Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 1

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ

[Qutaibah bin Sa'id] අපට පවසා ඇත, [Abu Awanah] [Simak bin Harb] වෙතින් අපට පවසා ඇත, සහ [Hannad] අපට පවසා ඇත, [Waki'] [ඊශ්‍රායෙල්] සිට [Simak] සිට [Mush'ab bin Sa'd] සිට [Ibn Umar] සිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙතින්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'පවිත්‍ර කිරීමකින් තොරව කරන යාච්ඤා පිළිගනු නොලැබේ, සොරකම් කරන ලද දේපළවලින් ලැබෙන දාන පිළිගනු නොලැබේ'. හන්නාද් ඔහුගේ හදීසයේ 'අපිරිසිදු' ලෙස සඳහන් කරයි. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය මෙම පරිච්ඡේදයේ වඩාත්ම සත්‍ය සහ හොඳම'. මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු අල් මලීහ්ගෙන් ඔහුගේ පියාගෙන් සහ අබු හුරෙයිරා සහ අනස්ගෙන් හදීස් ද ඇත. අබු අල් මලීහ් බින් උසාමාගේ නම අමීර් වන අතර එය සයිද් බින් උසාමා බින් උමයිර් අල් හුඩ්සාලි ලෙසද හැඳින්වේ'.

තහවුරු කරන හදීස් (68)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 2

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي

[ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] අපට මෙසේ පැවසීය, [මාන් බින් ඊසා අල් කසාස්] අපට මෙසේ පැවසීය, [මලික් බින් අනස්] අපට මෙසේ පැවසීය. වෙනත් මාර්ගයකින්; [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [සුහයිල් බින් අබු සාලිහ්] වෙතින් [මලික්] වෙතින් [කුටයිබා] අපට මෙසේ පැවසීය, [ඔහුගේ පියා] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සල්ලාම් මෙසේ පැවසීය: 'මුස්ලිම්වරයෙකු හෝ ඇදහිලිවන්තයෙකු පිරිසිදු කිරීමක් සිදු කරන්නේ නම්, ඔහු තම මුහුණ සෝදා ගන්නේ නම්, ඇසේ පෙනීම නිසා ඔහුගේ මුහුණේ ඇති පාප ජලයෙන් හෝ අවසාන ජල බිංදුවෙන් හෝ ඒ හා සමාන දෙයකින් පිටතට පැමිණේ. ඔහු තම දෑත් සෝදා ගන්නේ නම්, ඔහුගේ අත්වලින් ඇති පාප ජලයෙන් හෝ අවසාන ජල බිංදුවෙන් පිටතට පැමිණේ, ඔහු සුළු පාපයක් නොමැතිව පිටතට පැමිණෙන තෙක්'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය හසන් සහීහ් හදීසයකි, එනම් මලික් විසින් සුහයිල්ගෙන් ඔහුගේ පියා වන අබු හුරයිරාගෙන් සහ අබු සාලිහ්, සුහයිල්ගේ පියා වන අබු සාලිහ් අස් සම්මාන්ගෙන් විස්තර කරන ලද හදීසය වන අතර ඔහුගේ නම ඩක්වාන් විය. අබු හුරයිරා විසින්ම ඔහුගේ නම පිළිබඳව තවමත් මතභේද පවතී; සමහරු අබ්දු සියාම්සි යැයි කියති, සමහරු අබ්දුල්ලා බින් අම්රු යැයි කියති, මේ ආකාරයටම මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල් මෙසේ පැවසීය; 'ඒක තමයි වඩාත්ම නිවැරදි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; මෙම පරිච්ඡේදයේ උස්මාන් බින් අෆ්ෆාන්, තවුබන්, අෂ් ෂුනාබිහි, උමර් බින් අබාසා, සල්මාන්, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු සහ අෂ් ෂුනාබිහි යන අයගෙන් අබු බකර් අෂ් ෂිද්දික්ගෙන් විස්තර කරන ලද කථාවක් ද ඇත, නමුත් ඔහු එය අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන ෂල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලාම්ගෙන් කෙලින්ම අසා නැත. ඔහුගේ නම අබ්දුර් රහ්මාන් බින් උසයිලා, ඔහුගේ අන්වර්ථ නාමය අබු අබ්දුල්ලාහ් වූ අතර, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හමුවීමට ගමන් කළේය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහු ගමනේ යෙදී සිටියදී මිය ගියේය. ඔහු නබි ෂල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් හදීස් කිහිපයක් විස්තර කර ඇත. අෂ් ෂුනාබි ඉබ්නුල් අසාර් අල් අහ්මාසි නබි ෂල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ මිතුරෙකු වූ අතර, ඔහුව අෂ් ෂුනාබිහි ලෙසද හැඳින්විණි. ඔහු පැවසූ හදීසය; ඔහු පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මම උම්මා ගුණ කරමි, එබැවින් ඔබ කිසි විටෙකත් මාගෙන් පසු එකිනෙකා මරා නොගන්න'.

