Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1341
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دِينِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دَمِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ أَهْلِهِ فَهُوَ شَهِيدٌقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ نَحْوَ هَذَا وَيَعْقُوبُ هُوَ ابْنُ إبرَاهِيمَ بنِ سَعْدِ بنِ إبرَاهِيمَ بنِ عَبدِ الرحمنِ بنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ
Безгә [Әбдү бин Һөмәйд] сөйләде ул болай диде; миңа [Ягъкуб бин Ибраһим бин Сәгъд] әйтте безгә [әтиемнән] сөйләде [әтисеннән] әйтте [Әбү Убәйдә бин Мөхәммәд бин Әммар бин Ясирдән] әйтте [Тәлхә бин Абдулла бин Әуфтан] әйтте [Сәгъди бин Зәйдтән] әйтте ул болай диде: Мин Рәсүлүллаһның болай дигәнен ишеттем: "Кем үз милкен яклап үтерелсә, ул шәһит, кем үз динен яклап үтерелсә, ул шәһит, кем үз канын - җанын - яклап үтерелсә, ул шәһит, кем үз гаиләсен яклап үтерелсә, ул шәһит". Ул болай диде: "Бу хәдис хәсән ышанычлы, шуңа күрә аны Ибраһим бин Сәгъдтән бу хәдис кебек күпме риваятьче риваять иткән. Ягъкуб - Ибн Ибраһим Сәгъд бин Ибраһим бин Әбдүррахман бин Әуф әз-Зүһри.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1342
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ قَالَ يَحْيَى وَحَسِبْتُ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ أَنَّهُمَا قَالَاخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ حَتَّى إِذَا كَانَا بِخَيْبَرَ تَفَرَّقَا فِي بَعْضِ مَا هُنَاكَ ثُمَّ إِنَّ مُحَيِّصَةَ وَجَدَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَتِيلًا قَدْ قُتِلَ فَدَفَنَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ وَحُوَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ ذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِيَتَكَلَّمَ قَبْلَ صَاحِبَيْهِ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبِّرْ لِلْكُبْرِ فَصَمَتَ وَتَكَلَّمَ صَاحِبَاهُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مَعَهُمَا فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقْتَلَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ لَهُمْ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا فَتَسْتَحِقُّونَ صَاحِبَكُمْ أَوْ قَاتِلَكُمْ قَالُوا وَكَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ قَالَ فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا قَالُوا وَكَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى عَقْلَهُحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْقَسَامَةِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ فُقَهَاءِ الْمَدِينَةِ الْقَوَدَ بِالْقَسَامَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ إِنَّ الْقَسَامَةَ لَا تُوجِبُ الْقَوَدَ وَإِنَّمَا تُوجِبُ الدِّيَةَ
[Кутәйбә] безгә сөйләде, [Әл-Ләйс бин Сәгъд] безгә [Яхья бин Сәгъдтән] [Бусяир бин Ясардан] [Сәхл бин Әбу Хәтсмәдән] сөйләде, Яхъя әйтте: Минемчә, [Рафигъ бин Хәдиҗдән] икесе арасында бер кеше болай диде: Габдулла бин Сәхл бин Зәйд һәм Мөхәйшә бин Мәсуд бин Зәйд Хайбарга барып җиткәч, алар анда кайбер ихтыяҗлары өчен аерылыштылар, аннары Мөхәйшә Габдулла бин Сәхлне үлгән килеш тапты, ул үтерелгән иде, аны күмгәннән соң, ул Аллаһның пәйгамбәре саллаАллаһу галәйһи вәссәлам янына китте, ул Хөвәйшә бин Мәсуд һәм Абдуррахман бин Сәхл белән бергә иде, ул иң кечкенәсе иде. Аннары Абдуррахман ике дусты алдында чыгыш ясады, аннары Аллаһның пәйгамбәре саллаАллаһу галәйһи вәссәлам аңа әйтте: "Өлкән кешегә өстенлек бир", - диде. Ул тын калды, һәм ике дусты сөйләште, аннары ул алар белән сөйләште. Алар Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламгә Габдуллаһ бин Сәхлнең үтерелүе турында сөйләделәр, ул аларга әйтте: "Сез илле ант эчәргә һәм хакыгызны дустыгызга яки сезне үтергән кешегә алырга әзермесез?" Алар әйттеләр: "Без күрмәгәндә ничек ант итә алабыз?" Ул әйтте: "Сез яһүдләрнең сезнең барлык гаепләүләрегездән илле ант белән азат ителүен телисезме?" Шуңа күрә алар сорадылар: "Без ничек көферләрнең антын эчәбез?" Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам моны күргәч, үзенең диятен бирде. Безгә [Әл-Хәсән бин Али Әл-Хәлләл] сөйләде, безгә [Язид бин Харун] сөйләде, безгә [Яхья бин Сәгыйд] әйтте, безгә [Бусяир бин Ясар] әйтте, безгә [Сәхл бин Әбу Хәтмә] әйтте һәм [Рафигъ бин Хәдиҗ] бу хәдиснең мәгънәсен әйтте. Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән сахих һәм галимнәр фикеренчә, илле кеше анты буенча изге гамәлләр өчен кулланма булып тора. Мәдинә фәкыйһләренең кайберләре кыйсса илле кеше анты белән бергә дип саныйлар, ләкин Куфадан килгән кайбер галимнәр һәм башкалар илле кеше анты кыйссада мәҗбүри түгел, ул бары тик диятта гына мәҗбүри дип саныйлар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1343
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْقُطَعِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ عَنْ عَلِيٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ عَنْ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنْ الصَّبِيِّ حَتَّى يَشِبَّ وَعَنْ الْمَعْتُوهِ حَتَّى يَعْقِلَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ بَعْضُهُمْ وَعَنْ الْغُلَامِ حَتَّى يَحْتَلِمَ وَلَا نَعْرِفُ لِلْحَسَنِ سَمَاعًا مِنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَاهُ الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفًا وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالَ أَبُو عِيسَى قَدْ كَانَ الْحَسَنُ فِي زَمَانِ عَلِيٍّ وَقَدْ أَدْرَكَهُ وَلَكِنَّا لَا نَعْرِفُ لَهُ سَمَاعًا مِنْهُ وَأَبُو ظَبْيَانَ اسْمُهُ حُصَيْنُ بْنُ جُنْدَبٍ
