Imam Tirmidzi : 121
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ شَيْئًا مِنْ الْقُرْآنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْجُنُبُ وَلَا الْحَائِضُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْئًا إِلَّا طَرَفَ الْآيَةِ وَالْحَرْفَ وَنَحْوَ ذَلِكَ وَرَخَّصُوا لِلْجُنُبِ وَالْحَائِضِ فِي التَّسْبِيحِ وَالتَّهْلِيلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ إِنَّ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ يَرْوِي عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ أَحَادِيثَ مَنَاكِيرَ كَأَنَّهُ ضَعَّفَ رِوَايَتَهُ عَنْهُمْ فِيمَا يَنْفَرِدُ بِهِ وَقَالَ إِنَّمَا حَدِيثُ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ عَنْ أَهْلِ الشَّأْمِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ أَصْلَحُ مِنْ بَقِيَّةَ وَلِبَقِيَّةَ أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ عَنْ الثِّقَاتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ ذَلِكَ
uwacu iwa [Ali bin Hujr] man [Al Hasan bin Arafah] zoo giwacu; uwacu iwa nia [Isma'il bin Ayyasy] kud i [Musa bin Uqbah] kud i [Nafi'] kud i [Ibn Umar] kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu kumae: 'Mon ma gibecidho i dwi man ju ma junub umitu kud gisomo lembe moko kud i Qur'an'. Ewecu; 'I dul maeni, hadith moko nuti kud ibang Ali'. Abu Isa uwacu; 'Wangeyo ngo pi hadith pa Ibn Umar, mako kud i hadith pa Isma'il bin Ayyasy, kud i bang Musa bin Uqbah, kud i Nafi', kud i bang Ibn Umar, kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu, 'Junub man dhaku ma nwango dwi ucikere ngo ni somo Qur'. Eni ubedo paru pa ju ma gisomo lee kud i kind juwadi pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in man ju ma lubo tokgi calu Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak, Syafi'i, Ahmad man Ishaq. Giwacu niya, 'Mon ma remo migi nyai man ju ma junub juyio ngo ni kwanu piny moko kud i Qur'an, mako thum pa verse, nyo waraga acel, man mange. Ento, gi miyo yot ni ju ma junub man mon ma gibe nwangu remo ni kwanu tasbih -Subhanallah- man tahlil -Laa Ilaaha Illalaah-'. Abu Isa uwacu; 'Awinjo Muhammad bin Isma'il uwacu; 'Andha, hadith mapol ma rac jular jukoro ni Isma'il bin Ayyasy kud i bang' dhanu mi Hijaz man dhanu mi Iraq, nen calu edwoko lembe pa Isma'il bin Ayyasy doko tek kud i bang'gi, ka en kende re ma jukoro'. Ewecu; 'Ento, hadith pa Isma'il bin Ayyasy uai kud i dhanu mi Syria'. Ahmad bin Hambal uwacu; 'Isma'il bin Ayyasy ber uloyu Baqiyyah, kum Baqiyyah utiye ku hadiths marac ma enyutho kud ibang dhanu tsiqqah - ma jucopo geno -'. Abu Isa uwacu; 'Ahmad bin Al Hasan uwacu ira lembe moko, ewacu; 'Awinjo Ahmad bin Hambal uwacu lembe eno'.
Imam Tirmidzi : 122
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مِنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حِضْتُ يَأْمُرُنِي أَنْ أَتَّزِرَ ثُمَّ يُبَاشِرُنِيقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
uwacu iwa [Bundar] uwacu; uwacu iwa [Abdurrahman bin Mahdi] kud i [Sufyan] kud i [Mansur] kud i [Ibrahim] kud i [Al Aswad] kud i ['Aisyah] ewacu; 'Kinde ma abedo ka nwangu remo, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ungolo ira nia aketh bongo, man egam enyayu cinga'. Ewecu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Umm Salamah man Maimunah de utiye'. Abu Isa uwacu; Hadith pa 'Aisyah utiye hasan mandha. Eni ubedo paru pa ju ma gisomo lee kud ikind jurimo pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam man tabi'in. Paru eni de utiye pa Syafi'i, Ahmad man Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 123
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَرَامِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ فَقَالَ وَاكِلْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَمْ يَرَوْا بِمُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ بَأْسًا وَاخْتَلَفُوا فِي فَضْلِ وَضُوئِهَا فَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ فَضْلَ طَهُورِهَا
uwacu iwa [Abbas Al 'Anbari] man [Muhammad bin Abd Al A'la] giwacu; uwacu iwa [Abdurrahman bin Mahdi] uwacu; uwacu iwa [Mu'awiyah bin Salih] kud i [Al 'Ala` bin Al Harith] kud i [Haram bin Mu'awiyah] kud i bang wego pare [Abdullah bin Sa'd] ewacu; 'Apenju jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ikum camu ku mon ma remo migi nyai, ewacu kumae: 'Cam kude'. Ewecu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa 'Aisyah ku Anas' utiye. Abu Isa uwacu; 'Hadith maeni ma Abdullah bin Sa'd ukoro utiye pa hasan gharib. Eni ubedo paru pa ju ma gingeyo lembe mi sayans, gitiye ku paru niya epe ku camu karacelu ku mon ma gibe nwangu remo. Ento giparu ngo ikum pii ma udong, moko uketho ebedo yot man mukende uketho ebedo marac.
