Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 101

حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ فَعَلْتُهُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاغْتَسَلْنَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ

Kitugambye nti [Abu Musa Muhammad bin Al Mutsanna] yagamba nti; atubuulidde [Al Walid bin Muslim] okuva ku [Al Auza’i] okuva ku [Abdurrahman bin Al Qosim] okuva ku [kitaawe] okuva ku [’Aisyah] yagamba; 'Singa okukomolebwa kusisinkana okukomolebwa olwo kiba kikakatako okunaaba.' Lumu nakikola ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo netunaaba junub. Yagambye nti; ‘Mu ssuula eno era mulimu ebyafaayo okuva ewa Abu Hurairah, Abdullah bin Umar ne Rafi’ bin Khadij’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 102

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ وَجَبَ الْغُسْلُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَعَائِشَةُ وَالْفُقَهَاءِ مِنْ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا الْتَقَى الْخِتَانَانِ وَجَبَ الْغُسْلُ

[Kaana] atunyumizza nti; [Waki’] atunyumizza okuva ku [Sufyan] okuva ku [Ali bin Zaid] okuva ku [Sa’id bin Al Musayyib] okuva ku [‘Aisha] yagamba nti; ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Okukomolebwa bwekusinga okukomolebwa, olwo okunaaba kufuuka kikakatako’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno eya 'Aisha ye hasan sahih'. Yagambye nti; ‘Hadiisi eno ebadde eyogerwa okuva ku ‘Aisha mu ngeri nnyingi, kwe kugamba hadiisi, ‘Singa okukomolebwa kusukka okukomolebwa, olwo okunaaba kufuuka kwa kiragiro’. Eno y’endowooza y’abamanyi abasinga okuva mu baswahaaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nga Abu Bakr, Umar, Uthman, Ali ne ‘Aisha. Era okuva mu ba fuqaha tabi’in n’abantu abaddako nga Sufyan Ats Thauri, Syafi’i, Ahmad ne Ishaq. Bagamba nti; 'Singa okukomolebwa kusisinkana okukomolebwa olwo kiba kikakatako okunaaba'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 103

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَإِنَّمَا كَانَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ رُخْصَةً فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ ثُمَّ نُهِيَ عَنْهَاحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا كَانَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ ثُمَّ نُسِخَ بَعْدَ ذَلِكَ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَرَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّهُ إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ فِي الْفَرْجِ وَجَبَ عَلَيْهِمَا الْغُسْلُ وَإِنْ لَمْ يُنْزِلَا

atubuulidde [Ahmad bin Mani’] yagamba; atugambye nti [Abdullah bin Al Mubarak] yagamba nti; atuloopedde [Yunus bin Yazid] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [Sahl bin Sa’d] okuva ku [Ubai bin Ka’ab] yagamba; 'Okubeerawo kw'amazzi ag'okunaaba kubanga ensigo mu kusooka yali buweerero mu nnaku z'Obusiraamu ezaasooka, oluvannyuma lw'ekyo ne kikugirwa'. Atugambye nti [Ahmad bin Mani’] yagamba nti; atugambye nti [Abdullah bin Al Mubarak] yagamba nti; atutegeezezza [Ma’mar] okuva ku [Az Zuhri] ne sanad eno, nga bwekiri mu hadith’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadith eno hasan ntuufu, okubeerawo kw'amazzi kubanga amazzi gaali ku ntandikwa y'Obusiraamu yokka, oluvannyuma lw'ekyo ne gakugirwa'. Nga kino, abantu batono nnyo abanyumya hadith eno okuva mu baswahaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, mu bo mulimu Ubai bin Ka’ab ne Rafi’ bin Khudij. Abamanyi bangi bakola hadith eno, nti omusajja bwakung’aanya mukyala we mu bitundu bye eby’ekyama, olwo aba alina okunaaba ne bwe kiba nti tewali nsigo efuluma’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 104

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْجَحَّافِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ فِي الِاحْتِلَامِقَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَمْ نَجِدْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا عِنْدَ شَرِيكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو الْجَحَّافِ اسْمُهُ دَاوُدُ بْنُ أَبِي عَوْفٍ وَيُرْوَى عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَحَّافِ وَكَانَ مَرْضِيًّا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَالزُّبَيْرِ وَطَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ

atugambye nti [Ali bin Hujr] yagamba; atubuulidde [Sharik] okuva ku [Abu Al Hajjaf] okuva ku [Ikrimah] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba; 'Waliwo amazzi -okunaaba- olw'amazzi -ensigo- mu kirooto'. Abu Isa yagambye nti; ‘Nnawulidde Al Jarud ng’agamba nti; ‘Nnawulidde Waki’ ng’agamba nti; 'Hadiisi eno tetwagifuna ng'oggyeeko Sharik'. Abu Isa yagambye nti; 'Abu Al Jahhaf erinnya lyali Dawud bin Abu Auf'. Hadiisi eno nayo ebadde eyogerwa okuva ku Sufyan Ats Tsauri. Yagambye nti; 'Tugambye Abu Al Jahhaf, muntu wa kitiibwa'. Abu Isa yagambye nti; ‘Mu ssuula eno era mulimu okunnyonnyolwa okuva ewa Uthman bin ‘Affan, Ali bin Abu Talib, Az Zubair, Thalhah, Abu Ayyub ne Abu Sa’id okuva eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nti yagamba nti: ‘Amazzi ag’okunaaba gava ku nsigo.’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 105

