Imam Tirmidzi : 1
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
uwacu iwa [Qutaibah bin Sa'id] uwacu, uwacu iwa [Abu Awanah] kud i [Simak bin Harb], man uwacu iwa [Hannad] uwacu, uwacu iwa [Waki'] kud i [Israil] kud i [Simak] kud i [Mush'ab bin Sa'd] kud i [Ibn Umar] kud i bang jabila sallalaa' Sallahi, ewacu: manangu juyike ngo, jubiyio ngo, man kony ma aa kud i piny ma jukwalo jubiyio ngo'. Hannad uwacu i hadith pare, 'ma leng'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye ma pire tek man maber loyo i chapter eni'. I dul maeni, lembe moko nuti ma jukiewo kud i bang Abu Al Malih kud ibang won man Abu Hurairah ku Anas. Man nying Abu Al Malih bin Usamah ubedo Amir, ma julwonge bende Zaid bin Usamah bin Umair Al Hudzali'.
Imam Tirmidzi : 2
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي
Eyero iwa [Ishaq bin Musa Al Ansari] uwacu, ewacu iwa [Ma'n bin Isa Al Qazzaz] uwacu, ewacu iwa [Malik bin Anas]. Ku yo mange; man enyutho iwa [Qutaibah] kud i bang [Malik] kud i bang [Suhail bin Abu Salih] kud i bang [won] kud i bang [Abu Hurairah] ewacu, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Sallam uwacu: 'Ka ja Muslim, nyo jakristu timo ablution, ecaku lwoko wange, eca dubo ma ni i wange pi neno pa wange, biwok woko ku wange ku pii ma tok cen, nyo piny moko ma kumeno. Ka elwoko cinge, dubo kud i cinge biwok ku pii, nyo ku pii ma tok cen nitundu ewok ma epe ku dubo moko manok. Abu Isa uwacu; 'Eni ubedo hadith pa Hasan mandha, ma en e hadith ma Malik ukoro kud ibang Suhail kud ibang wone kud ibang Abu Hurairah man Abu Shalih, won Suhail, ma nyinge Abu Salih As Samman, man nyinge ubedo Dzakwan. Abu Hurairah en gire podi juweco pire ikum nyinge; jumoko uwacu Abdu Syamsi, jumoko uwacu Abdullah bin 'Amru man kumeno, Muhammad bin Isma'il uwacu; 'Eni re ma ber loyo'. Abu Isa uwacu; I dul maeni, lembe mukadho pa Uthman bin 'Affan, Tsauban, Ash Shunabihi, Umar bin Abasah, Salman, Abdullah bin 'Amru, man Ash Shunabihi ma gikoro lembe eni kud ibang Abu Bakar Ash Shiddiq, ento ewinjo ngo lembe eni kud ibang jabila sallallaahu 'alaihi Sallam. Nyinge ubedo Abdurrahman bin Usailah, ma nyinge ubedo Abu Abdullah, ecidho ka rombu ku rwoth sallallaahu 'alaihi wa Sallam, ma rwoth sallalahu 'alaihi wa Sallam en gire utho podi ebedo i wotho. Egoro hadith madwong kud ibang jabila Shallahu 'alaihi wa Sallam. Ash Shunabi Ibnul A'sar Al Ahmasi ubedo jarimbe pa jabila Shallahu 'alaihi wa Sallam, julwonge bende Ash Shunabihi. Hadith ma enyutho utiye; ewacu; Awinjo jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam uwacu: 'Andha, abimedo Ummah, dong kud wu nek dhanu mange ingeye'.