Imam Tirmidzi : 124
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ ثابِتِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَقَالَتْ لِي عَائِشَةُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَتْ قُلْتُ إِنِّي حَائِضٌ قَالَ إِنَّ حَيْضَتَكِ لَيْسَتْ فِي يَدِكِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا فِي ذَلِكَ بِأَنْ لَا بَأْسَ أَنْ تَتَنَاوَلَ الْحَائِضُ شَيْئًا مِنْ الْمَسْجِدِ
uwacu iwa [Qutaibah] uwacu; uwacu iwa [Ubaidah bin Humaid] kud i [Al A'masy] kud i [Thabit bin Ubaid] kud i [Al Qasim bin Muhammad] ewacu; ' ['Aisyah] uwacu ira, 'Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu ira wang acel kumae: 'Kwany kavuto ma nok kud i ot lega,' 'Aisyah uwacu; 'I ngeye awacu; 'Atiye ku remo,' ewacu: 'Andha, rimo peri mi remo epe i cingi'. Ewecu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Ibn Umar man Abu Hurairah de utiye'. Abu Isa uwacu; Hadith pa 'Aisyah utiye hasan mandha. Eni ubedo paru pa ju ma gisomo lembe mi ngec, man wangeyo ngo ka gi tung tung ikum lembe eni. Niwacu, nia mon ma gibe nwangu remo copo kwanyo piny moko kud i ot pa Mungu.
Imam Tirmidzi : 125
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَبَهْزُ بْنُ أَسَدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَادُ بْنُ سَلَمَةِ عَنْ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا أَوْ امْرَأَةً فِي دُبُرِهَا أَوْ كَاهِنًا فَقَدْ كَفَرَ بِمَا أُنْزِلَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى لَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى التَّغْلِيظِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا فَلْيَتَصَدَّقْ بِدِينَارٍ فَلَوْ كَانَ إِتْيَانُ الْحَائِضِ كُفْرًا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ بِالْكَفَّارَةِ وَضَعَّفَ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ وَأَبُو تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ اسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ
uwacu iwa [Bundar] uwacu; uwacu iwa [Yahya bin Sa'id] man [Abdurrahman bin Mahdi] man [Bahz bin Asad] giwacu; uwacu iwa [Hammad bin Salamah] kud i [Hakim Al Atsram] kud i [Abu Tamimah Al Hujaimi] kud i [Abu Hurairah] kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu kumae: 'Ngati moko ci ma timo ribiri ku dhaku ma nwango remo, nyo ribiri ku dhaku ma wok kud i iye, nyo ecidho ni timo gin moko ma edaru timo unyutho ni Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam'. Abu Isa uwacu; 'Wangeyo ngo hadith eni mako kud i hadith pa Hakim Al Atsram, kud i bang Abu Tamimah Al Hujaimi, kud i bang Abu Hurairah. Man ni lubre ku ju ma gisomo lembe mi ngec, the lembe acel kende pa hadith eni utiye ni tic ma tek. Jukoro kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu kumae: 'Ngati moko ci ma bino - etimo ribiri ku - dhaku ma nwango remo, umitu emi kony ku dinar acel'. Ka bino ibang dhaku ma utiye ku remo ubedo timo mi kwero yioyic, ci jubiketho ngo cik ni emii kony calu kafarah pare! Ento, Muhammad uketho hadith eni doko goro kud i thenge pare mi sanad. Man nying Abu Tamimah Al Hujaimi ubedo Tharif bin Mujalid'.
Imam Tirmidzi : 126
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجُلِ يَقَعُ عَلَى امْرَأَتِهِ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ يَتَصَدَّقُ بِنِصْفِ دِينَارٍ
uwacu iwa [Ali bin Hujr] uwacu; ukoro iwa [Sharik] kud i [Khushaim] kud i [Miqsam] kud i [Ibn Abbas] kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ikum jal moku ma bino ibang dhaku pare ikare ma en ubedo ku remo, ewacu: 'Ngati moko ci ma bino ibang dhaku pare ma utiye i remo umitu emiye kony ku nusu dinar'.
Imam Tirmidzi : 127
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ دَمًا أَحْمَرَ فَدِينَارٌ وَإِذَا كَانَ دَمًا أَصْفَرَ فَنِصْفُ دِينَارٍقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْكَفَّارَةِ فِي إِتْيَانِ الْحَائِضِ قَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ مَوْقُوفًا وَمَرْفُوعًا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ يَسْتَغْفِرُ رَبَّهُ وَلَا كَفَّارَةَ عَلَيْهِ وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ قَوْلِ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ بَعْضِ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَإِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ عُلَمَاءِ الْأَمْصَارِ
uwacu iwa [Al Husain bin Huraits] uwacu; ukoro iwa [Al Fadll bin Musa] kud ibang [Abu Hamzah As Sukkari] kud ibang [Abdul Karim] kud ibang [Miqsam] kud ibang [Ibn Abbas] kud ibang jakwenda sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu: 'Ka rimo ubedo makwar ci cul ubedo dinar acel, man ka ubedo makwar ci cul ubedo nusu dinar'. Abu Isa uwacu; 'Hadith ma weco ikum lembe mi cul pi timo ribiri ku mon ma gibe nwangu remo pa mon jukyewo ku Ibn Abbas ku lembe mukadho pa mauquf man marfu'. Eno tie lembe ma jururieko moko giyero. Man paru eni de ugam utingo ku Ahmad ku Ishaq. bin Al Mubarak uwacu; 'Wek ekway kisa ibang Rabb pare man kafarah epe'. Wec ma kumeno pa bin Al Mubarak juweco pire ku ju ma gisomo tabi'in mapol, calu Sa'id bin Jubair man Ibrahim An Nakha'I. Man eni re ma pol pa ju ma gisomo i ng'om zoo giwacu.
