Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1161

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالْمِلْحُ بِالْمِلْحِ مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ مِثْلًا بِمِثْلٍ فَمَنْ زَادَ أَوْ ازْدَادَ فَقَدْ أَرْبَى بِيعُوا الذَّهَبَ بِالْفِضَّةِ كَيْفَ شِئْتُمْ يَدًا بِيَدٍ وَبِيعُوا الْبُرَّ بِالتَّمْرِ كَيْفَ شِئْتُمْ يَدًا بِيَدٍ وَبِيعُوا الشَّعِيرَ بِالتَّمْرِ كَيْفَ شِئْتُمْ يَدًا بِيَدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَبِلَالٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُبَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ بِيعُوا الْبُرُّ بِالشَّعِيرِ كَيْفَ شِئْتُمْ يَدًا بِيَدٍ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ عُبَادَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَدِيثَ وَزَادَ فِيهِ قَالَ خَالِدٌ قَالَ أَبُو قِلَابَةَ بِيعُوا الْبُرَّ بِالشَّعِيرِ كَيْفَ شِئْتُمْ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ أَنْ يُبَاعَ الْبُرُّ بِالْبُرِّ إِلَّا مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ إِلَّا مِثْلًا بِمِثْلٍ فَإِذَا اخْتَلَفَ الْأَصْنَافُ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُبَاعَ مُتَفَاضِلًا إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ وَهَذَا قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَالْحُجَّةُ فِي ذَلِكَ قَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيعُوا الشَّعِيرَ بِالْبُرِّ كَيْفَ شِئْتُمْ يَدًا بِيَدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ تُبَاعَ الْحِنْطَةُ بِالشَّعِيرِ إِلَّا مِثْلًا بِمِثْلٍ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ

[සුවයිද් බින් නස්ර්] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් මුබාරක්] [සුෆියාන්] [කාලිද් අල් හඩ්ස්ඩ්සා`] [අබු කිලාබා] [අබු අල් අස්යාත්ස්] [උබාදා බින් අෂ් ෂාමිත්] [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාගෙන් [සුෆියාන්] [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'තරාදියේ බර සමාන නම් රන් සඳහා රත්රන් හුවමාරු කළ හැකිය, බර සමාන නම් රිදී - රිදී සඳහා හුවමාරු කළ හැකිය සහ බර සමාන නම් දින - හුවමාරු කළ හැකිය, බර සමාන නම් බර් - තිරිඟු - බර් - තිරිඟු - බර සමාන නම්, බර සමාන නම් ලුණු සඳහා, සයීර් - තිරිඟු - සයීර් - තිරිඟු - බර සමාන නම්. කවුරුන් හෝ වැඩිපුර එකතු කරන හෝ ඉල්ලන ඕනෑම අයෙකු සැබවින්ම පොළියක් කර ඇත. "රිදී වලට රත්තරන්, ඔබ කැමති ආකාරයට නමුත් මුදලට විකුණන්න, ෂයිර් - තිරිඟු - ඔබ කැමති ආකාරයට නමුත් මුදලට විකුණන්න" ඔහු පැවසීය. ඔහු පැවසීය; මෙම අවස්ථාවේ දී අබු සඊද්, අබු හුරෙයිරා, බිලාල් සහ අනස් යන අයගෙන් සමාන හදීස් තිබේ. අබු ඊසා පැවසීය; උබදා හදීස් හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර ඔවුන්ගෙන් සමහරක් කාලිඩ්ගෙන් මෙම හදීසය මෙම සනද් සමඟ විස්තර කර ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: "බර් - තිරිඟු - සියාර් - තිරිඟු සමඟ විකුණන්න - ඔබ කැමති ආකාරයට නමුත් මුදලට විකුණන්න". ඔවුන්ගෙන් සමහරක් කාලිඩ්ගෙන් අබු අල් අසායාත්ස්ගෙන් උබදාගෙන් මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් - අල් හදීස් - කියවන - ලෙස සඳහන් කර එයට එකතු කළේය; කාලිඩ් පැවසීය; අබු කිලාබා පැවසීය; "බර් - තිරිඟු - සියාර් - තිරිඟු සමඟ විකුණන්න - ඔබ කැමති ආකාරයට". ඉන්පසු ඔහු හදීසය සඳහන් කළේය. මෙම හදීසය උලමාවරුන්ට අනුව පුණ්‍ය කටයුතු සඳහා මාර්ගෝපදේශයකි, බර සමාන නොවේ නම් ඔවුන්ට බර් - තිරිඟු - බර් - තිරිඟු - සහ සයියර් - තිරිඟු - සයියර් - තිරිඟු - විකිණීමට අවසර නැත, ප්‍රමාණය සමාන නොවේ නම්, ඒවා විවිධ වර්ගවල නම් බර මිනුමකින් - එකක් අතිශයෝක්තියට නංවා විකිණීමට කමක් නැත - එය මුදල් වලින් සිදු කරන්නේ නම්, මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහ ඔවුන් හැර අනෙකුත් උලමාවරුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙකුගේ මතය වන අතර මෙය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, අෂ් සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතය ද වේ. අෂ් සියාෆි මෙසේ පැවසීය; මෙම අවස්ථාවේ දී හුජ්ජා - පදනම - නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ වචන වේ: 'ෂයිර් - තිරිඟු - බර් - තිරිඟු - ඔබ කැමති පරිදි නමුත් මුදලට විකුණන්න'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; විද්වතුන් පිරිසක් හින්තා - තිරිඟු බීජ - සයිර් - තිරිඟු සමඟ විකිණීම මක්රූහ් ලෙස සලකති - ඒවා එකම බරකින් යුක්ත නොවේ නම්, මෙය මලික් බින් අනස්ගේ මතයයි, නමුත් පළමු මතය වඩාත් වලංගු වේ.

තහවුරු කරන හදීස් (83)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1162

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا شَيبَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ نَافِعٍ قَالَ انْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنُ عُمَرَ إِلَى أَبِي سَعِيدٍ فَحَدَّثَنَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ هَاتَانِ يَقُولُ لَا تَبِيعُوا الذَّهَبَ بِالذَّهَبِ إِلَّا مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالْفِضَّةَ بِالْفِضَّةِ إِلَّا مِثْلًا بِمِثْلٍ لَا يُشَفُّ بَعْضُهُ عَلَى بَعْضٍ وَلَا تَبِيعُوا مِنْهُ غَائِبًا بِنَاجِزٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَهِشَامِ بْنِ عَامِرٍ وَالْبَرَاءِ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ وَأَبِي بَكْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَبِلَالٍ قَالَ وَحَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرِّبَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِلَّا مَا رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ كَانَ لَا يَرَى بَأْسًا أَنْ يُبَاعَ الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ مُتَفَاضِلًا وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ مُتَفَاضِلًا إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ و قَالَ إِنَّمَا الرِّبَا فِي النَّسِيئَةِ وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ شَيْءٌ مِنْ هَذَا وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ رَجَعَ عَنْ قَوْلِهِ حِينَ حَدَّثَهُ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ لَيْسَ فِي الصَّرْفِ اخْتِلَافٌ