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ هُوَ الْعُمَرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلَا يَذْكُرُ احْتِلَامًا قَالَ يَغْتَسِلُ وَعَنْ الرَّجُلِ يَرَى أَنَّهُ قَدْ احْتَلَمَ وَلَمْ يَجِدْ بَلَلًا قَالَ لَا غُسْلَ عَلَيْهِ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَرَى ذَلِكَ غُسْلٌ قَالَ نَعَمْ إِنَّ النِّسَاءَ شَقَائِقُ الرِّجَالِقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدِيثَ عَائِشَةَ فِي الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلَا يَذْكُرُ احْتِلَامًا وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ فِي الْحَدِيثِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ إِذَا اسْتَيْقَظَ الرَّجُلُ فَرَأَى بِلَّةً أَنَّهُ يَغْتَسِلُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِنَّمَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْغُسْلُ إِذَا كَانَتْ الْبِلَّةُ بِلَّةَ نُطْفَةٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ وَإِذَا رَأَى احْتِلَامًا وَلَمْ يَرَ بِلَّةً فَلَا غُسْلَ عَلَيْهِ عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ

atubuulidde [Ahmad bin Mani’] yagamba; atubuulidde [Hammad bin Khalid Al Khayyath] okuva ku [Abdullah bin Umar] -kwe kugamba Al Umari- okuva ku [Ubaidullah bin Umar] okuva ku [Al Qasim bin Muhammad] okuva ku [’Aisyah] yagamba; ‘Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yabuuzibwa ku musajja eyafuka naye nga tajjukira oba yali aloota, yaddamu nti: ‘Alina okunaaba’. Era era yabuuziddwa ku musajja aloota naye nga talina kintu kyonna kifukirira -ensigo-, n’addamu nti: ‘Talina kunaaba’. Umm Salamah yabuuza nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, omukazi bwaloota bwatyo, naye anaaba?’. yaddamu nti: ‘Yee, kubanga abakazi benkanankana n’abooluganda’. Abu Isa yagambye nti; ‘Oyo eyanyumya hadith eno, kwe kugamba hadiisi ya ‘Aisha ekwata ku musajja eyasanga ekintu ekibisi, naye nga tajjukira nti yalina ekirooto, yali Abdullah bin Umar okuva ewa Ubadidullah bin Umar. Wabula Yahya bin Sa’id yanafuya Abdullah bin Umar mu nsonga z’okukwata hadith mu mutwe. Eno y’endowooza y’abamanyi bangi okuva mu baswahaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ne tabi’in, nti omusajja singa azuukuka n’asanga ekintu ekibisi, alina okunaaba.’ Endowooza eno era yakwatibwa Sufyan Ats Tsauri ne Ahmad. Era abamanyi abamu okuva mu tabi’in bagamba nti omuntu alina okunaaba singa obunnyogovu buba nsigo. Eno y’endowooza ya Shafi’i ne Ishaq. Omuntu bwaloota naye nga talaba kintu kibisi - ensigo -, olwo aba takakasibwa kunaaba.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 106

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو السَّوَّاقُ الْبَلْخِيُّ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَلِيٍّ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمَذْيِ فَقَالَ مِنْ الْمَذْيِ الْوُضُوءُ وَمِنْ الْمَنِيِّ الْغُسْلُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ مِنْ الْمَذْيِ الْوُضُوءُ وَمِنْ الْمَنِيِّ الْغُسْلُ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

atugambye [Muhammad bin ‘Amru Nga Sawwaq Al Balkhi] bwe yagamba; atubuulidde [Husyaim] okuva ku [Yazid bin Abu Ziyad], n’agamba nti; atugambye [Mahmud bin Ghailan] yagamba nti; atubuulidde [Husain Al Ju’fi] okuva ku [Za`idah] okuva ku [Yazid bin Abu Ziyad] okuva ku [Abdurrahman bin Abu Laila] okuva ku [Ali] yagamba; ‘Nnabuuza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ku madzi, bwatyo n’addamu nti: ‘Okuva mu madzi kyetaagisa wudhu, ate okuva mu nsigo kyetaagisa okunaaba’. Yagambye nti; 'Mu ssuula eno era mulimu ebyafaayo okuva ku Al Miqdad bin Al Aswad ne Ubai bin Ka'ab'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hasan ntuufu. Hadiisi eno era yayogerwa okuva eri Ali ibn Abu Thalib, okuva ku Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) mu ngeri endala, kwe kugamba hadiisi, “Okufulumya madhi kyetaagisa okuwujja, n’okufulumya ensigo kyetaagisa ghusl.” Eno y’endowooza y’abamanyi abasinga obungi mu ba Swahaaba ba Nabbi (okusaasira n’emirembe bibeere ku ye), abagoberezi be, n’abo abajja oluvannyuma lwabwe. Endowooza eno era yakwatibwa Sufyan, Syafi’i, Ahmad, ne Ishaq.

Hadith

Imam Tirmidzi : 107

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدٍ هُوَ ابْنُ السَّبَّاقِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ كُنْتُ أَلْقَى مِنْ الْمَذْيِ شِدَّةً وَعَنَاءً فَكُنْتُ أُكْثِرُ مِنْهُ الْغُسْلَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَأَلْتُهُ عَنْهُ فَقَالَ إِنَّمَا يُجْزِئُكَ مِنْ ذَلِكَ الْوُضُوءُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ بِمَا يُصِيبُ ثَوْبِي مِنْهُ قَالَ يَكْفِيكَ أَنْ تَأْخُذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَتَنْضَحَ بِهِ ثَوْبَكَ حَيْثُ تَرَى أَنَّهُ أَصَابَ مِنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فِي الْمَذْيِ مِثْلَ هَذَا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَذْيِ يُصِيبُ الثَّوْبَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُجْزِئُ إِلَّا الْغَسْلُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ يُجْزِئُهُ النَّضْحُ و قَالَ أَحْمَدُ أَرْجُو أَنْ يُجْزِئَهُ النَّضْحُ بِالْمَاءِ