Imam Tirmidzi : 128
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الثَّوْبِ يُصِيبُهُ الدَّمُ مِنْ الْحَيْضَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُتِّيهِ ثُمَّ اقْرُصِيهِ بِالْمَاءِ ثُمَّ رُشِّيهِ وَصَلِّي فِيهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ قَيْسِ بْنتِ مِحْصَنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَسْمَاءَ فِي غَسْلِ الدَّمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الدَّمِ يَكُونُ عَلَى الثَّوْبِ فَيُصَلِّي فِيهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِذَا كَانَ الدَّمُ مِقْدَارَ الدِّرْهَمِ فَلَمْ يَغْسِلْهُ وَصَلَّى فِيهِ أَعَادَ الصَّلَاةَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ الدَّمُ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَلَمْ يُوجِبْ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ وَإِنْ كَانَ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ يَجِبُ عَلَيْهِ الْغَسْلُ وَإِنْ كَانَ أَقَلَّ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَشَدَّدَ فِي ذَلِكَ
uwacu iwa [Ibn Abu Umar] uwacu; uwacu iwa [Sufyan bin Uyainah] kud i [Hisyam bin Urwah] kud i [Fathimah bint Al Mundzir] kud i [Asma bint Abu Bakr] uwacu; 'Dhaku moko upenju jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ikum kendi ma upong ku rimo mi remo?' i ngeye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam udwoko kumae: 'Rum bongo, man i lwok ku pii, i ngeye i rwo kude'. Ewecu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Abu Hurairah man Umm Qais bint Mihshan de utiye'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Asma ikum lwoko rimo pa remo utiye lemandha.' Ju ma gisomo gitiye ku paru matung tung ikum rimo ma mako bongo man ma juruko pi rwo mapodi ju lwoko ngo. Jumoko ma gisomo kud i tabi'in giwacu; 'Ka rimo ubedo dit pa dirham, man eketho i wiye mapodi e lwoko ngo, ci ecikere ni dwoko rwo pare kendu'. Ento jumoko uwacu; 'Ka rimo ubedo malac uloyu dirham acel, ci umitu etim lega kendu'. Paru eni utiye pa Sufyan Ats Tsauri man bin Al Mubarak. Ento, jumoko ma gisomo kud i kind tabi'in man dhanu mange gi ketho ngo nia judwoko rwo, kadi nang rimo ubedo malac uloyo dirhams. Paru eni utiye pa Ahmad ku Ishaq. Shafi'i uwacu; 'Umitu i lwoke kadi nang rimu ne nok uloyu dirham acel'. Man emoko ikume'.
Imam Tirmidzi : 129
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ أَبُو بَدْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْكَانَتْ النُّفَسَاءُ تَجْلِسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا فَكُنَّا نَطْلِي وُجُوهَنَا بِالْوَرْسِ مِنْ الْكَلَفِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَاسْمُ أَبِي سَهْلٍ كَثِيرُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى ثِقَةٌ وَأَبُو سَهْلٍ ثِقَةٌ وَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى أَنَّ النُّفَسَاءَ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا إِلَّا أَنْ تَرَى الطُّهْرَ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ فَإِنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَيُرْوَى عَنْ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ خَمْسِينَ يَوْمًا إِذَا لَمْ تَرَ الطُّهْرَ وَيُرْوَى عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيِّ سِتِّينَ يَوْمًا
uwacu iwa [Nashr bin Ali Al Jahdlami] uwacu; uwacu iwa [Syuja' bin Al Walid Abu Badr] kud i [Ali bin Abdul A'la] kud i [Abu Sahl] kud i [Mussah Al Azdiah] kud i [Ummu Salamah] ewacu; 'I rundi pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, mon ma podi junyolo gibedo ling pi nindu pyerangwen, wagoro wangwa ku sana - kit yen moko - pi rangi macol'. Abu Isa uwacu; 'Eni ubedo gharib hadith, wangeyo ngo ento kud i hadith pa Abu Sahl, kud i Mussah Al Azdiah kud i Umm Salamah'. Man nying Abu Sahl ubedo Kathir bin Ziyad. I lembe maeni Muhammad bin Isma'il uwacu; 'Ali bin Abdul A'la ku Abu Sahl gitiye dhanu ma jugeno'. Man Muhammad ung'eyo ngo hadith eni mako kud i hadith pa Abu Sahl. Ju ma gisomo giyio nia juwadi pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in man ju ma lubo tokgi giyio nia dhaku ma unyolo nyathin copo weko rwo pi nindu pyerangwen, tek edaru doko maleng i wange, eca ucikere ni lwok man ni rwo. Ka eneno rimo ingey nindu pyer angwen, ci ju ma gisomo moko giwacu; 'Ecopo weko ngo rwo ingey nindu pyer angwen'. Eni ubedo paru pa ju ma gisomo cik mapol calu Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak, Syafi'i, Ahmad man Ishaq. Man de jukoro kud i Al Hasan Al Bashri, ewacu; 'Andha, dhaku ma unyolo nyathin copo rwo ngo pi nindu pyer abic tek eneno ngo nia etiye maleng'. Man jukoro bende kud ibang 'Atha bin Abu Rabah man Ash Sya'bi; niwacu nindu pyer abusiel.