Безгә [Мөхәммәд бин Яхья Әл Кутаи Әл Бәшри], безгә [Бысир бин Гомәр], безгә [Хәммәм], [Катада], [Әл Хәсән Әл Бәшри], [Али] Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дигән: "Өч төркемнән каләмнәр күтәрелгән: уянганчы йоклаган кеше, үсмер булганчы - бала - балигъ булганчы - һәм акылдан язган кеше - акылы чыкканчы -" Ул болай диде: "Бу очракта Аишәдән охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә болай диде: "Али хәдисе - бу юлдан алынган Хәсән Гариб хәдисе, ләкин Алидан Пәйгамбәр саллаллоҳу алейхи вәссәламнән башка юлдан риваять ителгән, кайберләре болай диләр: "Кечкенә баладан йомшак төш күргәнче". Ләкин без Әл Хәсәннең Али бин Әбу Талибтан ишеткәнен белмәдек. Бу хәдис шулай ук ['Әсә бин Әс Саибтан] [Әбү Җәбьяннан] [Али бин Әбү Талибтан] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән бу хәдис кебек риваять ителгән. Әл-Амаси аны Әбү Җәбьяннан, Ибн Аббастан, Алидан мәккуф рәвешендә риваять иткән, ләкин ул аны аңламаган. Бу хәдис галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә булып тора. Әбү Гайсә болай дигән: Әл-Хәсән Али заманында яшәгән һәм кайвакыт аңа ияргән, ләкин без аның аннан хәдис ишеткәнен белмибез. Әбү Җәбьянның исеме Хушәйн бин Җундаб булган.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1344
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْأَسْوَدِ أَبُو عَمْرٍو الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زِيَادٍ الدِّمَشْقِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادْرَءُوا الْحُدُودَ عَنْ الْمُسْلِمِينَ مَا اسْتَطَعْتُمْ فَإِنْ كَانَ لَهُ مَخْرَجٌ فَخَلُّوا سَبِيلَهُ فَإِنَّ الْإِمَامَ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعَفْوِ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعُقُوبَةِحَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زِيَادٍ نَحْوَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ رَبِيعَةَ وَلَمْ يَرْفَعْهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زِيَادٍ الدِّمَشْقِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زِيَادٍ نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَرِوَايَةُ وَكِيعٍ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ قَالُوا مِثْلَ ذَلِكَ وَيَزِيدُ بْنُ زِيَادٍ الدِّمَشْقِيُّ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ وَيَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ الْكُوفِيُّ أَثْبَتُ مِنْ هَذَا وَأَقْدَمُ
Безгә [Абдуррахман бин Әл Әсвәд Әбу Әмр Әл Бәшри] сөйләде, безгә [Мөхәммәд бин Рабиа] сөйләде, безгә [Язид бин Зияд Әд Димасыки] әйтте, [Әз-Зухри] әйтте, ['Урва] әйтте, [Аишә] әйтте ул; Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Мөселманнардан мөмкин кадәр хәд җәзасыннан сакланыгыз, әгәр аның чыгу юлы булса, аны җибәрегез. Чөнки гафу итүдә хата ясаган рухани җәза бирүдә хатадан яхшырак". Безгә Хәннәд сөйләде, безгә Язид бин Зиядтан Мөхәммәд бин Рабиа хәдисе кебек "Вакиъ" сөйләде, ләкин аны аңламады. Ул әйтте: "Бу очракта Әбу Һөрәйрә һәм Габдулла бин Амрдан охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә әйтте: Без мәрфуъ рәвештә риваять ителгән Айша хәдисе турында Мөхәммәд бин Рабиа хәдисеннән, Язид бин Зияд әд Димаскидан, Әз Зуһридән, Урвадан, Айшадан, Пәйгамбәр саллалаху алейхи вәссәламнән хәдистән башка бернәрсә дә белмибез. Вәки аны Язид бин Зиядтан шулай риваять иткән, ләкин бозмаган, һәм Вәки тарихы ышанычлырак. Мондый хәдис Пәйгамбәр саллалаху алейхи вәссәламнең күп сәхабәләреннән дә риваять ителгән, алар шундый сүзләр әйткәннәр. Язид бин Зияд әд Димаски хәдис риваятьләрендә заиф булган, ә Язид бин Зияд әл-Куфи бу кешедән ышанычлырак булган һәм ул аннан алдарак булган.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1345
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ نَفَّسَ عَنْ مُؤْمِنٍ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ الدُّنْيَا نَفَّسَ اللَّهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ الْآخِرَةِ وَمَنْ سَتَرَ عَلَى مُسْلِمٍ سَتَرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَاللَّهُ فِي عَوْنِ الْعَبْدِ مَا كَانَ الْعَبْدُ فِي عَوْنِ أَخِيهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ هَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ رِوَايَةِ أَبِي عَوَانَةَ وَرَوَى أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَكَأَنَّ هَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عُبَيْدُ بْنُ أَسْبَاطَ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْحَدِيثِ
Безгә [Кутәйбә] сөйләде, безгә [Әбу Әванә] сөйләде, [Әл-А'масидан] [Әбу Салихтан] [Әбу Һөрәйрәдән] ул әйтте; Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Кем мөэминне дөнья мәшәкатьләреннән коткарса, Аллаһ аны ахырәт мәшәкатьләреннән коткарачак. Кем мөселманның кимчелекләрен капласа, Аллаһ аның дөньяда һәм ахирәттә хурлыгын каплаячак. Аллаһ һәрвакыт колына ярдәм итәчәк, әгәр Ул колы кардәшенә ярдәм итсә". Ул әйтте: "Бу очракта Укба бин Әмир һәм Ибн Гомәрдән охшаш хәдис бар, Әбу Гайсә әйтте; Әбу Һөрәйрәнең хәдисе менә шулай, күп риваятьчеләр аны Әл-А'масидан Әбу Салихтан Әбу Һөрәйрәдән Пәйгамбәр галәйһиссәламнең тарихын Әбу Әванәнең тарихы кебек риваять иттеләр, [Әсбәт бин Мөхәммәд] [Әл-А'масидан] риваять кылды, ул әйтте: [Миңа] [Әбу Салихтан] [Әбу Һөрәйрәдән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән шулай хәдис җиткерелде, бу беренче хәдискә караганда ышанычлырак булып күренә. Безгә [Үбәйд бин Әсбәт бин Мөхәммәдкә] сөйләгәннән соң, ул болай диде: [Әтием] бу хәдисне [Әл-Амасидан] сөйләде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1346