Imam Tirmidzi : 3
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ
Juyero iwa [Qutaibah] man [Hannad] man [Mahmud bin Ghailan] giwacu; uwacu iwa [Waki'] kud i bang [Sufyan]. -i yo mange juweco pire- Ewacu iwa [Muhammad bin Basyar] uwacu, ewacu iwa [Abdurrahman bin Mahdi] uwacu, ewacu iwa [Sufyan] kud i bang [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] kud i bang [Muhammad Ibnul Hanafiah] kud i bang [Ali] kud i bang jabila sallaahu'alahi, rwo ewacu ni: ubedo lwoko, ma jukwero ubedo takbir man halal ubedo moth'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye ma pire tek man maber loyo i dul maeni. Abdullah bin Muhammad bin Aqil ubedo jadhum mandha, ento jururyeko moko giweco ikum ponji pare. Abu Isa uwacu; 'Awinjo Muhammad bin Isma'il uwacu; 'Ahmad bin Hanbal, Ishaq bin Ibrahim man Al Humaidi, giporo ku hadith pa Abdullah bin Muhammad bin Aqil. Muhammad uwacu; 'Sawa udhingo'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Jabir ku Abu Sa'id de utiye'.
Imam Tirmidzi : 4
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ
uwacu iwa [Abu Bakr Muhammad bin Zanjawih Al Baghdadi] man ungo acel kende, ewacu; uwacu iwa [Husain bin Muhammad] uwacu, uwacu iwa [Sulaiman bin Qarn] kud i [Abu Yahya Al Qattat] kud i [Mujahid] kud i [Jabir bin Abdullah] Radliaallahu 'anhuma, ewacu, Rasulullah Shallahu 'alaihi wa Sallam uwacu: 'Lembe ma pire tek mi polo, ento rwo utiye gin ma pire tek.
Imam Tirmidzi : 5
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا
giwacu iwa [Qutaibah] man [Hannad] giwacu; uwacu iwa [Waki'] kud i [Syu'bah] kud i [Abdul Aziz bin Shuhaib] kud i [Anas bin Malik] ewacu, jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam kinde ma ebedu ka mondo i ot lwoko ewacu: 'ALLAHUMMA INNI A'UUDZU BIKA -O Allah, andha aneno iri'. Shu'bah uwacu; 'I saa mange ewacu kumae: 'A'UUDZU BIKA MINAL KHUBTSI WAL KHUBIIS -Ayenyo kony i bang'i kud i bang' jojok ma co man jojok ma mon- nyo AL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -Ayenyo kony i bang'i kud i bang' jojok ma co man jojok ma mon-'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe moko nuti kud ibang Ali, Zaid bin Arqam, Jabir man Ibnu Mas'ud'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Anas bin Isa ubedo mandha man maber uloyu i thenge eni. Ikinde marom, i hadith pa Zaid bin Arqam, lembe ma nyayu anyonga utiye i sanad. Hadith eni de jukoro ni Hisyam Ad Dastuwa`i man Sa'id bin Abu Arubah kud i Qatadah. Sa'id uwaco ni ubedu kud ibang Al Qasim bin 'Auf Asy Syaibani kud ibang Zaid bin Arqam. Man Hisyam Ad Dastuwa`i kud i Qatadah pa Zaid bin Arqam, ma Syu'bah ku Ma'mar gikoro kud i Qatadah pa An Nadlr bin Anas. Syu'bah uwacu ikum Zaid bin Arqam. Ma'mar uwaco ni ubedu kud ibang An Nadlr bin Anas kud ibang wone, kud ibang jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam. Abu Isa uwacu; 'Apenju Muhammad ikum lembe mukadho eni, egam edwoko kumae, 'Ecopu bedu nya Qatadah ukoro lembe kud ibang gi ario zoo'.
Imam Tirmidzi : 6
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
uwacu iwa [Ahmad bin Abdah Adl Dlabbi Al Bashri] uwacu, uwacu iwa [Hammad bin Zaid] kud i [Abdul Aziz bin Shuhaib] kud i [Anas bin Malik] uwacu; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wa Sallam, kinde ma emondo i ot lwoko cing, ewacu: 'ALLAHUMMA INNI A'UUDZU BIKA MINAL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -O Allah, ayenyo kony i bangi kud i bang jok ma co ku ma mon-'. Abu Isa uwacu; 'Eni ubedo hadith pa Hasan mandha'.