Imam Tirmidzi : 130
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ أَنْ لَا بَأْسَ أَنْ يَعُودَ قَبْلَ أَنْ يَتَوَضَّأَ وَقَدْ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ هَذَا عَنْ سُفْيَانَ فَقَالَ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ أَنَسٍ وَأَبُو عُرْوَةَ هُوَ مَعْمَرُ بْنُ رَاشِدٍ وَأَبُو الْخَطَّابِ قَتَادَةُ بْنُ دِعَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ وَهُوَ خَطَأٌ وَالصَّحِيحُ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ
uwacu iwa [Bundar Muhammad bin Basysyar] uwacu; uwacu iwa [Abu Ahmad] uwacu; uwacu iwa [Sufyan] kud i [Ma'mar] kud i [Qatadah] kud i [Anas] uwacu; 'Jakwenda sallallaahu 'alaihi wasallam ugam loko mon pare i pii acel'. Ewecu; "I dul maeni, lembe mukadho pa Abu Rafi de utiye." Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye lemandha, nia jabila sallallaahu 'alaihi wasallam lwoko mon pare zo ku pii acel'. Eni ubedo paru pa ju ma gingeyo lembe mi ngec madwong, ikind gi Al Hasan Al Bashri, nia epe ku peko moko ka ngati moko dwoko -timo ribiri- kadi nang etimo ngo ablution'. [Muhammad bin Yusuf] ukoro hadith eni kud ibang [Sufyan], -Abu Urwah uwacu kud ibang Abu Al Khaththab-, kud ibang [Anas], Abu Urwah -etiye Ma'mar bin Rasyid-, man Abu Al Khaththab Qatadah bin Di'amah. Abu Isa uwacu; 'Moko kuomgi ukoro kud ibang Muhammad bin Yusuf, kud ibang Sufyan, kud ibang Ibn Abu Urwah kud ibang Abu Al Khaththab'.
Imam Tirmidzi : 131
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ أَهْلَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ بَيْنَهُمَا وُضُوءًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ و قَالَ بِهِ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ قَبْلَ أَنْ يَعُودَ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ مَالِكِ بْنِ سِنَانٍ
uwacu iwa [Hannad] uwacu; uwacu iwa [Hafsh bin Ghiyats] kud i ['Ashim Al Ahwal] kud i [Abu Al Mutawakkil] kud i [Abu Sa'id Al Khudri] kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu: 'Ka ngati acel m'ikindwu bino ibang dhaku pare man emito edok kendo, ci wek etim ablution ikind gi ario'. Ewecu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Umar de utiye'. Abu Isa uwacu; 'Hadith maeni ma Abu Sa'id ukoro utiye hasan mandha. Eni ubedo paru pa Umar bin Al Khaththab. Man ju mapol ma gingeyo lembe mi ngec ma malu gitiye ku paru eni, giwacu niya, 'Ka nico moko utimo ribiri ku dhaku pare man emito etim kendu, eca ucikere etim ablution ma kwong'a'. Nying Abu Al Mutawakkil ubedo Ali bin Dawud. Ikinde marom, nying Abu Sa'id Al Khudri ubedo Sa'd bin Malik bin Sinan'.
Imam Tirmidzi : 132
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَأَخَذَ بِيَدِ رَجُلٍ فَقَدَّمَهُ وَكَانَ إِمَامَ قَوْمِهِ وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَوَجَدَ أَحَدُكُمْ الْخَلَاءَ فَلْيَبْدَأْ بِالْخَلَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَرَوَى وُهَيْبٌ وَغَيْرُهُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَا لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ يَجِدُ شَيْئًا مِنْ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَالَا إِنْ دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ فَوَجَدَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَلَا يَنْصَرِفْ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ وَبِهِ غَائِطٌ أَوْ بَوْلٌ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ ذَلِكَ عَنْ الصَّلَاةِ
uwacu iwa [Hannad bin As Sari] uwacu; uwacu iwa [Abu Mu'awiyah] kud i [Hisyam bin Urwah] kud i [baba pare] kud i [Abdullah bin Al Arqam] ewacu; 'Iqamah jular juyero, egam etingo cing ngati moko man ewacu ire nia ebin iwange, kadi nang ebedo imam pa dhanu pare. I ngeye ewacu kumae; 'I kare moko awinjo jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Ka rwo udaru timere, man ngati acel ikinwu umito ecidh i ot lwoko cing, wek ecidh i ot lwoko cing mir acel'. Ewecu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa 'Aisyah, Abu Hurairah, Tsauban man Abu Umamah'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Abdullah bin Al Arqam ubedo hadith mandha pa hasan. Eni kite ma [Malik bin Anas] man [Yahya bin Sa'id Al Qaththan] man jumoko mapol ikind ju ma giponjo - ju ma gingeyo hadith - gikoro kud i [Hisyam bin Urwah] kud i bang [won] kud i bang [Abdullah bin Al Arqam]'. [Wuhaib] man mukende ma jukoro kud i [Hisyam bin Urwah] kud i bang [won] kud i bang [jadhum] kud i bang [Abdullah bin Al Arqam]. Eni ubedo paru pa ngati acel kende ngo ikind jurimo pa jabila sallallahu 'alaihi wasallam man tabi'in. Paru eni de utiye pa Ahmad ku Ishaq, giwacu niya, 'Kud ngati moku ukwayu ka ewinjo mitu mi lac nyo lac.' Giwacu kendu kumae, 'Ka ecungu pi rwo, ecikere ngo ni weko rwo pare tek ebedo ngo lembe ma nyayu can i iye'. Jumoko ma gingeyo lembe mi sayans giwacu niya, 'Eber ungo ni ngati ni lega kani emito edok ic nyo ic, tek epe nyayu peko i rwo pare'.
