Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1301
قَالَ قُلْتُ لِقُتَيْبَةَ بْنِ سَعِيدٍ حَدَّثَكُمْ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ قَيْسٍ الْمَأْرِبِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ سُمَيِّ بْنِ قَيْسٍ عَنْ سُمَيْرٍ عَنْ أَبْيَضَ بْنِ حَمَّالٍأَنَّهُ وَفَدَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَقْطَعَهُ الْمِلْحَ فَقَطَعَ لَهُ فَلَمَّا أَنْ وَلَّى قَالَ رَجُلٌ مِنْ الْمَجْلِسِ أَتَدْرِي مَا قَطَعْتَ لَهُ إِنَّمَا قَطَعْتَ لَهُ الْمَاءَ الْعِدَّ قَالَ فَانْتَزَعَهُ مِنْهُ قَالَ وَسَأَلَهُ عَمَّا يُحْمَى مِنْ الْأَرَاكِ قَالَ مَا لَمْ تَنَلْهُ خِفَافُ الْإِبِلِ فَأَقَرَّ بِهِ قُتَيْبَةُ وَقَالَ نَعَمْحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ قَيْسٍ الْمَأْرِبِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ الْمَأْرِبُ نَاحِيَةٌ مِنْ الْيَمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ وَائِلٍ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبْيَضَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ فِي الْقَطَائِعِ يَرَوْنَ جَائِزًا أَنْ يُقْطِعَ الْإِمَامُ لِمَنْ رَأَى ذَلِكَ
Ул әйтте: Мин [Кутәйбә бин Сәгыйдтән] сорадым; Сезгә [Мөхәммәд бин Яхъя бин Кайс Әл-Мариби] миңа [әтисе] [Сумама бин Сярахилдән] [Сумай бин Кайстан] [Сумайрдан] [Әбиядл бин Хәммәлдән] ул Рәсүлүллаһка салләллаһу галәйһи вәссәламгә тоз шахталары кишәрлегенең хуҗасын билгеләүне сорап килгәнен һәм ул аны аңа билгеләгәнен әйтте. Ул китәргә җыенганда, җыелыштагы берәү: "Аның өчен нәрсә билгеләгәнеңне беләсеңме? Чыннан да, син тыныч сулы җир билгеләдең", - диде. Әбиядл: "Ул аны да юкка чыгарды", - дип дәвам итте. Ул сорады: "Нинди җирне әйләндерергә рөхсәт ителә?" Ул җавап бирде: "Дөя аягы белән басылмаган җирне". Кутайбә моны шарт иттеме?" Ул җавап бирде: "Әйе". Безгә [Мөхәммәд бин Яхъя бин Әбу Гомәр] безгә [Мөхәммәд бин Яхъя бин Кайс Әл-Мариби] шулай санад белән сөйләде. Әл-Мариб Йәмән янында. Ул болай диде: "Бу очракта Ваил һәм Әсма бинту Әбу Бәкердән охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә болай диде: "Әбиадл хәдисе гариб хәдис һәм Пәйгамбәрнең (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) сәхабәләре һәм алардан башка галимнәрнең җирне билгеләү турында фикере буенча хәйрия өчен күрсәтмә булып тора. Алар руханига кешенең җир өлешен билгеләргә рөхсәт иттеләр."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1302
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكٍ قَال سَمِعْتُ عَلْقَمَةَ بْنَ وَائِلٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْطَعَهُ أَرْضًا بِحَضْرَمَوْتَقَالَ مَحْمُودٌ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ عَنْ شُعْبَةَ وَزَادَ فِيهِ وَبَعَثَ لَهُ مُعَاوِيَةَ لِيُقْطِعَهَا إِيَّاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] сөйләде, безгә [Әбү Давыт] сөйләде, безгә [Шугъба] сөйләде [Тыңлагыз] ул әйтте: Мин [Әлкамә бин Ваил] аның [әтисеннән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең Хадлрамавтта җир кишәрлегенең милеген билгеләгәнен ишеттем. [Мәхмүд] әйтте: Безгә [Ән Нәдлр] [Шугъбадан] хәбәр итте һәм аңа өстәде; Һәм ул аның милеген билгеләү өчен Муавияне җибәрде. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис - Хәсән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1303