Imam Tirmidzi : 7
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
uwacu iwa [Muhammad bin Isma'il] uwacu, uwacu iwa [Malik bin Isma'il] kud i [Isra'il bin Yunus] kud i [Yusuf bin Abu Burdah] kud i [baba pare] kud i [Aisyah] Radliaallahu 'anha, ewacu; 'Kinde ma jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam uwok kud i ot lwoko cing, esomo kumae: 'GHUFRAANAKA -Ageno kisa peri-'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye pa rwom pa Hasan Gharib, wangeyo ngo ikume ento etiye kud i hadith pa Israel, pa Yusuf bin Abu Burdah, man nying pa Abu Burdah bin Abu Musa utiye 'Amir bin Abdullah bin Qais Al Asy'ari. Man wangeyo ngo i dul maeni mako hadith pa Aisyah Radliaallahu 'anha kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam'.
Imam Tirmidzi : 8
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ
uwacu iwa [Sa'id bin Abdurrahman Al Makhzumi] uwacu, uwacu iwa [Sufyan bin Uyainah] kud i [Az Zuhri] kud i ['Atho` bin Yazid Al Laitsi] kud i bang [Abu Ayyub Al Anshari] ewacu, Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wa Sallam uwacu: ' Ka ibeciro Qib ka kud ilok wang peri nyo kud ilok wang peri i ngeye. e, kadi bed ni timo defecation nyo defecating. nyanok. Ento nen yo piny nyo yo reto'. Abu Ayyub uwacu; 'Kinde ma wawok i Syria, wanwango ot lwoko migi ma jugiero nen yo pa Qibla, ci waweko gi man wakwayo Allah pi kisa'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Abdullah bin Al Harith bin Jaz`i Az Zubaidi man Ma'qil bin Abu Al Haitsam -ma julwonge bende ni Ma'qil bin Abu Umamah-, Abu Hurairah man Suhail bin Hanif'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, hadith ma Abu Ayyub ukoro utiye maber man ma lemandha. Nying Abu Ayyub ubedo Khalid bin Zaid, man nying Az Zuhri ubedo Muhammad bin Muslim bin Ubaidullah bin Syihab Az Zuhri, nyinge mi lwongo ubedo Abu Bakr'. Abu Al Walid Al Makki uwacu; Abu Abdullah Muhammad bin bin Idris Asy Syafi'i uwacu; 'Thelembe acel kende pa wec pa jabila sallaahu 'alaihi wa sallam 'Kud inen Qibla nyo kud ilok ngeye ka ibe timo lac nyo lac' utiye kama oling. Ikinde marom, ka ibedo i ot ma cego, etiye yot ni neno yo pa Qibla. Eni re ma Ishaq bin Ibrahim de uwacu. Ikinde marom, Ahmad bin Hanbal Rahimahullah uwacu; "Kwoyo pa jabila sallaahu 'alaihi wa Sallam kinde ma ebedu ka lwoko nyo lac ubedo kende ni dwoko ngeye ire, ma eneno wange podi juyiyu ngo." Ebedo calu Imam Ahmad poko ngo kind bedo i thim nyoke i ot ma cego pi neno yo pa Qibla'.
Imam Tirmidzi : 9
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
uwacu iwa [Muhammad bin Basyar] man [Muhammad bin Al Mutsanna] zoo giwacu; uwacu iwa [Wahb bin Jarir] uwacu, uwacu iwa [baba] kud i [Muhammad bin Ishaq] kud i [Aban bin Salih] kud i [Mujahid] kud i [Jabir bin Abdullah] ewacu; Jakwenda, kuc man mugisa obed iwie, ukwero ni neno yo pa Qibla ka ubecidho i lac, ento anene oro acel mapodi etho ngo eneno yo pa Qibla.' I dul maeni, lembe mukadho pa Abu Qatadah, Aisyah man Ammar bin Yasir'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, hadith ma Jabir ukoro ubedo hasan gharib'.