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يُسْلِمُهُ وَمَنْ كَانَ فِي حَاجَةِ أَخِيهِ كَانَ اللَّهُ فِي حَاجَتِهِ وَمَنْ فَرَّجَ عَنْ مُسْلِمٍ كُرْبَةً فَرَّجَ اللَّهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ
Безгә [Кутайбәгә], безгә [Әл-Ләйткә] [Укайлдан] [Зүһридән] [Сәлимнән] [аның әтисеннән] Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәннәре әйтелде: «Мөселман - мөселманның кардәше, аңа җәбер-золым күрсәтми һәм аңа золым итми. Кем дә булса кардәшенең ихтыяҗларын канәгатьләндерсә, Аллаһ аңа һәрвакыт ярдәм итәчәк. Кем дә булса мөселманның проблемаларын бетерсә, Аллаһ аның Кыямәт көнендә проблемаларын бетерәчәк. Һәм кем дә булса мөселманның кимчелекләрен капласа, Аллаһ аның Кыямәт көнендә кимчелекләрен каплаячак». Әбү Гайсә болай диде: «Бу хәдис - Ибн Гомәр хәдисеннән алынган хәсән-шәһих гариб».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1347
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِمَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ أَحَقٌّ مَا بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ وَمَا بَلَغَكَ عَنِّي قَالَ بَلَغَنِي أَنَّكَ وَقَعْتَ عَلَى جَارِيَةِ آلِ فُلَانٍ قَالَ نَعَمْ فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ
Кутайба безгә сөйләгән, Әбу Әвана безгә Симак ибн Хәрбтан, Сәгыйд ибн Җүбәйрдән, Ибн Әббастан сөйләгән: Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) Мәиз ибн Мәликкә: "Синең турында миңа җиткән хәбәр дөресме?" - дип әйткән. Ул: "Сиңа нинди хәбәр килде?" - дип җавап биргән. Ул: "Мин синең фәлән гаиләсеннән кол кыз белән якынлык кылганыңны ишеттем", - дип җавап биргән. Ул: "Әйе", - дип җавап биргән. Ул дүрт шаһит белән шаһитлек биргән, аннары аны таш белән атып үтерергә боерган. Ул: "Бу хакта Әс-Сәгыйб ибн Язидтан охшаш хәдис бар", - дигән. Әбу Гайсә: "Ибн Әббасның хәдисе хәсән", - дигән. Шөгъбә бу хәдисне Симак ибн Хәрбтан, Сәгыйд ибн Җүбәйрдән, мурсал рәвешендә риваять иткән, ләкин Ибн Әббастан искә алмаган.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1348
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَجَاءَ مَاعِزٌ الْأَسْلَمِيُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ زَنَى فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ جَاءَ مِنْ شِقِّهِ الْآخَرِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ زَنَى فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ جَاءَ مِنْ شِقِّهِ الْآخَرِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ زَنَى فَأَمَرَ بِهِ فِي الرَّابِعَةِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْحَرَّةِ فَرُجِمَ بِالْحِجَارَةِ فَلَمَّا وَجَدَ مَسَّ الْحِجَارَةِ فَرَّ يَشْتَدُّ حَتَّى مَرَّ بِرَجُلٍ مَعَهُ لَحْيُ جَمَلٍ فَضَرَبَهُ بِهِ وَضَرَبَهُ النَّاسُ حَتَّى مَاتَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ فَرَّ حِينَ وَجَدَ مَسَّ الْحِجَارَةِ وَمَسَّ الْمَوْتِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلَّا تَرَكْتُمُوهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا
Безгә [Әбу Курайб]га, безгә [Әбдә бин Сөләйманга] [Мөхәммәд бин Әмр]га, безгә [Әбу Сәламгә] [Әбу Һөрәйрә]га ул болай диде: "Мәиз әл-Әсләми Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламгә килде һәм зина кылганын әйтте, ләкин ул аннан борылды, аннары башка яктан килде һәм: "Әй Аллаһның Илчесе, ул чыннан да зина кылды", - диде. Ләкин ул барыбер аннан борылды, аннары башка яктан килде һәм: "Әй Аллаһның Илчесе, ул чыннан да зина кылды", - диде. Шуңа күрә ул дүртенче тапкыр боерганда, аны кырга чыгарып ташладылар һәм таш белән аталар. Аңа таш тигәч, ул дөянең ияк сөяген күтәргән ирне үткәнче качып китте. Ир аны сукты, башка кешеләр дә аны үлгәнче кыйнадылар. Пәйгамбәргә [салләллаһу галәйһи вәссәламгә] таш тигәч һәм үлем тигәч качып киткәне хәбәр ителде. Шуннан соң Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: «Ни өчен аны калдырмыйсың?» – диде. Әбу Гайсә: «Бу хәдис хәсән, һәм ул Әбу Һөрәйрәдән башка юл белән риваять ителгән, бу хәдис Әз-Зүһридән Әбу Сәләмәдән, Җәбир бин Габдулладан, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән болай риваять ителгән», – диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1349
حَدَّثَنَا بِذَلِكَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَجُلًا مِنْ أَسْلَمَ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاعْتَرَفَ بِالزِّنَا فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ اعْتَرَفَ فَأَعْرَضَ عَنْهُ حَتَّى شَهِدَ عَلَى نَفْسِهِ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبِكَ جُنُونٌ قَالَ لَا قَالَ أَحْصَنْتَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ بِالْمُصَلَّى فَلَمَّا أَذْلَقَتْهُ الْحِجَارَةُ فَرَّ فَأُدْرِكَ فَرُجِمَ حَتَّى مَاتَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرًا وَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمُعْتَرِفَ بِالزِّنَا إِذَا أَقَرَّ عَلَى نَفْسِهِ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ أُقِيمَ عَلَيْهِ الْحَدُّ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَقَرَّ عَلَى نَفْسِهِ مَرَّةً أُقِيمَ عَلَيْهِ الْحَدُّ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ وَحُجَّةُ مَنْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي زَنَى بِامْرَأَةِ هَذَا الْحَدِيثُ بِطُولِهِ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اغْدُ يَا أُنَيْسُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَإِنْ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا وَلَمْ يَقُلْ فَإِنْ اعْتَرَفَتْ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ
Безгә [Әл Хәсән бин Али] бу хәдис белән сөйләделәр, безгә [Абдурразакка] әйттеләр, безгә [Мә'мәр]гә [Әз Зуһри]гә [Әбу Сәләмә бин Абдуррахман]га [Җабир бин Абдулла]га хәбәр ителде: Әсләмнән бер кеше Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янына килеп, зина кылганын таныган, ул аңардан йөз чөергән, аннары таный биргән, ләкин ул аңардан йөз чөергән, хәтта аңа каршы дүрт тапкыр шаһитлек биргәнче. Шуңа күрә Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: "Син акылдан язгансыңмы?" - дип сораган, ул "Юк" дип җавап биргән. Ул: "Син өйләнгәнсеңме?" - дип сораган, ул "Әйе" дип җавап биргән, шуңа күрә ул аны намаз уку урынында таш белән атырга боерган. Аңа таш тигәч, ул качып киткән, шунда аны тотып алып таш белән атып үтергәннәр. Шуңа күрә Рәсүл саллаһу галәйһи вәссәлам аңа: "Яхшы - ул аны мактаган - ләкин аның өчен дога кылынмаган", - дигән. Әбу Гайсә әйткән; Бу хәдис хәсән-сәхих, бу хәдис кайбер галимнәр фикеренчә, зина кылуын таныган кеше, әгәр ул үзенә дүрт тапкыр ант итсә, җәзага тартылырга тиеш, бу Әхмәт һәм Исхак фикере. Ләкин кайбер галимнәр, әгәр ул үзенә бер тапкыр гына ант иткән булса, җәзага тартылырга тиеш, бу Малик бин Әнәс һәм Әш Шафигый фикере. Бу фикердә булганнарның нигезе - Әбу Һөрәйрә һәм Зәйд бин Халид хәдисе, ике кеше Аллаһның Рәсүленә (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) зарланганнар, аннары аларның берсе: "Әй Аллаһның Рәсүле, чыннан да минем улым бер хатын-кыз белән зина кылган", - дигән, бу хәдис бик озын, Пәйгамбәр (саллаллаһу галәйһи вәссәлам): "Әй Унәйс, бу хатын янына бар, әгәр ул таныса, аны таш белән атып үтер", - дигән. Һәм ул: "Әгәр ул дүрт тапкыр таныса", - дип әйтмәгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1350
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ قُرَيْشًا أَهَمَّهُمْ شَأْنُ الْمَرْأَةِ الْمَخْزُومِيَّةِ الَّتِي سَرَقَتْ فَقَالُوا مَنْ يُكَلِّمُ فِيهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا مَنْ يَجْتَرِئُ عَلَيْهِ إِلَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ حِبُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَلَّمَهُ أُسَامَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَشْفَعُ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ ثُمَّ قَامَ فَاخْتَطَبَ فَقَالَ إِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ فِيهِمْ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمْ الضَّعِيفُ أَقَامُوا عَلَيْهِ الْحَدَّ وَايْمُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مَسْعُودِ ابْنِ الْعَجْمَاءِ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُقَالُ مَسْعُودُ بْنُ الْأَعْجَمِ وَلَهُ هَذَا الْحَدِيثُ
Безгә [Кутайбәгә], безгә [Әл-Ләйткә] [Әбу Шиһабтан] [Урвадан] [Гайсәдән] Курайшларның урлаган бәнү Мәхзүм хатын-кызы белән мәшгуль булулары турында әйттеләр. Алар: "Бу хатын турында Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам белән кем сөйләшә алыр иде?" диделәр. Аннары алар: "Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам яраткан кеше булган Усама бин Зәйдтән башка беркем дә батырчылык итмәде", - диделәр. Усама аның белән сөйләште. Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам: "Аллаһның җәзаларының берсе өчен шәфәгать сораячаксыңмы?" - диде. Аннары ул вәгазь сөйләде һәм болай диде: "Чыннан да, сездән алдагы кешеләрнең һәлак булу сәбәбе шунда иде: әгәр арагыздагы абруйлы кеше урласа, аңа рөхсәт бирделәр, әгәр зәгыйфь кеше урласа, аны җәзаладылар. Аллаһ белән ант итәм, әгәр Фатима бинту Мөхәммәд урласа, мин аның кулларын кисәр идем". Ул әйтте: Бу очракта Мәсгуд бин Әл-Әҗмә, Ибн Гомәр һәм Җәбирдән охшаш хәдисләр бар. Әбу Гайсә болай дигән: "Гайсәнең хәдисе - хәсән, ышанычлы хәдис. Ул шулай ук Мәсгуд Әл-Әҗәм дип тә атала һәм бу хәдисне ул риваять иткән".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1351
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَرَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَمَ أَبُو بَكْرٍ وَرَجَمْتُ وَلَوْلَا أَنِّي أَكْرَهُ أَنْ أَزِيدَ فِي كِتَابِ اللَّهِ لَكَتَبْتُهُ فِي الْمُصْحَفِ فَإِنِّي قَدْ خَشِيتُ أَنْ تَجِيءَ أَقْوَامٌ فَلَا يَجِدُونَهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَيَكْفُرُونَ بِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُمَرَ
Безгә [Әхмәд бин Мани] сөйләде, безгә [Исхак бин Йосыф Әл-Азрак] сөйләде, ул [Давуд бин Әбу Хинд] әйтте, [Сәгыйд бин Әл-Мусайиб] әйтте, ул [Гомәр бин Әл-Хәтсаб] әйтте: Рәсүлүллаһ таш ату канунын үтәде, Әбү Әбү Бәкер дә таш ату канунын үтәде, һәм мин дә шулай эшләдем. Әгәр мин Аллаһ китабына өстәмәләр кертүне яратмасам, мин аны Мөсхафта язар идем. Чөнки чынлыкта мин бер төркем кеше килеп, аны Аллаһ китабында тапмыйча, аны инкарь итәр дип куркам. Ул әйтте: Бу очракта Алидан охшаш хәдис бар. Әбү Гайсә әйтте: Гомәрнең хәдисе - хәсән ышанычлы хәдис, һәм ул Гомәрдән башка юл белән риваять ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1352
