Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1321
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقَامُ الْحُدُودُ فِي الْمَسَاجِدِ وَلَا يُقْتَلُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ وَإِسْمَعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ الْمَكِّيُّ قَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
[Мөхәммәд бин Басисиар] безгә сөйләгән, [Ибн Әбу Ади] безгә сөйләгән, ул [Исмәгыйль бин Мөслим]дән [Әмр бин Динар]дан [Сәүс]дән [Ибн Аббас]дан Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнән ул болай дигән: «Җәза мәчеттә кулланылырга тиеш түгел, һәм атаны улын үтергән өчен үлем җәзасына хөкем итәргә ярамый». Әбу Гайсә болай дигән: «Бу хәдисне без бу санад мәрфу белән белмибез, Исмәгыйль бин Мөслим һәм Исмәгыйль бин Мөслим хәдисләреннән башка. Әл-Мәкки кайбер галимнәр тарафыннан ятлау ягыннан тәнкыйтьләнгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1322
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ الثَّيِّبُ الزَّانِي وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالتَّارِكُ لِدِينِهِ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Хәннәд] сөйләде, безгә [Әбу Муавия] сөйләде, ул [Әл-А'масидан] [Абдуллаһ бин Муррадан] [Мәсруктан] [Абдуллаһ бин Мәсудтан] ул әйтте; Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Аллаһтан башка илаһ юклыгына һәм мин Аллаһның илчесе икәнемә шаһитлек биргән мөселманның каны хәләл түгел, өч кешенең берсеннән кала: Зина кылган ата-ана, җаны башка кешене үтергән кешенең җаны белән үч ала, һәм диненнән чыккан кеше үзен мөселман җәмгыятеннән аера." Ул әйтте: "Бу очракта Госман, Айша һәм Ибн Аббастан охшаш хәдисләр бар. Әбу Гайсә әйтте: Ибн Мәсудның хәдисе ышанычлы хәдис."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1323
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مَعْدِيُّ بْنُ سُلَيْمَانَ هُوَ الْبَصْرِيُّ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا مَنْ قَتَلَ نَفْسًا مُعَاهِدًا لَهُ ذِمَّةُ اللَّهِ وَذِمَّةُ رَسُولِهِ فَقَدْ أَخْفَرَ بِذِمَّةِ اللَّهِ فَلَا يُرَحْ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ وَإِنَّ رِيحَهَا لَيُوجَدُ مِنْ مَسِيرَةِ سَبْعِينَ خَرِيفًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Мөхәммәд бин Басияр], безгә [Мәди бин Сөләйман] сөйләде, ул Әл-Бәшри, [Ибн Әҗланнан] [аның әтисеннән] [Әбу Һөрәйрәдән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән ул болай диде: «Белегез, кем мөселманнарга вәгъдә биргән һәм Аллаһ һәм Аның рәсүленнән иминлек гарантиясе булган кешене үтерсә, ул Аллаһның саклавын бозган була һәм җәннәт исен сизми, чынлыкта аның исе җитмеш гасырлык юлдан сизелә». Әбу Гайсә әйтте: «Әбу Һөрәйрәнең хәдисе – хәсән ышанычлы хәдис. Ул шулай ук Әбу Һөрәйрәдән Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән күп юллар белән риваять ителгән».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1324
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي سَعْدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدَى الْعَامِرِيَّيْنِ بِدِيَةِ الْمُسْلِمِينَ وَكَانَ لَهُمَا عَهْدٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو سَعْدٍ الْبَقَّالُ اسْمُهُ سَعِيدُ بْنُ الْمَرْزُبَانِ