තහවුරු කරන හදීස් (9)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ

එය අපට [කුටයිබා] සහ [හන්නාද්] සහ [මහ්මුද් බින් ගයිලාන්] ට පවසා ඇත; [සුෆ්යාන්] ගෙන් [වාකි] අපට පවසා ඇත. -තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- [මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුල්ලාහ් බින් මුහම්මද් බින් අකිල්] අපට පවසා ඇත, [මුහම්මද් ඉබ්නුල් හනාෆියා] [අලි] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් මුහම්මද් බින් අකිල්] අපට පවසා ඇත, ඔහු අපට [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත, [අලි] ගෙන් [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'යාච්ඤාවේ යතුර පවිත්‍රතාවයයි, තහනම් දේ තක්බීර් වන අතර හලාල් යනු සුබ පැතුම්'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය මෙම පරිච්ඡේදයේ වඩාත්ම සත්‍ය සහ හොඳම ය. අබ්දුල්ලා බින් මුහම්මද් බින් අකිල් අවංක මිනිසෙකි, නමුත් ඔහුගේ කටපාඩම් කිරීම ගැන කතා කරන සමහර විද්‍යාඥයින් සිටිති. අබු ඊසා පැවසීය; 'මම මුහම්මද් බින් ඉස්මයිල් කියනවා අසා ඇත්තෙමි;' 'අහ්මද් බින් හන්බල්, ඉස්හාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් සහ අල් හුමයිඩි, ඔවුන් අබ්දුල්ලාහ් බින් මුහම්මද් බින් අකීල්ගේ හදීස් සමඟ උපකල්පනය කරති. මුහම්මද් මෙසේ පැවසීය; 'කාලය ආසන්නයි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ජාබීර් සහ අබු සඊද්ගේ ඉතිහාසයක් ද ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (68)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 4

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ

[අබු බකර් මුහම්මද් බින් සන්ජාවි අල් බැග්ඩෑඩි] අපට පවසා ඇත්තේ එක් අයෙකු පමණක් නොවන බව ඔහු පැවසීය; [හුසේන් බින් මුහම්මද්] අපට පවසා ඇත්තේ, [අබු යාහ්යා අල් කටාත්] [මුජාහිඩ්] [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] රද්ලියල්ලාහු අන්හුමා වෙතින් [සුලෙයිමාන් බින් කාර්න්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, ඔහු පැවසුවේ, රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලාහු අලෙයිහි ව සල්ලාම් මෙසේ පැවසීය: 'ස්වර්ගයේ යතුර යාච්ඤාව වන අතර යාච්ඤාවේ යතුර පිරිසිදු කිරීමයි'.

තහවුරු කරන හදීස් (68)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 5

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا

[කුටයිබා] සහ [හන්නාද්] අපට පැවසූහ; [සයුබා] වෙතින් [අබ්දුල් අසීස් බින් ෂුහයිබ්] [අනස් බින් මලික්] වෙතින් [වාකි] අපට පැවසූහ. ඔහු මෙසේ පැවසීය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වැසිකිළියට ඇතුළු වීමට යන විට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහුම්ම ඉන්නී අවුද්සු බිකා - අල්ලාහ්, නියත වශයෙන්ම මම ඔබගෙන් රැකවරණය පතමි-'. ෂුබා මෙසේ පැවසීය; 'තවත් අවස්ථාවක ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අවුද්සු බිකා මිනල් කුබ්ති වල් කුබියිස් - පිරිමි යක්ෂයින්ගෙන් සහ ගැහැණු යක්ෂයින්ගෙන්- හෝ අල් කුබුත්සි වල් කබායිට්ස් - පිරිමි යක්ෂයින්ගෙන් සහ ගැහැණු යක්ෂයින්ගෙන් මම ඔබගෙන් රැකවරණය පතමි-'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අලි, සයිද් බින් අර්කාම්, ජාබිර් සහ ඉබ්නු මස්'උද් යන අයගේ කථාන්දර ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අනස් බින් ඊසාගේ හදීසය වඩාත්ම සත්‍ය සහ හොඳම වේ. මේ අතර, සයිද් බින් අර්කාම්ගේ හදීසයේ, සනද්හි ව්‍යාකූලත්වයක් පවතී. මෙම හදීසය කටාදාහි හිස්යාම් අද් දස්තුවයි සහ සයිද් බින් අබු අරුබා විසින් ද විස්තර කරන ලදී. සයිද් පැවසුවේ එය සයිද් බින් අර්කාම්ගේ අල් කාසිම් බින් 'අවුෆ් අසයි සයයිබානිගෙන් බවයි. සයිද් බින් අර්කාම්ගේ කටාදාහි හිස්යාම් අද් දස්තුවයි, සයීද් බින් අර්කාම්ගේ කටාදාහි සයූබා සහ මමාර් එය අන් නද්ලර් බින් අනස්ගේ කටාදාවෙන් විස්තර කළහ. සයිද් බින් අර්කාම්ගෙන් එය සඳහන් කළේය. මාමර් පැවසුවේ එය ඔහුගේ පියා වන අන් නද්ලර් බින් අනස්ගෙන්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් බවයි. අබු ඊසා පැවසීය; 'මම මේ ඉතිහාසය ගැන මුහම්මද්ගෙන් ඇසුවෙමි, එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'කටාදා ඔවුන් දෙදෙනාගෙන්ම විස්තර කළ හැකි' බවයි.