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا أَوْ يَزْرَعُ زَرْعًا فَيَأْكُلُ مِنْهُ إِنْسَانٌ أَوْ طَيْرٌ أَوْ بَهِيمَةٌ إِلَّا كَانَتْ لَهُ صَدَقَةٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أَيُّوبَ وَجَابِرٍ وَأُمِّ مُبَشِّرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Кутайбәгә] әйтелгән, безгә [Әбу Әвәнәгә] әйтелгән, [Катададан] [Әнәстән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән ул болай диде: "Бернинди мөселман да үсемлек утыртса яки орлык чәчсә, аннары - нәтиҗәсен - кешеләр, кошлар яки хайваннар ашаса, бу аңа сәдака була". Ул болай диде: "Бу очракта Әбу Әйюб, Җәбир, Өммү Мөбәсийр һәм Зәйд бин Халидтан охшаш хәдисләр бар. Әбу Гайсә болай диде: "Әнәс хәдисе - ышанычлы Хәсән хәдисе".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1304
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يَخْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَمَرٍ أَوْ زَرْعٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ لَمْ يَرَوْا بِالْمُزَارَعَةِ بَأْسًا عَلَى النِّصْفِ وَالثُّلُثِ وَالرُّبُعِ وَاخْتَارَ بَعْضُهُمْ أَنْ يَكُونَ الْبَذْرُ مِنْ رَبِّ الْأَرْضِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَكَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمُزَارَعَةَ بِالثُّلُثِ وَالرُّبُعِ وَلَمْ يَرَوْا بِمُسَاقَاةِ النَّخِيلِ بِالثُّلُثِ وَالرُّبُعِ بَأْسًا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ أَنْ يَصِحَّ شَيْءٌ مِنْ الْمُزَارَعَةِ إِلَّا أَنْ يَسْتَأْجِرَ الْأَرْضَ بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ
[Исхак бин Мансур] безгә, [Яхья бин Сәгыйд] безгә [Убайдуллаһтан] [Нәфи] [Ибн Гомәрдән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең Хайбар халкына хөрмә яки башка культураларның яртысын хезмәт хакы белән биргәнен сөйләгән. Ул болай дигән: "Бу очракта Әнәс, Ибн Аббас, Зәйд бин Сабит һәм Җәбирдән охшаш хәдис бар". Әбу Гайсә болай дигән: "Бу хәдис хәсән-сәхих, һәм бу хәдис Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләре арасыннан кайбер галимнәр һәм башкалар фикеренчә, изге гамәлләр өчен күрсәтмә булып тора. Алар музара мәсьәләсендә ярты, өчтән бер яки чирек өлешен рөхсәт итәләр, ләкин кайберләре орлык җир хуҗасына карый дигән фикерне өстен күрәләр, бу Әхмәт һәм Исхак фикере. Кайбер галимнәр музараны өчтән бер яки дүрттән бер өлешкә кадәр мәкруһ дип санасалар да, алар хөрмә агачларының музакасы өчен өчтән бер яки дүрттән бер өлешкә кадәр рөхсәт итәләр, бу Габдел Мәлик бин Әнәс һәм Асый Сяфигый фикере, кайберләре музара нәтиҗәләренең кечкенә генә өлеше дә җир алтын яки көмеш чыгармаса, гамәлдә түгел дип саныйлар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1305
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي حُصَيْنٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَنَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَمْرٍ كَانَ لَنَا نَافِعًا إِذَا كَانَتْ لِأَحَدِنَا أَرْضٌ أَنْ يُعْطِيَهَا بِبَعْضِ خَرَاجِهَا أَوْ بِدَرَاهِمَ وَقَالَ إِذَا كَانَتْ لِأَحَدِكُمْ أَرْضٌ فَلْيَمْنَحْهَا أَخَاهُ أَوْ لِيَزْرَعْهَا