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَإِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ فَكَانَ فِيمَا أَنْزَلَ عَلَيْهِ آيَةُ الرَّجْمِ فَرَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ وَإِنِّي خَائِفٌ أَنْ يَطُولَ بِالنَّاسِ زَمَانٌ فَيَقُولَ قَائِلٌ لَا نَجِدُ الرَّجْمَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَيَضِلُّوا بِتَرْكِ فَرِيضَةٍ أَنْزَلَهَا اللَّهُ أَلَا وَإِنَّ الرَّجْمَ حَقٌّ عَلَى مَنْ زَنَى إِذَا أَحْصَنَ وَقَامَتْ الْبَيِّنَةُ أَوْ كَانَ حَبَلٌ أَوْ اعْتِرَافٌوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Безгә [Сәләмә бин Сябиб], [Исхак бин Маншур], [Әл Хәсән бин Али Әл Хәлләл] һәм башка күп нәрсәләр турында сөйләгәннән соң, алар болай диделәр: Безгә [Абдурразакка] [Мә'мәрдән] [Зүһридән] [Убәйдулла бин Абдулла бин Үтбәдән] [Ибн Аббастан] [Гомәр бин Әл Хәстәбтән] ул болай диде: "Чыннан да, Аллаһ Мөхәммәд галәйһиссәламне хаклык белән җибәрде һәм аңа китап төшерде. Таш ату турындагы аять иңгәч, Аллаһның рәсүле салләллаһу галәйһиссәлам таш ату канунын үтәде, һәм без дә ул үлгәннән соң таш ату канунын үтәдек. Һәм чынлыкта, кешеләр өчен вакыт узу белән: "Без Аллаһ китабында таш ату канунын тапмыйбыз", - дип әйтүчеләр барлыкка килер дип куркам. Аннары алар Аллаһ тарафыннан төшерелгән бурычларны ташлап адаштылар. Белегез, таш ату кануны чынлыкта зина кылган кешенең хокукы, әгәр алар өйләнгән, ачык дәлилләре булса, йөкле яки танык булса. Бу уңайдан Алидан охшаш хәдис бар. Әбү Гайсә болай дигән: "Бу хәдис хәсән-сәхих һәм Гомәрдән (Аллаһ аннан риза булсын) башка чыганактан риваять ителә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1353
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ سَمِعَهُ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَشِبْلٍأَنَّهُمْ كَانُوا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ رَجُلَانِ يَخْتَصِمَانِ فَقَامَ إِلَيْهِ أَحَدُهُمَا وَقَالَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمَا قَضَيْتَ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ فَقَالَ خَصْمُهُ وَكَانَ أَفْقَهَ مِنْهُ أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ وَأْذَنْ لِي فَأَتَكَلَّمَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ فَفَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَخَادِمٍ ثُمَّ لَقِيتُ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فَزَعَمُوا أَنَّ عَلَى ابْنِي جَلْدَ مِائَةٍ وَتَغْرِيبَ عَامٍ وَإِنَّمَا الرَّجْمُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ الْمِائَةُ شَاةٍ وَالْخَادِمُ رَدٌّ عَلَيْكَ وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ وَاغْدُ يَا أُنَيْسُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَإِنْ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا فَغَدَا عَلَيْهَا فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَاحَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِإِسْنَادِهِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ بِمَعْنَاهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرَةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَهَزَّالٍ وَبُرَيْدَةَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْمُحَبَّقِ وَأَبِي بَرْزَةَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَمَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَوْا بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا زَنَتْ الْأَمَةُ فَاجْلِدُوهَا فَإِنْ زَنَتْ فِي الرَّابِعَةِ فَبِيعُوهَا وَلَوْ بِضَفِيرٍ وَرَوَى سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَشِبْلٍ قَالُوا كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَى ابْنُ عُيَيْنَةَ الْحَدِيثَيْنِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَشِبْلٍ وَحَدِيثُ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَهِمَ فِيهِ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ أَدْخَلَ حَدِيثًا فِي حَدِيثٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ الزُّبَيْدِيُّ وَيُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا زَنَتْ الْأَمَةُ فَاجْلِدُوهَا وَالزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ شِبْلِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍ الْأَوْسِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا زَنَتْ الْأَمَةُ وَهَذَا الصَّحِيحُ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَشِبْلُ بْنُ خَالِدٍ لَمْ يُدْرِكْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا رَوَى شِبْلٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍ الْأَوْسِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا الصَّحِيحُ وَحَدِيثُ ابْنِ عُيَيْنَةَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ شِبْلُ بْنُ حَامِدٍ وَهُوَ خَطَأٌ إِنَّمَا هُوَ شِبْلُ بْنُ خَالِدٍ وَيُقَالُ أَيْضًا شِبْلُ بْنُ خُلَيْدٍ
Безгә [Нәшр бин Әли] һәм башкалар безгә [Суфиян бин Уяйнә] [әз-Зүһри] [Убәйдулла бин Габдулла бин Үтбә] сөйләгәннәр, ул моны [Әбу Һурайра], [Зәйд бин Халид] һәм [Сыйбл]дан ишеткән, алар Пәйгамбәр галәйһиссәлам янында булганнар. Шуннан соң ике кеше бәхәсләшә башлаган, икесенең берсе торып: "Аллаһ белән ант итәм, әй Аллаһның Илчесе, ни өчен безнең белән Аллаһ китабы арасында хәл итмисез?" - дигән. Аның сүзгә остарак каршыдашы: "Дөрес, әй Аллаһның Илчесе, безнең арабызда Аллаһ китабы белән хәл ит һәм миңа рөхсәт бир", - дигән. Мин улым бу кешегә кызгана дип әйтермен, ул хатыны белән зина кылган, аннары алар миңа улымны таш белән үтерергә кирәк диделәр. Аннары мин йөз дөя һәм аларның хезмәтчеләре белән фидия түләдем, аннан соң мин бер төркем галимнәр белән очраштым, алар миңа баламны йөз тапкыр