Imam Tirmidzi : 10
وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Man hadith eni juweco pire ni [Ibn Lahi'ah], ni [Abu Zubair], ni [Jabir], ni [Abu Qatadah], nia wang acel eneno jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam ka lwoko cinge ku yo pa Qibla'. [Qutaibah] uwacu iwa kumeno, ewacu; 'Ibn Lahi'ah uwacu iwa'. Man hadith pa Jabir ma jukoro kud i bang jabila sallaahu 'alaihi wa Sallam utiye andha uloyu ma sagu hadith pa Ibn Lahi'ah, kum Ibn Lahi'ah ubedu ngati ma goro nimakere ku ju ma gingeyo hadith, Imam Yahya bin Sa'id Al Qaththan man ju mukende ma gi gonyo kud i wigi.
Imam Tirmidzi : 11
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
uwacu iwa [Hannad] uwacu, uwacu iwa [Abdah bin Sulaiman] kud ibang [Ubaidullah bin Umar] kud ibang [Muhammad bin Yahya bin Habban] kud ibang wego pare - [Wasi' bin Habban] - kud ibang [Ibn Umar] ewacu; 'Nindu acel adok iwi ot pa Hafshah, man aneno jabila sallaahu 'alaihi wa sallam ubedu ka lwoko ic ma eneno yo pa Syria ku ngeye i Kaaba.' Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan mandha i rwom'.
Imam Tirmidzi : 12
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ
ewacu iwa [Ali Bin Hujr] ewacu, ewacu iwa [Sharik] kud i [Al Miqdam bin Syuraih] kud i [baba pare] kud i [Aisyah] ewacu; 'Ngati moko ci ma wacu iri nia jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam ucwalu lac ma en ucungu, kud wuyie, kum ewotho lac ungo kende kende podi ebedo piny'. Eyero kumae; 'I dul maeni, lembe moko nuti ma jugoro kud ibang jurimo pa Umar, Buraidah man Abdurrahman bin Hasanah'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Aisyah ubedo maber man ma pire tek uloyu i thenge eni, man hadith pa Umar juwodho kud i hadith pa Abdul Karim bin Abul Mukhariq, kud i bang Nafi', kud i bang Ibn Umar, kud i bang Umar, ewacu; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wa Sallam unena wang acel ka acungu, man ewacu kumae: 'O Umar, kud ibed acungu,' dong ingeye adok acungu kendu ngo'. Abu Isa uwacu; Ngati acel kende ma gonyo hadith eni ubedo Abdul Karim bin Abul Mukhariq, man ebedo ngati ma goro nimakere ku ju ma gisomo hadith. Abu Ayyub As Sikhtiyani de edoko goro man eweco ikume. Ubaidullah uwacu kud ibang Nafi', kud ibang Ibn Umar, ewacu; Umar Radliaallahu 'anhu uwacu; 'Abedo ka lac ungo ka acungu malu nicaku ma aloko kwo para ni Islam'. Man hadith eni utiye mandha uloyu ma sagu hadith pa Abdul Karim, ento hadith pa Buraidah i thenge eni epe mahfudz -awake-'. Ikinde marom, the lembe ma juketho pi juku timo lac ma ucungu iwi kore utiye ku winjiri ku kura maber, ento cik ma juketho ngo. Juweco kud ibang Abdullah bin Mas'ud, ewacu; 'I andha, etiye kura marac ka ibedo ka lac ma icungu'.