[Kaana] atunyumizza; [Abdah] atunyumizza okuva ku [Muhammad bin Ishaq] okuva ku [Sa’id bin Ubaid] - kwe kugamba, Ibn As Sabbaq, okuva ku [kitaawe] okuva ku [Sahl bin Hunaif] yagamba; ‘Ntera okufulumya madhi olw’obukoowu, kale ntera okunaaba olw’ekyo. Olwo ne ntegeeza era ne mbuuza Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ku nsonga eyo, n’agamba nti: ‘Kimala okukola wudhu’. Awo nate ne mbuuza nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, ate olugoye olukosebwa?’. Yagambye nti: ‘Kimala okutwala amazzi agawera engalo, olwo n’omansira ku kitundu ekikoseddwa’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno ye hasan sahih. Era tetumanyi hadith okujjako okuva mu hadith ya Muhammad bin Ishaq ekwata ku madhi. Abamanyi bakyawukana ku madhi atuuka ku lugoye, abamu ku bo bagamba nti: ‘Kyetaagisa okunaaba’. Eno y’endowooza ya Shafi’i ne Ishaq. Abalala ne bagamba nti, "Kimala okugimansira amazzi." Ahmad yagamba nti, "Nsuubira nti kimala okugimansira amazzi."

Hadith

Imam Tirmidzi : 108

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ ضَافَ عَائِشَةَ ضَيْفٌ فَأَمَرَتْ لَهُ بِمِلْحَفَةٍ صَفْرَاءَ فَنَامَ فِيهَا فَاحْتَلَمَ فَاسْتَحْيَا أَنْ يُرْسِلَ بِهَا وَبِهَا أَثَرُ الِاحْتِلَامِ فَغَمَسَهَا فِي الْمَاءِ ثُمَّ أَرْسَلَ بِهَا فَقَالَتْ عَائِشَةُ لِمَ أَفْسَدَ عَلَيْنَا ثَوْبَنَا إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيهِ أَنْ يَفْرُكَهُ بِأَصَابِعِهِ وَرُبَّمَا فَرَكْتُهُ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصَابِعِي قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا فِي الْمَنِيِّ يُصِيبُ الثَّوْبَ يُجْزِئُهُ الْفَرْكُ وَإِنْ لَمْ يُغْسَلْ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى أَبُو مَعْشَرٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ وَحَدِيثُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ

atugambye [Hannad] yagamba; atubuulidde [Abu Mu’awiyah] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Ibrahim] okuva ku [Hammam bin Al Harith] yagamba; 'Omugenyi yajja ewa 'Aisyah, olwo 'Aisyah n'amugamba yeebake n'omufaliso ogwa kyenvu, kale n'asula n'omufaliso ogwo. Omugenyi yaloose ekirooto ekibisi, era yaswala okuzzaayo omufaliso kubanga gwali guliko ensigo, kwe kunnyika mu mazzi. Oluvannyuma lw’ekyo lwe yagiddiza ‘Aisyah. Kale [‘Aisha] n’agamba nti, ‘Lwaki yayonoona -nnyogoza- olugoye lwaffe? Newankubadde nga kyali kimumala okusenya obubonero n’engalo ze, lumu nnasikambula olugoye lwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’engalo zange’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hasan ntuufu. Eno y’endowooza ya baswahaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, tabi’in n’abantu abaddirira abawerako okuva mu ba fuqaha. Nga Sufyan Ats Tsauri, Syafi’i, Ahmad ne Ishaq. Bagamba ku bikwata ku nsigo ku lugoye nti, ‘Kamumala okugisekula, ne bw’aba tazinaaba’. Eno y’engeri gye kyanyumibwa okuva ku [Mansur] okuva ku [Hammam bin Al Harith] okuva ku [’Aisyah]. Nga ebyafaayo bya Al A'masy. Era [Abu Ma’syar] yanyumya hadiisi eno okuva ku [Ibrahim] okuva ku [Al Aswad] okuva ku [’Aisyah]. Era hadiisi ya Al A'masy esinga okuba entuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 109

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا غَسَلَتْ مَنِيًّا مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ عَائِشَةَ أَنَّهَا غَسَلَتْ مَنِيًّا مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْفَرْكِ لِأَنَّهُ وَإِنْ كَانَ الْفَرْكُ يُجْزِئُ فَقَدْ يُسْتَحَبُّ لِلرَّجُلِ أَنْ لَا يُرَى عَلَى ثَوْبِهِ أَثَرُهُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ الْمَنِيُّ بِمَنْزِلَةِ الْمُخَاطِ فَأَمِطْهُ عَنْكَ وَلَوْ بِإِذْخِرَةٍ

[Ahmad bin Mani’] atugambye nti; [Abu Mu’awiyah] atugambye okuva ku [Amr bin Maimun bin Mihran] okuva ku [Sulaiman bin Yasar] okuva ku [’Aisha] nti lumu yayoza obubonero bw’ensigo ku ngoye z’omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye). Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno ye hasan sahih.' Mu ssuula eno era mulimu ennyiriri okuva ewa Ibn Abbas. So nga hadith ya ‘Aisha, nti lumu yayoza obubonero bw’ensigo ku ngoye z’omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) tekontana na hadith ya kusenya. Kubanga newankubadde okusenya kumala, oluusi omusajja tayagala singa obubonero obuli ku ngoye ze bukyalabika. Ibn Abbas yagamba nti; 'Ensigo eringa entuuyo, kale alina okugiggyako ne bwe yalina idzkhir - enku -'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 110