[අහමද් බින් මානි'] අපට පවසා ඇත [හුසේන් බින් මුහම්මද්] අපට [යාහ්යා බින් අබු කතීර්] [නෆි'] වෙතින් [ෂයිබාන්] අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඉබ්නු උමර් සහ මම [අබු සායිද්] හමුවීමට ගිය අතර ඔහු අපට පැවසුවේ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසූ බවයි, - ඔහු පාපොච්චාරණය කළේය; - මගේ මේ කන් දෙක ඔහු මෙසේ කියනු ඇසුවේය: 'රන් බරින් සමාන වන තුරු රත්තරන් සහ රිදී රිදී සඳහා රිදී විකුණන්න එපා, බරින් සමාන වන තුරු, එක් කොටසක් අනෙකට වඩා උසස් නොවේ. තවමත් නොපවතින දේවල් හෝ මුදල් සඳහා විකුණන්න එපා - ඒවා තාවකාලික පදනමක් මත විකුණන්න. අබු ඊසා පැවසීය; මෙම අවස්ථාවේ දී අබු බකර්, උමර්, උස්මාන්, අබු හුරෙයිරා, හිස්යාම් බින් අමීර්, අල් බරා`, සයිද් බින් අර්කාම්, ෆදාලා බින් උබයිඩ්, අබු බක්රා, ඉබ්නු උමර්, අබු අද් දර්දා` සහ බිලාල් යන අයගෙන් සමාන හදීස් තිබේ. ඔහු මෙසේ පැවසීය; තවද, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් පොලිය සම්බන්ධයෙන් අබු සඊද් තුමාණන්ගේ හදීසය හසාන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහ ඔවුන් හැර අනෙකුත් සහචරයින් අතර සිටින විද්වතුන්ට අනුව පුණ්‍ය කටයුතු සඳහා මාර්ගෝපදේශයකි. ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් වාර්තා කර ඇති දේ හැර, ඔහු මුදල් වලින් සිදු කළහොත් රන් සඳහා අතිරික්තයකට රන් සහ රිදී සඳහා අතිරික්තයකට රිදී විකිණීමට අවසර දුන් බව ඔහු පැවසීය. ඔහු මෙසේ ද පැවසීය; ඇත්ත වශයෙන්ම, පොලිය පවතින්නේ නාසියාවේ පමණි - වරකට එක් වර්ගයක හුවමාරුව -. එලෙසම, ඔහුගේ සමහර සහචරයින්ගෙන් විස්තර කරන ලද සහ ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් විස්තර කර ඇති මෙම හදීසයෙන්, අබු සඊද් අල් හුද්රි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් හදීසය ප්‍රකාශ කළ විට ඔහු සඳහන් කළ - නිවැරදි කරන ලද - ඔහුගේ වචන. පළමු මතය වඩාත් සත්‍ය ය, මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර විද්වතුන්ට අනුව යහපත් ක්‍රියාවන් සඳහා මාර්ගෝපදේශයක් වන අතර ඔවුන්ට අමතරව, මෙය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, ඉබ්නුල් මුබාරක්, අෂ් සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් යන අයගේ මතයයි. ඉබ්නුල් මුබාරක්ගෙන් ඔහු පැවසූ බව වාර්තා වී ඇත: රන් රිදී සහ අනෙකුත් වර්ග සඳහා හුවමාරු කිරීමේ කාරණයේදී කිසිදු ආරවුලක් නොමැත.

තහවුරු කරන හදීස් (83)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1163

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنْتُ أَبِيعُ الْإِبِلَ بِالْبَقِيعِ فَأَبِيعُ بِالدَّنَانِيرِ فَآخُذُ مَكَانَهَا الْوَرِقَ وَأَبِيعُ بِالْوَرِقِ فَآخُذُ مَكَانَهَا الدَّنَانِيرَ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدْتُهُ خَارِجًا مِنْ بَيْتِ حَفْصَةَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِهِ بِالْقِيمَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَرَوَى دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ مَوْقُوفًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَا بَأْسَ أَنْ يَقْتَضِيَ الذَّهَبَ مِنْ الْوَرِقِ وَالْوَرِقَ مِنْ الذَّهَبِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ ذَلِكَ

[අල් හසන් බින් අලි අල් ඛල්ලාල්] අපට පවසා ඇති බව [යාසිඩ් බින් හරුන්] අපට පවසා ඇති බව [සයිද් බින් ජුබයිර්] [සිමාක් බින් හර්බ්] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [හම්මාඩ් බින් සලාමා] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය: මම වරක් බාකි හි ඔටුවෙකු විකුණුවා, මම එය ඩිනාර් කිහිපයකට විකුණුවා, පසුව මම එය - ඩිනාර් මුදල් - වෙනත් මුදලකට හුවමාරු කර ගත්තා, මම වරක් - ඔටුවෙකු - තවත් මුදලකට - විකුණුවා - පසුව මම එය ඩිනාර් කිහිපයකට හුවමාරු කර ගත්තා. ඊට පස්සේ මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හමුවුණා, මම ඔහු හෆ්ෂාගේ නිවසින් පිටව යනවා දැක්කා, මම ඔහුගෙන් මේ ගැන ඇහුවා. ඊට පස්සේ ඔහු කිව්වා: 'එහි වරදක් නැත - මුදල් හුවමාරු කිරීම - එහි වටිනාකම අනුව'. අබු ඊසා පැවසීය; මෙම හදීසය මර්ෆු සමඟ විස්තර කර ඇති බව අපි නොදනිමු. ඉබ්නු උමර් විසින් සයිද් බින් ජුබයිර් විසින් සිමාක් බින් හාර්බ් විසින් ලියන ලද හදීසයෙන් හැර, අබු දාවුද් බින් අබු හින්ද් විසින් සයිද් බින් ජුබයිර් විසින් ඉබ්නු උමර් විසින් ලියන ලද හදීසයෙන් මවුකුෆ් සමඟ විස්තර කරන ලදී. මෙම හදීසය යහපත් ක්‍රියාවන් සඳහා මාර්ගෝපදේශයකි, සමහර විද්වතුන්ට අනුව, රන් මුදල් සඳහා සහ මුදල් රන් සඳහා හුවමාරු කර ගැනීම කමක් නැත, මෙය අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි, නමුත් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් සහ තවත් අය එය මක්රූහ් ලෙස සලකති.