Imam Tirmidzi : 13
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
uwacu iwa [Hannad] uwacu, uwacu iwa [Waki'] kud i [Al A'masy] kud i [Abu Wa`il] kud i [Hudzaifah] uwacu; 'Nabi sallaahu 'alaihi wa Sallam ucidho i kabedo mi juku yugi pa dhanu, man edaru lac ma en ucungu. Adok cen kud i bange, ento elwonga nitundu abedo ingete, egam etimo ablution man eyubu khuf' pare. Abu Isa uwacu; 'Awinjo [Al Jarud] uwacu; 'Awinjo [Waki'] ka tito hadith eni kud ibang [Al A'masy], i ngeye Waki' uwacu; 'Eni ubedo hadith ma pire tek uloyu ma jukoro kud ibang jabila Shallahu 'alaihi wa Sallam ikum lwoko khuf. Man awinjo bende Abu Ammar Al Husain bin Huraib uwacu; 'Awinjo Waki', man ewacu kumeno'. Abu Isa uwacu; 'Calu eni [Mansur] man [Ubaidah Adl Dlabbi] ma jukoro kud i [Abu Wa`il] kud i [Hudzaifah], calu ma jukoro ni Al A'masy'. [Hammad bin Abu Sulaiman] man [Ashim bin Bindah] de giweco kud ibang [Abu Wa`il], kud ibang [Al Mughirah bin Syu'bah], kud ibang jabila sallaahu 'alaihi wa Sallam'. Ikinde marom, hadith pa Abu Wa'il kud i Hudzaifah ubedo hadith ma pire tek uloyu. Jumaryek moko gi ketho bedu yot ni lac ka icungu. Abu Isa uwacu; 'Ibrahin An Nakha'i ukoro lembe kud ibang Abidah bin 'Amru As Salmani, man 'Abidah ubedo japonji madit mi Tabi`in'. Jukoro nia Abidah uwacu ni; 'Aloko kwo para ni Islam oro aryo mapodi tho pa jabila sallaahu 'alaihi wa Sallam'. Ikinde marom, Ubaidah Adl Dlabbi ubedo jarimbe pa Ibrahim, ma nyinge Ubaidah bin Mu'attib Adl Dlabbi, ma julwonge ni Abu Abdul Karim'.
Imam Tirmidzi : 14
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ
uwacu iwa [Qutaibah bin Sa'id] uwacu, uwacu iwa [Abdussalam bin Harb Al Mula`i] kud i [Al A'masy] kud i [Anas] ewacu; 'Kinde ma jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam umito ewek kwo pare, etingo ngo bongo pare nitundo ma edaru mulo ngom'. Abu Isa uwacu; 'Eyo [Muhammad bin Rabi'ah] ukoro hadith eni kud ibang [Al A'masy], kud ibang [Anas]'. Kinde ma [Waki'] ku [Abu Yahya Al Himmani] giweco kud ibang [Al A'masy], ewacu; ' [Ibn Umar] uwacu; 'Kinde ma jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam umito ewek kwo pare, etingo ngo bongo pare nitundo ma edaru mulo ngom'. Man hadith aryo eni gi mursal. Juwacu bende niya Al A'masy uwinjo ngo lembe kud ibang Anas, kadi kud ibang juwadi pa jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam. Eneno Anas bin Malik, man ewacu; 'Aneno Anas ka lega,' man ewacu ire pi lega.' Ikinde marom, nying Al A'masy ubedo Sulaiman bin Mihran Abu Muhammad Al Kahili, man ebedo opii macon kud i thek pa Kahili. Al A'masy uwacu; 'Wora ubedo ku nyathin ma podi utiye i ic pa min ot man egam enwange kud i bang Masruq'.
Imam Tirmidzi : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ
uwacu iwa [Muhammad bin Abu Umar Al Makki] uwacu, uwacu iwa [Sufyan bin Uyainah] kud i bang [Ma'mar] kud i [Yahya bin Abu Katsir] kud i bang [Abdullah bin Abu Qatadah] kud i [wone] uwacu; 'Jakwenda sallaahu 'alaihi wa Sallam ukwero nico ni mulo piny pare ku cinge ma yor acam'. I dul maeni, lembe mukadho pa Aisyah, Salman, Abu Hurairah man Suhail bin Hanif utiye. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan mandha.' Ikinde marom, nying pa Abu Qatadah Al Ansari ubedo Al Harith Ar Rib'i. Ni lubre ku ju ma gisomo lembe mi ngec, tic pa hadith eni utiye nya etiye ber ni timo istinja` -cebok- ku cing ma yor acam'.
