Imam Tirmidzi : 101
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ فَعَلْتُهُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاغْتَسَلْنَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ
Wogblɔe na mí [Abu Musa Muhammad bin Al Mutsanna] gblɔ be; gblɔ na mí [Al Walid bin Muslim] tso [Al Auza’i] gbɔ tso [Abdurrahman bin Al Qosim] gbɔ tso [fofoa] gbɔ tso [’Aisyah] gbɔ egblɔ be; ‘Ne aʋatsotso do go aʋatsotso la ekema enye sedziwɔwɔ be woale tsi. Mewɔe ɣeaɖeɣi kple Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam, emegbe míeɖe junub tsi. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, ŋutinya aɖe hã li tso Abu Hurairah, Abdullah bin Umar kple Rafi' bin Khadij gbɔ'.
Imam Tirmidzi : 102
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ وَجَبَ الْغُسْلُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَعَائِشَةُ وَالْفُقَهَاءِ مِنْ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا الْتَقَى الْخِتَانَانِ وَجَبَ الْغُسْلُ
[Hannad] gblɔe na mí be; [Waki’] gblɔe na mí tso [Sufyan] gbɔ tso [Ali bin Zaid] gbɔ tso [Sa’id bin Al Musayyib] gbɔ tso [‘Aisha] gbɔ egblɔ be; 'Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gblɔ be: 'Ne aʋatsotso ƒo aʋatsotso ta la, ekema tsilele va zua agbanɔamedzi'. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia si nye 'Aisha nye hasan sahih'. Egblɔ be; 'Wogblɔ hadith sia tso 'Aisha gbɔ le mɔ geɖe nu, si nye hadith si nye, 'Ne aʋatsotso ƒo aʋatsotso ta la, ekema tsilele va zua agbanɔamedzi'. Esia nye agbalẽnyala akpa gãtɔ ƒe nukpɔsusu tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam ƒe zɔhɛwo dome, abe Abu Bakr, Umar, Uthman, Ali kple ‘Aisha ene. Azɔ hã tso fuqaha tabi'in kple ame siwo kplɔ wo ɖo abe Sufyan Ats Thauri, Syafi'i, Ahmad kple Ishaq ene dome. Wogblɔ be; 'Ne aʋatsotso do go aʋatsotso la ekema enye agbanɔamedzi be woale tsi'.
Imam Tirmidzi : 103
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَإِنَّمَا كَانَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ رُخْصَةً فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ ثُمَّ نُهِيَ عَنْهَاحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا كَانَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ ثُمَّ نُسِخَ بَعْدَ ذَلِكَ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَرَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّهُ إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ فِي الْفَرْجِ وَجَبَ عَلَيْهِمَا الْغُسْلُ وَإِنْ لَمْ يُنْزِلَا
gblɔ na mí [Ahmad bin Mani’] gblɔ be; gblɔ na mí be [Abdullah bin Al Mubarak] gblɔ be; ka nya ta na mí [Yunus bin Yazid] tso [Az Zuhri] gbɔ tso [Sahl bin Sa’d] gbɔ tso [Ubai bin Ka’ab] gbɔ egblɔ be; 'Tsi si wotsɔ klɔa nu ƒe anyinɔnɔ elabena tsinyenye nye gbɔdzɔe le gɔmedzedzea me le Islam ƒe gɔmedzedze, le ema megbe la, wode se ɖe enu'. Egblɔ na mí be [Ahmad bin Mani’] gblɔ be; gblɔ na mí be [Abdullah bin Al Mubarak] gblɔ be; na míenya [Ma'mar] tso [Az Zuhri] gbɔ kple sanad sia, abe alesi wòle hadith me ene'. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe, tsi ƒe anyinɔnɔ le esi tsi nɔ Islam ƒe gɔmedzedze ko, le ema megbe la, wode se ɖe enu'. Abe esia ene la, ame ʋee aɖewo ŋutɔ gblɔ hadith sia tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam ƒe zɔhɛwo gbɔ, wo dometɔ aɖewoe nye Ubai bin Ka’ab kple Rafi’ bin Khudij. Agbalẽnyala geɖewo wɔa hadith sia, be ne ŋutsu ƒo srɔ̃a nu ƒu ɖe eƒe vidzinuwo me la, ekema ele nɛ be wòale tsi ne tsinyenye aɖeke medo go o gɔ̃ hã’.
Imam Tirmidzi : 104
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْجَحَّافِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ فِي الِاحْتِلَامِقَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَمْ نَجِدْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا عِنْدَ شَرِيكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو الْجَحَّافِ اسْمُهُ دَاوُدُ بْنُ أَبِي عَوْفٍ وَيُرْوَى عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَحَّافِ وَكَانَ مَرْضِيًّا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَالزُّبَيْرِ وَطَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ
gblɔ na mí be [Ali bin Hujr] gblɔ be; ɖe gbeƒã na mí [Sharik] tso [Abu Al Hajjaf] gbɔ tso [Ikrimah] gbɔ tso [Ibn Abbas] gbɔ egblɔ be; 'Tsi -tsilele- le tsi -tsinyenye- ta le drɔ̃e me'. Abu Isa gblɔ be; ‘Mese Al Jarud gblɔ be; ‘Mese Waki’ gblɔ be; 'Míexɔ hadith sia to vovo na Sharik o'. Abu Isa gblɔ be; 'Abu Al Jahhaf ƒe ŋkɔe nye Dawud bin Abu Auf'. Wogblɔ hadith sia hã tso Sufyan Ats Tsauri gbɔ. Egblɔ be; 'Míegblɔ na Abu Al Jahhaf be, enye ame si ŋu wodea bubui'. Abu Isa gblɔ be; 'Le ta sia me la, nuŋlɔɖi aɖe hã li tso Uthman bin 'Affan, Ali bin Abu Talib, Az Zubair, Thalhah, Abu Ayyub kple Abu Sa'id gbɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gbɔ, be egblɔ be: 'Tsilele le tsinyenye ta.'