[Хәннәд] безгә сөйләгән, [Әбү Бәкер бин Әйяси] безгә [Әбү Хөсәен]дән [Мөҗәһид]дән [Рафиъ бин Хәдиҗ]дән сөйләгән, ул болай дигән: Аллаһның пәйгамбәре (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) безнең өчен файдалы булган эшне, ягъни безнең берәребезнең уңышыннан бер өлешен яки берничә дирһәм бирергә тиешле җир кишәрлеге булса, тыйды. Ул болай диде: "Әгәр сезнең берәрегезнең җир кишәрлеге булса, аның уңышын туганына бирсен, яисә аны эшкәртсен".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1306
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى السِّينَانِيُّ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يُحَرِّمْ الْمُزَارَعَةَ وَلَكِنْ أَمَرَ أَنْ يَرْفُقَ بَعْضُهُمْ بِبَعْضٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ رَافِعٍ فِيهِ اضْطِرَابٌ يُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ عُمُومَتِهِ وَيُرْوَى عَنْهُ عَنْ ظُهَيْرِ بْنِ رَافِعٍ وَهُوَ أَحَدُ عُمُومَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْهُ عَلَى رِوَايَاتٍ مُخْتَلِفَةٍ وَفِي الْبَاب عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
[Мәхмүд бин Гайлан] безгә сөйләде, [Әл-Фәдләл бин Муса Әс-Синани] безгә әйтте, [Шарик] безгә [Шу'бадан] [Әмр бин Динардан] [Сәүстән] [Ибн Аббастан] Аллаһның Рәсүле салләллаһу галәйһи вәссәлам музараларны тыймаган, ләкин аларга бер-берсе белән дус булырга кушкан. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән-сәхих, ә Рафиъ хәдисендә гаҗәп хәл бар. Бу хәдис Рафиъ бин Хәдиҗдән аның абыйларыннан риваять ителгән, аннан да Җүһәйр бин Рафиъдан риваять ителгән, ул аның абыйларының берсе иде, бу хәдис аннан да башка риваять юлы белән риваять ителгән. Бу очракта Зәйд бин Сабит һәм Җәбир радыйаллаһу ганһүмнән охшаш хәдис бар."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1307
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ الْكُوفِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ زَيْدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ خَشْفِ بْنِ مَالِكٍ قَال سَمِعْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ قَالَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دِيَةِ الْخَطَإِ عِشْرِينَ بِنْتَ مَخَاضٍ وَعِشْرِينَ بَنِي مَخَاضٍ ذُكُورًا وَعِشْرِينَ بِنْتَ لَبُونٍ وَعِشْرِينَ جَذَعَةً وَعِشْرِينَ حِقَّةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَخْبَرَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ وَأَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ مَوْقُوفًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّ الدِّيَةَ تُؤْخَذُ فِي ثَلَاثِ سِنِينَ فِي كُلِّ سَنَةٍ ثُلُثُ الدِّيَةِ وَرَأَوْا أَنَّ دِيَةَ الْخَطَإِ عَلَى الْعَاقِلَةِ وَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنَّ الْعَاقِلَةَ قَرَابَةُ الرَّجُلِ مِنْ قِبَلِ أَبِيهِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا الدِّيَةُ عَلَى الرِّجَالِ دُونَ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ مِنْ الْعَصَبَةِ يُحَمَّلُ كُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ رُبُعَ دِينَارٍ وَقَدْ قَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى نِصْفِ دِينَارٍ فَإِنْ تَمَّتْ الدِّيَةُ وَإِلَّا نُظِرَ إِلَى أَقْرَبِ الْقَبَائِلِ مِنْهُمْ فَأُلْزِمُوا ذَلِكَ