Imam Tirmidzi : 16
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
uwacu iwa [Hannad] uwacu, uwacu iwa [Abu Mu'awiyah] kud i [Al A'masy] kud i [Ibrahim] kud i [Abdurrahman bin Yazid] ewacu: 'Nyo jabila peri sallallaahu 'alaihi wa Sallam uponjowu lembe ceke nitundu ikum kite mi lwoko ic?' [Salman] udwoko kumae, 'Eni andha, ekweru wa kud wanen Qibla ka wabe timo ic, timo istinja` ku cing ma yor acam, man timo istinja` ku kidi ma piny pa adek, man timo istinja` ku lum pa lei nyo cogo'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Aisyah, Khuzaimah bin Thabit, Jabir, Khallad Ibn As Sa`ib, kud ibang won'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, hadith pa Salman utiye hasan authentic, eni ubedo paru pa ju ma gisomo lee kud ikind jurimo pa jabila sallallaahu 'alaihi wa sallam man ju ma gibino i ngeye. Gitiye ku paru niya rwo ku kidi romo kadi nangu jutimo ngo ku pii, niwacu, ka kidi copo lwoko dhuny ma con. Paru eni de ugam utingo ku Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi'i, Ahmad man Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 17
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ
uwacu iwa [Hannad] ku [Qutaibah] zoo giwacu; uwacu iwa [Waki'] kud i [Isra'il] kud i [Abu Ishaq] kud i [Abu Ubaidah] kud i [Abdullah] ewacu, jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam uwok woko pi kony pare, ewacu kumae: 'Nwang'a kidi adek,' Abu Ubaid uwacu; 'Eka akelo ire kidi aryo man lum acel ma muthwo, egam etingo kidi aryo man ebolo lum lei man ewacu: 'Andha lum lei epe maleng'. Abu Isa uwacu; 'Eni kite ma [Qais bin Ar Rabi'] ukoro kudu hadith eni kud ibang [Abu Ishaq], kud ibang [Abu Ubaidah], kud ibang [Abdullah] calu hadith ma jugoro kud i Israil. [Ma'mar] man ['Ammar bin Ruzaiq] de giweco kud ibang [Abu Ishaq], kud ibang [Alqamah], kud ibang [Abdullah]. [Zuhair] ukoro kud ibang [Abu Ishaq], kud ibang [Abdurrahman Ibnul Aswad], kud ibang wone - [Al Aswad bin Yazid] -, kud ibang [Abdullah]. Ento, hadith eni utiye ku lembe ma nyayu anyonga i iye. Ewecu iwa Muhammad bin Basysyar Al Abdi uwacu, ewacu iwa Muhammad bin Ja'far uwacu, ewacu iwa Syu'bah kud i 'Amru bin Murrah ewacu; 'Ipoi lembe moku kud ibang Abdullah?' edwoko kumae, 'Ungo'. Abu Isa uwacu; 'Apenju Abdullah bin Abdurrahman; Lembe makani ma pire tek uloyu i hadith pa Abu Ishaq?' ento edwoko lembe moko ngo. Man an de apenju Muhammad, ento en de edwoko ngo. Ubedo calu eneno nia hadith pa Zuhair kud ibang Abu Ishaq, kud ibang Abdurrahman Ibnul Aswad, kud ibang wone, kud ibang Abdullah ubedu ku lembe marom, man ekethe i buku Al Jami''. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, i paru para, ma pire tek uloyu utiye hadith pa Israel ku Qais kud ibang Abu Ishaq, kud ibang Abu Ubaidah, kud ibang Abdullah. Pien Israel ubedo ngati ma tek man ma poyo hadith pa Abu Ishaq iwi wiya loyo ju mukende. Eni juyike ku Qais bin Ar Rabi''. Abu Isa uwacu; 'Awinjo Abu Musa Muhammad Ibnul Mutsanna uwacu; Awinjo Abdurrahman bin Mahdi uwacu; 'Ebedo ngo ma rwinyo kud i bang'a calu ma rwinyo kud i bang'a kud i hadith pa Sufyan Ats Tsauri, kud i bang' Abu Ishaq kende kende piny moko ma amako i kum Israel, kum enyutho ku piny moko ma ber'. Abu Isa uwacu; 'Lembe pa Zuhair kud ibang Abu Ishaq epe kumeno, kum ewinjo i ajikine'. Ewecu; 'Awinjo Ahmad Ibnul Hasan At Turmudzi uwacu; 'Awinjo Ahmad bin Hanbal uwacu; 'Ka iwinjo hadith pa Za`idah ku Zuhair ci ibed ma ingeyo, kadi nang iwinjo ngo kud ibang ngati mange, mako hadith pa Abu Ishaq, man nying pa Abu Ishaq ubedo 'Amru bin Abdullah As Sabi'i Al Hamdani, man Abu Ubaidah bin Abdullah bin Mashar en de epe ku nying pa wone' ungeye ngo'.