кыйнарга һәм бер елга сөргенгә җибәрергә әйттеләр, чынлыкта таш белән үтерү бары тик шушы хатын өчен генә иде. Шулай итеп, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: «Җаным Аның кулында булган Зат белән ант итәм, мин сезнең арагызда Аллаһ китабы белән хәл итәрмен, йөз дөя һәм аларның хезмәтчеләре сезгә кире кайтарылачак, балагызны йөз тапкыр кыйнап, бер елга сөргенгә җибәрергә кирәк. Әй, Унәйс, бу хатын янына бар, әгәр ул таныса, аны таш белән атыгыз». Шулай итеп, алар икесе хатын янына бардылар, һәм ул таш белән атылганын таныды. Безгә [Исхак бин Муса Әл-Әнсари] сөйләде, безгә [Мән] безгә [Мәлик]дән [Ибн Шиһабтан], [Убәйдулла бин Абдуллаһтан], [Әбу Һөрәйрәдән] һәм [Зәйд бин Халид Әл-Җүһани] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән [мәгънәсе белән] шулай сөйләде. Безгә [Кутайбә] сөйләде, безгә [Әл-Ләйт]не [Ибн Шиһабтан] сәнәде белән, [Мәлик]нең мәгънәсе белән сөйләде. Ул әйтте: Бу очракта Әбу Бәкраһ, Убада бин Әш-Шәмит, Әбу Һөрәйрә, Әбу Сәгыйд, Ибн Аббас, Җәбир бин Самура, Хәззәл, Бурайда, Сәләмә бин Әл-Мөхәббәк, Әбу Барза һәм Имран бин Хөшәйннән охшаш хәдисләр бар. Әбу Гайсә болай диде: Әбу Һөрәйрә һәм Зәйд бин Халид хәдисе - хәсән, ышанычлы хәдис, шуңа күрә Мәлик бин Әнәс, Мәгъмәр һәм башкалар аны Әз-Зүһридән, Убайдулла бин Габдулла бин Утбадан, Әбу Һөрәйрәдән һәм Зәйд бин Халид Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять иттеләр. Алар Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең: "Әгәр кол хатын зина кылса, җәзаланыгыз, әгәр ул дүрт тапкыр зина кылса, аны дөягә җигү бавы белән булса да сатыгыз", - дигән сәнәд белән риваять иттеләр. Суфьян бин Уяйнә Әз-Зүһридән, Убайдулладан, Әбу Һөрәйрәдән, Зәйд бин Халид һәм Сыйбл риваять кылдылар, алар: "Без бервакыт Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам белән шулай идек", - диделәр. Ибн Уяйнә Әбу Һөрәйрә, Зәйд бин Халид һәм Сыйблдан ике хәдис риваять иткән, ләкин Ибн Уяйнә хәдисендә Суфьян бин Уяйнә төгәл булмаган, ул бер хәдисне икенче хәдискә керткән. Мөхәммәд бин Әл Вәлид әз-Зүбәйди, минем абыем Әз-Зүһринең улы Юныс бин Убәйдә, Әз-Зүһридән, Үбәйдуллаһтан, Әбу Һөрәйрәдән һәм Зәйд бин Халид Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять иткән сүзләр ышанычлы дип санала, ул болай дигән: "Әгәр хатын-кыз кол зина кылса, аны җәзалагыз". Әз-Зүһри Убәйдуллаһтан, Сыйбл бин Халидтан, Габдуллаһ бин Мәлик Әл-Әусидән, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән, ул болай дигән: "Әгәр хатын-кыз кол зина кылса". Бу хәдис галимнәре фикеренчә ышанычлы, ләкин Сыйбл бин Халид Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам белән очрашмаган, чынлыкта Сыйбл Габдуллаһ бин Мәлик Әл-Әусидән Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять кенә китергән, һәм бу ышанычлы. Шул ук вакытта Ибн Уяйнәнең хәдисе сакланмаган, һәм аннан: "Сыйбл бин Хәмид ялгыш, дөресе - Сыйбл бин Халид, ул шулай ук Сыйбл бин Хулайд дип тә атала", - дигәне дә риваять ителә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1354
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ زَاذَانَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ حِطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذُوا عَنِّي فَقَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا الثَّيِّبُ بِالثَّيِّبِ جَلْدُ مِائَةٍ ثُمَّ الرَّجْمُ وَالْبِكْرُ بِالْبِكْرِ جَلْدُ مِائَةٍ وَنَفْيُ سَنَةٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَأُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ وَغَيْرُهُمْ قَالُوا الثَّيِّبُ تُجْلَدُ وَتُرْجَمُ وَإِلَى هَذَا ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ إِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَغَيْرُهُمَا الثَّيِّبُ إِنَّمَا عَلَيْهِ الرَّجْمُ وَلَا يُجْلَدُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلُ هَذَا فِي غَيْرِ حَدِيثٍ فِي قِصَّةِ مَاعِزٍ وَغَيْرِهِ أَنَّهُ أَمَرَ بِالرَّجْمِ وَلَمْ يَأْمُرْ أَنْ يُجْلَدَ قَبْلَ أَنْ يُرْجَمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ
Безгә [Кутәйбә] сөйләде, безгә [Хөсәйем] сөйләде, ул [Мәншүр бин Задзан], ул [Әл Хәсән], ул [Хиссан бин Габдуллаһ], ул [Убадә бин Әш Шамит] әйтте: Аллаһның пәйгамбәре саллаАллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Миннән алыгыз, Аллаһ алар өчен юл ачты, өйләнгән ир-ат өйләнгән кеше белән зина кылганда йөз камчы белән сугылачак, аннары таш белән үтереләчәк, яшь егет белән зина кылганда - өйләнмәгән - йөз камчы белән сугылачак һәм бер елга сөргенгә сөреләчәк". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән-сәхих һәм Пәйгамбәр саллаАллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләреннән булган кайбер галимнәр фикеренчә, изге гамәлләр өчен күрсәтмә булып тора, алар арасында Али бин Әбу Талиб, Убәй бин Кәгъбин, Габдулла бин Мәсуд һәм башкалар бар, алар шулай фикердә; Өйләнгән, зина кылган кеше камчы белән сугылмыйча, таш белән сугып үтерелә, һәм бу хакта Пәйгамбәрдән (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) башка хәдисләрдә, мәсәлән, Маиз хикәясендә һәм башка хәдисләрдә дә риваять ителгән. Ул чыннан да таш белән сугып үтерергә боерган, ләкин таш белән сугу алдыннан камчы белән сугып үтерергә боермаган. Бу хәдис кайбер галимнәр, шул исәптән Суфьян Әс Таури, Ибн Әл-Мөбарәк, Әш-Шәфигый һәм Әхмәт фикере буенча, изге гамәлләр өчен күрсәтмә булып хезмәт итә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1355