Imam Tirmidzi : 133
حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَتْ قُلْتُ لِأُمِّ سَلَمَةَإِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي وَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ فَقَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَتَوَضَّأُ مِنْ الْمَوْطَإِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا وَطِيءَ الرَّجُلُ عَلَى الْمَكَانِ الْقَذِرِ أَنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ غَسْلُ الْقَدَمِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَطْبًا فَيَغْسِلَ مَا أَصَابَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِهُودِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهُوَ وَهَمٌ وَلَيْسَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ابْنٌ يُقَالَ لَهُ هُودٌ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهَذَا الصَّحِيحُ
uwacu iwa [Abu Raja` Qutaibah] uwacu; uwacu iwa [Malik bin Anas] kud i [Muhammad bin Umarah] kud i [Muhammad bin Ibrahim] kud i [Abdurrahman bin Auf's female slave] ewacu; 'I kare moko awacu ni [Umm Salamah], 'Andha, atiye dhaku ma bongo pare bor, man awotho ikabedu ma cido?' edong ewacu; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Bongo bibedo maleng ku ngom ingeye'. Ewecu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Abdullah bin Mas'ud de utiye, ewacu; 'Abedo ku jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam i kabedu ma cido, man watimo ngo ablution.' Abu Isa uwacu; "Ju ma gisomo lembe mi ng'om giparu kumeno kende ngo, giwacu niya, 'Ngati ma ucungo iwi ngom ma cido umitu ngo e lwoko tyende ka ngom ne podi pii, pieno juyero ire nia ewodh lanyuth ne.' Abu Isa uwacu; ' [Abdullah bin Al Mubarak] de ukoro hadith eni kud ibang [Malik bin Anas] kud ibang [Muhammad bin Umarah] kud ibang [Muhammad bin Ibrahim] kud ibang [Hud bin Abdurrahman bin Auf's female slave] kud ibang [Ummu Salamah]. Ento lworo ubedu nuti, kum Abdurrahman bin Auf ubedu ungo ku wode ma nyinge Hud. Ento eni ubedo lembe mukadho pa nyaku ma jatic pa Ibrahim bin Abdurrahman bin Auf kud i Umm Salamah, man eni ubedo lemandha'.
Imam Tirmidzi : 134
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالتَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمَّارٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيٌّ وَعَمَّارٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ الشَّعْبِيُّ وَعَطَاءٌ وَمَكْحُولٌ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرٌ وَإِبْرَاهِيمُ وَالْحَسَنُ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَضَرْبَةٌ لِلْيَدَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ أَنَّهُ قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ فَضَعَّفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثَ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لَمَّا رُوِيَ عَنْهُ حَدِيثُ الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَخْلَدٍ الْحَنْظَلِيُّ حَدِيثُ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ عَمَّارٍ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ لَيْسَ هُوَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لِأَنَّ عَمَّارًا لَمْ يَذْكُرْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا قَالَ فَعَلْنَا كَذَا وَكَذَا فَلَمَّا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَانْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَالدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ مَا أَفْتَى بِهِ عَمَّارٌ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَفِي هَذَا دَلَالَةٌ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَّمَهُ إِلَى الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ يَقُولُ لَمْ أَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ الْفَلَّاسِ قَالَ أَبُو زُرْعَةَ وَرَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا
uwacu iwa [Abu Hafsh 'Amru bin Ali Al Falas] uwacu; uwacu iwa [Yazid Ibn Zurai'] uwacu; uwacu iwa [Sa'id] kud i [Qatadah] kud i [Azrah] kud i [Sa'id bin Abdurrahman bin Abza] kud i [baba pare] kud i ['Ammar bin Yasir] uwacu; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam ungolo ire nia etim tayamum iwi wang man cinge'. Ewecu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa 'Aisyah ku Ibn Abbas' utiye. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Ammar eni utiye mandha. Jukoro bende kud i 'Ammar kud i yore madwong. Eni epe paru pa ngati acel kende pa jakwenda pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam. Ikindgi ubedu Ali, 'Ammar, Ibn Abbas man mukende mapol kud i dul pa tabi'in calu Ash Sya'bi, 'Atha` man Makhul. Giwacu niya, 'Tayamum ubedo goyo acel ikum wang man cing ario zoo'. Paru eni ugam utingo pa Ahmad ku Ishaq. Man jumoko ma gingeyo lembe mi ngec ma calu Ibn Umar, Jabir, Ibrahim man Al Hasan giwacu, 'Tayamum ubedo goyo acel i wang man goyo acel i cing ario zoo nitundo i cing'. Paru eni ugam utingo ku Sufyan Ats Tsauri, Malik, bin Al Mubarak man Syafi'i. Hadith eni ikum tayamum, niwacu nia jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu, 'pi wang man cing,' de jukoro kud i Ammar i yo mange. Hadith eni de jukoro kud ibang 'Ammar, nia ewacu; 'Wabedo karacelu ku jabila sallallaahu 'alaihi wasallam watimo tayammum nitundo i kor cing man i cing'. Ento, jumoko ma gisomo giweko hadith pa 'Ammar kud ibang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ikum tayamum iwi wang man cing, ma hadith pa tayamum iwi goke man cinge de jukoro kud i bange. Ishaq bin Ibrahim bin Makhlad Al Hanzhali uwacu; Hadith pa Ammar ikum tayammum pi wang man cing ubedo hadith ma hasan utiye andha. Ikinde marom, hadith pa Ammar ma ewacu niya, 'Wan ku jakwenda sallallaahu 'alaihi wasallam watimo tayamum nitundo i kore man cinge,' epe ku hadith pa wang man cing. Pien 'Ammar uwacu ngo nia jabila sallallahu 'alaihi wasallam ungolo igi ni gitim eno. Ento ewacu kende niya, 'Watimo eni man eni'. Kinde ma epenju jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu ire nya e lwoko wange man cinge, ci edaru timo ango ma jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uponje, niwacu lwoko wange man cinge. Lembe ma nyutho eni utiye ango ma 'Ammar umio fatwa kud ibang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ikum tayamum, nia ewacu: '-wiyo- wang man cing'. Pieno i lembe eni, lembe ma juweco pire utiye ango ma jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uponjo, eponjo ni lwoko wang man cing'. Ewecu, 'Awinjo Abu Zur'ah bin Abdul Karim uwacu; 'Aneno ngo i adhura mi Basrah ngati moko maber uloyu dhanu adek; Ali bin Al Madini, Ibnu Asy Syadzakuni man 'Amru bin Ali Al Fallas'. Abu Zur'ah uwacu; 'Affan bin Muslim ukyewu hadith kud ibang 'Amru bin Ali'.
Imam Tirmidzi : 135
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْقُرَشِيِّ عَنْ دَاودَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ التَّيَمُّمِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ فِي كِتَابِهِ حِينَ ذَكَرَ الْوُضُوءَ{ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ }وَقَالَ فِي التَّيَمُّمِ{ فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ }وَقَالَ{ وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا }فَكَانَتْ السُّنَّةُ فِي الْقَطْعِ الْكَفَّيْنِ إِنَّمَا هُوَ الْوَجْهُ وَالْكَفَّانِ يَعْنِي التَّيَمُّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَذِيٌّ صَحِيحٌ
En uwacu iwa [Yahya bin Musa] uwacu; uwacu iwa [Sa'id bin Sulaiman] uwacu; uwacu iwa [Husyaim] kud i [Muhammad bin Khalid Al Qurasyi] kud i [Daud bin Hushain] kud i [Ikrimah] kud i [Ibn Abbas] nia jupenje ikum tayammum, egam edwoko kumae, 'Andha, Allah uwacu i buku pare kinde ma eweco ikum ablution: '-Ento lwok wang'i man cingi malu ikum cingi, Allah uwacu bende: '-Sommum' yweyu wang peri man cingi-'. I ngeye ewacu: '-Co ma kwalo man mon ma kwalo, thum cing gi ario zoo-'. Pieno, nimakere ku Sunnah, ka jupoko cing ubedo cing cing, man gin ma ju lwoko i Tayammum ubedo wang man cing.' Abu Isa uwacu; 'Hadith eni ubedo sahih gharib'.
Imam Tirmidzi : 136
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَعُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلِمَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقْرِئُنَا الْقُرْآنَ عَلَى كُلِّ حَالٍ مَا لَمْ يَكُنْ جُنُبًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ قَالُوا يَقْرَأُ الرَّجُلُ الْقُرْآنَ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ وَلَا يَقْرَأُ فِي الْمُصْحَفِ إِلَّا وَهُوَ طَاهِرٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
uwacu iwa [Abu Sa'id Abdullah bin Sa'id Al Asyaj] uwacu; uwacu iwa [Hafsh bin Ghiyats] man [Uqbah bin Khalid] giwacu; uwacu iwa [Al A'masy] man [Ibn Abu Laila] kud i ['Amru bin Murrah] kud i [Abdullah bin Salamah] kud i [Ali] ewacu; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam usomo Qur'an i kare moko ci, tek ebedo ngo junub'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Ali eni ubedo hadith mandha. Paru eni utingo ku ju ma gisomo lembe mi ngec ma lee kud i kind jurimo pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam man tabi'in. Giwacu kumae; 'Ngati copo kwanu Qur'an manangu etimo ngo ablution, ento ecopu kwanu ngo tek ebedo maleng. Paru eni utingo ku Sufyan Ats Tsauri, Syafi'i, Ahmad man Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 137
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَدَخَلَ أَعْرَابِيٌّ الْمَسْجِدَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَصَلَّى فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا وَلَا تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَقَدْ تَحَجَّرْتَ وَاسِعًا فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ بَالَ فِي الْمَسْجِدِ فَأَسْرَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْرِيقُوا عَلَيْهِ سَجْلًا مِنْ مَاءٍ أَوْ دَلْوًا مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَقَالَ سَعِيدٌ قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ نَحْوَ هَذَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
uwacu iwa [Ibn Abu Umar] man [Sa'id bin Abdurrahman Al Makhzumi] giwacu; uwacu iwa [Sufyan bin Uyainah] kud i [Az Zuhri] kud i [Sa'id bin Al Musayyib] kud i [Abu Hurairah] ewacu; 'Jarabu moko mi caru moko umondo i ot pa Mungu kinde ma jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ubedu ka rwo, ja Arab mi caru eca ecaku rwo. I ngei rwo, elego kumae, 'O Allah, tim kisa ira man Muhammad, man kud imar ngati moko ci ikindwa'. Jakwenda sallallaahu 'alaihi wasallam uloko wange i bange man ewacu kumae: 'Andha, idaro piny moko ma lac'. I ngeye edaru lac i ot pa Mungu kara dhanu ubin i bange pio pio, ento jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Wom ku pii,' nyo ewacu: 'Ku pii'. I ngeye ewacu kendu: 'Andha, juorowu ni mio yot kum man juorowu ngo ni mio peko'. [Sa'id] uwacu; ' [Sufyan] uwacu; 'Eyero ira [Yahya bin Sa'id] kud ibang [Anas bin Malik] kumeno'. Ewecu; "I dul maeni, lembe mukadho pa Abdullah bin Mas'ud, Ibnu Abbas man Watsilah bin Al Asqa utiye." Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan mandha, man ju ma gisomo lembe moko gitimo tic maber malubiri ku hadith eni. Eni ubedo paru pa Ahmad ku Ishaq. [Yunus] de ukoro hadith eni kud ibang [Az Zuhri] kud ibang [Ubaidullah bin Abdullah] kud ibang [Abu Hurairah]'.
Imam Tirmidzi : 138
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ وَهُوَ ابْنُ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ أَخْبَرَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى الظُّهْرَ فِي الْأُولَى مِنْهُمَا حِينَ كَانَ الْفَيْءُ مِثْلَ الشِّرَاكِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ كُلُّ شَيْءٍ مِثْلَ ظِلِّهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ وَجَبَتْ الشَّمْسُ وَأَفْطَرَ الصَّائِمُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ بَرَقَ الْفَجْرُ وَحَرُمَ الطَّعَامُ عَلَى الصَّائِمِ وَصَلَّى الْمَرَّةَ الثَّانِيَةَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَهُ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَيْهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ لِوَقْتِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ صَلَّى الصُّبْحَ حِينَ أَسْفَرَتْ الْأَرْضُ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي مُوسَى وَأَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدٌ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي الْمَوَاقِيتِ حَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ فِي الْمَوَاقِيتِ قَدْ رَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
uwacu iwa [Hannad bin As Sari] uwacu; uwacu iwa [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] kud i [Abdurrahman bin Al Harith bin Ayyasy bin Abu Rabi'ah] kud i [Hakim bin Hakim] - ma en e Ibnu Abbad bin Hunaif - uwacu; unyutho ira [Nafi' bin Jubair bin Muth'im] uwacu; ukoro ira [Ibnu Abbas] nia jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Jibril 'Alaihis Salam ugam utelo ira calu imam i thenge pa Kaaba wang aryo. I wang mir acel, etimo rwo mi diewor ma tipo ubedo calu thwon wara. I ngeye etimo rwo mi diewor kinde ma cal pa piny moko nen calu piny mandha. I ngeye rwo maghrib ka ceng upoto man ju ma timo kec gi turo kec migi. I ngeye, rwo Isha ka rangi makwar i polo uthum. I ngeye etimo rwo mi uthieno kinde ma ceng wok man cam udoko haram ni ngati ma timo kec. I kare mir aryo, etimo rwo mi diewor, lanyuth pa piny moko kite ma ubedu kudu i lemandha, ikum sawa mi rwo mi diewor ceng kawoni. I ngeye etimo rwo mi diewor ma cal pa piny acel acel ubedo wang aryo pa piny macon. I ngeye etimo rwo mi Maghrib calu macon, i ngeye etimo rwo mi Isha mir ajiki kinde ma acel mi diewor ukadhu. I ngeye tim rwo mi uthieno ka ceng ucwale iwi ngom. I ngeye Jibril uloko ira man uwacu; 'O Muhammad, eni ubedo sawa pa jubila ma kwong peri, man sawa mi lega utiye ikind sawa aryo eni'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe moko nuti kud ibang Abu Hurairah, Buraidah, Abu Musa, Abu Mas'ud Al Ansari, Abu Sa'id, Jabir, 'Amru bin Hazm, Al Bara man Anas'. Juyero ira [Ahmad bin Musa] uwacu; unyutho iwa [Abdullah bin Al Mubarak] uwacu; unyutho iwa [Husain bin Ali bin Husain] uwacu; unyutho ira [Wahb bin Kaisan] kud ibang [Jabir bin Abdullah] kud ibang Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu: 'Jibril utelo wiya...... man ewacu calu i hadith pa Ibn Abbas ku the lembe. Man ewacu ngo i hadith, 'Pi asr saa calu laworo'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni ubedo hasan sahih gharib. Man hadith pa Ibn Abbas ubedo hadith pa hasan sahih. Muhammad uwacu; 'Lembe ma pire tek uloyu ikum sawa mi rwo utiye Jabir hadith kud ibang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam'. Ewecu; 'Jabir hadith ikum sawa mi rwo juweco pire ni ['Atha bin Abu Rabah] man [Amru bin Dinar] man [Abu Az Zubair] kud i [Jabir bin Abdullah] kud i bang jakwenda sallallaahu 'alaihi wasallam, calu hadith Wahb bin kaisan, kud i Jabir, kud ibang jakwenda sallala'.