තහවුරු කරන හදීස් (9)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1164

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ أَنَّهُ قَالَأَقْبَلْتُ أَقُولُ مَنْ يَصْطَرِفُ الدَّرَاهِمَ فَقَالَ طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ وَهُوَ عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَرِنَا ذَهَبَكَ ثُمَّ ائْتِنَا إِذَا جَاءَ خَادِمُنَا نُعْطِكَ وَرِقَكَ فَقَالَ عُمَرُ كَلَّا وَاللَّهِ لَتُعْطِيَنَّهُ وَرِقَهُ أَوْ لَتَرُدَّنَّ إِلَيْهِ ذَهَبَهُ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْوَرِقُ بِالذَّهَبِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَمَعْنَى قَوْلِهِ إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ يَقُولُ يَدًا بِيَدٍ

[කුටයිබා] අපට [අල්ලයිට්ස්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [මලික් බින් අවුස් බින් අල් හදත්ස්තාන්] වෙතින් අපට [අල්ලයිට්ස්] අපට පවසා ඇත්තේ ඔහු මෙසේ පැවසූ බවයි: මම මුහුණට මුහුණලා මෙසේ කීවෙමි; රන් - ඩිරාම් - රිදී මුදල් සඳහා හුවමාරු කර ගැනීමට කැමති වූ තැනැත්තාට, පසුව [උමර් බින් අල් කත්තාබ්] අසල සිටි තල්හා බින් උබයිදුල්ලා මෙසේ පැවසීය: ඔබේ රත්තරන් අපට පෙන්වන්න, ඉන්පසු අපගේ සේවකයා පැමිණි විට අප වෙත එන්න, එවිට අපි ඔබට මුදල් - ඩිරාම් - දෙන්නෙමු. එබැවින් උමර් මෙසේ පැවසීය; අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, ඔබ ඔහුට මුදල් දුන්නේ හෝ රන් ආපසු දුන්නේ නැත, මන්ද රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් මෙසේ පැවසීය: 'මුදල් භාර නොදුන්නොත් රන් සමඟ මුදල් පොලියකි, බර් -තිරිඟු - බර් -තිරිඟු සමඟ - මුදල් භාර නොදුන්නොත් පොළියකි, සයීර් -තිරිඟු - සයීර් -තිරිඟු සමඟ - භාර දුන් මුදල් හැර සහ මුදල් මුදල් ලෙස ලැබෙන්නේ නැත්නම් රටඉඳි සහිත දින පොලිය'. අබු ඊසා පැවසීය; මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර උලමාට අනුව පුණ්‍ය කටයුතු සඳහා මාර්ගෝපදේශයකි. ඔහුගේ වචනවල තේරුම: 'මෙය සහ මෙය හැර'. භාරදීම මුදල් වේ.

තහවුරු කරන හදීස් (83)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1165

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ ابْتَاعَ نَخْلًا بَعْدَ أَنْ تُؤَبَّرَ فَثَمَرَتُهَا لِلَّذِي بَاعَهَا إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَمَنْ ابْتَاعَ عَبْدًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُهُ لِلَّذِي بَاعَهُ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَحَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ ابْتَاعَ نَخْلًا بَعْدَ أَنْ تُؤَبَّرَ فَثَمَرَتُهَا لِلْبَائِعِ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَمَنْ بَاعَ عَبْدًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُهُ لِلَّذِي بَاعَهُ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ ابْتَاعَ نَخْلًا قَدْ أُبِّرَتْ فَثَمَرَتُهَا لِلْبَائِعِ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ بَاعَ عَبْدًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُهُ لِلْبَائِعِ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ هَكَذَا رَوَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُهُ عَنْ نَافِعٍ الْحَدِيثَيْنِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْضًا وَرَوَى عِكْرِمَةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ سَالِمٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مَا جَاءَ فِي هَذَا الْبَابِ

කුටයිබා ඉබ්නු ෂිහාබ් සලීම්ගෙන් අපට ඔහුගේ පියාගෙන් මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: රට ඉඳි ගසක් විවාහ වූ පසු මිලදී ගන්නා ඕනෑම අයෙකු එහි අස්වැන්න විකුණූ තැනැත්තාට අයත් වේ, ගැනුම්කරු එය නියම නොකරන්නේ නම්. දේපළ ඇති වහලෙකු මිලදී ගන්නා ඕනෑම අයෙකු එය විකුණන්නාට අයත් වේ, ගැනුම්කරු එය නියම නොකරන්නේ නම්. ඔහු මෙසේ පැවසීය: මෙම අවස්ථාවේ දී, ජාබීර්ගෙන් සමාන හදීසයක් ඇති අතර, ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය හසන් සහීහ් හදීසයකි. මෙය තවත් මූලාශ්‍රයකින් සලීම්ගෙන් ඉබ්නු උමර්ගෙන් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් වාර්තා වූ දෙයකි: විවාහ වූ පසු රට ඉඳි ගසක් මිලදී ගන්නා ඕනෑම අයෙකු එහි අස්වැන්න විකුණන්නාට අයත් වේ, ගැනුම්කරු එය නියම නොකරන්නේ නම්. දේපළ ඇති වහලෙකු මිලදී ගන්නා ඕනෑම අයෙකු එය විකුණන්නාට අයත් වේ, ගැනුම්කරු එය නියම නොකරන්නේ නම්. "කවුරුන් හෝ සංසර්ගයේ යෙදුණු රට ඉඳි ගසක් මිලදී ගන්නේ නම්, එහි පලතුර විකුණන්නාට අයත් වේ, ගැණුම්කරු එය නියම කරන්නේ නම් මිස" යනුවෙන් [නෆි] තුමාගෙන් වාර්තා වී ඇත. "කවුරුන් හෝ දේපළක් ඇති වහලෙකු මිලදී ගන්නේ නම්, දේපළ විකුණන්නාට අයත් වේ, ගැණුම්කරු එය නියම කරන්නේ නම් මිස" යනුවෙන් ඔහු පැවසූ බව [නෆි] තුමාගෙන් වාර්තා වී ඇත. [උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] සහ තවත් සමහරු [නෆි] තුමාගේ හදීස් දෙකකින් මෙය විස්තර කර ඇත. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් [නෆි] තුමාගේ මෙම හදීසය [නෆි] තුමාගේ [ඉබ්නු උමර්] තුමාගේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් ද, [ඉක්රිමා බින් කාලිඩ්] සලීම් තුමාගේ හදීස් මෙන් [නෆි] තුමාගේ [නෆි] තුමාගේ [අලෛහිවසල්ලම් තුමාගෙන්] විස්තර කර ඇත. අෂ්-සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් ඇතුළු සමහර විද්වතුන්ට අනුව මෙම හදීසය යහපත් ක්‍රියාවන් සඳහා මාර්ගෝපදේශයකි. මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල් මෙසේ පැවසීය: "සලීම්ගෙන්, ඔහුගේ පියාගෙන්, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් ලැබුණු අස්-සුහ්රිගේ හදීසය මෙම පරිච්ඡේදයේ වඩාත්ම සත්‍ය වේ."