තහවුරු කරන හදීස් (15)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 6

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[අහමද් බින් අබ්දා අද්ල් දලබ්බි අල් බෂ්රි] අපට පවසා ඇත, [අනස් බින් මලික්] අපට පවසා ඇත [හම්මාද් බින් සයිද්] [අබ්දුල් අසීස් බින් ෂුහයිබ්] [අනාස් බින් මලික්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් වැසිකිළියට ඇතුළු වූ විට මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහුම්ම ඉන්නී අවුද්සු බිකා මිනල් කුබුත්සි වල් කබායිට්ස් - අල්ලාහ්, පිරිමි සහ ගැහැණු යක්ෂයින්ගෙන් මම ඔබගෙන් ආරක්ෂාව පතමි-'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.

තහවුරු කරන හදීස් (15)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 7

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත, [මලික් බින් ඉස්මායිල්] [ඊශ්‍රායෙල් බින් යූනුස්] [යූසුෆ් බින් අබු බර්දා] [ඔහුගේ පියා] [අයිසියා] රද්ලියල්ලාහු අන්හා] වෙතින් අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වැසිකිළියෙන් එළියට පැමිණි විට, ඔහු මෙසේ කියෙව්වේය: 'ගුෆ්රානක - මම ඔබේ සමාව බලාපොරොත්තු වෙමි-'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් ශ්‍රේණියට අයත් වන අතර, එය ඊශ්‍රායෙල් හදීසයකින්, යූසුෆ් බින් අබු බර්දාගෙන් බව හැර, අපි ඒ ගැන නොදනිමු, අබු බර්දා බින් අබු මූසාගේ නම 'අමීර් බින් අබ්දුල්ලා බින් කයිස් අල් අස්යාරි' ය. තවද මෙම පරිච්ඡේදයේ අනාගතවක්තෘ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් අයිසියා රද්ලියල්ලාහු අන්හාගේ හදීසය හැර අපි නොදනිමු.

තහවුරු කරන හදීස් (5)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 8

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ

'ඔබ මළපහ කරන්නේ නම් කිබ්ලාවට මුහුණ නොතබන්න හෝ එයට පිටුපාන්න, මළපහ කළත් නැතත්. කුඩායි. නමුත් නැගෙනහිරට හෝ බටහිරට මුහුණලා සිටින්න'. අබු අයුබ් පැවසීය; 'අපි සිරියාවට පැමිණි විට, කිබ්ලා දිශාවට මුහුණලා ඉදිකර ඇති ඔවුන්ගේ වැසිකිළි අපි දුටුවෙමු, එබැවින් අපි ඔවුන්ගෙන් ඈත් වී අල්ලාහ්ගෙන් සමාව අයැද සිටියෙමු'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබ්දුල්ලා බින් අල් හාරිත් බින් ජාසි අස් සුබයිඩි සහ මාකිල් බින් අබු අල් හයිට්සම් - මාකිල් බින් අබු උමාමා - අබු හුරෙයිරා සහ සුහයිල් බින් හනීෆ් යන අයගෙන් ද ඉතිහාසයක් ඇත. අබු ඊසා පැවසීය;' 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු අයුබ් විසින් විස්තර කරන ලද හදීසය හොඳම සහ වඩාත්ම සත්‍ය වේ. අබු අයුබ්ගේ නම කාලිඩ් බින් සයිද් වන අතර, අස් සුහ්රිගේ නම මුහම්මද් බින් මුස්ලිම් බින් උබයිදුල්ලාහ් බින් සයිහාබ් අස් සුහ්රි වන අතර, ඔහුගේ අන්වර්ථ නාමය අබු බකර්' වේ. අබු අල් වලීඩ් අල් මක්කි පැවසීය; අබු අබ්දුල්ලා මුහම්මද් බින් බින් ඉද්‍රිස් අසී සියාෆි මෙසේ පැවසීය; 'මලපහ කරන විට හෝ මුත්‍රා කරන විට කිබ්ලා දෙසට මුහුණ නොතබන්න හෝ එයට පිටුපාන්න එපා' යන නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්ගේ වචනවල එකම අර්ථය විවෘත ස්ථානයක ය. මේ අතර, ඔබ සංවෘත ගොඩනැගිල්ලක සිටී නම්, කිබ්ලා දිශාවට මුහුණ දීමේ පහසුවක් ඇත. ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් ද පැවසුවේ මෙයයි. මේ අතර, අහමඩ් බින් හන්බල් රහිමහුල්ලා මෙසේ පැවසීය; "මලපහ කරන විට හෝ මුත්‍රා කරන විට නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්ගේ සහනය ඔහුට පිටුපා සිටීම පමණක් වන අතර, ඔහුට මුහුණ දීමට තවමත් අවසර නැත." ඉමාම් අහමඩ් කාන්තාරයේ කිබ්ලා දෙසට මුහුණ දීම හෝ සංවෘත ගොඩනැගිල්ලක සිටීම අතර වෙනස හඳුනා නොගත්තාක් මෙනි.