Безгә [Әли бин Сәгыйд Әл Кинди Әл Куфи] сөйләде, безгә [Ибн Әбу Зәйдә] әйтте, ул [Әл Хаҗҗаҗ] әйтте, ул [Зәйд бин Җүбәйр] әйтте, ул [Хасыф бин Мәлик] әйтте: Мин [Ибн Мәсуд] әйткәнен ишеттем: Пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вәссәлам ялгыш кеше өчен дия канунын билгеләде: ике яшьлек егерме ана дөя, ике яшьлек егерме ир дөя, өч яшьлек егерме ана дөя, биш яшьлек егерме ана дөя һәм дүрт яшьлек егерме ана дөя. Ул әйтте: Бу очракта Габдулла бин Әмрдан охшаш хәдис бар. Ул безгә [Әбу Һишам Әр Рифагый] әйтте, безгә [Ибн Әбу Зәгыйдә] һәм [Әбу Халид Әл Әхмәр] [Әл Хаҗҗаҗ бин Артаһ]дан шулай сөйләде. Әбу Гайсә әйтте: Без Ибн Мәсудның хәдисен мәрфуъ белән белмибез, ләкин ул Габдулладан мәукуф белән риваять ителгән. Кайбер галимнәр бу фикердә, бу Әхмәт һәм Исхак фикере, ләкин кайбер галимнәр диянең өч ел дәвамында алынуы, һәр ел диянең өчтән бер өлешен түләү белән килешәләр. Алар ялгыш кеше өчен диянең балигъ булган балага салынуын, кайберләре балигъ булган баланың ата нәселеннән булган ир балага тиң булуын әйтәләр. Бу Малик һәм Әш-Шәфигый фикере. Кайберләре болай дип әйтәләр: Чыннан да, дия бары тик ирләргә генә салына, хатын-кызларга һәм нәселдән булган балаларга салынмый. Аларның һәр ир-атыннан чирек динар алына. Кайберләре болай дип әйтәләр: Ярты динар, әгәр дия тулы булса, аларга иң якын кабиләдән кала, алар аны түләргә хокуклы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1308
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا حَبَّانُ وَهُوَ ابْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا دُفِعَ إِلَى أَوْلِيَاءِ الْمَقْتُولِ فَإِنْ شَاءُوا قَتَلُوا وَإِنْ شَاءُوا أَخَذُوا الدِّيَةَ وَهِيَ ثَلَاثُونَ حِقَّةً وَثَلَاثُونَ جَذَعَةً وَأَرْبَعُونَ خَلِفَةً وَمَا صَالَحُوا عَلَيْهِ فَهُوَ لَهُمْ وَذَلِكَ لِتَشْدِيدِ الْعَقْلِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әхмәд бин Сәгыйд Әд-Дәрими], безгә [Хәббан], ул Ибн Хилал, безгә [Мөхәммәд бин Рәшид], безгә [Сөләйман бин Муса], [Әмр бин Сөгаиб], [аның әтисе], [аның бабасы], Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Кем дә булса мөэминне аңлы рәвештә үтерсә, ул үтерелгән кешенең валисенә тапшыра, теләсәләр, аны үтерә алалар, һәм теләсәләр, дүрт яшьлек утыз ана дөя, биш яшьлек утыз ана дөя яки кырык йөкле ана дөя дият ала алалар, ләкин әгәр алар аның белән тынычлык төзесәләр, бу аларның хокукы, бу диатның бер төре - каты җәза». Әбү Гайсә болай диде: «Абдулла бин Әмрнең хәдисе - Хәсән Гарибның хәдисе».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1309
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هَانِئٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ الطَّائِفِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ جَعَلَ الدِّيَةَ اثْنَيْ عَشَرَ أَلْفًاحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ كَلَامٌ أَكْثَرُ مِنْ هَذَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ غَيْرَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الدِّيَةَ عَشْرَةَ آلَافٍ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ لَا أَعْرِفُ الدِّيَةَ إِلَّا مِنْ الْإِبِلِ وَهِيَ مِائَةٌ مِنْ الْإِبِلِ أَوْ قِيمَتُهَا