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُ وَهُوَ جُنُبٌ وَلَا يَمَسُّ مَاءً حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفِيانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَغَيْرِهِ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَتَوَضَّأُ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ وَقَدْ رَوَى عَنْ أَبِي إِسْحَقَ هَذَا الْحَدِيثَ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ وَيَرَوْنَ أَنَّ هَذَا غَلَطٌ مِنْ أَبِي إِسْحَقَ

atugambye [Hannad] yagamba; atubuulidde [Abu Bakr bin Ayyasy] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Al Aswad] okuva ku [’Aisyah] yagamba; ‘Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yasula nga junub, era teyakwata ku mazzi’. Atubuulidde [Waki’] okuva ku [Sufyan] okuva ku [Abu Ishaq] bw’atyo. Abu Isa yagambye nti; 'Eno y'enjogera ya Sa'id bin Al Musayyib n'abalala'. Hadiisi eno teyayogerwa muntu omu yekka, okuva ku Al Aswad, okuva ku ‘Aisyah, okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nti yakola wudhu nga tannaba kwebaka. Era kino kituufu okusinga hadith ya Abu Ishaq okuva mu Al Aswad. Hadiisi eno nayo ebadde eyogerwa okuva ku Abu Ishaq nga Syu’nah, Ats Tsauri n’abalala abatali bo. Era baatwala nti eno yali nsobi eyakolebwa Abu Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 111

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَأَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَنَامُ أَحَدُنَا وَهُوَ جُنُبٌ قَالَ نَعَمْ إِذَا تَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمَّارٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا إِذَا أَرَادَ الْجُنُبُ أَنْ يَنَامَ تَوَضَّأَ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ

atubuulidde [Muhammad bin Al Mutsanna] yagamba nti; atugambye [Yahya bin Sa’id] okuva ku [Ubaidullah bin Umar] okuva ku [Nafi’] okuva ku [Ibn Umar] okuva ku [Umar] nti lumu yabuuza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nti, ‘Omu ku ffe asobola okwebaka mu mbeera ya junub?’. Yaddamu nti: ‘Yee, kasita akola wudhu’. Yagambye nti; ‘Mu ssuula eno mulimu n’ebyo ebiwandiikiddwa okuva mu ‘Ammar, ‘Aisyah, Jabir, Abu Sa’id ne Umm Salamah’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi ya Umar y’esinga obulungi era esinga obutuufu mu ssuula eno, endowooza eno yakwatibwa Sufyan Ats Tausri, bin Al Mubarak, Ahmad ne Ishaq. Bagamba nti; 'Junub bw'aba ayagala okwebaka, akole wudhu'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 112

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقِيَهُ وَهُوَ جُنُبٌ قَالَ فَانْبَجَسْتُ أَيْ فَانْخَنَسْتُ فَاغْتَسَلْتُ ثُمَّ جِئْتُ فَقَالَ أَيْنَ كُنْتَ أَوْ أَيْنَ ذَهَبْتَ قُلْتُ إِنِّي كُنْتُ جُنُبًا قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ لَا يَنْجُسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ حُذَيْفَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ فَانْخَنَسْتُ يَعْنِي تَنَحَّيْتُ عَنْهُ وَقَدْ رَخَّصَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي مُصَافَحَةِ الْجُنُبِ وَلَمْ يَرَوْا بِعَرَقِ الْجُنُبِ وَالْحَائِضِ بَأْسًا

atubuulidde [Ishaq bin Mansur] yagamba nti; atubuulidde [Yahya bin Sa’id Al Qaththan] yagamba nti; atugambye [Humaid Ath Thawil] okuva ku [Bakr bin Abdullah Al Muzani] okuva ku [Abu Rafi’] okuva ku [Abu Hurairah] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yamusisinkana nga ali mu mbeera ya junub. Abu Hurairah yagambye nti; 'Oluvannyuma ne nkweka ne nnaaba, awo we nnaddamu okujja'. Yabuuza nti: ‘Oli ludda wa?’. oba yagamba nti: ‘Ogenda wa?’. Naddamu nti, ‘Mazima ndi mu mbeera ya junub,’ n’agamba nti: ‘Abasiraamu si balongoofu’. Yagambye nti; 'Mu ssuula eno era mulimu ebyafaayo okuva ewa Hudzaifah ne Ibn Abbas'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno eya Abu Hurairah hasan ntuufu. Amakulu ga ‘Nkweka’ gali nti ‘Nsigala wala naye’. Era si ba ulama bokka abawa obuweerero ku bikwata ku kukkirizibwa okukwatagana mu ngalo n’abantu ba junub, era tebalaba kuwera kwonna ku bikwata ku ntuuyo z’abantu aba junub oba abakazi abali mu nsonga’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 113

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْجَاءَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ بِنْتُ مِلْحَانَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّ فَهَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَعْنِي غُسْلًا إِذَا هِيَ رَأَتْ فِي الْمَنَامِ مِثْلَ مَا يَرَى الرَّجُلُ قَالَ نَعَمْ إِذَا هِيَ رَأَتْ الْمَاءَ فَلْتَغْتَسِلْ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ قُلْتُ لَهَا فَضَحْتِ النِّسَاءَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا رَأَتْ فِي الْمَنَامِ مِثْلَ مَا يَرَى الرَّجُلُ فَأَنْزَلَتْ أَنَّ عَلَيْهَا الْغُسْلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سُلَيْمٍ وَخَوْلَةَ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ

atubuulidde [Ibn Abu Umar] yagamba; atubuulidde [Sufyan bin Uyainah] okuva ku [Hisyam bin Urwah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Zainah bint Abu Salamah] okuva ku [Ummu Salamah] yagamba; ‘Umm Sulaim bint Milhan yajja eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti; 'Ayi Omubaka wa Allah, mazima Allah taswala mazima, omukazi naye alina okunaaba singa aloota ng'omusajja bw'aloota?' Yaddamu nti: ‘Yee, bw’alaba amazzi olwo alina okunaaba’. Umm Salamah yagambye nti; 'Nnabuuza Umm Sulaim nti, 'Obikkudde ebyama by'abakazi, ggwe Umm Sulaim!' Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hasan ntuufu. Eno y’endowooza y’abafuqaha abasinga obungi, nti omukazi bw’aloota ng’omusajja aloota, okutuusa lw’akulukuta, olwo alina okunaaba. Endowooza eno era yakwatibwa Sufyan Ats Tsauri ne Syafi’i’. Yagambye nti; 'Mu ssuula eno era mulimu ebyafaayo okuva mu Umm Sulaim, Khaulah, 'Aisyah ne Anas'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 114