තහවුරු කරන හදීස් (29)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 9

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] සහ [මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ; [වහ්බ් බින් ජරීර්] අපට මෙසේ පැවසූහ, [මගේ පියා] [මුහම්මද් බින් ඉෂාක්] [අබාන් බින් සාලිහ්] [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] [මුජාහිද්] [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසූහ. මුත්‍රා කිරීමට යන විට කිබ්ලා දිශාවට මුහුණ දීම නබිතුමාණන් ඔහුට තහනම් කළ නමුත්, ඔහු මිය යාමට වසරකට පෙර කිබ්ලා දිශාවට මුහුණ දීම මම දුටුවෙමි. ' මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු කටාදා, අයිසියා සහ අම්මාර් බින් යසීර් යන අයගෙන් ද ඉතිහාසයක් ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ, ජාබීර් විසින් විස්තර කරන ලද හදීසය හසන් ගරිබ් වේ'.

තහවුරු කරන හදීස් (18)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 10

وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

තවද මෙම හදීසය [ඉබ්නු ලහියා] විසින්, [අබු සුබයිර්] වෙතින්, [ජාබීර්] වෙතින්, [අබු කටාදා] වෙතින්, ඔහු වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කිබ්ලා දිශාවට මුහුණලා මුත්‍රා කරනු දුටු බව වාර්තා කර ඇත. [කුටයිබා] අපට එසේ පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; 'ඉබ්නු ලහියා අපට පවසා ඇත'. තවද නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් විස්තර කරන ලද ජාබිර්ගේ හදීසය ඉබ්නු ලහියාගේ හදීසයට වඩා සත්‍ය වේ, මන්ද හදීස් විශේෂඥයින් වන ඉමාම් යායා බින් සයිද් අල් කට්තාන් සහ ඔවුන්ගේ කටපාඩම් කිරීමෙන් එය අර්ථකථනය කළ අනෙකුත් අයට අනුව ඉබ්නු ලහියා දුර්වල පුද්ගලයෙකි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 11

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[හන්නාද්] අපට පවසා ඇත, [අබ්දා බින් සුලෙයිමාන්] [උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] වෙතින් [මුහම්මද් බින් යායා බින් හබ්බාන්] වෙතින් ඔහුගේ මාමාගෙන් - [වාසි' බින් හබ්බාන්] - [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'දිනක් මම හෆ්ෂාගේ නිවසේ අට්ටාලයට ගියෙමි, එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් කාබාවට පිටුපා සිරියාව දෙසට මුහුණලා මළපහ කරමින් සිටිනු මම දුටුවෙමි.' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය සැබෑ හසන් ශ්‍රේණිගත කිරීමකි'.