Imam Tirmidzi : 105
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ هُوَ الْعُمَرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلَا يَذْكُرُ احْتِلَامًا قَالَ يَغْتَسِلُ وَعَنْ الرَّجُلِ يَرَى أَنَّهُ قَدْ احْتَلَمَ وَلَمْ يَجِدْ بَلَلًا قَالَ لَا غُسْلَ عَلَيْهِ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَرَى ذَلِكَ غُسْلٌ قَالَ نَعَمْ إِنَّ النِّسَاءَ شَقَائِقُ الرِّجَالِقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدِيثَ عَائِشَةَ فِي الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلَا يَذْكُرُ احْتِلَامًا وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ فِي الْحَدِيثِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ إِذَا اسْتَيْقَظَ الرَّجُلُ فَرَأَى بِلَّةً أَنَّهُ يَغْتَسِلُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِنَّمَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْغُسْلُ إِذَا كَانَتْ الْبِلَّةُ بِلَّةَ نُطْفَةٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ وَإِذَا رَأَى احْتِلَامًا وَلَمْ يَرَ بِلَّةً فَلَا غُسْلَ عَلَيْهِ عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ
gblɔ na mí [Ahmad bin Mani’] gblɔ be; gblɔ na mí [Hammad bin Khalid Al Khayyath] tso [Abdullah bin Umar] -si nye Al Umari- tso [Ubaidullah bin Umar] gbɔ tso [Al Qasim bin Muhammad] gbɔ tso ['Aisyah] gbɔ egblɔ be; 'Wobia Allah ƒe dɔla sallallaahu 'alaihi wasallam ɣeaɖeɣi tso ŋutsu aɖe si tsi gake meɖo ŋku edzi nenye be ele drɔ̃e kum o, eɖo eŋu be: 'Ele be wòale tsi'. Eye wobiae hã tso ŋutsu aɖe si le drɔ̃e kum gake naneke mexɔ tsi o -semen-, eɖo eŋu be: ‘Mehiã be wòale tsi o’. Umm Salamah bia be, ‘Oo Allah ƒe dɔla, ne nyɔnu ku drɔ̃e nenema la, ɖe wòle be wòale tsi hã?’ eɖo eŋu be: ‘Ẽ, elabena nyɔnuwo nye nɔviwo ƒe sɔsɔ’. Abu Isa gblɔ be; 'Amesi gblɔ hadith sia, si nye hadith si 'Aisha gblɔ tso ŋutsu aɖe si kpɔ nane si xɔ dzo, gake meɖo ŋku edzi be yeku drɔ̃e o la, enye Abdullah bin Umar tso Ubadidullah bin Umar gbɔ. Ke hã, Yahya bin Sa’id gbɔdzɔ Abdullah bin Umar le hadith la léle ɖe susu me gome. Esia nye agbalẽnyala geɖewo ƒe nukpɔsusu tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam kple tabi’in ƒe zɔhɛwo gbɔ, be ne ŋutsu nyɔ eye wòkpɔ nane si xɔ dzo la, ele nɛ be wòale tsi.’ Sufyan Ats Tsauri kple Ahmad hã xɔ nukpɔsusu sia. Eye agbalẽnyala aɖewo tso tabi’in gblɔ be ele na ame be wòale tsi ne tsinyenyea nye tsinyenye. Esia nye Shafi'i kple Ishaq ƒe nukpɔsusu. Ne ame aɖe ku drɔ̃e gake mekpɔ nane si xɔ dzo o - tsinyenye - la, ekema menye agbanɔamedzi nɛ be wòale tsi o.’
Imam Tirmidzi : 106
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو السَّوَّاقُ الْبَلْخِيُّ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَلِيٍّ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمَذْيِ فَقَالَ مِنْ الْمَذْيِ الْوُضُوءُ وَمِنْ الْمَنِيِّ الْغُسْلُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ مِنْ الْمَذْيِ الْوُضُوءُ وَمِنْ الْمَنِيِّ الْغُسْلُ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
gblɔ na mí [Muhammad bin ‘Amru Abe alesi Sawwaq Al Balkhi] gblɔe ene; gblɔe na mí [Husyaim] tso [Yazid bin Abu Ziyad] gbɔ, eye wògblɔ be; gblɔ na mí be [Mahmud bin Ghailan] gblɔ be; gblɔ na mí [Husain Al Ju’fi] tso [Za`idah] gbɔ tso [Yazid bin Abu Ziyad] gbɔ tso [Abdurrahman bin Abu Laila] gbɔ tso [Ali] gbɔ egblɔ be; 'Mebia Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam tso madzi ŋu, eyata eɖo eŋu be: 'Madzi me dodo bia tsilele, eye tsinyenye ƒe dodo bia tsilele'. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, ŋutinya aɖe hã li tso Al Miqdad bin Al Aswad kple Ubai bin Ka'ab gbɔ'. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe.' Wogblɔ hadith sia hã tso Ali ibn Abu Thalib gbɔ, tso Nyagblɔɖila (si. Esia nye agbalẽnyala akpa gãtɔ ƒe nukpɔsusu le Nyagblɔɖila (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) ƒe zɔhɛwo, eyomedzelawo, kple amesiwo va ɖe wo yome dome. Sufyan, Syafi’i, Ahmad, kple Ishaq hã da asi ɖe nukpɔsusu sia dzi.
Imam Tirmidzi : 107
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدٍ هُوَ ابْنُ السَّبَّاقِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ كُنْتُ أَلْقَى مِنْ الْمَذْيِ شِدَّةً وَعَنَاءً فَكُنْتُ أُكْثِرُ مِنْهُ الْغُسْلَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَأَلْتُهُ عَنْهُ فَقَالَ إِنَّمَا يُجْزِئُكَ مِنْ ذَلِكَ الْوُضُوءُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ بِمَا يُصِيبُ ثَوْبِي مِنْهُ قَالَ يَكْفِيكَ أَنْ تَأْخُذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَتَنْضَحَ بِهِ ثَوْبَكَ حَيْثُ تَرَى أَنَّهُ أَصَابَ مِنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فِي الْمَذْيِ مِثْلَ هَذَا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَذْيِ يُصِيبُ الثَّوْبَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُجْزِئُ إِلَّا الْغَسْلُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ يُجْزِئُهُ النَّضْحُ و قَالَ أَحْمَدُ أَرْجُو أَنْ يُجْزِئَهُ النَّضْحُ بِالْمَاءِ
[Hannad] ƒo nu tso eŋu na mí; [Abdah] gblɔ na mí tso [Muhammad bin Ishaq] gbɔ tso [Sa’id bin Ubaid] gbɔ - si nye Ibn As Sabbaq, tso [fofoa] gbɔ tso [Sahl bin Hunaif] gbɔ egblɔ be; ‘Zi geɖe la, ɖeɖiteameŋu tae meɖea madhi doa goe, eyata meɖea tsi zi geɖe le ema ta. Emegbe megblɔe eye mebia Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wasallam tso eŋu, eɖo eŋu be: ‘Esɔ gbɔ na wò be nàwɔ tsilele’. Emegbe megabia ake be, ‘Oo Allah ƒe dɔla, avɔ si ŋu wògblẽ nu le ya ɖe?’ Eɖo eŋu be: ‘Esɔ gbɔ na wò be nàxɔ tsi si lolo abe deti ene, emegbe nàhlẽe ɖe akpa si ŋu dɔlélea le la dzi’. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan sahih.' Eye míenya hadith la o negbe tso Muhammad bin Ishaq ƒe hadith si ku ɖe madhi ŋu me ko. Agbalẽnyalagãwo gakpɔtɔ to vovo le madhi si gena ɖe avɔa dzi ŋu, wo dometɔ aɖewo gblɔna be: ‘Ehiã be woale tsi’. Esia nye Shafi'i kple Ishaq ƒe nukpɔsusu. Ame bubuwo gblɔ be, "Esɔ gbɔ be woatsɔ tsi asisi ɖe eŋu." Ahmad gblɔ be, "Mele mɔ kpɔm be esɔ gbɔ be woatsɔ tsi asisi ɖe eŋu."