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حُرَيْثٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْرُبَّمَا اغْتَسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْجَنَابَةِ ثُمَّ جَاءَ فَاسْتَدْفَأَ بِي فَضَمَمْتُهُ إِلَيَّ وَلَمْ أَغْتَسِلْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ وَالتَّابِعِينَ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا اغْتَسَلَ فَلَا بَأْسَ بِأَنْ يَسْتَدْفِئَ بِامْرَأَتِهِ وَيَنَامَ مَعَهَا قَبْلَ أَنْ تَغْتَسِلَ الْمَرْأَةُ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

atugambye [Hannad] yagamba; atubuulidde [Waki’] okuva mu [Huraits] okuva ku [Ash Sya’bi] okuva ku [Masruq] okuva ku [’Aisyah] yagamba; ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yanaaba mu junub olwo n’ajja okubugumya omubiri gwe, bwentyo ne mmuwambaatira nga sinnaba kunaaba’. Abu Isa yagambye nti; ‘Tewali buzibu ku hadiisi eno. Eno y’endowooza y’abantu bangi okuva mu bakugu mu bya ssaayansi, okuva mu baswahaaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ne tabi’in, bagamba nti; 'Omusajja bw'aba anaaba, olwo tewali kikyamu kubugumya mukyala we n'asula naye nga tannaaba'. Eno y’endowooza ya Sufyan Ats Tsauri, Syafi’i, Ahmad ne Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 115

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ طَهُورُ الْمُسْلِمِ وَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ عَشْرَ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدَ الْمَاءَ فَلْيُمِسَّهُ بَشَرَتَهُ فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌو قَالَ مَحْمُودٌ فِي حَدِيثِهِ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ وَضُوءُ الْمُسْلِمِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَلَمْ يُسَمِّهِ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ أَنَّ الْجُنُبَ وَالْحَائِضَ إِذَا لَمْ يَجِدَا الْمَاءَ تَيَمَّمَا وَصَلَّيَا وَيُرْوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ كَانَ لَا يَرَى التَّيَمُّمَ لِلْجُنُبِ وَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ وَيُرْوَى عَنْهُ أَنَّهُ رَجَعَ عَنْ قَوْلِهِ فَقَالَ يَتَيَمَّمُ إِذَا لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

atubuulidde [Muhammad bin Basysyar] ne [Mahmud bin Ghailan] baagamba nti; atubuulidde [Abu Ahmad Az Zubairi] yagamba nti; atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Khalid Al Hadzdza`] okuva ku [Abu Qilabah] okuva ku [‘Amru bin Bujdan] okuva ku [Abu Dzar] nti Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Enfuufu ennungi y’engeri y’omusiraamu ey’okwetukuza wadde nga amaze emyaka kkumi nga talina mazzi. Kale bw’aba afunye amazzi, agasiige ku lususu kubanga ekyo kisingako’. Mahmud yagamba mu hadith ye nti, ‘Enfuufu ennungi kye kimu ku bikozesebwa mu kulongoosa Omusiraamu’. Yagambye nti; 'Mu ssuula eno era mulimu ebyafaayo okuva ewa Abu Hurairah, Abdullah bin Amru ne Imran bin Hushain'. Abu Isa yagambye nti; 'Nga kino, si muntu omu yekka eyanyumibwa okuva ku Khalid Al Hadzdza` okuva ku Abu Qilabah, okuva ku 'Amru bin Bujdan okuva ku Abu Dzar'. [Ayyub] yanyumya hadiisi eno okuva ku [Abu Qilabah] okuva ku [omusajja okuva mu Bani ‘Amir] okuva ku [Abu Dharr], naye teyayogera linnya lye. Yagambye nti; ‘Hadiisi eno hasan ntuufu. Kino abafuqaha abasinga kyebagamba, nti omuntu ali junub n’agenda mu nsonga bw’atafuna mazzi, alina okukola tayamum n’alyoka asaala. Era kyayogerwa okuva ewa Ibn Mas’ud nti junub tasobola kukola tayamum ne bw’aba tafunye mazzi. Naye kyayogerwa okuva gy’ali nti yaggyayo endowooza ye, olwo n’agamba nti; 'Tayinza kukola tayamumu singa tafuna mazzi'. Endowooza eno yakwatibwa Sufyan Ats Tsauri, Malik, Syafi’i, Ahmad ne Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 116

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَعَبْدَةُ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ قَالَ لَا إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ وَلَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَصَلِّيقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ فِي حَدِيثِهِ وَقَالَ تَوَضَّئِي لِكُلِّ صَلَاةٍ حَتَّى يَجِيءَ ذَلِكَ الْوَقْتُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ أَنَّ الْمُسْتَحَاضَةَ إِذَا جَاوَزَتْ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا اغْتَسَلَتْ وَتَوَضَّأَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ

atugambye [Hannad] yagamba; atubuulidde [Waki’] ne [Abdah] ne [Abu Mu’awiyah] okuva ku [Hisyam bin Urwah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [’Aisyah] yagamba; ‘Fatimah bint Hubaisy yajja okulaba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo n’agamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, nvaamu omusaayi istihadlah, okutuusa lwe ndi mulongoofu. Kale nsobola okuva mu kusaba?’. yagamba nti: ‘Nedda, musaayi gwa bulwadde gwokka, so si musaayi gwa nsonga. Singa omusaayi gw’okugenda mu nsonga gutuuka olwo ove ku swala, bw’eba ewedde olwo onaabe n’okunaaba omusaayi, oluvannyuma lw’ekyo osaale.’ Abu Mu’awiyah yagamba mu hadith ye nti, ‘Mukole wudhu ku buli swala okutuusa ekiseera ekyo lwe kituuka’. Yagambye nti; 'Mu ssuula eno era mulimu ebyafaayo okuva mu Umm Salamah'. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi ya Aisyah hasan ntuufu. Eno y’endowooza si y’omumanyi omu yekka mu baswahaba ba Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) n’abagoberezi be. Endowooza eno era yakwatibwa Sufyan Ats Thauri, Malik, ibn Al Mubarak, ne Syafi’i, nti omukyala alina okulinda ekiseera kye eky’okugenda mu nsonga era alina okunaaba n’okukola wudhu oluvannyuma lwa buli sswala.