තහවුරු කරන හදීස් (18)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 12

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ

"නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සිටගෙන සිටියදී මුත්‍රා කළ බව කවුරුන් ඔබට පැවසුවත්, ඔහුව විශ්වාස නොකරන්න, මන්ද ඔහු වාඩි වී සිටියදී හැර මුත්‍රා නොකළේය" යනුවෙන් ඔහු පවසයි. "මෙම පරිච්ඡේදයේ උමර්ගේ මිතුරන් වන බුරයිඩා සහ අබ්දුර් රහ්මාන් බින් හසානාගෙන් ද හදීස් තිබේ" යනුවෙන් ඔහු පවසයි. අබු ඊසා පැවසීය; "අයිසියාගේ හදීස් මෙම පරිච්ඡේදයේ හොඳම සහ වඩාත්ම සත්‍ය වන අතර, උමර්ගේ හදීස් අබ්දුල් කරීම් බින් අබුල් මුඛරික්, නෆි වෙතින්", ඉබ්නු උමර්ගෙන්, උමර්ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය; "නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වරක් මා නැගී සිට මුත්‍රා කරන ආකාරය දුටුවේය, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඕ උමර්, නැගී සිට මුත්‍රා නොකරන්න, එබැවින් මම නැවත කිසි දිනෙක නැගී සිට මුත්‍රා නොකළෙමි'. අබු ඊසා පැවසීය; මෙම හදීසය අර්ථකථනය කළ එකම පුද්ගලයා අබ්දුල් කරීම් බින් අබුල් මුඛරික් වන අතර හදීස් විශේෂඥයින්ට අනුව ඔහු දුර්වල පුද්ගලයෙකි. අබු අයුබ් අස් සික්තියනි ද එය දුර්වල කර සාකච්ඡා කර ඇත. උබයිදුල්ලාහ් නෆිගෙන්, ඉබ්නු උමර්ගෙන් විස්තර කර ඇත; උමර් රද්ලියල්ලාහු අන්හු මෙසේ පැවසීය; 'මම ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණු දා සිට කිසි විටෙකත් සිටගෙන මුත්‍රා කර නැත'. තවද මෙම හදීසය අබ්දුල් කරීම්ගේ හදීසයට වඩා සත්‍ය වන අතර, මෙම පරිච්ඡේදයේ බුරයිදාගේ හදීසය මහෆුඩ්ස් -අවදි- නොවේ. මේ අතර, සිටගෙන මුත්‍රා කිරීමට එරෙහි තහනමේ අර්ථය ආචාර ධර්මවලට සම්බන්ධ වන අතර තහනම් තහනමක් නොවේ. අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්ගෙන් විස්තර කරන ලද ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ සිටගෙන මුත්‍රා කළහොත් එය නරක පුරුදු'.

තහවුරු කරන හදීස් (10)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 13

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ

[හන්නාද්] අපට පවසා ඇත, [අල් අ'මාසි] [අබු වෛයිල්] [හුඩ්සයිෆා] වෙතින් [වාකි'] අපට පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් ජනතාවගේ කුණු කන්දකට ගිය අතර, පසුව ඔහු සිටගෙන සිටියදී මුත්‍රා කළේය. මම ඔහුගෙන් ඉවත් වීමට ගියෙමි, නමුත් මම ඔහුගේ පැත්තේ සිටින තුරු ඔහු මට කතා කළේය, පසුව ඔහු වන්ධ්‍යාකරණය කර ඔහුගේ කුෆ් පිස දැමීය'. අබු ඊසා පැවසීය; '[අල් ජරුද්] පවසන බව මට ඇසුණි; '[වාකි' [අල් අ'මාසි] වෙතින් මෙම හදීසය පවසන බව මට ඇසුණි, ඉන්පසු වාකි' පැවසීය; 'කුෆ් පිස දැමීම පිළිබඳව නබි ෂල්ලාහු අලෙයිහි ව සල්ලාම්ගෙන් වාර්තා වූ වඩාත්ම සත්‍ය හදීසය මෙයයි. තවද අබු අම්මාර් අල් හුසේන් බින් හුරෙයිබ් පවසන බව මට ඇසුණි; 'මම වාකිට ඇසුවෙමි', පසුව ඔහු එසේ කීවේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය [මන්සූර්] සහ [උබයිදා අදල් ඩ්ලබ්බි] [අබු වායිල්] ගෙන් [හුඩ්සයිෆා] ගෙන්, අල් අමාසි විසින් විස්තර කරන ලද පරිදි'. [Hammad bin Abu Sulaiman] සහ [Ashim bin Bindah] [Abu Wa'il] ගෙන්, [Al Mughirah bin Syu'bah] ගෙන්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සල්ලාම්ගෙන්ද විස්තර කර ඇත. මේ අතර, Hudzaifah හි Abu Wa'il ගේ හදීසය වඩාත්ම සත්‍ය හදීසය වේ. සමහර විද්‍යාඥයන් සිටගෙන මුත්‍රා කිරීම පහසු කර ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ; ඉබ්‍රාහින් අන් නඛායි අබිදා බින් අම්රු අස් සල්මානිගෙන් විස්තර කර ඇති අතර, 'අබිදා ජ්‍යෙෂ්ඨ තාබිඉන් විද්වතෙකි'. අබිදා වරක් පැවසූ බව වාර්තා වේ. 'මම ඉස්ලාම් ආගමට හැරුනේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ මරණයට වසර දෙකකට පෙරය. මේ අතර, Ubaidah Adl Dlabbi ඊබ්‍රාහිම්ගේ මිතුරා වූ අතර, එනම් Ubaidah bin Mu'attib Adl Dlabbi, ඔහු අබු අබ්දුල් කරීම්' යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වනු ලැබීය.