Imam Tirmidzi : 108
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ ضَافَ عَائِشَةَ ضَيْفٌ فَأَمَرَتْ لَهُ بِمِلْحَفَةٍ صَفْرَاءَ فَنَامَ فِيهَا فَاحْتَلَمَ فَاسْتَحْيَا أَنْ يُرْسِلَ بِهَا وَبِهَا أَثَرُ الِاحْتِلَامِ فَغَمَسَهَا فِي الْمَاءِ ثُمَّ أَرْسَلَ بِهَا فَقَالَتْ عَائِشَةُ لِمَ أَفْسَدَ عَلَيْنَا ثَوْبَنَا إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيهِ أَنْ يَفْرُكَهُ بِأَصَابِعِهِ وَرُبَّمَا فَرَكْتُهُ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصَابِعِي قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا فِي الْمَنِيِّ يُصِيبُ الثَّوْبَ يُجْزِئُهُ الْفَرْكُ وَإِنْ لَمْ يُغْسَلْ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى أَبُو مَعْشَرٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ وَحَدِيثُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ
gblɔ na mí be [Hannad] gblɔ be; gblɔ na mí [Abu Mu’awiyah] tso [Al A’masy] gbɔ tso [Ibrahim] gbɔ tso [Hammam bin Al Harith] gbɔ egblɔ be; ‘Amedzro aɖe va ‘Aisyah ƒe aƒeme, emegbe ‘Aisyah gblɔ nɛ be wòamlɔ avɔ ɣi aɖe, eyata etsɔ avɔ ma mlɔ anyi. Amedzroa ku drɔ̃e xɔdzo aɖe, eye ŋu kpee be yeatrɔ avɔa elabena tsinyenye le edzi, eyata etsɔe de tsi me. Ema megbe hafi wòtrɔe na ‘Aisyah. Eyata [‘Aisha] gblɔ be, ‘Nukatae wògblẽ -na tsi- míaƒe avɔ? Togbɔ be esɔ gbɔ nɛ be wòatsɔ eƒe asibidɛwo atutu dzesiawo ɖa hã la, metsɔ nye asibidɛwo ƒo Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam’ ƒe avɔ ɣeaɖeɣi. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe.' Esia nye Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam, tabi’in kple ame siwo kplɔe ɖo tso fuqahawo dome ƒe zɔhɛ geɖewo ƒe nukpɔsusu. Abe Sufyan Ats Tsauri, Syafi'i, Ahmad kple Ishaq ene. Wogblɔna ku ɖe tsinyenye si le avɔ dzi ŋu be, ‘Esɔ gbɔ nɛ be wòaɖee ɖa, ne meklɔe o gɔ̃ hã’. Aleae wogblɔe tso [Mansur] gbɔ tso [Hammam bin Al Harith] gbɔ tso [’Aisyah] gbɔ. Abe Al A'masy ƒe ŋutinya ene. Eye [Abu Ma'syar] gblɔ hadith sia tso [Ibrahim] gbɔ tso [Al Aswad] gbɔ tso ['Aisyah] gbɔ. Eye Al A'masy ƒe hadith la nye nyateƒe wu.
Imam Tirmidzi : 109
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا غَسَلَتْ مَنِيًّا مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ عَائِشَةَ أَنَّهَا غَسَلَتْ مَنِيًّا مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْفَرْكِ لِأَنَّهُ وَإِنْ كَانَ الْفَرْكُ يُجْزِئُ فَقَدْ يُسْتَحَبُّ لِلرَّجُلِ أَنْ لَا يُرَى عَلَى ثَوْبِهِ أَثَرُهُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ الْمَنِيُّ بِمَنْزِلَةِ الْمُخَاطِ فَأَمِطْهُ عَنْكَ وَلَوْ بِإِذْخِرَةٍ
[Ahmad bin Mani’] gblɔ na mí be; [Abu Mu’awiyah] gblɔ na mí tso [Amr bin Maimun bin Mihran] gbɔ tso [Sulaiman bin Yasar] gbɔ tso [’Aisha] gbɔ be ɣeaɖeɣi la, eklɔ tsinyenye ƒe dzesiwo ɖe Allah ƒe dɔla (Allah ƒe ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) ƒe awuwo dzi. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan sahih.' Le ta sia me la, ŋutinya aɖe hã li tso Ibn Abbas gbɔ. Togbɔ be ‘Aisha ƒe hadith, be eklɔ tsinyenye ƒe dzesiwo le Allah ƒe dɔla (ŋutifafa kple Allah ƒe yayrawo nanɔ edzi) ƒe awuwo dzi ɣeaɖeɣi la, metsi tre ɖe hadith si nye be woaɖe tsinyenye ŋu o hã la. Elabena togbɔ be lãɖeɖe sɔ gbɔ hã la, ɣeaɖewoɣi la, ne dzesi siwo le eƒe awuwo ŋu gakpɔtɔ le dzedzem la medzɔa dzi na ŋutsu o. Ibn Abbas gblɔ be; 'Tsinyenye le abe ʋuʋudedi ene, eyata ele be wòaɖee ɖa kple idzkhir - ati - gɔ̃ hã.'