Ул безгә [Мөхәммәд бин Басияр], безгә [Мөгадз бин Хани], безгә [Мөхәммәд бин Мөслим Әс Саифи], [Әмр бин Динар], [Икримә], [Ибн Аббас] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән унике мең дият билгеләгәнен әйтте. Безгә [Сәгыйд бин Абдуррахман Әл Мәхзуми], безгә [Суфиян бин Уяйнә], [Әмр бин Динар], [Икримә] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән шулай дип әйтте, ләкин анда Ибн Аббас искә алынмый. Ибн Уяйнәдә бу хәдис турында күбрәк комментарийлар бар. Әбу Гайсә болай диде: "Без бу хәдисне Ибн Аббастан Мөхәммәд бин Мөслимнән башка беркем дә искә алганын белмибез. Бу хәдисне кайбер галимнәр кулланалар һәм ул шулай ук Әхмәд һәм Исхак фикере дә." Шул ук вакытта кайбер галимнәр диятның ун мең дирһәм булуын әйтәләр, бу Суфьян Әтс Цаури һәм Куфә галимнәренең фикере. Әш Сяфигый турында ул болай дигән: "Мин дөяләрдән башка дият белмим, ул йөз дөя яки аңа тиң дөя күләмен тәшкил итә".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1310
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ أَخْبَرَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الْمَوَاضِحِ خَمْسٌ خَمْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ أَنَّ فِي الْمُوضِحَةِ خَمْسًا مِنْ الْإِبِلِ
Безгә [Хөмәйд бин Мәсәдә], безгә [Язид бин Зураи] хәбәр итте, безгә [Хөсәен Әл-Мөәллим], [Әмр бин Сюайб], [аның әтисеннән], [аның бабасыннан] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сөякләр ачыкланган яралар турында болай дигәнен сөйләде: "Дият биш, биш", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән һәм галимнәр тарафыннан гамәлдә кулланыла, һәм Суфьян Әс-Цаури, Әш-Шяфигый, Әхмәт һәм Исхакның фикере буенча, сөякләр ачыкланган яралар өчен биш дөя зурлыгында."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1311
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دِيَةِ الْأَصَابِعِ الْيَدَيْنِ وَالرِّجْلَيْنِ سَوَاءٌ عَشْرٌ مِنْ الْإِبِلِ لِكُلِّ أُصْبُعٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[Әбу Аммар] безгә сөйләде, [Әл-Фәдләл бин Муса] безгә [Әл-Хөсәен бин Вакыйдтан] [Йәзид бин Әмр ән-Нәхвидан] [Икримәдән] [Ибн Аббастан] ул болай диде: Аллаһның Рәсүле салләллаһу галәйһи вәссәлам кул һәм аяк бармаклары өчен дия турында болай диде: "Дия бер үк, ягъни һәр бармак өчен ун дөя күләме". Әбу Гайсә болай диде: "Бу очракта Әбу Муса һәм Габдулла бин Әмрдан охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә болай диде: "Ибн Аббасның хәдисе - бу юлдан чыккан хәсән-сәхих гариб хәдис, ул галимнәр тарафыннан гамәлдә кулланыла, шулай ук Суфьян, Әш Шафигый, Әхмәт һәм Исхакның фикере."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1312
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَذِهِ وَهَذِهِ سَوَاءٌ يَعْنِي الْخِنْصَرَ وَالْإِبْهَامَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басисиар] сөйләде, безгә [Яхья бин Сәгыйд] сөйләде һәм [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] икесе дә болай диде: Безгә [Шу'ба], [Катада], [Икримадан], [Ибн Аббастан] Пәйгамбәр саллаллоҳу алейхи вәссәламнән сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Бу һәм бу бер үк, ягъни кечкенә бармак һәм баш бармак". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1313
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَقَ حَدَّثَنَا أَبُو السَّفَرِ قَالَدَقَّ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ سِنَّ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَاسْتَعْدَى عَلَيْهِ مُعَاوِيَةَ فَقَالَ لِمُعَاوِيَةَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ هَذَا دَقَّ سِنِّي قَالَ مُعَاوِيَةُ إِنَّا سَنُرْضِيكَ وَأَلَحَّ الْآخَرُ عَلَى مُعَاوِيَةَ فَأَبْرَمَهُ فَلَمْ يُرْضِهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاوِيَةُ شَأْنَكَ بِصَاحِبِكَ وَأَبُو