Imam Tirmidzi : 18
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
uwacu iwa [Hannad] uwacu, uwacu iwa [Hafsh bin Ghiyats] kud i [Dawud bin Abu Hind] kud i [Ash Sya'bi] kud i [Alqamah] kud i bang [Abdullah bin Mas'ud] ewacu, Rasulullah shallahu 'alaihi wa Sallam uwacu: 'Kud itim lembe peri mi rwo ku tiyo ku lum man cogo, kum gitiye kud i cam pa umego peri jinn'. I dul maeni, lembe moko nuti ma jukiewo kud i bang Abu Hurairah, Salman, Jabir man Ibn Umar'. Abu Isa uwacu; ' [Isma'il bin Ibrahim] man edwoko hadith eni kud ibang [Dawud bin Abu Hind], kud ibang [Ash Sya'bi], kud ibang [Alqamah], kud ibang [Abdullah], nia ebedo ku jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam i dyewor mi Laylatul Qadar... hadith ne bor. Ash Sya'bi uwacu, jabila sallallaahu 'alaihi wa Sallam uwacu: 'Kud icam ku lum man cogo kum andha etiye cam pa umego peri kud i jinn'. Ebedo calu hadith ma Isma'il ukoro utiye mandha uloyu ma Hafsh bin Ghiyats ukoro. Ju ma gisomo timo hadith eni. Man i hadith utiye ku hadith mange ma Jabir ku Ibn Umar Radliaallahu 'anhuma' giwacu.
Imam Tirmidzi : 19
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
uwacu iwa [Qutaibah] man [Muhammad bin Abdul Malik bin Abu Asy Syawarib Al Bashri] zoo giwacu; uwacu iwa [Abu Awanah] kud i [Qotadah] kud i [Mu'adzah] kud i [Aisyah] uwacu; 'Cik cwari ni lwoko kum gi ku pii, lewic unyayu igi, andha jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wa Sallam re ma utimo'. I dul maeni, jumoko tiye ku hadiths kud ibang jurimo pa Jarir bin Abdullah Al Bajali, Anas ku Abu Hurairah. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan authentic, man Ahlul Ilmi timo hadith eni, giyero ni lwoko ku pii kadi nang giparu niya etiye ber ni lwoko ku kidi, man gimaru ni lwoko ku pii kum gineno ni piny ma pire tek uloyu. Paru eni utingo ku Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad man Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ
uwacu iwa [Muhammad bin Basyar] uwacu, uwacu iwa [Abdul Wahab Ats Tsaqafi] kud i [Muhammad bin 'Amru] kud i [Abu Salamah] kud i [Al Mughirah bin Syu'bah] ewacu; 'Abedo ku jabila sallahu 'alaihi wa Sallam i wotho, man jabila sallahu 'alaihi wa sallam udwoko piny pare man ecidho kaka mange'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe moko nuti kud ibang jurimo Abdurrahman bin Abu Qurad, Abu Qatadah, Jabir, Yahya bin Ubaid kud ibang wone, Abu Musa, Ibn Abbas man jurimu Bilal bin Harith'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni ubedo hasan mandha, man juweco pire kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, nia eumo ot pare mi lac kinde ma ebedu lac calu ot copo umo. Man nying Abu Salamah ubedo Abdullah bin Abdurrahman bin 'Auf Az Zuhri'.