Imam Tirmidzi : 110
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُ وَهُوَ جُنُبٌ وَلَا يَمَسُّ مَاءً حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفِيانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَغَيْرِهِ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَتَوَضَّأُ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ وَقَدْ رَوَى عَنْ أَبِي إِسْحَقَ هَذَا الْحَدِيثَ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ وَيَرَوْنَ أَنَّ هَذَا غَلَطٌ مِنْ أَبِي إِسْحَقَ
gblɔ na mí be [Hannad] gblɔ be; gblɔ na mí [Abu Bakr bin Ayyasy] tso [Al A’masy] gbɔ tso [Abu Ishaq] gbɔ tso [Al Aswad] gbɔ tso [’Aisyah] gbɔ egblɔ be; 'Allah ƒe dɔla sallallaahu 'alaihi wasallam dɔ alɔ̃ ɣeaɖeɣi esime junub, eye meka asi tsi ŋu o'. Egblɔ [Waki’] na mí tso [Sufyan] gbɔ tso [Abu Ishaq] gbɔ nenema. Abu Isa gblɔ be; 'Esia nye Sa'id bin Al Musayyib kple ame bubuwo ƒe nya'. Menye ame ɖeka koe gblɔ hadith sia o, tso Al Aswad gbɔ, tso ‘Aisyah gbɔ, tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ, be ewɔ tsilele hafi dɔ alɔ̃. Eye esia nye nyateƒe wu Abu Ishaq ƒe hadith si tso Al Aswad gbɔ. Hadith sia hã tso Abu Ishaq gbɔ to Syu’nah, Ats Tsauri kple ame bubu siwo menye woawo o gbɔ. Eye wobu be esia nye vodada si Abu Ishaq wɔ’.
Imam Tirmidzi : 111
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَأَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَنَامُ أَحَدُنَا وَهُوَ جُنُبٌ قَالَ نَعَمْ إِذَا تَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمَّارٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا إِذَا أَرَادَ الْجُنُبُ أَنْ يَنَامَ تَوَضَّأَ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ
gblɔ na mí be [Muhammad bin Al Mutsanna] gblɔ be; gblɔ na mí [Yahya bin Sa’id] tso [Ubaidullah bin Umar] gbɔ tso [Nafi’] gbɔ tso [Ibn Umar] gbɔ tso [Umar] gbɔ be ɣeaɖeɣi la, ebia Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam be, ‘Ðe mía dometɔ ɖeka ate ŋu amlɔ junub ƒe nɔnɔme mea?’ Eɖo eŋu be: ‘Ẽ, zi alesi wòle tsilele ko’. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, nuŋlɔɖiwo hã li tso 'Ammar, 'Aisyah, Jabir, Abu Sa'id kple Umm Salamah' gbɔ. Abu Isa gblɔ be; 'Umar ƒe hadith nye nyuitɔ kekeake kple nyateƒetɔ wu le ta sia me, nukpɔsusu sia nye esi Sufyan Ats Tausri, bin Al Mubarak, Ahmad kple Ishaq xɔ. Wogblɔ be; 'Ne junub di be yeadɔ alɔ̃ la, na wòawɔ tsilele'.
Imam Tirmidzi : 112
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقِيَهُ وَهُوَ جُنُبٌ قَالَ فَانْبَجَسْتُ أَيْ فَانْخَنَسْتُ فَاغْتَسَلْتُ ثُمَّ جِئْتُ فَقَالَ أَيْنَ كُنْتَ أَوْ أَيْنَ ذَهَبْتَ قُلْتُ إِنِّي كُنْتُ جُنُبًا قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ لَا يَنْجُسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ حُذَيْفَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ فَانْخَنَسْتُ يَعْنِي تَنَحَّيْتُ عَنْهُ وَقَدْ رَخَّصَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي مُصَافَحَةِ الْجُنُبِ وَلَمْ يَرَوْا بِعَرَقِ الْجُنُبِ وَالْحَائِضِ بَأْسًا
gblɔ na mí be [Ishaq bin Mansur] gblɔ be; gblɔ na mí be [Yahya bin Sa’id Al Qaththan] gblɔ be; gblɔ na mí [Humaid Ath Thawil] tso [Bakr bin Abdullah Al Muzani] gbɔ tso [Abu Rafi’] gbɔ tso [Abu Hurairah] gbɔ be Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam do go ye esime wònɔ junub ƒe nɔnɔme me. Abu Hurairah gblɔ be; 'Emegbe meɣla ɖokuinye heɖe tsi, emegbe hafi megava ake'. Ebia be: ‘Afikae nèle?’ alo egblɔ be: ‘Afikae nèyina?’ . Meɖo eŋu be, ‘Nyateƒee, mele junub ƒe nɔnɔme me,’ egblɔ be: ‘Moslemtɔwo mekɔ o’. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, ŋutinya aɖe hã li tso Hudzaifah kple Ibn Abbas gbɔ'. Abu Isa gblɔ be; 'Abu Hurairah ƒe hadith sia nye hasan nyateƒe.' Gɔmesese si le ‘Meɣla ɖokuinye’ ŋu enye ‘Menɔa adzɔge tso egbɔ’. Eye menye ulamawo koe naa gbɔdzɔe ku ɖe asidada ɖe junubtɔwo ƒe mɔɖeɖe ŋu o, eye womekpɔa mɔxexe aɖeke le junubtɔwo alo nyɔnu siwo le dzinu kpɔm ƒe fifia ŋu o’.
Imam Tirmidzi : 113
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْجَاءَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ بِنْتُ مِلْحَانَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّ فَهَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَعْنِي غُسْلًا إِذَا هِيَ رَأَتْ فِي الْمَنَامِ مِثْلَ مَا يَرَى الرَّجُلُ قَالَ نَعَمْ إِذَا هِيَ رَأَتْ الْمَاءَ فَلْتَغْتَسِلْ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ قُلْتُ لَهَا فَضَحْتِ النِّسَاءَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا رَأَتْ فِي الْمَنَامِ مِثْلَ مَا يَرَى الرَّجُلُ فَأَنْزَلَتْ أَنَّ عَلَيْهَا الْغُسْلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سُلَيْمٍ وَخَوْلَةَ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ
gblɔ na mí be [Ibn Abu Umar] gblɔ be; egblɔ na mí [Sufyan bin Uyainah] tso [Hisyam bin Urwah] gbɔ tso [Fofoa] gbɔ tso [Zainah bint Abu Salamah] gbɔ tso [Ummu Salamah] gbɔ egblɔ be; 'Umm Sulaim bint Milhan va Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gbɔ eye wògblɔ be; 'Oo Allah ƒe dɔla, nyateƒee, Allah mekpe ŋu na nyateƒea o, ɖe wòle nyɔnu hã dzi be wòale tsi ne eku drɔ̃e abe alesi ŋutsu ku drɔ̃e enea?' Eɖo eŋu be: ‘Ẽ, ne ekpɔ tsi la ekema ele be wòale tsi’. Umm Salamah gblɔ be; 'Mebia Umm Sulaim be, 'Èɖe nyɔnuwo ƒe nya ɣaɣlawo ɖe go, Oo Umm Sulaim!' Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe.' Esia nye fuqaha akpa gãtɔ ƒe nukpɔsusu, be ne nyɔnu ku drɔ̃e abe alesi ŋutsu ku drɔ̃e ene la, vaseɖe esime wòɖe tsi la, ekema ele be wòale tsi. Sufyan Ats Tsauri kple Syafi'i' hã xɔ nukpɔsusu sia. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, ŋutinya aɖe hã li tso Umm Sulaim, Khaulah, 'Aisyah kple Anas gbɔ'.