الدَّرْدَاءِ جَالِسٌ عِنْدَهُ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ يُصَابُ بِشَيْءٍ فِي جَسَدِهِ فَيَتَصَدَّقُ بِهِ إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهِ دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهِ خَطِيئَةًقَالَ الْأَنْصَارِيُّ أَأَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي قَالَ فَإِنِّي أَذَرُهَا لَهُ قَالَ مُعَاوِيَةُ لَا جَرَمَ لَا أُخَيِّبُكَ فَأَمَرَ لَهُ بِمَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلَا أَعْرِفُ لِأَبِي السَّفَرِ سَمَاعًا مِنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَأَبُو السَّفَرِ اسْمُهُ سَعِيدُ بْنُ أَحْمَدَ وَيُقَالُ ابْنُ يُحْمِدَ الثَّوْرِيُّ
Безгә [Әхмәд бин Мөхәммәд] сөйләде, безгә [Абдулла бин Әл Мөбарәк] әйтте, безгә [Юныс бин Әбу Исхак] әйтте, безгә [Әбу Әс Сәфәр] әйтте: ул болай диде: "Корәешләр ансарларның тешләренә суктылар, аннары ул сүгенде һәм Мөгъәвиядән ярдәм сорады. Ул шулай ук Мөгъәвиягә әйтте: "Әй Әмирул Мукминин, бу кеше чыннан да минем тешләремә сукты". Мөгъәвия әйтте: "Чыннан да, без сине мактыйбыз". Башкалар Мөгъәвияне өндәделәр һәм аңа җиткерделәр, ләкин ул кабул итмәде, Мөгъәвия аңа әйтте: "Син дусларың белән эш итәсең". Шул вакытта Әбу Әд-Дәрдә аның янына утырды, [Әбу Әд-Дәрдә] әйтте: "Мин Рәсүлүллаһның (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) сүзләрен ишеттем", - дип дәвам итте ул; "Колакларым ишетте һәм йөрәгем тыңлады", - диде ул: "Тәненә берәр нәрсә кагылса һәм ул аннан - таләп итмичә - садака бирсә, Аллаһ аны дәрәҗәләргә күтәрер һәм гөнаһларын бетерер". Әнсарлар сорадылар: Сез чыннан да моны Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәламнән ишеттегезме? Ул җавап бирде: Колакларым ишетте, йөрәгем тыңлады. Ул әйтте: Мин аны гафу итәм. Мөавия әйтте: Мин сезнең өметегезне акламаячакмын. Аннары ул аңа бераз акча бирергә кушты. Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис гариб, без бу юлдан гына беләбез һәм мин Әбу Әс Сәфәрнең Әбу әд-Дәрдадан ишеткән хәдисе барлыгын белмим. Әбу Әс Сәфәрнең исеме Сәид бин Әхмәд, ул Ибн Йәһмидә Әс Саури дип атала.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1314
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَخَرَجَتْ جَارِيَةٌ عَلَيْهَا أَوْضَاحٌ فَأَخَذَهَا يَهُودِيٌّ فَرَضَخَ رَأْسَهَا بِحَجَرٍ وَأَخَذَ مَا عَلَيْهَا مِنْ الْحُلِيِّ قَالَ فَأُدْرِكَتْ وَبِهَا رَمَقٌ فَأُتِيَ بِهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ قَتَلَكِ أَفُلَانٌ قَالَتْ بِرَأْسِهَا لَا قَالَ فَفُلَانٌ حَتَّى سُمِّيَ الْيَهُودِيُّ فَقَالَتْ بِرَأْسِهَا أَيْ نَعَمْ قَالَ فَأُخِذَ فَاعْتَرَفَ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرُضِخَ رَأْسُهُ بَيْنَ حَجَرَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا قَوَدَ إِلَّا بِالسَّيْفِ
Безгә [Әли бин Хөҗр] сөйләде, безгә [Язид бин Харун] сөйләде, безгә [Хаммам] әйтте, [Катада] әйтте, [Әнәс] әйтте: Көмештән бизәнү әйберләре кигән бер кол хатын чыкты, аннары бер яһүд бизәнү әйберләрен чыгарып, хатынның башына таш белән сугып, аннары аның бизәнү әйберләрен алды. Хатын аңсыз хәлдә табылды, аннары Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янына китерелде, Пәйгамбәр сорады: "Сезне фәлән кеше үтердеме?" Хатын: "Юк", - дип җавап бирде, башын чайкап, Пәйгамбәр тагын сорады: "Бу фәлән кешеме?" Яһүд исеме телгә алынганчы, хатын: "Әйе", - дип җавап бирде. Аннары яһүд чакырылды, һәм ул үз гамәлләрен таныды. Аннары Пәйгамбәр аңа башын ике таш арасына сугып, киша ясарга кушты. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы, һәм кайбер галимнәр аны хәйрия нигезе итеп кулланалар, бу Әхмәт һәм Исхак фикере. Кайбер галимнәр: "Аңа кылыч белән генә савап юк", - диләр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1315