තහවුරු කරන හදීස් (25)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1166

حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا أَوْ يَخْتَارَا قَالَ فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا ابْتَاعَ بَيْعًا وَهُوَ قَاعِدٌ قَامَ لِيَجِبَ لَهُ الْبَيْعُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَرْزَةَ وَحَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَسَمُرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَالُوا الْفُرْقَةُ بِالْأَبْدَانِ لَا بِالْكَلَامِ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا يَعْنِي الْفُرْقَةَ بِالْكَلَامِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ لِأَنَّ ابْنَ عُمَرَ هُوَ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَعْنَى مَا رَوَى وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يُوجِبَ الْبَيْعَ مَشَى لِيَجِبَ لَهُ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ

[වෂීල් බින් අබ්දුල් අ'ලා] අපට [මුහම්මද් බින් ෆුදයිල්] [යාහ්යා බින් සයිද්] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'විකුණුම්කරුට සහ ගැනුම්කරුට වෙන් වී හෝ තීරණයක් ගැනීමට තෝරාගෙන නොමැති තාක් කල්, ඔවුන් දෙදෙනාම කයිර් කිරීමට අයිතියක් ඇත'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඉබ්නු උමර් යමක් මිලදී ගන්නා විට, ඔහු වාඩි වී පසුව මිලදී ගැනීමේ සහ විකිණීමේ ගනුදෙනුව සිදු කිරීමට නැගී සිටියි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; මෙම අවස්ථාවේ දී අබු බර්සා, හකීම් බින් හිසම්, අබ්දුල්ලා බින් අබ්බාස්, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු, සමුරා සහ අබු හුරෙයිරා යන අයගෙන් සමාන හදීස් තිබේ. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; ඉබ්නු උමර්ගේ හදීස් හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන්ට අනුව පුණ්‍ය කටයුතු සඳහා මාර්ගෝපදේශයකි. ඔවුන් හැරුණු විට, අෂ් සයාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතය මෙය වන අතර ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; වෙන්වීම වචන සමඟ නොව ශරීරය සමඟ ය. කෙසේ වෙතත්, සමහර විද්වතුන් තර්ක කරති; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ වචනවල තේරුම: 'ඔබ වෙන් නොවන තාක් කල්'. එනම් වචන සමඟ වෙන්වීම. කෙසේ වෙතත්, පළමු මතය වඩාත් වලංගු වන්නේ ඉබ්නු උමර් එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විස්තර කළ තැනැත්තා වන අතර ඔහු විස්තර කළ දෙයෙහි තේරුම හොඳින් දැන සිටි බැවිනි. තවද ඔහුගෙන් විස්තර කරන ලද්දේ මිලදී ගැනීමේ සහ විකිණීමේ ගනුදෙනුවක් සිදු කිරීමට අවශ්‍ය වූ විට, ඔහු ගනුදෙනුව සිදු කිරීමට ඇවිද ගිය බවත්, මෙය අබු බර්සා අල් අස්ලමිගෙන් විස්තර කරන ලද දෙයයි.

තහවුරු කරන හදීස් (61)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1167

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا بُورِكَ لَهُمَا فِي بَيْعِهِمَا وَإِنْ كَتَمَا وَكَذَبَا مُحِقَتْ بَرَكَةُ بَيْعِهِمَاهَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَيْهِ فِي فَرَسٍ بَعْدَ مَا تَبَايَعَا وَكَانُوا فِي سَفِينَةٍ فَقَالَ لَا أَرَاكُمَا افْتَرَقْتُمَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ إِلَى أَنَّ الْفُرْقَةَ بِالْكَلَامِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَرُوِي عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ كَيْفَ أَرُدُّ هَذَا وَالْحَدِيثُ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَحِيحٌ وَقَوَّى هَذَا الْمَذْهَبَ وَمَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا بَيْعَ الْخِيَارِ مَعْنَاهُ أَنْ يُخَيِّرَ الْبَائِعُ الْمُشْتَرِيَ بَعْدَ إِيجَابِ الْبَيْعِ فَإِذَا خَيَّرَهُ فَاخْتَارَ الْبَيْعَ فَلَيْسَ لَهُ خِيَارٌ بَعْدَ ذَلِكَ فِي فَسْخِ الْبَيْعِ وَإِنْ لَمْ يَتَفَرَّقَا هَكَذَا فَسَّرَهُ الشَّافِعِيُّ وَغَيْرُهُ وَمِمَّا يُقَوِّي قَوْلَ مَنْ يَقُولُ الْفُرْقَةُ بِالْأَبْدَانِ لَا بِالْكَلَامِ حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට [යහ්යා බින් සයිද්] [සියුබා] සිට [කටාදා] සිට [සාලිහ් බින් අල් කලීල්] සිට [අබ්දුල්ලා බින් අල් හාරිත්] සිට [හකීම් බින් හිස්ම්] දක්වා අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'විකුණුම්කරුට සහ ගැනුම්කරුට වෙන් වී නොමැති තාක් කල්, දෙදෙනාම අවංකව හා පැහැදිලි නම්, ඔවුන්ගේ මිලදී ගැනීමේදී සහ විකිණීමේදී ඔවුන්ට ආශීර්වාද ලැබෙනු ඇත, නමුත් දෙදෙනාම සැඟවී බොරු කියන්නේ නම්, ඔවුන්ගේ මිලදී ගැනීමේදී සහ විකිණීමේදී ආශීර්වාද මකා දමනු ලැබේ'. මෙම හදීසය සත්‍ය වන අතර, අබු බර්සා අල් අස්ලමිගෙන් වාර්තා වී ඇත්තේ මෙයයි, ඔවුන් මිලදී ගැනීමේදී සහ විකිණීමේදී සිටි අශ්වයන් ගැන ඔහුට පැමිණිලි කළ මිනිසුන් දෙදෙනෙකු සිටි බවත්, ඒ වන විට ඔවුන් නැවක සිටි බවත්ය. එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'විකුණුම්කරුට සහ ගැනුම්කරුට වෙන් වී නොමැති තාක් කල් තෝරා ගැනීමට අයිතියක් ඇත' යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූ නමුත් ඔබ වෙන් වන බව මම දුටුවේ නැත. කුෆා ජනයාගේ සහ තවත් අයගේ සමහර විද්වතුන් තර්ක කර ඇත්තේ වෙන්වීම වචන වලින් බවයි, මෙය සුෆියාන් අට්ස් තවුරිගේ මතයයි. මෙය මලික් බින් අනස්ගෙන් වාර්තා කර ඇති අතර ඉබ්නු අල් මුබාරක්ගෙන් ද විස්තර කර ඇති අතර ඔහු මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ හදීසය සත්‍ය වන අතර මෙම මතයට සහාය වන විට මම මෙය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ කෙසේද? නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ වචනවල තේරුම: 'කියාර් - තේරීම - මාර්ගයෙන් මිලදී ගැනීම සහ විකිණීම හැර'. එහි තේරුම නම්, විකුණුම්කරු විකුණුම් ගනුදෙනුව සිදු කිරීමෙන් පසු ගැනුම්කරුට තේරීමක් ලබා දිය යුතු බවයි, විකුණුම්කරු ගැනුම්කරුට තෝරා ගැනීමට ආරාධනා කර ඔහු - මිලදී ගැනීමට තෝරාගෙන ගනුදෙනුවට එකඟ වුවහොත් - ඉන්පසු දෙදෙනා වෙන් වී නොමැති වුවද විකුණුම් සහ මිලදී ගැනීමේ ගනුදෙනුව අවලංගු කිරීමේදී ඔහුට කිසිදු කියාර් නොමැත. අෂ් සියාෆි සහ අනෙකුත් අය අර්ථකථනය කළේ එලෙසයි. තවද "වෙන්වීම වචන වලින් නොව ශරීරයෙන්" යන මතයට සහාය දක්වන අය අතර අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රුගේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ හදීසය ද වේ.