Imam Tirmidzi : 114
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حُرَيْثٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْرُبَّمَا اغْتَسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْجَنَابَةِ ثُمَّ جَاءَ فَاسْتَدْفَأَ بِي فَضَمَمْتُهُ إِلَيَّ وَلَمْ أَغْتَسِلْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ وَالتَّابِعِينَ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا اغْتَسَلَ فَلَا بَأْسَ بِأَنْ يَسْتَدْفِئَ بِامْرَأَتِهِ وَيَنَامَ مَعَهَا قَبْلَ أَنْ تَغْتَسِلَ الْمَرْأَةُ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
gblɔ na mí be [Hannad] gblɔ be; gblɔ na mí [Waki’] tso [Huraits] gbɔ tso [Ash Sya’bi] gbɔ tso [Masruq] gbɔ tso [‘Aisyah] gbɔ egblɔ; 'Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam le tsi le junub me emegbe eva be yeado dzo na eƒe ŋutilã, eyata mekpla asi kɔ nɛ esime nyemele tsi o'. Abu Isa gblɔ be; ‘Kuxi aɖeke mele hadith sia ŋu o. Esia nye ame geɖewo ƒe nukpɔsusu tso dzɔdzɔmeŋutinunya ŋuti nunyalawo gbɔ, tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam kple tabi’in ƒe zɔhɛwo dome, wogblɔ be; 'Ne ŋutsu aɖe tsi la, ekema naneke megblẽ le eŋu be wòado dzo na srɔ̃a eye wòamlɔ egbɔ hafi wòale tsi o'. Esia nye Sufyan Ats Tsauri, Syafi'i, Ahmad kple Ishaq' ƒe nukpɔsusu.
Imam Tirmidzi : 115
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ طَهُورُ الْمُسْلِمِ وَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ عَشْرَ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدَ الْمَاءَ فَلْيُمِسَّهُ بَشَرَتَهُ فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌو قَالَ مَحْمُودٌ فِي حَدِيثِهِ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ وَضُوءُ الْمُسْلِمِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَلَمْ يُسَمِّهِ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ أَنَّ الْجُنُبَ وَالْحَائِضَ إِذَا لَمْ يَجِدَا الْمَاءَ تَيَمَّمَا وَصَلَّيَا وَيُرْوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ كَانَ لَا يَرَى التَّيَمُّمَ لِلْجُنُبِ وَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ وَيُرْوَى عَنْهُ أَنَّهُ رَجَعَ عَنْ قَوْلِهِ فَقَالَ يَتَيَمَّمُ إِذَا لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
gblɔ na mí [Muhammad bin Basysiyar] kple [Mahmud bin Ghailan] yewogblɔ be; gblɔ na mí be [Abu Ahmad Az Zubairi] gblɔ be; gblɔ na mí [Sufyan] tso [Khalid Al Hadzdza`] gbɔ tso [Abu Qilabah] gbɔ tso [’Amru bin Bujdan] gbɔ tso [Abu Dzar] gbɔ be Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wasallam gblɔ be: ‘Ke nyui nye Moslemtɔ ƒe mɔnu si dzi wòato akɔ eɖokui ŋu togbɔ be tsi mele esi o ƒe ewo sɔŋ hã. Eyata ne tsi le esi la, na wòatutu eƒe ŋutigbalẽ elabena ema nyo wu’. Mahmud gblɔ le eƒe hadith me be, ‘Ke nyui nye Moslemtɔwo ƒe ŋutiklɔdɔwɔnu’. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, ŋutinya aɖe hã li tso Abu Hurairah, Abdullah bin Amru kple Imran bin Hushain gbɔ'. Abu Isa gblɔ be; 'Abe esia ene la, menye ame ɖeka koe wogblɔ tso Khalid Al Hadzdza gbɔ o` tso Abu Qilabah gbɔ, tso 'Amru bin Bujdan gbɔ tso Abu Dzar gbɔ'. [Ayyub] gblɔ hadith sia tso [Abu Qilabah] gbɔ tso [ŋutsu aɖe si tso Bani ‘Amir] gbɔ tso [Abu Dharr] gbɔ, gake meyɔ eƒe ŋkɔ o. Egblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe.' Esiae nye nya si fuqaha akpa gãtɔ gblɔna, be ne ame si le junub eye wòle dzinu kpɔm la mexɔ tsi o la, ele be wòawɔ tayamum eye emegbe wòado gbe ɖa. Wogblɔ hã tso Ibn Mas’ud gbɔ be junub mate ŋu awɔ tayamum ne tsi mesu esi o gɔ̃ hã. Gake wogblɔ tso egbɔ be eɖe eƒe nukpɔsusu ɖa, emegbe egblɔ be; 'Mate ŋu awɔ tayamum ne tsi mesu esi o'. Sufyan Ats Tsauri, Malik, Syafi'i, Ahmad kple Ishaq' ye xɔ nukpɔsusu sia.
Imam Tirmidzi : 116
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَعَبْدَةُ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ قَالَ لَا إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ وَلَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَصَلِّيقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ فِي حَدِيثِهِ وَقَالَ تَوَضَّئِي لِكُلِّ صَلَاةٍ حَتَّى يَجِيءَ ذَلِكَ الْوَقْتُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ أَنَّ الْمُسْتَحَاضَةَ إِذَا جَاوَزَتْ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا اغْتَسَلَتْ وَتَوَضَّأَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ
gblɔ na mí be [Hannad] gblɔ be; egblɔ na mí [Waki’] kple [Abdah] kple [Abu Mu’awiyah] tso [Hisyam bin Urwah] gbɔ tso [fofoa] gbɔ tso [‘Aisyah] gbɔ egblɔ be; 'Fatimah bint Hubaisy va kpɔ Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam, emegbe egblɔ be; 'Oo Allah ƒe dɔla, meɖea ʋu na istihadlah, vaseɖe esime nyemakɔ o.' Eyata ɖe mate ŋu agblẽ gbedodoɖa ɖia?’ egblɔ be: ‘Ao, dɔléle ƒe ʋu koe wònye, ke menye dzinukpɔkpɔ ƒe ʋu o. Ne dzinukpɔkpɔ ƒe ʋu va ɖo la ekema gblẽ gbedodoɖaa ɖi, ne ewu enu la ekema nàle tsi eye nàklɔ ʋua ɖa, le ema megbe do gbe ɖa.’ Abu Mu’awiyah gblɔ le eƒe hadith me be, ‘Wɔ tsilele na gbedodoɖa ɖesiaɖe vaseɖe esime ɣeyiɣi ma naɖo’. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, ŋutinya aɖe hã li tso Umm Salamah gbɔ'. Abu Isa gblɔ be; 'Aisyah ƒe hadith nye hasan nyateƒe. Esia nye menye agbalẽnyala ɖeka ko ƒe nukpɔsusu le Nyagblɔɖila (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) kple eyomedzelawo ƒe zɔhɛwo dome o. Nukpɔsusu sia nɔ Sufyan Ats Thauri, Malik, ibn Al Mubarak, kple Syafi’i hã si, be ele be nyɔnu nalala eƒe dzinukpɔkpɔ eye ele be wòale tsi ahaɖe tsi le gbedodoɖa ɖesiaɖe megbe.