Безгә [Әбу Курайб], безгә [Яхья бин Әдәм]гә [Әбу Бәкер бин Әйяси]дән [Әбу Сәгъд]дән [Икримә]дән [Ибн Аббас]дан Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең ике әмиргә мөселманнарның саллаһу галәйһи вәссәламгә тиң саллаһу галәйһи вәссәлам белән килешү төзегәнлеге турында хәбәр ителде. Әбу Гайсә әйтте: "Без бу хәдисне гарибны бу юлдан башка белмибез. Әбу Сәгъд әл-Баккалның исеме Сәгъд бин Марзубан иде."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1325
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَيَحْيَى بْنُ مُوسَى قَالَا حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مَكَّةَ قَامَ فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ وَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يَعْفُوَ وَإِمَّا أَنْ يَقْتُلَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي شُرَيْحٍ خُوَيْلِدِ بْنِ عَمْرٍو
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] һәм [Яхья бин Муса] икесенең дә әйткәннәре ишетелде: "Безгә [Әл-Вәлид бин Мөслим] безгә [Әл-Әүзәи] миңа [Яхья бин Әбу Кәсир] миңа [Әбу Сәләмә] миңа [Әбу Һөрәйрә] сөйләде", ул болай диде: "Аллаһ үз пәйгамбәре өчен Мәккәне яулап алгач, ул халык алдында басып, Аллаһка мактаулар әйтте һәм Аңа гыйбадәт кылды, аннары болай диде: "Һәм кемнең гаиләсе үтерелсә, аның ике яхшы сайлау мөмкинлеге бар: ул гафу итә яки үтерә ала". Ул болай диде: "Бу очракта охшаш хәдис Ваил бин Хуҗр, Әнәс, Әбу Сюрәйих Хувайлид бин Әмрдан да бар".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1326
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْكَعْبِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ مَكَّةَ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يَسْفِكَنَّ فِيهَا دَمًا وَلَا يَعْضِدَنَّ فِيهَا شَجَرًا فَإِنْ تَرَخَّصَ مُتَرَخِّصٌ فَقَالَ أُحِلَّتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّ اللَّهَ أَحَلَّهَا لِي وَلَمْ يُحِلَّهَا لِلنَّاسِ وَإِنَّمَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ثُمَّ هِيَ حَرَامٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ثُمَّ إِنَّكُمْ مَعْشَرَ خُزَاعَةَ قَتَلْتُمْ هَذَا الرَّجُلَ مِنْ هُذَيْلٍ وَإِنِّي عَاقِلُهُ فَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ بَعْدَ الْيَوْمِ فَأَهْلُهُ بَيْنَ خِيرَتَيْنِ إِمَّا أَنْ يَقْتُلُوا أَوْ يَأْخُذُوا الْعَقْلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ شَيْبَانُ أَيْضًا عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ مِثْلَ هَذَا وَرُوِي عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَلَهُ أَنْ يَقْتُلَ أَوْ يَعْفُوَ أَوْ يَأْخُذَ الدِّيَةَ وَذَهَبَ إِلَى هَذَا بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Безгә [Мөхәммәд бин Басияр], безгә [Яхья бин Сәгыйд], безгә [Ибн Әбу Зигъб], миңа [Сәгыйд бин Әбу Сәгыйд Әл Мәкбури] [Әбу Сюрәйх Әл Кәгъби] Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен әйттеләр: «Чыннан да, Аллаһ Мәккәне пакьләде, ләкин кешеләр аны чистартмады. Аллаһка һәм Кыямәт көненә ышанган кеше анда кан коймасын һәм аның агачларын кисмәсен». Ул дәвам итеп болай диде: «Бу Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламгә хәләл ителде, чөнки Аллаһ аны миңа хәләл итте, ләкин кешеләр өчен хәләл түгел. Һәм, әлбәттә, ул миңа көндезге бер мизгелгә хәләл ителде, аннары ул Кыямәт көненә кадәр харам булачак, аннан соң сез үзара шелтә хәлендә җыелачаксыз, сез бу Хөдзайлдан кешеләрне үтерәчәксез, ә мин дияне үтәячәкмен». Бүгеннән соң кем үтерелсә, үтерүче ике вариант сайларга хокуклы булачак: аны үтерергә яки аннан дияте алырга. Әбү 'Гайсә болай диде: "Бу хәдис хәсән ышанычлы, ә Әбү Һөрәйрәнең хәдисе хәсән ышанычлы хәдис. Сяйбан да аны Яхъя бин Әбү Касирдан шулай ук риваять иткән, һәм Әбү Сюрәйх әл-Хузаидан Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән риваять ителгән: ул болай дигән: "Кем үтерелсә, үтерүче үтерү, гафу итү яки дияте алырга хокуклы". Бу галимнәрнең фикере, шулай ук Әхмәд һәм Исхакның фикерен дә үз эченә ала.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1327