Hadith

Imam Tirmidzi : 117

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُ فِيهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتَتَوَضَّأُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَتَصُومُ وَتُصَلِّيحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شُرَيْكٌ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ قَدْ تَفَرَّدَ بِهِ شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقُلْتُ عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ جَدُّ عَدِيٍّ مَا اسْمُهُ فَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ اسْمَهُ وَذَكَرْتُ لِمُحَمَّدٍ قَوْلَ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّ اسْمَهُ دِينَارٌ فَلَمْ يَعْبَأْ بِهِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِنْ اغْتَسَلَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ هُوَ أَحْوَطُ لَهَا وَإِنْ تَوَضَّأَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ أَجْزَأَهَا وَإِنْ جَمَعَتْ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ أَجْزَأَهَا

atubuulidde [Qutaibah] yagamba; atunyumizza [Sharik] okuva ku [Abu Al Yaqzhan] okuva ku [Adi bin Thabit] okuva ku [kitange] okuva ku [jjajjaawe] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nti yagamba ku bakazi abawummudde nti: ‘Aleke ave esswala ku nnaku z’agenda mu nsonga, oluvannyuma lw’ekyo alina okunaaba n’okukola wudhu mu buli sswala, okusiiba n’okusaala’. [Ali bin Hujr] yatugamba nti [Sharik] yatubuulira hadith eyali efaanagana mu makulu’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno yayogerwa Sharik yekka, so si Abu Al Yaqzhan’. Yagambye nti; 'Nabuuza Muhammad ku hadith eno, nagamba nti, 'Adi bin Thabit, okuva ku kitaawe, okuva ku jjajjaawe, jjajjaawe yali ayitibwa atya?' Naye Muhammad yali tamanyi linnya lye. Awo ne njogera eri Muhammad ebigambo bya Yahya bin Ma’in nti erinnya lye yali Dinar, naye teyabifaako. Ahmad ne Ishaq bagamba ku mukazi akola istihad nti, ‘Bw’anaaba buli kiseera ky’okusaala, kiba kisinga kwegendereza gy’ali, bw’aba akola wudhu mu buli kiseera ky’okusaala, kiba kituufu gy’ali, era bw’agatta esswala bbiri n’okunaaba okumu, nakyo kiba kituufu gy’ali.’

Hadith

Imam Tirmidzi : 118

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامَرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ قَالَتْكُنْتُ أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْتَفْتِيهِ وَأُخْبِرُهُ فَوَجَدْتُهُ فِي بَيْتِ أُخْتِي زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَمَا تَأْمُرُنِي فِيهَا قَدْ مَنَعَتْنِي الصِّيَامَ وَالصَّلَاةَ قَالَ أَنْعَتُ لَكِ الْكُرْسُفَ فَإِنَّهُ يُذْهِبُ الدَّمَ قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَتَلَجَّمِي قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَاتَّخِذِي ثَوْبًا قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ إِنَّمَا أَثُجُّ ثَجًّا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَآمُرُكِ بِأَمْرَيْنِ أَيَّهُمَا صَنَعْتِ أَجْزَأَ عَنْكِ فَإِنْ قَوِيتِ عَلَيْهِمَا فَأَنْتِ أَعْلَمُ فَقَالَ إِنَّمَا هِيَ رَكْضَةٌ مِنْ الشَّيْطَانِ فَتَحَيَّضِي سِتَّةَ أَيَّامٍ أَوْ سَبْعَةَ أَيَّامٍ فِي عِلْمِ اللَّهِ ثُمَّ اغْتَسِلِي فَإِذَا رَأَيْتِ أَنَّكِ قَدْ طَهُرْتِ وَاسْتَنْقَأْتِ فَصَلِّي أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً أَوْ ثَلَاثًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَأَيَّامَهَا وَصُومِي وَصَلِّي فَإِنَّ ذَلِكِ يُجْزِئُكِ وَكَذَلِكِ فَافْعَلِي كَمَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَكَمَا يَطْهُرْنَ لِمِيقَاتِ حَيْضِهِنَّ وَطُهْرِهِنَّ فَإِنْ قَوِيتِ عَلَى أَنْ تُؤَخِّرِي الظُّهْرَ وَتُعَجِّلِي الْعَصْرَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ حِينَ تَطْهُرِينَ وَتُصَلِّينَ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ تُؤَخِّرِينَ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلِينَ الْعِشَاءَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ وَتَجْمَعِينَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ فَافْعَلِي وَتَغْتَسِلِينَ مَعَ الصُّبْحِ وَتُصَلِّينَ وَكَذَلِكِ فَافْعَلِي وَصُومِي إِنْ قَوِيتِ عَلَى ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَعْجَبُ الْأَمْرَيْنِ إِلَيَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو الرَّقِّيُّ وَابْنُ جُرَيْجٍ وَشَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ إِلَّا أَنَّ ابْنَ جُرَيجٍ يَقُولُ عُمَرُ بْنُ طَلْحَةَ وَالصَّحِيحُ عِمْرَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا كَانَتْ تَعْرِفُ حَيْضَهَا بِإِقْبَالِ الدَّمِ وَإِدْبَارِهِ وَإِقْبَالُهُ أَنْ يَكُونَ أَسْوَدَ وَإِدْبَارُهُ أَنْ يَتَغَيَّرَ إِلَى الصُّفْرَةِ فَالْحُكْمُ لَهَا عَلَى حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍ وَإِنْ كَانَتْ الْمُسْتَحَاضَةُ لَهَا أَيَّامٌ مَعْرُوفَةٌ قَبْلَ أَنْ تُسْتَحَاضَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَتُصَلِّي وَإِذَا اسْتَمَرَّ بِهَا الدَّمُ وَلَمْ يَكُنْ لَهَا أَيَّامٌ مَعْرُوفَةٌ وَلَمْ تَعْرِفْ الْحَيْضَ بِإِقْبَالِ الدَّمِ وَإِدْبَارِهِ فَالْحُكْمُ لَهَا عَلَى حَدِيثِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ و قَالَ الشَّافِعِيُّ الْمُسْتَحَاضَةُ إِذَا اسْتَمَرَّ بِهَا الدَّمُ فِي أَوَّلِ مَا رَأَتْ فَدَامَتْ عَلَى ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا فَإِذَا طَهُرَتْ فِي خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا أَوْ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا أَيَّامُ حَيْضٍ فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ أَكْثَرَ مِنْ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا فَإِنَّهَا تَقْضِي صَلَاةَ أَرْبَعَةَ عَشَرَ يَوْمًا ثُمَّ تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ ذَلِكَ أَقَلَّ مَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَهُوَ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي أَقَلِّ الْحَيْضِ وَأَكْثَرِهِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَقَلُّ الْحَيْضِ ثَلَاثَةٌ وَأَكْثَرُهُ عَشَرَةٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَبِهِ يَأْخُذُ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَرُوِيَ عَنْهُ خِلَافُ هَذَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ أَقَلُّ الْحَيْضِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ وَأَكْثَرُهُ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالْأَوْزَاعِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَأَبِي عُبَيْدٍ