Imam Tirmidzi : 117
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُ فِيهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتَتَوَضَّأُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَتَصُومُ وَتُصَلِّيحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شُرَيْكٌ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ قَدْ تَفَرَّدَ بِهِ شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقُلْتُ عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ جَدُّ عَدِيٍّ مَا اسْمُهُ فَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ اسْمَهُ وَذَكَرْتُ لِمُحَمَّدٍ قَوْلَ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّ اسْمَهُ دِينَارٌ فَلَمْ يَعْبَأْ بِهِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِنْ اغْتَسَلَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ هُوَ أَحْوَطُ لَهَا وَإِنْ تَوَضَّأَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ أَجْزَأَهَا وَإِنْ جَمَعَتْ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ أَجْزَأَهَا
gblɔ na mí [Qutaibah] gblɔ be; gblɔ na mí [Sharik] tso [Abu Al Yaqzhan] gbɔ tso [Adi bin Thabit] gbɔ tso [fofonye] gbɔ tso [tɔgbuia] gbɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ, be egblɔ tso nyɔnu siwo le ɖiɖim ɖe eme ŋu be: ‘Na wòadzo le gbedodoɖa me le ŋkeke siwo dzi wòle dzinu kpɔm, le ema megbe la, ele be wòale tsi ahawɔ tsilele le gbedodoɖa, nutsitsidɔ kple gbedodoɖa ɖesiaɖe me’. [Ali bin Hujr] gblɔ na mí be [Sharik] ɖe gbeƒã hadith aɖe si ƒe gɔmesese sɔ kple wo nɔewo na mí’. Abu Isa gblɔ be; 'Sharik ɖeɖekoe gblɔ hadith sia, ke menye Abu Al Yaqzhan ye gblɔe o'. Egblɔ be; 'Mebia Muhammad tso hadith sia ŋu, megblɔ be, 'Adi bin Thabit, tso fofoa gbɔ, tso tɔgbuia gbɔ, ŋkɔ kae nye tɔgbuia?' Gake Muhammad menya eƒe ŋkɔ o. Emegbe meyɔ Yahya bin Ma’in ƒe nyawo na Muhammad be eƒe ŋkɔe nye Dinar, gake metsɔ ɖeke le eme o. Ahmad kple Ishaq gblɔ tso nyɔnu si wɔa istihad ŋu be, ‘Ne ele tsi le gbedodoɖaɣi ɖesiaɖe la, eɖɔa ŋu ɖo wu, ne eɖe tsi le gbedodoɖaɣi ɖesiaɖe la, esɔ na eyama, eye ne etsɔ gbedodoɖa eve ƒo ƒu kple tsilele ɖeka la, esɔ na eya hã.’
Imam Tirmidzi : 118
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامَرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ قَالَتْكُنْتُ أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْتَفْتِيهِ وَأُخْبِرُهُ فَوَجَدْتُهُ فِي بَيْتِ أُخْتِي زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَمَا تَأْمُرُنِي فِيهَا قَدْ مَنَعَتْنِي الصِّيَامَ وَالصَّلَاةَ قَالَ أَنْعَتُ لَكِ الْكُرْسُفَ فَإِنَّهُ يُذْهِبُ الدَّمَ قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَتَلَجَّمِي قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَاتَّخِذِي ثَوْبًا قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ إِنَّمَا أَثُجُّ ثَجًّا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَآمُرُكِ بِأَمْرَيْنِ أَيَّهُمَا صَنَعْتِ أَجْزَأَ عَنْكِ فَإِنْ قَوِيتِ عَلَيْهِمَا فَأَنْتِ أَعْلَمُ فَقَالَ إِنَّمَا هِيَ رَكْضَةٌ مِنْ الشَّيْطَانِ فَتَحَيَّضِي سِتَّةَ أَيَّامٍ أَوْ سَبْعَةَ أَيَّامٍ فِي عِلْمِ اللَّهِ ثُمَّ اغْتَسِلِي فَإِذَا رَأَيْتِ أَنَّكِ قَدْ طَهُرْتِ وَاسْتَنْقَأْتِ فَصَلِّي أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً أَوْ ثَلَاثًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَأَيَّامَهَا وَصُومِي وَصَلِّي فَإِنَّ ذَلِكِ يُجْزِئُكِ وَكَذَلِكِ فَافْعَلِي كَمَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَكَمَا يَطْهُرْنَ لِمِيقَاتِ حَيْضِهِنَّ وَطُهْرِهِنَّ فَإِنْ قَوِيتِ عَلَى أَنْ تُؤَخِّرِي الظُّهْرَ وَتُعَجِّلِي الْعَصْرَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ حِينَ تَطْهُرِينَ وَتُصَلِّينَ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ تُؤَخِّرِينَ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلِينَ الْعِشَاءَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ وَتَجْمَعِينَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ فَافْعَلِي وَتَغْتَسِلِينَ مَعَ الصُّبْحِ وَتُصَلِّينَ وَكَذَلِكِ فَافْعَلِي وَصُومِي إِنْ قَوِيتِ عَلَى ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَعْجَبُ الْأَمْرَيْنِ إِلَيَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو الرَّقِّيُّ وَابْنُ جُرَيْجٍ وَشَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ إِلَّا أَنَّ ابْنَ جُرَيجٍ يَقُولُ عُمَرُ بْنُ طَلْحَةَ وَالصَّحِيحُ عِمْرَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا كَانَتْ تَعْرِفُ حَيْضَهَا بِإِقْبَالِ الدَّمِ وَإِدْبَارِهِ وَإِقْبَالُهُ أَنْ يَكُونَ أَسْوَدَ وَإِدْبَارُهُ أَنْ يَتَغَيَّرَ إِلَى الصُّفْرَةِ فَالْحُكْمُ لَهَا عَلَى حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍ وَإِنْ كَانَتْ الْمُسْتَحَاضَةُ لَهَا أَيَّامٌ مَعْرُوفَةٌ قَبْلَ أَنْ تُسْتَحَاضَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَتُصَلِّي وَإِذَا اسْتَمَرَّ بِهَا الدَّمُ وَلَمْ يَكُنْ لَهَا أَيَّامٌ مَعْرُوفَةٌ وَلَمْ تَعْرِفْ الْحَيْضَ بِإِقْبَالِ الدَّمِ وَإِدْبَارِهِ فَالْحُكْمُ لَهَا عَلَى حَدِيثِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ و قَالَ الشَّافِعِيُّ الْمُسْتَحَاضَةُ إِذَا اسْتَمَرَّ بِهَا الدَّمُ فِي أَوَّلِ مَا رَأَتْ فَدَامَتْ عَلَى ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا فَإِذَا طَهُرَتْ فِي خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا أَوْ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا أَيَّامُ حَيْضٍ فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ أَكْثَرَ مِنْ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا فَإِنَّهَا تَقْضِي صَلَاةَ أَرْبَعَةَ عَشَرَ يَوْمًا ثُمَّ تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ ذَلِكَ أَقَلَّ مَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَهُوَ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي أَقَلِّ الْحَيْضِ وَأَكْثَرِهِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَقَلُّ الْحَيْضِ ثَلَاثَةٌ وَأَكْثَرُهُ عَشَرَةٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَبِهِ يَأْخُذُ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَرُوِيَ عَنْهُ خِلَافُ هَذَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ أَقَلُّ الْحَيْضِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ وَأَكْثَرُهُ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالْأَوْزَاعِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَأَبِي عُبَيْدٍ
gblɔ na mí be [Muhammad bin Basysyar] gblɔ be; gblɔ na mí be [Abu 'Amir Al Aqadi] gblɔ be; gblɔ na mí [Zuhair bin Muhammad] tso [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] gbɔ tso [Ibrahim bin Muhammad bin Thalhah] gbɔ tso foa [Imran bin Thalhah] gbɔ tso dadaa [Hamnah bint Jahsy] gbɔ egblɔ be; 'Ʋu gã kple kpekpe geɖe nɔ ŋunye le dzinukpɔkpɔ me, eyata meyi Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gbɔ be mana nyadzɔdzɔe eye mabia fatwa tso esi.' Mekpɔe le nɔvinyenyɔnu ƒe aƒeme, Zainab bint Jahsy, emegbe megblɔ be; 'Oo Allah ƒe dɔla, nyateƒee, ʋu le dodom le ŋunye fũ eye wòsɔ gbɔ, esia xe mɔ nam be nyemate ŋu ado gbe ɖa kple nutsitsidɔ o, eyata nukae nède se nam be mawɔ le nya sia me?' egblɔ be: ‘Mina kotoklobo, elabena aɖe ʋua ɖa,’ egblɔ; ‘Ʋu sɔ gbɔ wu ema?’ egblɔ be: ‘Mitsɔ nane si ate ŋu axe mɔ na ʋua be wòagado o la ƒoe,’ egblɔ; 'Ʋua kpekpe ŋutɔ'. Egblɔ be: ‘Tsɔ avɔ,’ egblɔ; ‘Ʋu la sɔ gbɔ wu eye wòlolo wu,’ emegbe Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gblɔ be: ‘Maɖe gbe na nu eve na wò, nusianu si nàwɔ la asɔ gbɔ. Eye ne ète ŋu wɔ evea siaa la ekema ènyae nyuie wu’. Egblɔ be: ‘Nyateƒee, Satana ƒe ƒoƒoe wònye, eyata nɔ dzinu kpɔm ŋkeke ade alo adre le Allah ƒe sidzedze nu, le ema megbe la, le tsi. Ne èse le ɖokuiwò me be yele dzadzɛ eye yekɔ la ekema do gbe ɖa zã blaeve vɔ ene alo ŋkeke blaeve vɔ etɔ̃ kple zã, nu dɔ eye nàdo gbe ɖa elabena ema sɔ gbɔ na wò. Nenema ke wɔ abe alesi nyɔnu siwo le dzinu kpɔm wɔnɛ ene eye nàkɔ wo ɖokui ŋu le woƒe dzinukpɔkpɔ kple dzinukpɔkpɔ kɔkɔewo me. Ne ŋusẽ le ŋuwò ale gbegbe be nàte ŋu awu ŋdɔgbedodoɖa nu eye nàwɔ ŋdɔgbedodoɖa kabakaba la, ekema èle tsi ne èle dzadzɛ, emegbe èdoa gbe ɖa le ŋdɔ me gbedodoɖa kple ŋdɔ me gbedodoɖa. Le ema megbe la, èwu Maghrib gbedodoɖa nu eye nèwɔa Isha gbedodoɖaa kabakaba, emegbe nèle tsi eye nèwɔ ɖeka kple gbedodoɖa eveawo emegbe nèwɔe. Ne èɖe tsi le ŋdi kanya la ekema wɔe. Eyata, wɔe. Eye nàtsi nu dɔ ne ŋusẽ le ŋuwò’. Le ema megbe la, Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gblɔ be: ‘Emae nye nu eve siwo ƒe nu lé dzi nam wu’. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe.' [Ubaidullah bin Amru Ar Raqi] kple [Ibn Juraij] kple [Syarik] gblɔe tso [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] gbɔ tso [Ibrahim bin Muhammad bin Thalhah] gbɔ tso foa [Imran] gbɔ tso dadaa [Hamnah] gbɔ. Ðeko wòle be Ibn Juraij yɔ ŋkɔ Umar bin Talhah. Nyateƒeae nye Imran bin Talhah. Egblɔ be; 'Mebia Muhammad tso hadith sia ŋu, eyata ebia be, 'Hadith hasan shahih'. Nenema ke le Ahmad bin Hanbal hã gome la, egblɔ be, ‘Hadith sia nye hasan vavãtɔ.’ Ahmad kple Ishaq gblɔ tso nyɔnu aɖe si mustahadlah ŋu be, ‘Ne enya nu tso eƒe dzinukpɔkpɔ ŋu..........ekema sea le abe alesi wogblɔe le Fatimah bint Abu Hubaisy ƒe hadith me ene. Ne nyɔnu si le Istihadlah kpɔm la nya ŋkeke aɖewo do ŋgɔ na Istihadlah la, ekema ele be wòadzo le gbedodoɖa dzi le eƒe dzinukpɔkpɔ ŋkekewo dzi. Emegbe eɖea tsi hetsia tsi le gbedodoɖa ɖesiaɖe megbe, emegbe ate ŋu ado gbe ɖa. Ne ʋua gakpɔtɔ le dodom eye menya ŋkekewo o, alo menya dzinukpɔkpɔ to ʋu ƒe vava kple dzodzo me o la, ekema se si sɔ nɛ enye Hamnah bint Jahsy ƒe hadith. Abu Ubaid hã gblɔe nenema. Shafi'i gblɔ be; 'Ne nyɔnu aɖe kpɔ Istihadlah la, eƒe ʋu sina ɣesiaɣi ne ekpɔe zi gbãtɔ eye wòyia edzi nenema, ekema ele be wòaɖe asi le gbedodoɖa ŋu le ɣeyiɣi siawo dome hena ŋkeke wuiatɔ̃.' Gake ne enɔ dzadzɛ hena ŋkeke wuiatɔ̃ alo do ŋgɔ na ema la, ekema ema lɔ eƒe dzinukpɔkpɔ hã ɖe eme. Ne nyɔnua kpɔ ʋu wu ŋkeke wuiatɔ̃ la, ekema ele be wòaɖo gbedodoɖaawo teƒe ŋkeke wuiene. Emegbe le ema megbe la, eɖe asi le gbedodoɖa ŋu le dzinukpɔkpɔ kpuitɔ kekeake me na nyɔnuwo, si nye ŋkeke ɖeka kple zã ɖeka.’ Abu Isa gblɔ be; 'Ulamatɔwo ƒe nukpɔsusu to vovo le dzinukpɔkpɔ kpuitɔ kple diditɔ kekeake ŋu. Agbalẽnyala aɖewo gblɔna be; 'Dzinukpɔkpɔ kabakaba wu nye ŋkeke etɔ̃ eye diditɔ nye ŋkeke ewo'. Esia nye Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak kple Kufa nɔla ƒe nukpɔsusu. Eye agbalẽnyala bubu aɖewo abe ‘Atha bin Abu Rabah ene gblɔ be, ‘Ɣeyiɣi si le kabakaba wue nye ŋkeke ɖeka kple zã ɖeka, eye esi didi wue nye ŋkeke wuiatɔ̃. Esia nye Malik, Al Auza’I, Syafi’i, Ahmad, Ishaq kple Abu Ubaid’ ƒe nukpɔsusu.
Imam Tirmidzi : 119
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْاسْتَفْتَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ ابْنَةُ جَحْشٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ فَقَالَ لَا إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ صَلِّي فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍقَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ اللَّيْثُ لَمْ يَذْكُرْ ابْنُ شِهَابٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أُمَّ حَبِيبَةَ أَنْ تَغْتَسِلَ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَكِنَّهُ شَيْءٌ فَعَلَتْهُ هِيَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ اسْتَفْتَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمُسْتَحَاضَةُ تَغْتَسِلُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَرَوَى الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ
gblɔ na mí [Qutaibah] gblɔ be; gblɔ na mí [Al Laits] tso [Ibn Shihab] gbɔ tso [Urwah] gbɔ tso [’Aisyah] gbɔ be yegblɔ; 'Umm Habibah bint Jahsy bia fatwa tso Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam gbɔ, egblɔ be; ‘Nyateƒee, meto istihadlah teƒe, ale be mezu makɔmakɔ, eyata ɖe wòle be maɖe asi le gbedodoɖa ŋua?’ Egblɔ be: ‘Ao, dɔléle ƒe ʋu koe, ele be nàle tsi ahado gbe ɖa’. Eyata Umm Habibah le tsi ɣesiaɣi ne ele gbe dom ɖa.’ Qutaibah gblɔ be; ‘Al Laits gblɔ be; 'Ibn Shihab megblɔ be Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam de se na Umm Habibah be wòale tsi ɣesiaɣi si wòdo gbe ɖa o, gake ema nye nusi wòwɔna zi geɖe.' Abu Isa gblɔ be; 'Wogblɔ hadith sia hã tso Az Zuhri gbɔ, tso Amrah gbɔ, tso 'Aisyah gbɔ, egblɔ; Umm Habibah bint Jahasy bia tso Allah ƒe dɔla (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) si be wòana ye. Agbalẽnyala aɖewo gblɔ be ele be nyɔnu si le istihad tom la naɖe tsi hafi ado gbe ɖa. [Al Auza’i] gblɔe tso Az Zuhri gbɔ tso Urwah kple Amrah tso Aisha gbɔ.
Imam Tirmidzi : 120
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مُعَاذَةَأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ عَائِشَةَ قَالَتْ أَتَقْضِي إِحْدَانَا صَلَاتَهَا أَيَّامَ مَحِيضِهَا فَقَالَتْ أَحَرُورِيَّةٌ أَنْتِ قَدْ كَانَتْ إِحْدَانَا تَحِيضُ فَلَا تُؤْمَرُ بِقَضَاءٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ أَنَّ الْحَائِضَ لَا تَقْضِي الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ لَا اخْتِلَافَ بَيْنَهُمْ فِي أَنَّ الْحَائِضَ تَقْضِي الصَّوْمَ وَلَا تَقْضِي الصَّلَاةَ
gblɔ na mí [Qutaibah] gblɔ be; gblɔ na mí [Hammad bin Zaid] tso [Ayyub] gbɔ tso [Abu Qilabah] gbɔ tso [Mu’adzah] gbɔ be nyɔnu aɖe bia [‘Aisyah], egblɔ be; ‘Ðe wòle be mía dometɔ ɖeka nawɔ eƒe gbedodoɖawo le dzinukpɔkpɔ mea?’ emegbe eɖo eŋu be, ‘Wòe nye Haruriah -khawarij-? Nyateƒee, le mía dome - Nyagblɔɖila srɔ̃wo - la, ame aɖewo li siwo kpɔa dzinukpɔkpɔ, gake womede se na wo be woaɖo eteƒe o’. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe, ame aɖewo hã li siwo gblɔe tso 'Aisyah gbɔ, ke menye tso fli sia me o, be mehiã be nyɔnu si le dzinu kpɔm nawɔ eƒe gbedodoɖawo o.' Esiae nye nukpɔsusu si senyala akpa gãtɔ xɔ, eye nyaʋiʋli aɖeke mele wo dome be nyɔnu si le dzinu kpɔm la naɖo nutsitsidɔ teƒe ke menye be wòaɖo gbedodoɖa teƒe o’.