තහවුරු කරන හදීස් (61)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1168

أَخْبَرَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا إِلَّا أَنْ تَكُونَ صَفْقَةَ خِيَارٍ وَلَا يَحِلُّ لَهُ أَنْ يُفَارِقَ صَاحِبَهُ خَشْيَةَ أَنْ يَسْتَقِيلَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَمَعْنَى هَذَا أَنْ يُفَارِقَهُ بَعْدَ الْبَيْعِ خَشْيَةَ أَنْ يَسْتَقِيلَهُ وَلَوْ كَانَتْ الْفُرْقَةُ بِالْكَلَامِ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ خِيَارٌ بَعْدَ الْبَيْعِ لَمْ يَكُنْ لِهَذَا الْحَدِيثِ مَعْنًى حَيْثُ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يَحِلُّ لَهُ أَنْ يُفَارِقَهُ خَشْيَةَ أَنْ يَسْتَقِيلَهُ

[කුටයිබා බින් සඊද්] අපට දන්වා ඇත; [අල් ලයිත් බින් සඊද්] [ඉබ්නු අජ්ලාන්] [අම්ර් බින් සඊබ්] [ඔහුගේ සීයා] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] වෙතින් [අල් ලයිත් බින් සඊද්] අපට පවසා ඇත්තේ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ පැවසූ බව: 'තමන්ගේ ඛියාර් - තේරීම තීරණය කර ඇති අය හැර, ඔවුන් වෙන් වී නොමැති තාක් කල්, විකුණුම්කරුට සහ ගැනුම්කරුට ඛියාර් - තේරීමට අයිතියක් ඇත- එම අවස්ථාවේ දී ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකු අනෙකා හැර නොයා යුතුය, මන්ද ඔහු එය අවලංගු කරනු ඇතැයි බිය වන බැවිනි'. අබු ඊසා පැවසීය; මෙම හදීසය හසන් හදීසයකි. මෙම හදීසයේ තේරුම නම්, විකිණීමේ සහ මිලදී ගැනීමේ ගනුදෙනුව සිදු කිරීමෙන් පසු ඔහු එය අත්හරිනු ඇති බවයි, මන්ද වෙන්වීම වචන භාවිතයෙන් සිදු කළත් - මෙම අවස්ථාවේ දී - විකිණීමෙන් සහ මිලදී ගැනීමෙන් පසු ඛියාර් නොමැත. -khiyar- නොමැති වීම පදනම් වී ඇත්තේ මෙම හදීසයේ අර්ථය මත ය. එහිදී උන්වහන්සේ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසූහ: 'ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකු අනෙකා හැර නොයා යුතුය, මන්ද ඔහු එය අවලංගු කරනු ඇතැයි බිය වේ'.

තහවුරු කරන හදීස් (61)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1169

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَهُوَ الْبَجَلِيُّ الْكُوفِيُّ قَال سَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ بْنَ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَتَفَرَّقَنَّ عَنْ بَيْعٍ إِلَّا عَنْ تَرَاضٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ

[නෂ්ර් බින් අලි] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබු අහමඩ්] අපට [යාහ්යා බින් අයුබ්] ඔහු අල් බජාලි අල් කුෆි බව පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; [අබු සුරා බින් අම්රු බින් ජරීර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් හදීසයක් ප්‍රකාශ කරන බව මට ඇසුණි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'දෙදෙනාම අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් සතුටු වන තුරු ඔහු මිලදී ගැනීමෙන් සහ විකිණීමෙන් වෙන් නොවිය යුතුය'... අබු ඊසා පැවසීය; මෙම හදීසය ගරිබ් ය.

තහවුරු කරන හදීස් (11)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1170

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيَّرَ أَعْرَابِيَّا بَعْدَ الْبَيْعِوَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

[උමර් බින් හෆ්ෂ් අසී සයිබානි] අපට [ඉබ්නු වහබ්] [ඉබ්නු ජුරයිජ්] [අස් සුබයිර්] [ජාබීර්] ගෙන් [ඉබ්නු වහ්බ්] අපට පවසා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මිලදී ගැනීමෙන් සහ විකිණීමෙන් පසු බෙඩොයින් අරාබිවරයෙකුට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය ලබා දුන් බවයි. මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් වේ.

තහවුරු කරන හදීස් (11)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1171

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا كَانَ فِي عُقْدَتِهِ ضَعْفٌ وَكَانَ يُبَايِعُ وَأَنَّ أَهْلَهُ أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ احْجُرْ عَلَيْهِ فَدَعَاهُ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَهَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَا أَصْبِرُ عَنْ الْبَيْعِ فَقَالَ إِذَا بَايَعْتَ فَقُلْ هَاءَ وَهَاءَ وَلَا خِلَابَةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَحَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا الْحَجْرُ عَلَى الرَّجُلِ الْحُرِّ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ إِذَا كَانَ ضَعِيفَ الْعَقْلِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ أَنْ يُحْجَرَ عَلَى الْحُرِّ الْبَالِغِ

"[අනස්] හි [කටාදා] හි [සයිද්] හි [යූසුෆ් බින් හම්මද් අල් බෂ්රි] අපට [අබ්දුල් අලා බින් අබ්දුල් අලා] අපට [අනාස්] හි [අබ්දුල් අලා] බින් අබ්දුල් අලා] අපට පවසා ඇත්තේ ඔහුගේ ගිවිසුමේ දුර්වල මිනිසෙක් සිටි නමුත් ඔහු මිලදී ගැනීම සහ විකිණීම සිදු කළ බවයි, එවිට ඔහුගේ පවුලේ අය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසූහ: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔහුව මිලදී ගැනීමෙන් සහ විකිණීමෙන් වළක්වන්න - එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහු අමතා - මිලදී ගැනීමෙන් සහ විකිණීමෙන් තහනම් කළේය -" මිනිසා පැවසීය: "අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇත්ත වශයෙන්ම මට මිලදී ගැනීමෙන් සහ විකිණීමෙන් වැළකී සිටිය නොහැක, එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසීය; 'ඔබ මිලදී ගැනීමෙන් සහ විකිණීමෙන් වළකින්න; -කරුණාකර- මෙය සහ මෙය, වංචාවක් නැත' යැයි අබු ඊසා පැවසීය; සහ ඉබ්නු උමර්ගෙන් විස්තර කරන ලද මෙම හදීසයට සමානය." අනස්ගේ හදීසය හසන් ෂහීහ් ගරිබ් හදීසයක් වන අතර, මෙම හදීසය සමහර විද්වතුන්ට අනුව පුණ්‍ය කටයුතු සඳහා මාර්ගෝපදේශයක් වන අතර, ඔවුන් පවසන්නේ; ස්වාධීන පුද්ගලයෙකු දුර්වල මනසක් ඇති අයෙකු රඳවා තබා ගැනීම සහ රැකබලා ගැනීම, මෙය අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි, නමුත් ඔවුන්ගෙන් සමහරක් ස්වාධීන හා පරිණත පුද්ගලයෙකු රඳවා තබා ගැනීම සහ රැකබලා ගැනීම අවසර ඇති බව නොසිතති.