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقُتِلَ رَجُلٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدُفِعَ الْقَاتِلُ إِلَى وَلِيِّهِ فَقَالَ الْقَاتِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ قَتْلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ إِنْ كَانَ قَوْلُهُ صَادِقًا فَقَتَلْتَهُ دَخَلْتَ النَّارَ فَخَلَّى عَنْهُ الرَّجُلُ قَالَ وَكَانَ مَكْتُوفًا بِنِسْعَةٍ قَالَ فَخَرَجَ يَجُرُّ نِسْعَتَهُ قَالَ فَكَانَ يُسَمَّى ذَا النِّسْعَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالنِّسْعَةُ حَبْلٌ
Безгә [Әбу Курайб] сөйләгәннән соң, безгә [Әбу Муавия] сөйләгәннән соң, [Әл-А'маси] әйткәннән соң, [Әбу Салих] әйткәннән соң, [Әбу Һөрәйрә] әйткән: "Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам заманында бер кеше үтерелгән, аннары үтерүче үтерелгән кешенең валисенә тапшырылган. Үтерүче: "Әй Аллаһның Илчесе, Аллаһ белән ант итәм, мин аны үтерергә теләмәдем", - дигән. Шуннан соң Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: "Әгәр ул әйткән сүзләр дөрес булса һәм син аны үтерсәң, җәһәннәмгә эләгерсең", - дигән. Аннары аның валисе аны җибәргән. Әбу Һөрәйрә әйткән: "Үтерүченең куллары аркасына күн каеш белән бәйләнгәч, ул дәвам иткән; аннары ул арканны сөйрәп китеп барган. Ул әйткән: "Шуннан соң аны күн каеш тоткан кеше чакырган". Әбу Гайсә әйткән: "Бу хәдис ышанычлы. Ниса - аркан дигәнне аңлата".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1328
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بَعَثَ أَمِيرًا عَلَى جَيْشٍ أَوْصَاهُ فِي خَاصَّةِ نَفْسِهِ بِتَقْوَى اللَّهِ وَمَنْ مَعَهُ مِنْ الْمُسْلِمِينَ خَيْرًا فَقَالَ اغْزُوا بِسْمِ اللَّهِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ قَاتِلُوا مَنْ كَفَرَ اغْزُوا وَلَا تَغُلُّوا وَلَا تَغْدِرُوا وَلَا تُمَثِّلُوا وَلَا تَقْتُلُوا وَلِيدًا وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَشَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَأَنَسٍ وَسَمُرَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بُرَيْدَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَكَرِهَ أَهْلُ الْعِلْمِ الْمُثْلَةَ
Безгә [Мөхәммәд бин Басися́р] сөйләде, безгә [Абдуррахман бин Мәһди] сөйләде, безгә [Суфия́н] әйтте, ['Әлкамә бин Марсад] әйтте, [Сөләйман бин Бурайда] әйтте, [атасыннан] әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам гаскәр башлыгын җибәргәндә, үзенә Аллаһка тугры булырга махсус васыять һәм аның белән булган мөселманнарга яхшылык васыяте бирде. Ул әйтте: "Аллаһ исеме белән һәм Аллаһ юлында сугышыгыз, имансызлар белән сугышыгыз, сугышыгыз һәм чиктән чыкмагыз, хыянәт итегез, тән җәрәхәтләрен ясагыз һәм балаларны үтермәгез". Бу хәдистә бер хикәя бар. Ул әйтте: "Бу очракта Габдулла бин Мәсуд, Сяддад бин Әус, Имран бин Хөсәен, Әнәс, Самура, Әл Мугира, Йәла бин Мурра һәм Әбу Әйюбтан охшаш хәдисләр бар. Әбу 'Гайсә әйтте: Бурайда хәдисе - чын Хәсән хәдисе. Галимнәр Әл Мутслахны хөкем иттеләр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1329
