वक्त उस वक्त होंदा है जिस वक्त लाल रंग दा रंग गायब हो जांदा है। ईशा दे वक्त दी शुरुआत उस वेले होंदी है जिस वेले लाल रंग गायब हो जांदा है ते अंत दा वक्त आधी रात हो जांदा है। ते सवेरे दी नमाज दी शुरुआत उस वेले होंदी है जिस वेले भोर होंदा है, ते उस दा अंत उस वेले होंदा है जिस वेले सूरज उगदा है'। उसने आख्या; 'इस अध्याय च अब्दुल्ला बिन अमरू दा इक इतिहास बी ऐ।' अबू ईसा ने आख्या; 'औय भैंने मुहम्मद को कशते शुए शुना; 'नमाज दे समें दे मामले च मुजाहिद थमां अल अ'मासी दी हदीस अल अ'मासी थमां मुहम्मद बिन फुदलैल दी हदीस कोला बी मती प्रामाणिक ऐ, जिसलै के मुहम्मद बिन फुदलैल दी हदीस च मुहम्मद बिन फुदलैल हुंदी गलतियां न। ने सानु [अबू उसामाह] गी [अबू इशाक अल फजारी] कोला [अल अ'मासी] कोला [मुजाहिद] कोला दस्सेया ऐ'। उसने आख्या; 'कदे-कदे ज़िक्र कीता जांदा है; दरअसल, नमाज दा शुरुआत ते अंत दा वक्त होंदा है, फिर उन्हां ने अल अ'मासी तों मुहम्मद बिन फुदलैल दी हदीस दा जिक्र उसदे मतलब नाल कीता।
Hadith
Imam Tirmidzi : 140
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَالْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَسَأَلَهُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ أَقِمْ مَعَنَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْمَغْرِبِ حِينَ وَقَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ مِنْ الْغَدِ فَنَوَّرَ بِالْفَجْرِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالظُّهْرِ فَأَبْرَدَ وَأَنْعَمَ أَنْ يُبْرِدَ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعَصْرِ فَأَقَامَ وَالشَّمْسُ آخِرَ وَقْتِهَا فَوْقَ مَا كَانَتْ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ إِلَى قُبَيْلِ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا فَقَالَ مَوَاقِيتُ الصَّلَاةِ كَمَا بَيْنَ هَذَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ أَيْضًا
ने सानु [अहमद बिन मनी'] ते [अल हसन बिन अश शब्बाह अल बज्जर] ते [अहमद बिन मुहम्मद बिन मूसा] गी इक मतलब कन्ने दस्सेया ऐ। उने आख्या; 'साढ़े [इशक बिन यूसुफ अल अज़रक] गी [सुफयान अतस त्सौरी] कोला [अलकामा बिन मर्तसाद] कोला [सुलेमान बिन बुराइदाह] कोला [अपने पिता] कोला दस्सेया ऐ, उने आखेआ; 'एक आदमी नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे कोल आया ते नमाज दे वक्त दे बारे विच पुच्छया, तां उसने आख्या: 'आओ साडे नाल नमाज पढ़ो -परमातमा दी मर्जी-'। फिर उसने बिलाल गी इकमाह लेने दा हुक्म दित्ता। इस करिए उने इकमाह कीता जदूं भोर होया। फिर उसने इकमाह दा हुक्म दित्ता, बिलाल भी इकमाह दा हुक्म दित्ता जदूं सूरज झुकदा हा, इस करी उने मध्याह्न दी नमाज कीती। फिर इकमाह दा हुक्म दित्ता, बिलाल ने इकमाह कीती ते दोपहर दी नमाज उसलै कीती जिसलै सूरज सफेद हा ते अजें बी उच्चा हा। फिर सूरज दी किरणें डूबदे गै मगरीब दी नमाज दा हुक्म दित्ता। फिर उसने शाम दी नमाज इकमाह दा हुक्म दित्ता जिसलै आसमान च लाल रंग गायब होई गेआ हा। ते अगले दिन उसलै सुबह दी नमाज इकमाह दा हुक्म दित्ता जिसलै सूरज चमकदा हा। फिरी उने दोपहर दी नमाज दा हुक्म दित्ता, ते ओह् इंतजार करदा रेआ, जिसलै तकर हवा ठंडी ते सुखद नेईं लग्गी जा। फिर उसने दोपहर दी नमाज दा हुक्म दित्ता, ते उने नमाज उसलै कीती जिसलै के थोड़ा समां बाकी हा। फिर उसने फिर इकमाह दा हुक्म दित्ता, पर उसने मगरीब खत्म कर दित्ता, जदूं तकर आसमान च लाल रंग लगभग गायब नेईं होई गेआ। फिर उसने ईशा दी नमाज दा हुक्म दित्ता, ते रात दा इक तिहाई हिस्सा बीती जाने पर उसी पूरा कीता। इसदे बाद उने आखेआ: 'जिस ने नमाज दे समें दे बारे च पुच्छेआ हा, ओह् कुत्थें ऐ?' उस आदमी ने जवाब दित्ता, 'मैं हां'। फिर उसने आख्या: 'नमाज दे वक्त इन्हां दो वक्तां दे बीच होंदे ने'। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन घरीब सच्चे है।' उसने आख्या; '[स्यू'बाह] ने भी [अलकामा बिन मर्तसाद] तों रिवायत कीती है'।