තහවුරු කරන හදීස් (21)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1172

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اشْتَرَى مُصَرَّاةً فَهُوَ بِالْخِيَارِ إِذَا حَلَبَهَا إِنْ شَاءَ رَدَّهَا وَرَدَّ مَعَهَا صَاعًا مِنْ تَمْرٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَرَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[අබු කුරෙයිබ්] අපට [වාකි] [හම්මාඩ් බින් සලාමා] [මුහම්මද් බින් සියාද්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [වාකි] අපට [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අබු කුරෙයිරා] ගෙන් අපට [වාකි'] ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'කිරි නොකැඩෙන පරිදි රඳවා තබා ඇති පශු සම්පත් මිලදී ගන්නා ඕනෑම කෙනෙකුට - එවිට ඔහුට කිරි දීමට අවශ්‍යද යන්න තෝරා ගැනීමට අයිතියක් ඇත, ඔහු කැමති නම් ඔහු එය එක් ෂා' දිනයක් සමඟ ආපසු ලබා දෙයි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; මෙම අවස්ථාවේ දී අනස්ගෙන් සහ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහචරයින්ගෙන් කෙනෙකුගෙන් සමාන හදීසයක් ඇත.

තහවුරු කරන හදීස් (28)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1173

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اشْتَرَى مُصَرَّاةً فَهُوَ بِالْخِيَارِ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَإِنْ رَدَّهَا رَدَّ مَعَهَا صَاعًا مِنْ طَعَامٍ لَا سَمْرَاءَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَصْحَابِنَا مِنْهُمْ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَمَعْنَى قَوْلِهِ لَا سَمْرَاءَ يَعْنِي لَا بُرَّ

[මුහම්මද් බින් බෂියාර්] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබු අමීර්] අපට [කුර්ආන් බින් කාලිඩ්] [මුහම්මද් බින් සිරින්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'කිරි රඳවා තබා ඇති පශු සම්පත් මිලදී ගන්නා ඕනෑම කෙනෙකුට - එය කිරි නොදෙන ලෙස - දින තුනක් සඳහා කියාර් - තෝරා ගැනීමට අයිතියක් ඇත, ඔහු එය ආපසු ලබා දෙන්නේ නම් ඔහු එය එක් ෂා' තිරිඟු නොවන ආහාර සමඟ ආපසු ලබා දෙයි'. අබු ඊසා පැවසීය; මෙම හදීසය සත්‍ය වන අතර මෙම හදීසය අපගේ මිතුරන් වන අෂ් සයෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් ඇතුළු පුණ්‍ය කටයුතු සඳහා මාර්ගෝපදේශයකි. ඔහුගේ වචනවල තේරුම: 'සම්රා නොවේ'. ඔහු අදහස් කරන්නේ තිරිඟු නොවේ.

තහවුරු කරන හදීස් (28)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1174

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّا عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّهُ بَاعَ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعِيرًا وَاشْتَرَطَ ظَهْرَهُ إِلَى أَهْلِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَرَوْنَ الشَّرْطَ فِي الْبَيْعِ جَائِزًا إِذَا كَانَ شَرْطًا وَاحِدًا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَجُوزُ الشَّرْطُ فِي الْبَيْعِ وَلَا يَتِمُّ الْبَيْعُ إِذَا كَانَ فِيهِ شَرْطٌ

[ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [වකී] [සකාරියා] [අෂ් සයාබි] [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] වෙතින් [වාකි] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ඔටුවන් විකුණා ඒවා ඔහුගේ නිවසට භාර දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. අබු ඊසා පැවසීය; මෙම හදීසය සත්‍ය වන අතර එය බොහෝ මාර්ග ඔස්සේ ජාබීර්ගෙන් විස්තර කර ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින් අතර සමහර විද්වතුන්ට අනුව මෙම හදීසය පුණ්‍ය කටයුතු සඳහා මාර්ගෝපදේශයක් වන අතර ඔවුන් හැරුණු විට, එක් කොන්දේසියක් පමණක් තිබේ නම් මිලදී ගැනීම සහ විකිණීම සඳහා කොන්දේසි අවසර දී ඇති බව ඔවුන්ගේ මතයයි, මෙය අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. මේ අතර, සමහර විද්වතුන් තර්ක කරති; මිලදී ගැනීමේදී සහ විකිණීමේදී කොන්දේසි නොතිබිය යුතු අතර කොන්දේසි තිබේ නම් මිලදී ගැනීම සහ විකිණීම පරිපූර්ණ නොවේ.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1175

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَيُوسُفُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّا عَنْ عَامِرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظَّهْرُ يُرْكَبُ إِذَا كَانَ مَرْهُونًا وَلَبَنُ الدَّرِّ يُشْرَبُ إِذَا كَانَ مَرْهُونًا وَعَلَى الَّذِي يَرْكَبُ وَيَشْرَبُ نَفَقَتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَوْقُوفًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَنْتَفِعَ مِنْ الرَّهْنِ بِشَيْءٍ

[අබු කුරෙයිබ්] සහ [යූසුෆ් බින් ඊසා] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [සකාරියා] [අමීර්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [වාකි] අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'සත්වයා උකස් කළහොත් වාහන පැදවිය හැකි අතර එය උකස් කළහොත් එහි කිරි පානය කළ හැකි අතර එය පදවාගෙන පානය කරන පුද්ගලයා ඒ සඳහා සැපයීමට බැඳී සිටී'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; මෙම හදීසය හසාන් සත්‍යයකි, අපි එය මර්ෆු' හදීසයක් ලෙස නොදනිමු. අබු හුරෙයිරාගෙන් අමීර් ආසි සියාබිගේ හදීසයෙන් හැර මෙම හදීසය අබු හුරෙයිරාගෙන් අබු සාලිහ්ගෙන් අල් අමාසිගේ බොහෝ කථිකයන් විසින් මවුකුෆ් ආකාරයෙන් විස්තර කර ඇත, සමහර විද්වතුන්ට අනුව මෙම හදීසය පුණ්‍ය කටයුතු සඳහා පදනමක් ලෙස භාවිතා කළ හැකිය, මෙය අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. මේ අතර, සමහර විද්වතුන් පවසන්නේ; පුද්ගලයෙකුට උකස් කිරීමෙන් සුළු හෝ ප්‍රයෝජනයක් නොලැබිය හැකිය.