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذِّبْحَةَ وَلْيُحِدَّ أَحَدُكُمْ شَفْرَتَهُ وَلْيُرِحْ ذَبِيحَتَهُقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَبُو الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيُّ اسْمُهُ شَرَاحِيلُ بْنُ آدَةَ
Безгә [Әхмәд бин Мани], безгә [Хөсәим], безгә [Халид], [Әбү Киләбәдә], [Әбү Әл-Асият Әш-Шән'ани], [Сәддад бин Ауста] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен сөйләде: «Чыннан да, Аллаһ һәрнәрсәгә яхшылык эшләүне фарыз итте, әгәр үтерсәгез, яхшылап үтерегез, әгәр суясагыз, яхшылап суегыз, һәм сезнең берәрегез пычагын үткенләсен һәм суюын җәфалау түгел, ә юаныч бирсен». Ул әйтте: «Бу хәдис ышанычлы». Әбү Әл-Асият Әш-Шән'ани Шираһбил бин Адә исемле иде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1330
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجَنِينِ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ فَقَالَ الَّذِي قُضِيَ عَلَيْهِ أَيُعْطَى مَنْ لَا شَرِبَ وَلَا أَكَلَ وَلَا صَاحَ فَاسْتَهَلَّ فَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ هَذَا لَيَقُولُ بِقَوْلِ شَاعِرٍ بَلْ فِيهِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌوَفِي الْبَاب عَنْ حَمَلِ بْنِ مَالِكِ بْنِ النَّابِغَةِ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ بَعْضُهُمْ الْغُرَّةُ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ أَوْ خَمْسُ مِائَةِ دِرْهَمٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ أَوْ فَرَسٌ أَوْ بَغْلٌ
Безгә [Әли бин Сәгыйд Әл Кинди Әл Куфи], безгә [Ибн Әбу Зәйдә], [Мөхәммәд бин Әмр], [Әбу Сәләмә], [Әбу Һөрәйрә], ул болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам тумыштан бала гөррә, ягъни ир-ат яки хатын-кыз кол рәвешендә булуын карар кылды. Аннары карар кабул ителгән кеше болай диде: Эчмәгән, ашамаган, еламаган яки кычкырмаган кешеләр диятка дучар булсыннар, мондый әйберләр гамәлдән чыгарыла. Аннары Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Чыннан да, бу кеше шагыйрь сүзләре белән әйткән: хәтта тумыштан бала гөррә өчен дият тә ир-ат яки хатын-кыз кол рәвешендә дияткә дучар була". Бу очракта Хәмәл бин Мәлик бин Ән Нәбига һәм Әл-Мугирә бин Сюъбәдән охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә болай диде: "Әбу Һөрәйрәнең хәдисе - хәсән ышанычлы хәдис һәм галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә. Кайбер галимнәр бәхәсләшәләр; Әл-Гурра ир-ат яки хатын-кыз яки биш йөз дирһәм рәвешендә, дип әйтәләр кайберәүләр; Яки сугыш аты яки ишәк рәвешендә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1331
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ نَضْلَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ امْرَأَتَيْنِ كَانَتَا ضَرَّتَيْنِ فَرَمَتْ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى بِحَجَرٍ أَوْ عَمُودِ فُسْطَاطٍ فَأَلْقَتْ جَنِينَهَا فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجَنِينِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ وَجَعَلَهُ عَلَى عَصَبَةِ الْمَرْأَةِقَالَ الْحَسَنُ وَأَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَهُ و قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әл Хәсән бин Әли Әл Хәлләл] әйттеләр, безгә [Вәхб бин Җарир] безгә [Шуәгъбә]дән [Мансурдан] [Ибраһимнан] [Убәйд бин Нәдләләдән] [Әл Мугирә бин Шуәгъбә]дән күпхатынлылыкта ике хатын-кыз булуын, берсе икенчесенә таш яки чатыр таякчыгы ыргытып, аннары яралгыны үтергәнен әйттеләр. Шуннан соң Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам бер гөррәнең яралгысын, ягъни ир-ат яки хатын-кыз кол рәвешендә, диять итәргә һәм аны үтергән хатын-кызның сәхабәсенә диять итәргә карар кылды. [Әл Хәсән] әйтте: Һәм безгә [Зәйд бин Һөбәб]тән [Суфияннан] [Мансурдан] шундый хәдис белән хәбәр итте. Ул әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1332