තහවුරු කරන හදීස් (164)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 14

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ

[කුටයිබා බින් සඊද්] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇති අතර, [අල් අමාසි] [අලා] ගෙන් [අබ්දුස්සලාම් බින් හර්බ් අල් මුලායි] අපට පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම වස්ත්‍රය බිම ස්පර්ශ වන තුරු එය ඔසවා නොගත්තේය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: 'මෙසේ [මුහම්මද් බින් රබියා] මෙම හදීසය [අලා] ගෙන් [අලා] ගෙන් විස්තර කළේය'. [වාකි] සහ [අබු යාහ්යා අල් හිමානි] [අලා] ගෙන් විස්තර කළ අතර, ඔහු මෙසේ පැවසීය; '[ඉබ්නු උමර්] මෙසේ පැවසීය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම වස්ත්‍රය බිම ස්පර්ශ වන තුරු එය ඔසවා නොගත්තේය'. තවද මෙම හදීස් දෙක මුර්සල් වේ. අල් අමාසි අනාස්ගෙන් හෝ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින්ගෙන් කිසිවෙකුගෙන් අසා නැති බව ද කියනු ලැබේ. ඔහු අනාස් බින් මලික් දුටුවේය, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම අනාස් යාච්ඤා කරනවා දුටුවෙමි,' පසුව ඔහු ඔහුගෙන් යාච්ඤාව ගැන සඳහන් කළේය. මේ අතර, අල් අමාෂ්ගේ නම සුලෙයිමාන් බින් මිහ්රාන් අබු මුහම්මද් අල් කහිලි වන අතර ඔහු බානි කහිලිගේ හිටපු වහලෙකි. අල් අමාෂ් මෙසේ පැවසීය; 'මගේ පියාට තවමත් ගර්භාෂයේ සිටි දරුවෙකු සිටියේය, පසුව මස්රුක් විසින් උරුම කර ගන්නා ලදී.'

තහවුරු කරන හදීස් (10)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 15

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ

[මුහම්මද් බින් අබු උමර් අල් මක්කි] අපට පවසා ඇත, [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] [ම'මර්] [යාහ්යා බින් අබු කට්සිර්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු කටාදා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මිනිසෙකුට තම දකුණු අතෙන් තම ලිංගේන්ද්‍රිය ස්පර්ශ කිරීම තහනම් කළේය'. මෙම පරිච්ඡේදයේ අයිසියා, සල්මාන්, අබු හුරෙයිරා සහ සුහයිල් බින් හනීෆ් යන අයගේ ඉතිහාසයන් ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ.' මේ අතර, අබු කටාදා අල් අන්සාරිගේ නම අල් හාරිත් අර් රිබි ය. විද්‍යාත්මක විශේෂඥයින්ට අනුව, මෙම හදීසයේ යෙදුම නම් දකුණු අත භාවිතා කරමින් ඉස්ටින්ජා` -සෙබොක්- සිදු කිරීමට අවසර ඇති බවයි'.

තහවුරු කරන හදීස් (51)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 16

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

[හන්නාද්] අපට පවසා ඇත, [අල් අ'මාසි] [ඉබ්‍රාහිම්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් යසිද්] ගෙන් [අබු මුආවියා] අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබේ අනාගතවක්තෘ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔබට මළපහ කරන ආකාරය දක්වා සියල්ල ඉගැන්වූවාද?' [සල්මාන්] පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඒක හරි, මළපහ කරන විට හෝ මුත්‍රා කරන විට කිබ්ලා දෙසට මුහුණ ලා සිටීම, දකුණු අතෙන් ඉස්තින්ජා කිරීම සහ ගල් තුනකට වඩා අඩුවෙන් ඉස්තින්ජා කිරීම සහ සත්ව ගොම හෝ ඇටකටු භාවිතා කරමින් ඉස්තින්ජා කිරීම ඔහු අපට තහනම් කළේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අයිසියා, කුසයිමා බින් තාබිත්, ජාබිර්, කල්ලාඩ් ඉබ්නු අස් සායිබ්, ඔහුගේ පියාගෙන් පැමිණි ඉතිහාසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ, සල්මාන්ගේ හදීස් හසන් සත්‍යයි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් සහ ඔහුගෙන් පසු පැමිණි අයගෙන් බොහෝ විද්වතුන්ගේ මතය මෙයයි. ගලකින් ඉස්තින්ජා කිරීම ජලයෙන් සිදු නොකළත්, ගලෙන් අපිරිසිදුකම ඉවත් කිරීමට හැකි වූ තාක් කල් ප්‍රමාණවත් බව ඔවුන් විශ්වාස කරයි. මෙම මතය අට්ස් ත්සෞරි, ඉබ්නුල් මුබාරක්, අසි සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් යන අය ද දරති.'