Imam Tirmidzi : 139
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الظُّهْرِ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَآخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُ الْعَصْرِ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الْعَصْرِ حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُهَا وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَصْفَرُّ الشَّمْسُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْمَغْرِبِ حِينَ تَغْرُبُ الشَّمْسُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَنْتَصِفُ اللَّيْلُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْفَجْرِ حِينَ يَطْلُعُ الْفَجْرُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ فِي الْمَوَاقِيتِ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كَانَ يُقَالُ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ
uwacu iwa [Hannad] uwacu; uwacu iwa [Muhammad Ibn Fudlail] kud i [Al A'masy] kud i [Abu Salih] kud i [Abu Hurairah] ewacu; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Andha, rwo utiye ku acaki man thum. Caku pa sawa mi rwo mi diewor utiye ka ceng podho man kare mi thum utiye ka sawa pa Asr umondo. Caku pa sawa mi rwo pa Asr ubedo ka sawa wok man ajiki ubedo ka ceng doko makwar. Caku pa rwo pa Maghrib ubedo kinde ma ceng podho man thum pa kare ubedo kinde ma rangi macol uthum. Caku pa Isha ubedo kare ma rangi makwar rwinyo man thum pa kare ubedo dyewor. Man acaki pa rwo mi uthieno ubedo kinde ma ceng wok, man ajikine ubedo kinde ma ceng wok. Ewecu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Abdullah bin Amru de utiye. Abu Isa uwacu; 'Man awinjo Muhammad uwacu; 'Hadith pa Al A'masy kud ibang Mujahid ikum sawa mi rwo utiye lemandha uloyu ma sagu hadith pa Muhammad bin Fudlail kud ibang Al A'masy, man hadith pa Muhammad bin Fudlail utiye ku lembe ma Muhammad bin Fudlail utimo. En uwacu iwa [Abu Usamah] kud i [Abu Ishaq Al Fazari] kud i [Al A'masy] kud i [Mujahid]'. Ewecu; 'Juweco pire kare moko; I andha, rwo utiye ku acaki man thum pa kare, man eloko hadith pa Muhammad bin Fudlail kud i Al A'masy ku the lembe pare.
Imam Tirmidzi : 140
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَالْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَسَأَلَهُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ أَقِمْ مَعَنَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْمَغْرِبِ حِينَ وَقَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ مِنْ الْغَدِ فَنَوَّرَ بِالْفَجْرِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالظُّهْرِ فَأَبْرَدَ وَأَنْعَمَ أَنْ يُبْرِدَ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعَصْرِ فَأَقَامَ وَالشَّمْسُ آخِرَ وَقْتِهَا فَوْقَ مَا كَانَتْ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ إِلَى قُبَيْلِ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا فَقَالَ مَوَاقِيتُ الصَّلَاةِ كَمَا بَيْنَ هَذَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ أَيْضًا
uwacu iwa [Ahmad bin Mani'] man [Al Hasan bin Ash Shabbah Al Bazzar] man [Ahmad bin Muhammad bin Musa] ku the lembe acel. Giwacu kumae; 'Awecu iwa [Ishaq bin Yusuf Al Azraq] kud i [Sufyan Ats Tsauri] kud i [Alqamah bin Martsad] kud i [Sulaiman bin Buraidah] kud i [wone] ewacu; 'Ng'atu moko ubino i bang' jabila sallallaahu 'alaihi wasallam man epenje pi sawa mi rwo, e ewacu kumae: 'Bin i rwo kudwa - Mungu uyio-'. I ngeye ewacu ni Bilal nia etim iqamah. Etimo iqamah kinde ma ceng wok. I ngeye ekwayu iqamah, Bilal de iqamah kinde ma ceng ucungo, ci etimo rwo mi diewor. I ngeye ekwayu iqamah, Bilal utimo iqamah man etimo rwo mi diewor ma ceng ubedo tar man podi malu. I ngeye egam eketho rwo mi Maghrib kinde ma ceng upoto. I ngeye egam eketho rwo mi diewor iqamah kinde ma rangi makwar i polo udaru rweny. Man inindu m'ulubo, egam eketho rwo mi uthieno iqamah kinde ma ceng ubedo maleng. I ngeye egam eketho rwo mi diewor, man emedere ku kuru nitundo ma yamu udoko ngic man maber. I ngeye egam etimo rwo mi diewor, man etimo rwo ne podi sawa manok kende udong. I ngeye edwoko iqamah kendu, ento edaru maghrib nitundu rangi makwar i polo uthum. I ngeye egam etimo rwo mi Isha, man etimo ne ikare ma acel mi adek pa dyewor ukadhu. I ngeye ewacu kumae: 'Ngati ma upenjo pi sawa mi rwo utiye kani?' jal ne udwoko kumae, 'An a'. I ngeye ewacu: 'Saa mi rwo utiye ikind sawa aryo eni'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan gharib mandha.' Ewecu; '[Syu'bah] de uwacu kud ibang [Alqamah bin Martsad]'.