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلِّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ امْرَأَةً مِنْ جُهَيْنَةَ اعْتَرَفَتْ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالزِّنَا فَقَالَتْ إِنِّي حُبْلَى فَدَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلِيَّهَا فَقَالَ أَحْسِنْ إِلَيْهَا فَإِذَا وَضَعَتْ حَمْلَهَا فَأَخْبِرْنِي فَفَعَلَ فَأَمَرَ بِهَا فَشُدَّتْ عَلَيْهَا ثِيَابُهَا ثُمَّ أَمَرَ بِرَجْمِهَا فَرُجِمَتْ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهَا فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَا رَسُولَ اللَّهِ رَجَمْتَهَا ثُمَّ تُصَلِّي عَلَيْهَا فَقَالَ لَقَدْ تَابَتْ تَوْبَةً لَوْ قُسِمَتْ بَيْنَ سَبْعِينَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ لَوَسِعَتْهُمْ وَهَلْ وَجَدْتَ شَيْئًا أَفْضَلَ مِنْ أَنْ جَادَتْ بِنَفْسِهَا لِلَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әл Хәсән бин Али] сөйләде, безгә [Абдурразак] сөйләде, безгә [Мә'мәр] сөйләде, [Яхья бин Әбу Касир], [Әбу Киләбәдә], [Әбу Әл Мөхәллибтә], [Имран бин Хөсәйндә] әйтте: Җүһәйнәдән бер хатын Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янында зина кылганын таныды һәм: "Чынлыкта, мин йөкле", - диде. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам үзенең валидеен чакырып алды һәм: "Аңа яхшылык кыл, әгәр ул бала тапса, миңа хәбәр ит", - диде. Валиде Аллаһның Илчесенә баласы туганын хәбәр итте. Шуннан соң Аллаһның Илчесе аны чакырып алды һәм киемнәрен бәйләргә кушты, аннары ул аны таш белән атырга кушты, аннары аны таш белән аттылар, аннары ул аның өчен дога кылды. Гомәр бин Әл Хәссәб аңардан сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, син аны таш белән аттың, ләкин аның өчен дога кылдыңмы?" Ул җавап бирде: "Чыннан да, ул тәүбә итте, әгәр ул Мәдинәнең җитмеш кешесенә бүленсә, аларга җитәрлек булыр иде". Үзен Аллаһка багышлаган кешедән дә өстенрәк нәрсә табасыңмы?” Әбү Гайсә: “Бу хәдис ышанычлы”, – диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1356
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجَمَ يَهُودِيًّا وَيَهُودِيَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Исхак бин Муса Әл-Әнсари] безгә, [Мән] безгә, [Мәлик бин Әнәс] безгә [Нәфи]дән [Ибн Гомәрдән] Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) бервакыт яһүд ир-атын һәм яһүд хатын-кызын таш белән атканлыгын сөйләде. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдистә озын хикәя бар. Бу хәдис хәсән-сәхих.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1357
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجَمَ يَهُودِيًّا وَيَهُودِيَّةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَالْبَرَاءِ وَجَابِرٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا اخْتَصَمَ أَهْلُ الْكِتَابِ وَتَرَافَعُوا إِلَى حُكَّامِ الْمُسْلِمِينَ حَكَمُوا بَيْنَهُمْ بِالْكِتَابِ وَالسُّنَّةِ وَبِأَحْكَامِ الْمُسْلِمِينَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُقَامُ عَلَيْهِمْ الْحَدُّ فِي الزِّنَا وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
Безгә [Хәннәд], безгә [Шәрик], [Симак бин Харб], [Җәбир бин Самура], Пәйгамбәрнең бервакыт яһүд ир-атларын һәм хатын-кызларын таш белән атканлыгы турында әйттеләр. Ул болай диде: "Бу очракта Ибн Гомәр, Әл-Барра, Җәбир, Ибн Әбү Әүфә, Габдуллаһ бин Әл-Харис бин Җәз һәм Ибн Аббастан охшаш хәдисләр бар." Әбу Гайсә болай диде: "Җәбир бин Самура хәдисе - хәсән-гариб хәдис һәм күпчелек галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә. Алар бәхәсләшәләр: Әгәр китап әһелләре талашып, мәсьәләне мөселман хөкемдарына күтәрсәләр, алар арасында Китап һәм Сөннәт нигезендә һәм мөселманнар кануннары буенча хөкем итәләр, бу Әхмәт һәм Исхак фикере. Ләкин кайберләре бәхәсләшәләр: Зина турындагы закон аларга карата үтәлми. Беренче фикер дөресрәк.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1358
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَيَحْيَى بْنُ أَكْثَمَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَرَبَ وَغَرَّبَ وَأَنَّ أَبَا بَكْرٍ ضَرَبَ وَغَرَّبَ وَأَنَّ عُمَرَ ضَرَبَ وَغَرَّبَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ إِدْرِيسَ فَرَفَعُوهُ وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ إِدْرِيسَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ضَرَبَ وَغَرَّبَ وَأَنَّ عُمَرَ ضَرَبَ وَغَرَّبَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَهَكَذَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ رِوَايَةِ ابْنِ إِدْرِيسَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ نَحْوَ هَذَا وَهَكَذَا رَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ضَرَبَ وَغَرَّبَ وَأَنَّ عُمَرَ ضَرَبَ وَغَرَّبَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ صَحَّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّفْيُ رَوَاهُ أَبُو هُرَيْرَةَ وَزَيْدُ بْنُ خَالِدٍ وَعُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ وَغَيْرُهُمْ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعَلِيٌّ وَأُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ وَأَبُو ذَرٍّ وَغَيْرُهُمْ وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Безгә [Әбу Курайб] һәм [Яхья бин Әктсам] икесенең дә: "Безгә [Абдуллаһ бин Идрис], [Убайдуллаһ], [Нәфи], [Ибн Гомәр], Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам кыйнап сөргенгә җибәргән, шулай ук Әбу Бәкер кыйнап сөргенгә җибәргән, ә Гомәр дә кыйнап