තහවුරු කරන හදීස් (113)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 17

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ

[හන්නාද්] සහ [කුටයිබා] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ; [ඊශ්‍රායෙල්] සිට [අබු ඉෂාක්] සිට [අබු උබයිදා] සිට [අබ්දුල්ලා] දක්වා [වාකි] අපට මෙසේ පැවසූහ. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තමාවම නිදහස් කර ගැනීමට පිටතට ගිය අතර, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මට ගල් තුනක් සොයා ගන්න' යැයි අබු උබයිද් පැවසීය; 'ඉතින් මම ඔහුට ගල් දෙකක් සහ වියළි සත්ව ගොම එකක් ගෙනාවා, ඔහු ගල් දෙකක් ගෙන සත්ව ගොම විසි කළා, ඉන්පසු 'ඇත්තෙන්ම සත්ව ගොම අපිරිසිදුයි' යැයි පැවසීය. අබු ඊසා පැවසීය; '[කයිස් බින් අර් රබි'] [අබු ඉෂාක්] සිට, [අබු උබයිදා] සිට, [අබ්දුල්ලා] දක්වා මෙම හදීසය ඊශ්‍රායෙල් විසින් විස්තර කරන ලද හදීසයක් ලෙස මෙසේ පැවසීය. [මාමර්] සහ ['අම්මර් බින් රුසායික්] ද [අබු ඉෂාක්] සිට, [අල්කාමා] සිට, [අබ්දුල්ලා] දක්වා විස්තර කළහ. [සුහයිර්] [අබු ඉෂාක්] ගෙන්, [අබ්දුර් රහ්මාන් ඉබ්නුල් අස්වාද්] ගෙන්, ඔහුගේ පියාගෙන් - [අල් අස්වාද් බින් යසිද්] ගෙන් - [අබ්දුල්ලා] ගෙන් විස්තර කළේය. කෙසේ වෙතත්, මෙම හදීසයේ ව්‍යාකූලත්වයක් ඇත. මුහම්මද් බින් බසිසාර් අල් අබ්දි අපට පවසා ඇත, මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර් අපට පවසා ඇත, 'අම්රු බින් මුර්රා' ගෙන් සියුබා අපට පවසා ඇත; 'ඔබට අබ්දුල්ලාගෙන් කිසිවක් මතකද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'නැත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මම අබ්දුල්ලා බින් අබ්දුර් රහ්මාන්ගෙන් ඇසුවෙමි; අබු ඉෂාක්ගේ හදීසයේ වඩාත්ම සත්‍ය කතාව කුමක්ද?' නමුත් ඔහු කිසිවක් පිළිතුරු දුන්නේ නැත. මම මුහම්මද්ගෙන් ද ඇසුවෙමි, නමුත් ඔහුද කිසිදු පිළිතුරක් දුන්නේ නැත'. අබු ඉෂාක්ගෙන්, අබ්දුර් රහ්මාන් ඉබ්නුල් අස්වාද්ගෙන්, ඔහුගේ පියාගෙන්, අබ්දුල්ලාහ්ගෙන්, සුහයිර් හදීසයේ සමානකම් ඇති බව ඔහු දුටුවාක් මෙන්, පසුව ඔහු එය අල් ජාමි පොතේ තැබුවේය. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ, මගේ මතය අනුව, වඩාත්ම සත්‍ය වන්නේ ඊශ්‍රායලය සහ අබු ඉස්හාක්ගෙන්, අබු උබයිදාගෙන්, අබ්දුල්ලාගෙන් කයිස්ගේ හදීස් ය. මක්නිසාද යත් ඊශ්‍රායලය අනෙක් අයට වඩා ශක්තිමත් සහ අබු ඉස්හාක්ගේ හදීස් කටපාඩම් කරන කෙනෙකි. මෙය කයිස් බින් අර් රබි විසින් ශක්තිමත් කරන ලදී''. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු මූසා මුහම්මද් ඉබ්නුල් මුට්සන්නා පවසන බව මට ඇසුණි; අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි පවසන බව මට ඇසුණි; 'සුෆියාන් අට්ස් ට්සෞරිගේ හදීසයෙන් එය මගෙන් අහිමි වූවාක් මෙන් මගෙන් අහිමි නොවේ, අබු ඉෂාක්ගෙන්, මම ඊශ්‍රායලයට තදින් අල්ලාගෙන සිටින දෙයක් හැර, ඔහු එය වඩාත් පරිපූර්ණ දෙයකින් විස්තර කළ නිසා'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු ඉෂාක්ගෙන් සුහයිර්ගේ ඉතිහාසය එසේ නොවේ, මන්ද ඔහු අවසානයේ එය අසා ඇති බැවිනි'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'තුර්මුඩ්සිහි අහමඩ් ඉබ්නුල් හසන් පවසන බව මට ඇසුණි; 'අහ්මද් බින් හන්බල් පවසන බව මට ඇසුණි;' 'ඔබ සයිදා සහ සුහයිර්ගෙන් හදීස් අසා ඇත්නම්, අබු ඉස්හාක්ගෙන් හදීස් හැර වෙනත් කිසිවෙකුගෙන් ඔබ එය අසා නොතිබුණත්, අබු ඉස්හාක්ගේ නම 'අම්රු බින් අබ්දුල්ලා අස් සබි'යි අල් හම්දානි' වන අතර, අබු උබයිදා බින් අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද් ඔහුගේ පියාගෙන් එය අසා නැත, ඔහුගේ නම ද නොදනී' යන්න සහතික කර ගන්න.