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا مُطَرِّفٌ عَنْ الشَّعْبِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو جُحَيْفَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيٍّيَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلْ عِنْدَكُمْ سَوْدَاءُ فِي بَيْضَاءَ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ لَا وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ مَا عَلِمْتُهُ إِلَّا فَهْمًا يُعْطِيهِ اللَّهُ رَجُلًا فِي الْقُرْآنِ وَمَا فِي الصَّحِيفَةِ قُلْتُ وَمَا فِي الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفِكَاكُ الْأَسِيرِ وَأَنْ لَا يُقْتَلَ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا لَا يُقْتَلُ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يُقْتَلُ الْمُسْلِمُ بِالْمُعَاهِدِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
Безгә [Әхмәд бин Мани] сөйләде, безгә [Хөсәйм] безгә [Мүтарриф]ка [Әш Шагъби] сөйләде, безгә [Әбу Җүхәйфә] сөйләде ул әйтте; мин [Али]дән сорадым; әй Әмирул Мукминин, Аллаһ китабында булмаган кара һәм ак язмалар - вәхиләр - бармы? Ул җавап бирде: Юк, үсемлекләргә бөртек ярып, җанны яралтучы Зат белән ант итәм - барлык тере җан ияләренең дә тормышы булырга тиеш - мин Аллаһның Коръәндә һәм Мөсхәфтә кемгәдер биргән аңлавыннан башка белмим. Мин сорадым: Мөсхәфтә нәрсә бар? - дип җавап бирде ул; Хис. Һәм мөэминнәрне кяферләр үтермәсен өчен. Ул әйтте: Бу очракта Габдулла бин Әмрудан охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә әйтте: Али хәдисе - хәсән-сәхих хәдис һәм кайбер галимнәр, атап әйткәндә, Суфьян Әс-Цаури, Мәлик бин Әнәс, Асый Сяфигый, Әхмәт һәм Исхак фикеренчә, изге гамәлләр өчен күрсәтмә булып тора. Алар фикеренчә, мөэмин кәферне үтергән өчен үтерелми, ә башка кайбер галимнәр шундый фикердә: мөэмин килешү нигезендә бәйләнгән кәферне үтергән өчен үтерелә. Беренче фикер ышанычлырак.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1333
حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ أَحْمَدَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ وَبِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دِيَةُ عَقْلِ الْكَافِرِ نِصْفُ دِيَةِ عَقْلِ الْمُؤْمِنِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي دِيَةِ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ فَذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي دِيَةِ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ إِلَى مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ دِيَةُ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ نِصْفُ دِيَةِ الْمُسْلِمِ وَبِهَذَا يَقُولُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ قَالَ دِيَةُ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ أَرْبَعَةُ آلَافِ دِرْهَمٍ وَدِيَةُ الْمَجُوسِيِّ ثَمَانُ مِائَةِ دِرْهَمٍ وَبِهَذَا يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ دِيَةُ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ مِثْلُ دِيَةِ الْمُسْلِمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ
[Гайсә бин Әхмәд] безгә сөйләгән, [Ибн Вәхб] безгә [Усамә бин Зәйдтән] [Әмр бин Шугаибтан] [аның әтисеннән] [аның бабасыннан] Аллаһның Рәсүле галәйһиссәлам болай дигән: "Мөэмин кеше көферне үтергән өчен үтерелми". Шул ук риваять чылбыры белән Пәйгамбәр галәйһиссәламнән дә китерелгән, ул болай дигән: "Кәфернең гореф-гадәте мөэминнең гореф-гадәтенең яртысы", - дип. Әбү Гайсә болай дигән: "Габдулла бин Әмрнең хәдисе бу очракта хәсән хәдис, галимнәр яһүдләр һәм христианнар гореф-гадәте турында төрле фикердә. Кайбер галимнәрнең яһүдләр һәм христианнар гореф-гадәте турында Пәйгамбәр галәйһиссәламнән риваять ителгәннәргә карата фикерләре бар. Гомәр бин Габдел Азиз болай дигән: "Яһүдләр һәм христианнар гореф-гадәте мөселманнар гореф-гадәтенең яртысы". Әхмәд бин Хәнбәл дә шул ук фикердә булган, һәм Гомәр бин Әл-Хәстәбтән ул болай дигән: Яһүдләр һәм христианнарның дияте дүрт мең дирһәм, ә мәҗүсиләрнең дияте сигез йөз дирһәм. Малик бин Әнәс, Асый Сяфигый һәм Исхак бу фикердә булганнар, ә кайбер галимнәр болай дигән: Яһүдләр һәм христианнарның дияте мөселманнарның дияте кебек, бу Суфьян Әс-Саури һәм Куфә галимнәренең фикере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1334
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَتَلَ عَبْدَهُ قَتَلْنَاهُ وَمَنْ جَدَعَ عَبْدَهُ جَدَعْنَاهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ إِلَى هَذَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ لَيْسَ بَيْنَ الْحُرِّ وَالْعَبْدِ قِصَاصٌ فِي النَّفْسِ وَلَا فِيمَا دُونَ النَّفْسِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا قَتَلَ عَبْدَهُ لَا يُقْتَلُ بِهِ وَإِذَا قَتَلَ عَبْدَ غَيْرِهِ قُتِلَ بِهِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ
Безгә [Кутәйбә] сөйләгәннән соң, безгә [Әбу Әванә] әйткәннән соң, [Катада] әйткәннән соң, [Әл Хәсән] әйткәннән соң, ул болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: "Кем үз колын үтерсә, без аны үтерербез, кем аның колының гәүдәсен киссә, без аны кисәрбез". Әбу Гайсә әйткән: "Бу хәдис хәсән гариб. Ибраһим ән-Нәхәи кебек табиин даирәләреннән кайбер галимнәр шулай уйлый, ләкин Әл-Хәсән әл-Бәшри һәм Әсә бин Әбу Рабах кебек кайбер галимнәр болай фикердә: Азат кешеләр белән коллар арасында җаннарга да, башка җаннарга да кисәш юк. Бу Әхмәт һәм Исхак фикере, ә кайберләре шундый фикердә: Әгәр ул үз колын үтерсә, ул моның өчен үтерелми, ләкин башка кешенең колын үтерсә, ул моның өчен үтерелә, бу Суфьян Әс-Цаури һәм Куфа галимнәренең фикере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1335
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَأَبُو عَمَّارٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُمَرَ كَانَ يَقُولُ الدِّيَةُ عَلَى الْعَاقِلَةِ وَلَا تَرِثُ الْمَرْأَةُ مِنْ دِيَةِ زَوْجِهَا شَيْئًا حَتَّى أَخْبَرَهُ الضَّحَّاكُ بْنُ سُفْيَانَ الْكِلَابِيُّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ إِلَيْهِ أَنْ وَرِّثْ امْرَأَةَ أَشْيَمَ الضِّبَابِيِّ مِنْ دِيَةِ زَوْجِهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