сөргенгә җибәргән", - дип әйткәннәре әйтелде. Ул: "Бу очракта Әбу Һөрәйрә, Зәйд бин Халид һәм Убадә бин Әш Шамиттан охшаш хәдисләр бар", - диде. Әбу Гайсә: "Ибн Гомәрнең хәдисе гариб хәдис. Күп кенә риваятьчеләр аны Габдуллаһ бин Идристән риваять иткәннәр, аннары аны аңлатканнар. Кайберләре бу хәдисне Габдуллаһ бин Идристән, Убайдуллаһтан, Нафигъдан, Ибн Гомәрдән, Әбу Бәкер кыйнап сөргенгә җибәргән, ә Гомәр дә кыйнап сөргенгә җибәргән", - дип сөйләгәннәр. Әбу Сәгыйд әл-Асияҗ бу хәдисне безгә сөйләгән, ә Габдуллаһ бин Идрис бу хәдисне Ибн Идрисның Убайдуллаһ бин Гомәрдән риваятьеннән башка кешеләрдән дә шулай риваять иткән. Шулай ук, Мөхәммәд бин Исхак Нафидан Ибн Гомәрдән Әбу Бәкернең кыйнавы һәм сөргенгә җибәрелүе, ә Гомәрнең дә кыйнавы һәм сөргенгә җибәрелүе турында сөйләгән, ләкин алар анда Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән искә алмаганнар һәм аны Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам дөрес итеп язып калдырган. Әбу Һөрәйрә, Зәйд бин Халид, Убадә бин Әш Шамит һәм алардан тыш, аны Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять иткәннәр. Бу хәдис Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләре арасыннан галимнәр, шул исәптән Әбу Бәкер, Гомәр, Али, Убәй бин Кәгъб, Габдулла бин Мәсуд, Әбу Зар һәм алардан башка галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә булып тора. Шулай ук, аны табиин фәкыйһләреннән күп риваятьчеләр риваять иткәннәр, бу Суфьян Әс Цаури, Мәлик бин Әнәс, Габдулла бин Әл Мөбарәк, Әш Шафигый, Әхмәт һәм Исхак фикере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1359
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَكُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ فَقَالَ تُبَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا قَرَأَ عَلَيْهِمْ الْآيَةَ فَمَنْ وَفَّى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ عَلَيْهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَسَتَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ وَإِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ الشَّافِعِيُّ لَمْ أَسْمَعْ فِي هَذَا الْبَابِ أَنَّ الْحُدُودَ تَكُونُ كَفَّارَةً لِأَهْلِهَا شَيْئًا أَحْسَنَ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِمَنْ أَصَابَ ذَنْبًا فَسَتَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ أَنْ يَسْتُرَ عَلَى نَفْسِهِ وَيَتُوبَ فِيمَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَبِّهِ وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ أَنَّهُمَا أَمَرَا رَجُلًا أَنْ يَسْتُرَ عَلَى نَفْسِهِ
Безгә [Кутәйбә] сөйләде, безгә [Суфиян бин Уяйнә] сөйләде, [Әз-Зүһри] әйтте, [Ибн Идрис әл-Хулани] әйтте, [Убадә бин Әш-Шәмит] әйтте: "Бервакыт без Пәйгамбәрнең (салләллаһу галәйһи вәссәлам) янында бер җыелышта идек, ул: "Аллаһка бернәрсәне дә тиңдәш итмәү, урламау һәм зина кылмау турында миңа ант итегез", - диде. Ул аларга аятьне укыды: "Сезнең кем дә булса моны үтәсә, Аллаһ аңа савап бирер. Кем дә кем шундый эшне эшләсә һәм җәзаланса, ул аңа кәффарәт булыр. Әгәр дә кем дә булса шуның белән бер эшне эшләсә, Аллаһ аның гамәлләрен капласа, ул Аллаһка кире кайтарыла, Аллаһ теләсә, аны җәзалар, һәм теләсә, аны гафу итәр". Ул әйтте: "Бу очракта Али, Джарир бин Габдулла һәм Хузайма бин Сабиттан охшаш хәдисләр бар. Әбу Гайсә әйтте: "Убадә бин Әш-Шәмитнең хәдисе - хәсән-сәхих хәдис". Ләкин Әш-Шәфигый болай дигән: "Мин бу мәсьәләдә гөнаһ кылучы өчен кәффарат буларак җәзаларның бу хәдистән дә яхшырак булуын ишетмәдем". Әш-Шәфигый болай дигән: "Мин гөнаһ кылганнан соң Аллаһ аны каплаган, шуңа күрә ул үзен каплап, Раббысы белән булган хәл өчен тәүбә иткән кешене яратам". Шулай ук, Әбу Бәкер һәм Гомәрдән аларның икесе дә кешегә гөнаһларын капларга боерганнары риваять ителә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1360
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا زَنَتْ أَمَةُ أَحَدِكُمْ فَلْيَجْلِدْهَا ثَلَاثًا بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ عَادَتْ فَلْيَبِعْهَا وَلَوْ بِحَبْلٍ مِنْ شَعَرٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَشِبْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍ الْأَوْسِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ رَأَوْا أَنْ يُقِيمَ الرَّجُلُ الْحَدَّ عَلَى مَمْلُوكِهِ دُونَ السُّلْطَانِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ بَعْضُهُمْ يُرْفَعُ إِلَى السُّلْطَانِ وَلَا يُقِيمُ الْحَدَّ هُوَ بِنَفْسِهِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
Безгә [Әбу Сәгыйд Әл-Асияҗ] сөйләде, безгә [Әбу Халид Әл-Әхмәр] әйтте, безгә [Әл-А'масы] әйтте, [Әбу Салих] әйтте, [Әбу Һөрәйрә] әйтте: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Әгәр сезнең берегезнең колы зина кылса, Аллаһ китабы буенча аны өч тапкырга кадәр җәфалагыз, әгәр ул тагын зина кылса, аны хәтта чәч бавына да сатыгыз". Ул әйтте: "Бу очракта Али, Әбу Һөрәйрә, Зәйд бин Халид һәм Сәйблдән Абдуллаһ бин Мәлик Әл-Аусидан охшаш хәдисләр бар. Әбу Гайсә әйтте: "Әбу Һөрәйрәнең хәдисе - ышанычлы Хәсән хәдисе һәм аннан башка юл белән риваять ителгән. Бу хәдис Пәйгамбәрнең сәхабәләре һәм алардан башка галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә булып тора. Алар хакимнән башка колларга җәза кулланырга рөхсәт иткәннәр, бу Әхмәт һәм Исхак фикере иде. Кайберләре бәхәсләшәләр; Ул хакимияткә тапшырыла һәм җәза үзләре тарафыннан башкарылмый, ләкин беренче фикер дөресрәк.