තහවුරු කරන හදීස් (82)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 18

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا

"සත්ව මළපහ සහ ඇටකටු භාවිතා කර ඔබේ චාරිත්‍ර ඉටු නොකරන්න, මන්ද ඒවා ඔබේ ජින් සහෝදරයන්ගේ ආහාර වේ" යනුවෙන් රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලාම් මහතා අපට [හන්නාද්] පැවසූ බව අපට පවසා ඇත. "මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු හුරෙයිරා, සල්මාන්, ජාබිර් සහ ඉබ්නු උමර් යන අයගෙන් හදීස් ද ඇත." අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; "[ඉස්මායිල් බින් ඉබ්‍රාහිම්] ඊට අමතරව [දාවුද් බින් අබු හින්ද්], [අෂ් සයාබි], [අල්කමා], [අබ්දුල්ලා] ගෙන් මෙම හදීස් විස්තර කළේය, ඔහු ලයිලතුල් කදර් රාත්‍රියේ නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලාම් සමඟ සිටි බව... හදීසය දිගු ය." අෂ් සියාබි පැවසූ බව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසූහ: 'අපිරිසිදු හා ඇටකටු සමඟ කන්න එපා, මන්ද එය ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබේ ජින් සහෝදරයන්ට ආහාර වේ'. ඉස්මායිල් විසින් විස්තර කරන ලද හදීසය හෆ්ෂ් බින් ගියාත්ස් විසින් විස්තර කරන ලද හදීසයට වඩා සත්‍ය බව පෙනේ. විද්වතුන් මෙම හදීසය ක්‍රියාත්මක කරති. තවද හදීසයේ ජාබිර් සහ ඉබ්නු උමර් රද්ලියල්ලාහු 'අන්හුමා' විසින් විස්තර කරන ලද තවත් හදීසයක් ඇත.

තහවුරු කරන හදීස් (82)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 19

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

[Qutaibah] සහ [Muhammad bin Abdul Malik bin Abu Asy Syawarib Al Bashri] යන දෙදෙනාම අපට පවසා ඇත; [Qotadah] [Mu'adzah] [Aisyah] වෙතින් [Abu Awanah] අපට පවසා ඇත; 'ඔබේ ස්වාමිපුරුෂයන්ට ජලයෙන් පවිත්‍ර වීමට අණ කරන්න, මම ඔවුන් ගැන ලැජ්ජා වෙමි, ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ එය කළහ'. මෙම පරිච්ඡේදයේ ජරීර් බින් අබ්දුල්ලා අල් බජාලිගේ මිතුරන් වන අනස් සහ අබු හුරෙයිරාගේ හදීස් ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වන අතර අහ්ලුල් ඉල්මි මෙම හදීසය ක්‍රියාත්මක කරයි, ඔවුන් ගල්වලින් පවිත්‍ර කිරීම වලංගු යැයි සිතුවද ජලයෙන් පවිත්‍ර කිරීමට තෝරා ගනී, ඔවුන් එය වඩා වැදගත් ලෙස දකින නිසා ජලයෙන් පවිත්‍ර කිරීමට කැමැත්තක් දක්වයි. මෙම මතය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, ඉබ්නුල් මුබාරක්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් ගනු ලැබීය.

තහවුරු කරන හදීස් (1)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 20

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ

"මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ගමනක යෙදී සිටියෙමි, පසුව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සහනයක් ලබාගෙන තවත් ස්ථානයකට ගියෙමි" යනුවෙන් [මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇත, ඔහු අපට [අබ්දුල් වහබ් අට්ස් ත්සකාෆි] අපට පවසා ඇත. අබු සලාමා [අල් මුගිරා බින් සියුබා] ඔහු මෙසේ පැවසීය; "මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ ගමනක යෙදී සිටියෙමි, පසුව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සහනයක් ලබාගෙන තවත් ස්ථානයකට ගියහ". අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; "මෙම පරිච්ඡේදයේ මිතුරන් වන අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු කුරාඩ්, අබු කටාදා, ජාබිර්, යාහියා බින් උබයිද් ඔහුගේ පියා වන අබු මූසා, ඉබ්නු අබ්බාස් සහ මිතුරා බිලාල් බින් හාරිත් යන අයගෙන් හදීස් ද ඇත". අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; "මෙම හදීසය හසාන් සත්‍ය වන අතර, මුත්‍රා කරන විට නිවසක් ආවරණය කරන ආකාරයට තම මුත්‍රා මාර්ගය ආවරණය කළ බව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ද විස්තර කෙරේ." තවද අබු සලාමාගේ නම අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුර්රහ්මාන් බින් 'අවුෆ් අස් සුහ්රි' වේ.

තහවුරු කරන හදීස් (9)