atubuulidde [Muhammad bin Basysyar] yagamba nti; atubuulidde [Abu ‘Amir Al Aqadi] yagamba nti; atubuulidde [Zuhair bin Muhammad] okuva ku [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] okuva ku [Ibrahim bin Muhammad bin Thalhah] okuva ku kojja we [Imran bin Thalhah] okuva ku nnyina [Hamnah bint Jahsy] yagamba; ‘Nnalina omusaayi omuzito era omuzito mu nsonga, bwentyo nagenda ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam okumuwa amawulire n’okumusaba fatwa. Namusanga ewa mwannyinaze, Zainab bint Jahsy, olwo ne ŋŋamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, mazima nvaamu omusaayi mungi era mungi, kino kinnemesezza okusaala n’okusiiba, kale ondagira kukola ki mu nsonga eno?’. yagamba nti: ‘Muwe ppamba, kubanga ajja kuggyawo omusaayi,’ bwe yagamba; ‘Waliwo omusaayi mungi okusinga ogwo?’. yagamba nti: ‘Mumuzibire n’ekintu ekiyinza okulemesa omusaayi okufuluma,’ bwe yagamba; 'Omusaayi gwali muzito nnyo'. Yagamba nti: ‘Ddira olugoye,’ n’agamba nti; ‘Omusaayi gusinga obungi era muzito,’ olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Nja kukulagira ebintu bibiri, kyonna ky’onookola kijja kumala. Era bw’oba osobola byombi olwo oba omanyi bulungi’. N’agamba nti: ‘Mazima kikuba kya sitaani, kale beera mu nsonga okumala ennaku mukaaga oba musanvu okusinziira ku kumanya kwa Allah, oluvannyuma lw’ekyo kinaaba. Bw’oba owulira nti oli mulongoofu era omulongoofu olwo saala ekiro abiri mu bina oba emisana abiri mu ssatu n’ekiro, siiba era osaale kubanga ekyo kikumala. Mu ngeri y’emu, kola ng’abakyala abali mu nsonga bwe bakola era mwetukuze mu biseera byabwe eby’okugenda mu nsonga n’ebiseera ebitukuvu. Bw’oba n’amaanyi n’omaliriza esswala y’emisana n’oyanguyira esswala y’emisana, olwo n’onaaba ng’oli muyonjo, olwo n’osaala esswala ey’emisana n’ey’emisana. Oluvannyuma lw’ekyo, omaliriza esswala ya Maghrib n’oyanguyira eswala ya Isha, olwo n’onaaba n’ogatta edduwa ebbiri olwo n’okikola. Bwoba onaabira ku makya olwo kikole. Kale, kikole. Era musiibe bw’oba olina amaanyi’. Oluvannyuma lw’ekyo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Ebyo bye bintu ebibiri bye nsinga okwegomba’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hasan ntuufu. [Ubaidullah bin Amru Ar Raqi] ne [Ibn Juraij] ne [Syarik] baanyumya okuva ku [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] okuva ku [Ibrahim bin Muhammad bin Thalhah] okuva ku kojja we [Imran] okuva ku nnyina [Hamnah]. Kiba kyokka nti Ibn Juraij yayogera ku linnya Umar bin Talhah. Ekituufu kiri nti Imran bin Talhah. Yagambye nti; ‘Nnabuuza Muhammad ku hadith eno, bwatyo n’abuuza nti, ‘Hadith hasan shahih’. Mu ngeri y’emu ne Ahmad bin Hanbal, yagamba nti, ‘Hadiisi eno hasan ntuufu.’ Ahmad ne Ishaq bagamba ku mukazi mustahadlah nti, ‘Bw’aba amanyi ku nsonga ze..........olwo amateeka gali nga bwe galambikiddwa mu hadith ya Fatimah bint Abu Hubaisy. Singa omukyala afuna Istihadlah aba amanyi ennaku nga Istihadlah tennabaawo, olwo alina okubuuka okusaala ku nnaku ze ez’okugenda mu nsonga. Olwo n’anaaba n’akola wudhu oluvannyuma lwa buli ssaala, olwo n’asobola okusaala. Singa omusaayi gukyafuluma era nga talina nnaku z’amanyi, oba nga tamanyi nsonga olw’okujja n’okugenda kw’omusaayi, olwo etteeka erisaanira gy’ali ye hadith ya Hamnah bint Jahsy. Abu Ubaid naye bwe yayogedde. Shafi’i yagamba nti; ‘Ssinga omukazi afuna Istihadlah, omusaayi gwe bulijjo gukulukuta nga asoose okulaba era ne gugenda mu maaso bw’atyo, olwo alina okuleka esswala wakati w’ebiseera bino okumala ennaku kkumi na ttaano. Kyokka bw’aba mulongoofu okumala ennaku kkumi na ttaano oba nga tezinnabaawo, olwo ekyo kizingiramu n’ennaku ze ez’okugenda mu nsonga. Omukazi bw’alaba omusaayi okumala ennaku ezisukka mu kkumi n’ettaano, olwo alina okumala ennaku kkumi n’ennya. Olwo oluvannyuma lw’ekyo n’aleka okusaba mu kiseera ekitono eky’okugenda mu nsonga eri abakyala, kwe kugamba emisana n’ekiro.’ Abu Isa yagambye nti; ‘Ulama baawukana mu ndowooza ku nsonga z’okugenda mu nsonga ezisinga obumpi n’obuwanvu. Abamanyi abamu bagamba nti; 'Oluvannyuma lw'okugenda mu nsonga amangu luba lwa nnaku ssatu ate oluwanvu lwa nnaku kkumi'. Eno y’endowooza ya Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak era omutuuze w’e Kufa. Era abamanyi abalala abamu nga ‘Atha bin Abu Rabah bagamba nti, ‘Ekiseera ekisinga okusiiba emisana n’ekiro, ate ekisinga obuwanvu ennaku kkumi na ttaano. Eno y’endowooza ya Malik, Al Auza’I, Syafi’i, Ahmad, Ishaq ne Abu Ubaid’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 119