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَزَوَالُ الدُّنْيَا أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ قَتْلِ رَجُلٍ مُسْلِمٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَبُرَيْدَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو هَكَذَا رَوَاهُ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ فَلَمْ يَرْفَعْهُ وَهَكَذَا رَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ مَوْقُوفًا وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْمَرْفُوعِ
Безгә [Әбу Сәләмә Яхъя бин Хәләф] һәм [Мөхәммәд бин Абдулла бин Бази] икесе дә болай дип әйткәннәр: "Безгә [Ибн Әбу Әди] [Шу'бадан] [Я'лә бин Әсәдән] [аның әтисеннән] [Абдулла бин Әмрдән] Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам болай дигән: "Чыннан да, Аллаһ өчен дөньяны юк итү мөселманны үтерүдән җиңелрәк". Безгә [Мөхәммәд бин Басияр] [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] [Шу'бадан] [Я'лә бин Әсәдән] [аның әтисеннән] [Абдулла бин Әмрудан] шулай дип сөйләгән, ләкин ул моны аңламаган. Әбу 'Гайсә болай дигән: "Бу хәдис Ибн Әбу 'Ади хәдисеннән ышанычлырак. Ул болай дигән: "Бу очракта Сәгъд, Ибн Аббас, Әбу Сәгъд Әбу Һөрәйрә, Укба бин Әмир, Ибн Мәс'уд һәм Бурайдадан охшаш хәдисләр бар. Әбу 'Гайсә болай дигән:" Габдуллаһ бин Әмр хәдисе менә шулай: Ибн Әбу Ади аны Сюбадан, Я'ла бин Әсәдән, аның әтисеннән, Габдуллаһ бин Әмрдан, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять кылган. Мөхәммәд бин Җәгъфәр һәм башкалар да Сюбаны Я'ла бин Әсәдән риваять иткәннәр, ләкин ул аны аңламаган. Шулай ук, Суфьян Әс Цаури Я'ла бин Әсәдән мәукуф рәвешендә риваять кылган, һәм бу риваять мәрфу хәдистән ышанычлырак.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1316
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحْكَمُ بَيْنَ الْعِبَادِ فِي الدِّمَاءِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ مَرْفُوعًا وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] сөйләде, безгә [Вәхб бин Җарир] сөйләде, безгә [Шу'ба] сөйләде, [Әл-А'масидан] [Әбү Вәилдән] [Габдуллаһтан] ул әйтте; Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Чыннан да, хезмәтчеләр арасында беренче хәл ителәчәк нәрсә - кан кишасы мәсьәләсе". Әбү Гайсә әйтте: "Габдуллаһның хәдисе - хәсән ышанычлы хәдис, шуңа күрә күп риваятьчеләр аны Әл-А'масидан мәрфу' ысулы белән китерәләр, ләкин кайберләре аны Әл-А'масидан китерәләр һәм мәрфу' итмиләр."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1317
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فِي الدِّمَاءِ
Безгә [Әбу Курайб] сөйләгәннән соң, безгә [Ваки] сөйләгәннән соң, [Әл-А'масидан] [Әбу Вәилдән] [Габдуллаһтан] ул болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Чыннан да, хезмәтчеләр арасында беренче хәл ителәчәк нәрсә - кан кишасе мәсьәләсе".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1318