Безгә [Кутайбә], [Әхмәд бин Мани], [Әбу Аммар] һәм башка күп кешеләргә сөйләгәннән соң, алар болай диделәр: Безгә [Суфиян бин Уяйнә], [әз-Зүһри], [Сәгыйд бин Әл-Мусайяб], Гомәр бервакыт болай дигән: "Дият үтерелгән кешенең гаиләсенең - туганнарының - хокукына әйләнде, һәм хатын иренең диненнән мирас алмый иде, [Әдл-Длаххак бин Суфиян Әл-Килаби] аңа Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәламнең аңа: "Әсиям Әдл-Длабибиның хатынына иренең диненнән мирас бирегез", - дип хат язганын хәбәр иткәнче. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис ышанычлы һәм галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә булып тора".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1336
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَنْبَأَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَال سَمِعْتُ زُرَارَةَ بْنَ أَوْفَى يُحَدِّثُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ رَجُلًا عَضَّ يَدَ رَجُلٍ فَنَزَعَ يَدَهُ فَوَقَعَتْ ثَنِيَّتَاهُ فَاخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَعَضُّ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ كَمَا يَعَضُّ الْفَحْلُ لَا دِيَةَ لَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ }قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ وَسَلَمَةَ بْنِ أُمَيَّةَ وَهُمَا أَخَوَانِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Әли бин Хәсирам] безгә сөйләде, [Гайсә бин Юныс] безгә [Шу'бадан] [Катададан] сөйләде ул болай диде: Мин [Зурара бин Әүфәнең] [Имран бин Хөсәеннән] риваять итүен ишеттем: бер кеше башка кешенең кулын тешләгән, аннары кулы тешләнгән кеше кулларын тартып алган, хәтта тешләүченең алгы ике теше төшкән. Шуңа күрә алар икесе дә Пәйгамбәргә (салләллаһу галәйһи вәссәлам) зарланганнар, һәм ул әйткән: "Сезнең берегез үзенең туганын дөя дустын тешләгән кебек тешли, шуңа күрә сезнең өчен диять юк". Аннары "Вәл Джуруһа Кыша" аяте төшкән - һәм яраларның үз җәзасы бар - - Әл-Мәида: 45- Ул болай диде: "Бу очракта охшаш хәдис Я'ла бин Өмәйә һәм Сәләмә бин Өмәйәдән дә бар, алар икесе дә бертуган булганнар. Әбү Гайсә болай диде: "Имран бин Хөсәеннең хәдисе - хәсән-сәхих хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1337
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَبَسَ رَجُلًا فِي تُهْمَةٍ ثُمَّ خَلَّى عَنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بَهْزٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ هَذَا الْحَدِيثَ أَتَمَّ مِنْ هَذَا وَأَطْوَلَ
[Әли бин Сәгыйд Әл Кинди] безгә, [Ибн Әл Мубрарак] безгә [Мә'мәрдән] [Бәһз бин Хәкимнән] [аның әтисеннән] [аның бабасыннан] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам бер тапкыр бер кешене гаепләү буенча тоткарлаган һәм аннары азат иткән дип сөйләгән. Ул болай дигән: "Бу очракта Әбү Һөрәйрәдән дә шундый ук хәдис бар". Әбү Гайсә болай дигән: "Бәһзнең әтисеннән, бабасыннан риваять ителгән хәдис хәсән", [Исмәгыйль бин Ибраһим] бу хәдисне [Бәһз бин Хәкимнән] тулырак һәм озынрак сүзләр белән риваять иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1338
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ وَحَاتِمُ بْنُ سِيَاهٍ الْمَرْوَزِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ سَرَقَ مِنْ الْأَرْضِ شِبْرًا طُوِّقَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَوَزَادَ حَاتِمُ بْنُ سِيَاهٍ الْمَرْوَزِيُّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مَعْمَرٌ بَلَغَنِي عَنْ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ أَسْمَعْ مِنْهُ زَادَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَهَكَذَا رَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Сәләмә бин Сьябиб] һәм [Хатим бин Сиях Әл Мәрвази] һәм башкалар безгә риваять кылдылар, диделәр алар; [Абдурразак] безгә [Мә'мәрдән] [Әз Зуһридән] [Тәлхә бин Абдулла бин 'Ауфтан] [Абдуррахман бин Әмр бин Сәхлдән] [Сә'ид бин Зәйд бин Әмр бин Нуфайлдан] Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән ул болай диде: "Кем үз милкен яклап үтерелсә, ул шәһит, ә кем җирнең бер карышын урласа, Кыямәт көнендә җиде җир белән бәйләнәчәк". Хатим бин Сиях Әл Мәрвази бу хәдискә өстәде. Мә'мәр болай диде: "Миңа Әз Зуһридан хәбәрләр килде, ләкин мин аннан бу хәдискә: "Кем үз милкен яклап үтерелсә, ул шәһит" дигән сүзләрне өстәгәнен ишетмәдем. Шулай итеп [Сю'айб бин Абу Хәмзә] бу хәдисне [Аз Зухридан] [Талхах бине Абдулладан] [Абдуррахман бине Амр бин Сахлдан] [Сәид бин Заид] пәйгамбәр саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнән [Суфьян бине Уяина] шулай ук Абдул Зулхадан [Абдули] Заид] саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнән, ләкин Суфян үзенең санадында Абдуррахман бине Амр бин Сахл турында искә алмады. Бу хәдис дөрес.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1339
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُطَّلِبِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَسَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لِلرَّجُلِ أَنْ يُقَاتِلَ عَنْ نَفْسِهِ وَمَالِهِ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ يُقَاتِلُ عَنْ مَالِهِ وَلَوْ دِرْهَمَيْنِ
[Мөхәммәд бин Басисяар] безгә сөйләде, [Әбу Әмир Әл-Акади] безгә [Абдуллаһ бин Әл-Мутсалиб]дән [Абдуллаһ бин Әл-Хәсән]дән [Ибраһим бин Мөхәммәд бин Талха]дан [Абдуллаһ бин Әмр]дән Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән әйтте: "Кем үз милкен яклап үтерелсә, ул шәһит", - диде. Ул әйтте: "Бу очракта Али, Сәгыйд бин Зәйд, Әбу Һөрәйрә, Ибн Гомәр, Ибн Аббас һәм Җәбирдән охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә әйтте: "Абдуллаһ бин Әмр хәдисе - хәсән хәдис һәм аннан башка чыганаклардан да риваять ителгән. Кайбер галимнәр кешегә үзен һәм милкен яклап үтерергә рөхсәт итәләр, диде Ибн Әл-Мөбәрәк; үз милкен яклап үтерергә рөхсәт ителә, хәтта ике дирһәм булса да."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1340
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ الْكُوفِيُّ شَيْخٌ ثِقَةٌ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ قَالَ سُفْيَانُ وَأَثْنَى عَلَيْهِ خَيْرًا قَال سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أُرِيدَ مَالُهُ بِغَيْرِ حَقٍّ فَقَاتَلَ فَقُتِلَ فَهُوَ شَهِيدٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Безгә [Һарун бин Исхак Әл-Хәмдани] сөйләде ул болай диде: "Безгә [Мөхәммәд бин Габдел Ваһһаб Әл-Куфи] цикаһ шәехне сөйләде, [Суфиян Әс Цауридан] [Абдуллаһ бин Әл-Хәсән бин Али бин Әбу Талибтан] миңа [Ибраһим бин Мөхәммәд бин Талха] сөйләде, [Суфиян] әйтте: "Мин аның изгелеген мактадым", диде ул; "Мин [Абдуллаһ бин Әмр] әйткәнен ишеттем; Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Кемнең малы законсыз рәвештә тартып алынса, аннары сугышса һәм үтерелсә, ул шәһит", диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы. Ул безгә [Мөхәммәд бин Бәшяр] әйтте, ул безгә [Абдуллаһ бин Мәхди] безгә [Суфиян] [Абдуллаһ бин Әл-Хәсән] [Ибраһим бин Мөхәммәд бин Талха] [Абдуллаһ бин Әмр] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән шулай сөйләде".