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْاسْتَفْتَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ ابْنَةُ جَحْشٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ فَقَالَ لَا إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ صَلِّي فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍقَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ اللَّيْثُ لَمْ يَذْكُرْ ابْنُ شِهَابٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أُمَّ حَبِيبَةَ أَنْ تَغْتَسِلَ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَكِنَّهُ شَيْءٌ فَعَلَتْهُ هِيَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ اسْتَفْتَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمُسْتَحَاضَةُ تَغْتَسِلُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَرَوَى الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ

atubuulidde [Qutaibah] yagamba; atubuulidde [Al Laits] okuva ku [Ibn Shihab] okuva ku [Urwah] okuva ku [’Aisyah] nti yagamba; ‘Umm Habibah bint Jahsy yasaba fatwa okuva ewa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti; ‘Mazima ddala, nafuna istihadlah, ne nfuuka omulongoofu, kale nsaana okuleka eswala?’. Yagamba nti: ‘Nedda, musaayi gwa bulwadde gwokka, olina okunaaba n’okusaba’. Kale Umm Habibah bulijjo yanaaba ng’agenda okusaala.’ Qutaibah n’agamba nti; ‘Al Laits yagamba nti; ‘Ibn Shihab teyayogera nti Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yalagira Umm Habibah okunaaba buli lw’asaala, naye ekyo kyali kintu kye yatera okukola.’ Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno era yayogerwa okuva ku Az Zuhri, okuva ku Amrah, okuva ku ‘Aisyah, yagamba nti; Umm Habibah bint Jahasy yasaba Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) fatwa. Abamanyi abamu bagamba nti omukyala afuna istihad alina okunaaba nga buli sswala tannaba kusaba. [Al Auza’i] yanyumya okuva ku Az Zuhri okuva mu Urwah ne Amrah okuva mu Aisha.

Hadith

Imam Tirmidzi : 120

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مُعَاذَةَأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ عَائِشَةَ قَالَتْ أَتَقْضِي إِحْدَانَا صَلَاتَهَا أَيَّامَ مَحِيضِهَا فَقَالَتْ أَحَرُورِيَّةٌ أَنْتِ قَدْ كَانَتْ إِحْدَانَا تَحِيضُ فَلَا تُؤْمَرُ بِقَضَاءٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ أَنَّ الْحَائِضَ لَا تَقْضِي الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ لَا اخْتِلَافَ بَيْنَهُمْ فِي أَنَّ الْحَائِضَ تَقْضِي الصَّوْمَ وَلَا تَقْضِي الصَّلَاةَ

atubuulidde [Qutaibah] yagamba; atugambye [Hammad bin Zaid] okuva ku [Ayyub] okuva ku [Abu Qilabah] okuva ku [Mu’adzah] nti omukazi yabuuza [‘Aisyah], yagamba; ‘Omu ku ffe alina okukola essaala ze ng’ali mu nsonga?’. awo n’addamu nti, ‘Ggwe Haruriah -khawarij-? Mazima mu ffe - abakyala ba Nabbi - waliwo abafuna ensonga, naye nga tebalagirwa kuzisasula’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hasan ntuufu, waliwo n’abo abaaginyumya okuva ku ‘Aisyah, so si kuva mu lunyiriri luno, nti omukazi ali mu nsonga talina kukola sswala ze. Eno y’endowooza abakugu mu by’amateeka abasinga obungi gye batwala, era tewali kuwakana mu bo nti omukazi agenda mu nsonga alina okusasula ekisiibo so si kusasula sswala’.