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ يَزِيدَ الرَّقَاشِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو الْحَكَمِ الْبَجَلِيُّ قَال سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ وَأَبَا هُرَيْرَةَ يَذْكُرَانِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ السَّمَاءِ وَأَهْلَ الْأَرْضِ اشْتَرَكُوا فِي دَمِ مُؤْمِنٍ لَأَكَبَّهُمْ اللَّهُ فِي النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَأَبُو الْحَكَمِ الْبَجَلِيُّ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي نُعْمٍ الْكُوفِيُّ
Безгә [Әл Хөсәен бин Һурайс], безгә [Әл Фәдләл бин Муса], [Әл Хөсәен бин Вакыд], [Язид Әр Ракаси], безгә [Әбу Әл Хәкам Әл Бәҗәли] сөйләде ул болай диде: Мин [Әбу Сәгыйд Әл Худри] һәм [Әбу Һурайра] икесенең дә Аллаһның Рәсүле саллаАллаһу галәйһи вәссәламнән искә алганнарын ишеттем, ул болай диде: "Әгәр күкләр һәм җир кешеләре бер мөэминне үтерү өчен берләшсәләр, Аллаһ аларны җәһәннәмгә ташлар иде". Әбу 'Гайсә болай диде: "Бу хәдис гариб, Әбу Әл Хәкам Әл Бәҗәли - Абдуррахман бин Әбу Нуъм Әл Куфи".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1319
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ سُرَاقَةَ بْنِ مَالِكِ بْنِ جُعْشَمٍ قَالَحَضَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقِيدُ الْأَبَ مِنْ ابْنِهِ وَلَا يُقِيدُ الِابْنَ مِنْ أَبِيهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ سُرَاقَةَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِصَحِيحٍ رَوَاهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ الْمُثَنَّى بْنِ الصَّبَّاحِ وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ مُرْسَلًا وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْأَبَ إِذَا قَتَلَ ابْنَهُ لَا يُقْتَلُ بِهِ وَإِذَا قَذَفَ ابْنَهُ لَا يُحَدُّ
Безгә [Әли бин Хуҗр] сөйләде, безгә [Исмәгыйль бин Айяси] сөйләде, безгә [Әл Мутсанна бин Әш Шаббах] әйтте, ул [Әмр бин Сюайб] әйтте, ул [атасыннан] ул [бабасыннан] ул [Сурака бин Мәлик бин Җу'сьям] әйтте: Мин Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) улы үтерелгән атага кыйшаш билгеләгәнен күрдем, ләкин баласына кыйшаш ясамаган, чөнки әтисе аны үтергән. Әбү 'Гайсә әйтте: Без бу хәдисне Суракадан бу юлдан гына беләбез, һәм иснад дөрес түгел, Исмәгыйль бин Айяси аны Әл Мутсанна бин Әш Шаббахтан риваять иткән, ә Әл Мутсанна бин Әш Шаббах хәдис риваятьләрендә ләгъиф булган. Һәм [Әбу Халид Әл-Әхмәр] бу хәдисне [Әл-Хәҗҗәҗ бин Артаһтан] [Әмр бин Сюайбтан] [аның әтисеннән] [аның бабасыннан] [Гомәрдән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять иткән. Бу хәдис шулай ук Әмр бин Сюайбтан да мурсалда риваять ителгән, һәм бу хәдистә гаҗәпләнү бар, һәм бу хәдис галимнәр фикеренчә, ата баласын үтерсә, ул үтерелми, ә баласын зинада гаепләсә, ул хәд белән җәзаланмый.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1320
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُقَادُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ
Безгә [Әбу Сәгыйд әл-Асияҗ] сөйләде, безгә [Әбу Халид әл-Әхмәр] сөйләде, ул [Әл-Хәҗҗәҗ бин Артаһтан], ул [Әмр бин Сюайбтан], ул [атасыннан], ул [бабасыннан], ул [Гомәр бин әл-Хәстәбтән] ул болай диде: Мин Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем: "Ата баласын үтерү белән җәзаланмый".