තහවුරු කරන හදීස් (6)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1176

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي شُجَاعٍ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ حَنَشٍ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ قَالَاشْتَرَيْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ قِلَادَةً بِاثْنَيْ عَشَرَ دِينَارًا فِيهَا ذَهَبٌ وَخَرَزٌ فَفَصَلْتُهَا فَوَجَدْتُ فِيهَا أَكْثَرَ مِنْ اثْنَيْ عَشَرَ دِينَارًا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا تُبَاعُ حَتَّى تُفْصَلَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ أَبِي شُجَاعٍ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ لَمْ يَرَوْا أَنْ يُبَاعَ السَّيْفُ مُحَلًّى أَوْ مِنْطَقَةٌ مُفَضَّضَةٌ أَوْ مِثْلُ هَذَا بِدَرَاهِمَ حَتَّى يُمَيَّزَ وَيُفْصَلَ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ

[කුටයිබා] අපට [අල් ලයිට්ස්] [අබු සුජා' සායිද් බින් යාසිද්] [කාලිද් බින් අබු ඉම්රාන්] [හනාසි අෂ් ෂානි] [ෆඩාලා බින් උබයිද්] ගෙන් අපට [අල් ලයිට්ස්] අපට [ෆඩාලා බින් උබයිද්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: මම වරක් කයිබාර් යුද්ධයේදී රන් හා මැණික් වලින් සමන්විත ඩිනාර් දොළහකට මාලයක් මිලදී ගත්තා, පසුව මම එය වෙන් කළා, එය ඩිනාර් දොළහකට වඩා වැඩි බව මට පෙනී ගියා. මම මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට දැනුම් දුන්නා, ඔහුත් කිව්වා: 'එය වෙන් කරන තුරු එය විකුණන්න එපා' කියලා. [අබු සුජා' සායිද් බින් යාසිද්] ගෙන් [ඉබ්නුල් මුබාරක්] අපට [කුටයිබා] අපට [අබු සුජා' සායිද් බින් යාසිද්] ගෙන් [ඉබ්නුල් මුබාරක්] අපට [අබු සුජා' සායිද් බින් යාසිද්] ගෙන් අපට [කුටයිබා] අපට [අබු සුජා' සායිද් බින් යාසිද්] ගෙන් [අල් ලයිට්ස්] අපට පවසා ඇත්තේ සමාන සනද් ය. අබු ඊසා පැවසීය; මෙම හදීසය හසන් සහීහ් වන අතර නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ තවත් අයගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන්ට අනුව යහපත් ක්‍රියාවන් සඳහා මාර්ගෝපදේශයකි. රන් මිශ්‍ර කඩුවක් හෝ රිදී මිශ්‍ර මාලයක් හෝ ඩිරාම් සමඟ සමාන දෙයක් වෙන් කර වෙන් කරන තුරු විකිණීමට අවසර නැතැයි ඔවුන්ගේ මතයයි, මෙය ඉබ්නු මුබාරක්, අෂ්-සයාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. කෙසේ වෙතත්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් සහ තවත් අය එය විකිණීමට ඉඩ දෙති.

තහවුරු කරන හදීස් (11)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1177

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ بَرِيرَةَ فَاشْتَرَطُوا الْوَلَاءَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْطَى الثَّمَنَ أَوْ لِمَنْ وَلِيَ النِّعْمَةَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالَ وَمَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ يُكْنَى أَبَا عَتَّابٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْعَطَّارُ الْبَصْرِيُّ عَنْ ابْنِ الْمَدِينِيِّ قَال سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ يَقُولُ إِذَا حُدِّثْتَ عَنْ مَنْصُورٍ فَقَدْ مَلَأْتَ يَدَكَ مِنْ الْخَيْرِ لَا تُرِدْ غَيْرَهُ ثُمَّ قَالَ يَحْيَى مَا أَجِدُ فِي إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ وَمُجَاهِدٍ أَثْبَتَ مِنْ مَنْصُورٍ قَالَ مُحَمَّدٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ قَالَ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ مَنْصُورٌ أَثْبَتُ أَهْلِ الْكُوفَةِ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට පවසා ඇත්තේ [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] [සුෆියාන්] [මන්සූර්] [ඉබ්‍රාහිම්] [අල් අස්වද්] [අයිසියා] වෙතින් බරිරා මිලදී ගැනීමට අවශ්‍ය වූ නමුත් ඔවුන්ට වලා` අවශ්‍ය වූ බව අපට පවසා ඇති බවයි, එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'එය මිලදී ගන්න, මන්ද වලා` අයත් වන්නේ මිල දෙන පුද්ගලයාට පමණි'. නැතහොත් ඔහුට සතුට ලබා දෙන - ඔහුව නිදහස් කරන -'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; මෙම අවස්ථාවේදී ඉබ්නු උමර්ගෙන් සමාන හදීසයක් ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; අයිසියා හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය උලමාට අනුව පුණ්‍ය කටයුතු සඳහා පදනමක් ලෙස භාවිතා කළ හැකිය. ඔහු මෙසේ පැවසීය; සහ අබු 'අත්තබ් යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වන මන්සූර් බින් අල් මුතමර් අපට මෙසේ පැවසීය: යාහ්යා බින් සයිද් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; මන්සූර්ගෙන් ඔබට හදීසයක් පැවසුවහොත්, ඔබට සැබවින්ම බොහෝ යහපත ලැබී ඇති අතර ඔබ වෙනත් කිසිවක් ආශා නොකරනු ඇත. එවිට යායා මෙසේ පැවසීය: ඉබ්‍රාහිම් අන් නකායි සහ මුජාහිඩ් තුළ මන්සූර්ට වඩා ශක්තිමත් කිසිවෙකු මට හමු නොවීය. මුහම්මද් අබ්දුල්ලා බින් අබු අල් අස්වාඩ්ගෙන් වාර්තා කළේ ඔහු මෙසේ පැවසූ බවයි: අබ්දුල්ලාහ්මාන් බින් මහදි මෙසේ පැවසීය: මන්සූර් කුෆාහි ජනතාවගෙන් ශක්තිමත්ම තැනැත්තා ය.

තහවුරු කරන හදීස් (94)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1178

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي حُصَيْنٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ يَشْتَرِي لَهُ أُضْحِيَّةً بِدِينَارٍ فَاشْتَرَى أُضْحِيَّةً فَأُرْبِحَ فِيهَا دِينَارًا فَاشْتَرَى أُخْرَى مَكَانَهَا فَجَاءَ بِالْأُضْحِيَّةِ وَالدِّينَارِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ضَحِّ بِالشَّاةِ وَتَصَدَّقْ بِالدِّينَارقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَحَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ عِنْدِي مِنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ

[අබු කුරෙයිබ්] අපට [අබු බකර් බින් අයියාසි] [අබු හුෂයින්] [හබීබ් බින් අබු තාබිත්] [හකීම් බින් හිස්ම්] ගෙන් [අබු බකර් බින් අයියාසි] අපට [අබු බකර් බින් අයියාසි] ගෙන් [හකීම් බින් හිස්ම්] ගෙන් [අබු බකර් බින් අයියාසි] ගෙන් අපට [අබු බකර් බින් හිසම්] ගෙන් [අබු බකර් බින් හිසම්] තුමාණන් ඩිනාර් එකකට පූජා කරන එළුවෙකු මිලදී ගැනීමට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් හකීම් බින් හිසම් යවා ඇති බවත්, පසුව ඔහු පූජා කරන එළුවෙකු මිලදී ගත් බවත්, පසුව ඔහු මිලදී ගත් පූජා කරන එළුවෙකු විකිණීමෙන් - ඔහු වාසනාවන්ත වන තුරු - ලාභ උපයා ගත් බවත් අපට [අබු කුරෙයිබ්] අපට පවසා ඇත. ඉන්පසු ඔහු තවත් පූජා කරන එළුවෙකු මිලදී ගත්තේය - ඔහු විකුණූ එක වෙනුවට - පසුව ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් එක් එළුවෙකු සහ එක් ඩිනාර් එකක් සමඟ මුණගැසුණි. ඔහු මෙසේද පැවසීය: 'එළුවා සමඟ පූජා කර එක් ඩිනාර් එකක් පුණ්‍ය කටයුතු සඳහා දෙන්න'. අබු ඊසා පැවසීය; හකීම් බින් හිසම්ගේ හදීස් ගැන අපි මේ මාර්ගයෙන් මිස වෙනත් මාර්ගයකින් නොදන්නා අතර හබීබ් බින් අබි තාබිත් හකීම් බින් හිසම්ගෙන් එය අසා නැතැයි මම සිතමි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1179

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا هَارُونُ الْأَعْوَرُ الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرُ بْنُ الْخِرِّيتِ عَنْ أَبِي لَبِيدٍ عَنْ عُرْوَةَ الْبَارِقِيِّ قَالَدَفَعَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دِينَارًا لِأَشْتَرِيَ لَهُ شَاةً فَاشْتَرَيْتُ لَهُ شَاتَيْنِ فَبِعْتُ إِحْدَاهُمَا بِدِينَارٍ وَجِئْتُ بِالشَّاةِ وَالدِّينَارِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ لَهُ مَا كَانَ مِنْ أَمْرِهِ فَقَالَ لَهُ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي صَفْقَةِ يَمِينِكَ فَكَانَ يَخْرُجُ بَعْدَ ذَلِكَ إِلَى كُنَاسَةِ الْكُوفَةِ فَيَرْبَحُ الرِّبْحَ الْعَظِيمَ فَكَانَ مِنْ أَكْثَرِ أَهْلِ الْكُوفَةِ مَالًاحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرُ بْنُ خِرِّيتٍ فَذَكَرَ نَحْوَهُ عَنْ أَبِي لَبِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ وَقَالُوا بِهِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَلَمْ يَأْخُذْ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ بِهَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ الشَّافِعِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ أَخُو حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ وَأَبُو لَبِيدٍ اسْمُهُ لِمَازَةُ بْنُ زَبَّارٍ

[අහ්මද් බින් සයිඩ් අද් දාරිමි] අපට [හබ්බාන්] අපට [හරුන් අල් අ'වර් අල් මුක්‍රි`] අපට [අබු ලබීඩ්] වෙතින් [උර්වා අල් බාරිකි] ඔහු මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට එළුවෙකු මිලදී ගැනීමට ඩිනාර් එකක් ලබා දුන්නේය, මම ඔහුට එළුවන් දෙදෙනෙකු ද මිලදී ගත්තෙමි, පසුව මම ඒ දෙකෙන් එකක් ඩිනාර් එකකට විකුණුවා, මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් එක් එළුවෙකු සහ ඩිනාර් එකකින් මුණගැසුණෙමි. ඉන්පසු ඔහු කළ දේ ගැන ඔහුට පැවසූ අතර, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් ඔබගේ මිලදී ගැනීමේ සහ විකිණීමේ ගනුදෙනුවට ආශීර්වාද කරත්වා'. ඉන්පසු ඔහු කුෆාහි ස්ථානයකට ගොස් ඔහු ඉතා ලාභ උපයා ගත් අතර ඔහු කුෆාහි ධනවත්ම පදිංචිකරුවන්ගෙන් කෙනෙකු බවට පත්විය. [අහ්මද් බින් සයිඩ් අද් දාරිමි] අපට [හබ්බාන්] අපට [සයිඩ් බින් සයිඩ්] ඔහු මෙසේ පැවසීය: ඔහු [අස් සුබයිර් බින් කිර්රිත්] අපට පැවසූ අතර පසුව ඔහු [අබු ලබීඩ්] ගෙන් එය පැවසීය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; සමහර විද්වතුන් මෙම හදීසයට නැඹුරු වී ඇති අතර ඔවුන්ට ඒ මත පදනම් වූ ෆත්වා තිබේ, මෙය අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. මේ අතර, සමහර විද්වතුන් මෙම හදීසය නොසලකන අතර, ඔවුන් අතර සියාෆි සහ හම්මද් බින් සයිඩ්ගේ සහෝදරයා වන සයිද් බින් සයිඩ් ද වෙති. අබු ලබීඩ්ගේ නම ලිමාසා බින් සබ්බාර් ය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1180

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ الْمُكَاتَبُ حَدًّا أَوْ مِيرَاثًا وَرِثَ بِحِسَابِ مَا عَتَقَ مِنْهُو قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤَدِّي الْمُكَاتَبُ بِحِصَّةِ مَا أَدَّى دِيَةَ حُرٍّ وَمَا بَقِيَ دِيَةَ عَبْدٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهَكَذَا رَوَى يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَوْلَهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ و قَالَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ الْمُكَاتَبُ عَبْدٌ مَا بَقِيَ عَلَيْهِ دِرْهَمٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ

[හාරුන් බින් අබ්දුල්ලාහ් අල් බසාස්] අපට [යාසිද් බින් හරුන්] අපට [හම්මාද් බින් සලාමා] [අයියුබ්] ගෙන් [ඉක්රිමා] ගෙන් [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන්] අපට [හම්මාද් බින් සලාමා] අපට විස්තර කර ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මුකාතබ් කෙනෙකුට දියාත් කොටසක් ලැබෙන්නේ නම් හෝ උරුමයක් ලැබෙන්නේ නම්, ඔහු නිදහස් වූ විට ඔහුගේ කොටස අනුව උරුම වේ'. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසීය: 'මුකාතබ් කෙනෙකුට ඔහුගේ දියාත් ගෙවනු ලබන්නේ නිදහස් පුද්ගලයෙකුගේ දියාත් අනුව ගෙවන ලද ඔහුගේ පැත්තෙන් වන අතර ඔහුගේ ඉතිරි කොටස වහලෙකුගේ දියාත් වැනිය'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; මෙම අවස්ථාවේදී උම් සලාමාගෙන් සමාන හදීසයක් ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් හදීසයකි. එබැවින් [යායා බින් අබු කතීර්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [ඉක්රිමා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන්] විස්තර කර ඇත. කාලිඩ් අල් හඩ්ස්ඩා, ඉක්රිමාගෙන් අලිගෙන් ඔහුගේ වචන ආකාරයෙන් විස්තර කළේය. මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් සහ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින බොහෝ විද්වතුන් සහ තවත් අය පැවසූ පරිදි යහපත් ක්‍රියාවන් සඳහා මාර්ගෝපදේශයකි: එක් ඩිරාම් එකක් ඉතිරි වුවද මුකාතබ් වහලෙකු ලෙස පවතී. මෙය සුෆියාන්, අට්ස් ත්සෞරි, අසි සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි.