Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1061
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَدَّ ابْنَتَهُ زَيْنَبَ عَلَى أَبِي الْعَاصِي بْنِ الرَّبِيعِ بِمَهْرٍ جَدِيدٍ وَنِكَاحٍ جَدِيدٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ فِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَفِي الْحَدِيثِ الْآخَرِ أَيْضًا مَقَالٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا أَسْلَمَتْ قَبْلَ زَوْجِهَا ثُمَّ أَسْلَمَ زَوْجُهَا وَهِيَ فِي الْعِدَّةِ أَنَّ زَوْجَهَا أَحَقُّ بِهَا مَا كَانَتْ فِي الْعِدَّةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[අහමඩ් බින් මානි'] සහ [හන්නාද්] අපට මෙසේ පැවසූහ: [අබු මුආවියා] [අල් හජ්ජාජ්] [අම්ර් බින් ෂුඅයිබ්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] වෙතින් [අල් හජ්ජාජ්] වෙතින් අපට පැවසුවේ අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තම දියණිය සයිනබ්ව ඇගේ සැමියා වන අබු අල් අෂ් බින් රබි' වෙත දෑවැද්දක් සහ නව විවාහයක් සමඟ ආපසු ලබා දුන් බවයි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: 'මෙම හදීසයේ දාමයේ මෙන්ම අනෙකුත් හදීස්වලද දෝෂයක් තිබේ. විද්වතුන් මෙම හදීසය ක්රියාත්මක කරති. කාන්තාවක් තම ස්වාමිපුරුෂයාට පෙර ඉස්ලාමය වැළඳ ගන්නේ නම්, ඇය තවමත් ඉද්දා යුගයේ සිටියදී ඇගේ ස්වාමිපුරුෂයා ඉස්ලාමය වැළඳ ගන්නේ නම්, ඇගේ සැමියා ඇය සමඟ සමාදාන වීමට වැඩි අයිතියක් ඇති බවයි. මෙය මලික් බින් අනස්, අල් අවුසායි, සියාෆි'අයි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් යන අයගේ මතයයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1062
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي دَاوُدُ بْنُ الْحُصَيْنِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَرَدَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْنَتَهُ زَيْنَبَ عَلَى أَبِي الْعَاصِي بْنِ الرَّبِيعِ بَعْدَ سِتِّ سِنِينَ بِالنِّكَاحِ الْأَوَّلِ وَلَمْ يُحْدِثْ نِكَاحًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ وَلَكِنْ لَا نَعْرِفُ وَجْهَ هَذَا الْحَدِيثِ وَلَعَلَّهُ قَدْ جَاءَ هَذَا مِنْ قِبَلِ دَاوُدَ بْنِ حُصَيْنٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
[හන්නාද්] අපට පවසා ඇත, [මුහම්මද් බින් ඉස්හාක්] ගෙන් [යුනුස් බින් බුකයිර්] අපට පවසා ඇත; [ඉක්රිමා] ගෙන් [දාවුද් බින් අල් හුෂයින්] මට පවසා ඇත [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම දියණිය සයිනබ්ව ඇගේ සැමියා වන අබු අල් අෂ් බින් අර් රබි වෙත ආපසු ලබා දුන්නේය' පළමු විවාහයේ වසර හයක් ගතවී එය අලුත් නොකර එය ආපසු ලබා දුන්නේය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසයේ ඉසානාද් හොඳයි, නමුත් අපි එහි මූලාශ්රය නොදනිමු. මෙම හදීසය දාවුද් බින් හුෂයින් කටපාඩම් කිරීමෙන් බව පෙනේ'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1063
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا جَاءَ مُسْلِمًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَاءَتْ امْرَأَتُهُ مُسْلِمَةً فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا كَانَتْ أَسْلَمَتْ مَعِي فَرُدَّهَا عَلَيَّ فَرَدَّهَا عَلَيْهِهَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ سَمِعْت عَبْدَ بْنَ حُمَيْدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ يَذْكُرُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ الْحَجَّاجِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَدَّ ابْنَتَهُ زَيْنَبَ عَلَى أَبِي الْعَاصِي بِمَهْرٍ جَدِيدٍ وَنِكَاحٍ جَدِيدٍ قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَجْوَدُ إِسْنَادًا وَالْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ
[යූසුෆ් බින් ඊසා] අපට විස්තර කළේය; [වාකි'] අපට විස්තර කළේය; [ඊශ්රායෙල්] [සිමාක් බින් හර්බ්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] [ඉක්රිමා] [සිමාක් බින් හර්බ්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] [සිම්ක් බින් හර්බ්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] [ඉල්] [සිම්ක් බින් හාර්බ්] [ඉල්අල් හජ්ජාජ්] [අල්"අම්ර් බින් ෂුඅයිබ්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් [ඉල්] [අල් හජ්ජාජ්] [අම්ර් බින් ෂුඅයිබ්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉල්] [ඉ 'ඉබ්නු අබ්බාස්' හදීසය වඩා හොඳය. ක්රියාත්මක වන්නේ අම්ර් බින් සයූඅයිබ්' ගේ හදීසයයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1064
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا صَدَاقًا وَلَمْ يَدْخُلْ بِهَا حَتَّى مَاتَ فَقَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ لَهَا مِثْلُ صَدَاقِ نِسَائِهَا لَا وَكْسَ وَلَا شَطَطَ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ وَلَهَا الْمِيرَاثُ فَقَامَ مَعْقِلُ بْنُ سِنَانٍ الْأَشْجَعِيُّ فَقَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ امْرَأَةٍ مِنَّا مِثْلَ الَّذِي قَضَيْتَ فَفَرِحَ بِهَا ابْنُ مَسْعُودٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْجَرَّاحِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ كِلَاهُمَا عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَابْنُ عُمَرَ إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ وَلَمْ يَدْخُلْ بِهَا وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا صَدَاقًا حَتَّى مَاتَ قَالُوا لَهَا الْمِيرَاثُ وَلَا صَدَاقَ لَهَا وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ لَوْ ثَبَتَ حَدِيثُ بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ لَكَانَتْ الْحُجَّةُ فِيمَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِي عَنْ الشَّافِعِيِّ أَنَّهُ رَجَعَ بِمِصْرَ بَعْدُ عَنْ هَذَا الْقَوْلِ وَقَالَ بِحَدِيثِ بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ
එය අපට [මහමුද් බින් ගයිලාන්], එය අපට [සයිද් බින් අල් හබාබ්], එය අපට [සුෆ්යාන්] [මන්සූර්] [ඉබ්රාහිම්] [අල්කාමා] [ඉබ්නු මස්'උද්] වෙතින් අපට පවසා ඇත කාන්තාවක් විවාහ කරගත් පිරිමියෙකු ගැන ඔහුගෙන් විමසූ බව. පුරුෂයා තවමත් දෑවැද්ද තීරණය කර නොතිබූ අතර ඔහු ඇය සමඟ ලිංගිකව හැසිරී නොතිබූ අතර හදිසියේම මිය ගියේය. ඉබ්නු මස්'උද් පිළිතුරු දුන්නේය; 'අනෙක් භාර්යාවන්ගේ දෑවැද්දට සමාන දෑවැද්ද අඩු කිරීමකින් හෝ වැඩි කිරීමකින් තොරව ලබා ගැනීමට කාන්තාවට අයිතියක් ඇත. ඔහුට ඉද්දා කාලයක් ගත කිරීමට සිදු වන අතර ඔහුට උරුමය ලැබේ'. එවිට [මාකිල් බින් සිනාන් අල් අසිජායි] නැඟිට මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ තීරණය කළ පරිදි අපගේ ජනතාවගෙන් කෙනෙකු වන බර්වා' බින්ට් වාසියික් සම්බන්ධයෙන් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් නීතිමය තීරණයක් ලබා දී ඇත. ඉබ්නු මස්'උද් සතුටු විය. අබු ඊසා; 'හදීසය අල් ජාර්හ්ගෙන් විස්තර කරන ලදී.' [අල් හසන් බින් අලි අල් ඛල්ලාල්] අපට පවසා ඇත, [යාසිඩ් බින් හරුන්] සහ [අබ්දුර්රසාක්] යන දෙදෙනාම [මන්සූර්] වෙතින් [සුෆ්යාන්] වෙතින් විස්තර කර ඇති බව අපට පවසා ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු මස්'උද්ගේ හදීසය හසන්ගේ සත්ය හදීසයකි. එය ඉබ්නු මස්'උද්ගෙන් මාර්ග කිහිපයකට වඩා විස්තර කර ඇති අතර මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ තවත් අයගෙන් සමහර විද්වතුන් විසින් ක්රියාත්මක කරනු ලැබේ. ඔවුන් අතර: අට්ස් ත්සෞරි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින් අතර සමහර විද්වතුන් අතර: අලි බින් අබු තාලිබ්, සයිද් බින් තාබිත්, ඉබ්නු අබ්බාස් සහ ඉබ්නු උමර් යන අයගේ මතය; පිරිමියෙකු කාන්තාවක් විවාහ කර ගත්තද, ඇය සමඟ ලිංගික සම්බන්ධකම් පවත්වා ඇගේ දෑවැද්ද තීරණය කිරීමට පෙර, ඔහු මිය ගියහොත්, කාන්තාව උරුම කර ගනී නමුත් දෑවැද්දක් නොලැබේ. ඔහු ඉද්දා කාල පරිච්ඡේදයක් ගත කිරීමට බැඳී සිටී. මෙය ෂාෆිගේ මතයයි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: බර්වා' බින්ත් වාසියික්ගේ හදීසය සත්ය නම්, මේ කාරණය සඳහා සාක්ෂිය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ හදීසයයි. ෂාෆි'යිගෙන් වාර්තා වන්නේ ඔහු ඊජිප්තුවේ දී මෙම මතය ඉල්ලා අස්කර ගත් බවත් පසුව බර්වා' බින්ත් වාසියික්ගේ හදීසය සමඟ තර්ක කළ බවත්ය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1065
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ مِنْ الرَّضَاعِ مَا حَرَّمَ مِنْ النَّسَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأُمِّ حَبِيبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[අහමද් බින් මානි] අපට පවසා ඇත, [ඉස්මායිල් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට පවසා ඇත, [සයිද් බින් මුසයියාබ්] වෙතින් [අලි බින් අබු තාලිබ්] අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අල්ලාහ් ලිංගික සංසර්ගයේ පෙළපත තහනම් කර ඇති බැවින් එය පරම්පරාවෙන් තහනම් කර ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'හදීසය 'අයිස්යා, ඉබ්නු අබ්බාස් සහ උම් හබීබා' ගෙන් වාර්තා විය. ඔහු මෙසේ පවසයි; 'අලිගේ හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1066
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ مِنْ الرَّضَاعَةِ مَا حَرَّمَ مِنْ الْوِلَادَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ فِي ذَلِكَ اخْتِلَافًا
[බුන්දාර්] අපට පවසා ඇත, [යාහ්යා බින් සයිද් අල් කටාන්] අපට පවසා ඇත, [මලික්] ඉතිහාසයේ මාර්ගය සමඟ ප්රතිස්ථාපනය කර ඇති බව අපට පවසා ඇත: [ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] අපට පවසා ඇත; [මාන්] අපට පවසා ඇත; [සුලෙයිමාන් බින් යසාර්] [අයිස්යා] වෙතින් [උර්වා බින් සුබයිර්] වෙතින් [මලික්] අපට පවසා ඇත; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් මව්කිරි දීමේ සබඳතා තහනම් කර ඇති ආකාරයටම දරුවන් සමඟ සම්බන්ධතා පැවැත්වීම තහනම් කර ඇත - හරස් අතට-'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි. මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ අනෙකුත් අයගේ සහචරයින් අතර විද්වතුන්ගේ මතයයි. ඔවුන් අතර මතභේද ඇති බව අපි නොදනිමු'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1067
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَ عَمِّي مِنْ الرَّضَاعَةِ يَسْتَأْذِنُ عَلَيَّ فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ حَتَّى أَسْتَأْمِرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْيَلِجْ عَلَيْكِ فَإِنَّهُ عَمُّكِ قَالَتْ إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِي الْمَرْأَةُ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ قَالَ فَإِنَّهُ عَمُّكِ فَلْيَلِجْ عَلَيْكِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ كَرِهُوا لَبَنَ الْفَحْلِ وَالْأَصْلُ فِي هَذَا حَدِيثُ عَائِشَةَ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي لَبَنِ الْفَحْلِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
[අල් හසන් බින් අලි බින් අල් ඛල්ලාල්] අපට පවසා ඇති අතර, [හිස්යාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [අයිසියා] ගෙන් [ඉබ්නු නුමෙයාර්] අපට පවසා ඇති පරිදි මෙසේ පවසා ඇත: 'මගේ මාමා මගෙන් අවසර ඉල්ලීමට ආවා, නමුත් මම එය ප්රතික්ෂේප කළා. මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ මතය ඉල්ලා සිටියෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔහු ඔබේ මාමා නිසා ඔහුට ඇතුළට එන්න දෙන්න.' අයිෂා පැවසුවාය; 'මට මව්කිරි දුන් තැනැත්තා ඔහු නොවේ, කාන්තාවක්.' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔහු ඔබේ මාමා, ඔහුට ඉඩ දෙන්න'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි. මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ අනෙකුත් අයගේ සහචරයින් අතර සිටින විද්වතුන්ගේ මතයයි. ඔවුන් අයිසියාගේ හදීස් මත පදනම්ව ෆල් කිරි වලට වෛර කරති. සමහර විද්වතුන් ෆල් කිරි සඳහා සහනයක් ලබා දෙයි, නමුත් පළමු මතය වඩාත් වලංගු වේ'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1068
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ لَهُ جَارِيتَانِ أَرْضَعَتْ إِحْدَاهُمَا جَارِيَةً وَالْأُخْرَى غُلَامًا أَيَحِلُّ لِلْغُلَامِ أَنْ يَتَزَوَّجَ بِالْجَارِيَةِ فَقَالَ لَا اللِّقَاحُ وَاحِدٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا تَفْسِيرُ لَبَنِ الْفَحْلِ وَهَذَا الْأَصْلُ فِي هَذَا الْبَابِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[කුටයිබා] අපට පවසා ඇත, මාර්ගය වෙනුවට [මලික්] අපට පවසා ඇත: [අල් අන්සාරි] අපට පවසා ඇත, [මාආන්] අපට පවසා ඇත; [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [අම්ර් බින් ෂරීඩ්] වෙතින් [ඉබ්නු ෂිහාබ්] වෙතින් [මලික්] අපට පවසා ඇත, ඔහුගෙන් ගැහැණු වහලුන් දෙදෙනෙකු සිටි මිනිසෙකු ගැන විමසන ලදී. ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් ගැහැණු දරුවාට මව්කිරි දුන් අතර අනෙකා පිරිමි දරුවාට මව්කිරි දුන්නේය. පුරුෂයාට ගැහැණු ළමයා විවාහ කර ගත හැකිද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'එක් පුරුෂයෙකුගේ ශුක්ර තරලය පමණක් ඇති බැවින් එය අවසර නැත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය ෆල් කිරි පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීමකි. මෙම පරිච්ඡේදයේ ප්රධාන ගැටළුව මෙයයි. මෙය අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1069
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَلَا الْمَصَّتَانِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ وَابْنِ الزُّبَيْرِ وَرَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَلَا الْمَصَّتَانِ وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الزُّبَيْرِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَزَادَ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ دِينَارٍ الْبَصْرِيُّ عَنْ الزُّبَيْرِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ حَدِيثُ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ الصَّحِيحُ عَنْ ابْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ دِينَارٍ وَزَادَ فِيهِ عَنْ الزُّبَيْرِ وَإِنَّمَا هُوَ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الزُّبَيْرِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් අල'ලා] අපට පවසා ඇත. ෂානි පැවසූ පරිදි; [අල් මුතමීර් බින් සුලෙයිමාන්] අපට පවසා ඇත. [අයියුබ්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබුමුලයිකා] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් සුබයිර්] ගෙන් [අයිසියා] ගෙන් [අයියුබ්] නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව මම අසා ඇත්තෙමි: 'මව්කිරි වලින් උගුරක් හෝ දෙකක් පිට කිරීමෙන් මහ්රම් කෙනෙකු බවට පත් නොවේ'. අබු ඊසා පැවසීය; 'හදීසය උමු අල් ෆද්ල්, අබු හුරෙයිරා, සුබයිර් බින් අල් අව්වාම් සහ ඉබ්නු සුබයිර් ගෙන් විස්තර කර ඇත. මෙම හදීසය පැවසීමට බොහෝ ක්රම තිබේ. [හිස්යාම් බින් උර්වා] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් සුබයිර්] ගෙන් [හිස්යාම් බින් උර්වා] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් සුබයිර්] තුමාණන් නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'කිරි වලින් උගුරක් හෝ දෙකක් පිට කිරීමෙන් මහ්රම් කෙනෙකු බවට පත් නොවේ'. [මුහම්මද් බින් ඩිනාර්] [හිෂාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [අබ්දුල්ලාහ් බින් සුබයිර්] [සුබයිර්] වෙතින් [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] වෙතින් විස්තර කරයි. මුහම්මද් බින් ඩිනාර් අල් බෂ්රි සුබයිර්ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් එකතු කළ නමුත් එය මහෆුෂ් නොවේ - සංරක්ෂණය කර ඇත -. හදීස් විශේෂඥයින්ට අනුව සත්ය එක වන්නේ අබ්දුල්ලා බින් සුබයිර්ගෙන් ඉබ්නු අබු මුලයිකාගේ හදීසයයි, අයිෂාගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන්. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අයිෂාගේ හදීසය හසන් සහීහ් හදීසයකි. මම මේ ගැන මුහම්මද්ගෙන් විමසුවෙමි, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'සත්ය එක අයිෂාගෙන් ඉබ්නු සුබයිර්ගෙන් සහ මුහම්මද් බින් ඩිනාර්ගේ හදීසය වන අතර ඔහු එහි සුබයිර්ගෙන් එකතු කළේ නිවැරදි එක සුබයිර්ගෙන් ඔහුගේ පියාගෙන් හිෂාම් බින් උර්වා ය. මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහ අනෙකුත් සහචරයින් අතර විද්වතුන්ගේ මතයයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1070
وَقَالَتْ عَائِشَةُأُنْزِلَ فِي الْقُرْآنِ عَشْرُ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ فَنُسِخَ مِنْ ذَلِكَ خَمْسٌ وَصَارَ إِلَى خَمْسِ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْأَمْرُ عَلَى ذَلِكَحَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ بِهَذَا وَبِهَذَا كَانَتْ عَائِشَةُ تُفْتِي وَبَعْضُ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ و قَالَ أَحْمَدُ بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَلَا الْمَصَّتَانِ و قَالَ إِنْ ذَهَبَ ذَاهِبٌ إِلَى قَوْلِ عَائِشَةَ فِي خَمْسِ رَضَعَاتٍ فَهُوَ مَذْهَبٌ قَوِيٌّ وَجَبُنَ عَنْهُ أَنْ يَقُولَ فِيهِ شَيْئًا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يُحَرِّمُ قَلِيلُ الرَّضَاعِ وَكَثِيرُهُ إِذَا وَصَلَ إِلَى الْجَوْفِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ وَوَكِيعٍ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ وَيُكْنَى أَبَا مُحَمَّدٍ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ قَدْ اسْتَقْضَاهُ عَلَى الطَّائِفِ وَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ أَدْرَكْتُ ثَلَاثِينَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; 'දන්නා මව්කිරි දීමේ දස වාරයක්..' යනුවෙන් කුර්ආනයේ හෙළිදරව් කර ඇත. පසුව එය පස් වතාවක් මකා දමා, 'දන්නා මව්කිරි දීමේ පස් වාරයක්' බවට පත් විය. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මිය ගිය අතර සංඛ්යාව වෙනස් නොවීය. එය අපට [ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි], අපට [මාන්], [අම්රා] [අයිස්යා] වෙතින් [අබ්දුල්ලා බින් අබු බකර්] වෙතින් [මලික්] අපට මෙම හදීසය සමඟ පවසා ඇත. මෙම හදීසය මත පදනම්ව, අයිෂ්යා සහ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ භාර්යාවන් කිහිප දෙනෙකු ෆත්වාවක් ලබා දුන්හ. මෙය ෂාෆි සහ ඉෂාක්ගේ මතය ද වේ. මේ අතර, අහමඩ්ගේ මතය පදනම් වී ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ හදීසය මත ය: 'එකක් හෝ දෙකක් උගුරෙන් පිටවීම තහනම් නොවේ' අහමඩ් ද මෙසේ පැවසීය: යමෙකු අයිසියාගේ මතය - එනම් පියයුරු පහ පිළිබඳ මතය - පිළිපදින්නේ නම්, එය ශක්තිමත් මද්හබ් එකක් වන අතර එය කිසිවෙකු ප්රශ්න නොකරනු ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහ තවත් අයගේ සහචරයින් අතර සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ: කිරි බඩට ළඟා වී ඇත්නම් එය ස්වල්පයක් හෝ ගොඩක් පානය කරන්න. එබැවින් එය තහනම් කළ හැකිය. මෙය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, මලික් බින් අනස්, අල් අවුසායි, අබ්දුල්ලා බින් මුබාරක් සහ වාකි මෙන්ම කුෆාහි පදිංචිකරුවන්ගේ මතයයි. අබ්දුල්ලා බින් අබු අවල්කා යනු අබු මුහම්මද් යන නම ලබා දී ඇති අබ්දුල්ලා බින් උබයිඩිල්ලා බින් අබු අවල්කා ය. අබ්දුල්ලා ඔහුව තායිෆ් හි කද්ලි - විනිශ්චයකරු- ලෙස පත් කළේය. ඉබ්නු ජුරයිජ් පැවසීය; ඉබ්නු අබුගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීමට පටන් ගත්තේය; මට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයන් තිස් දෙනෙකු හමු වී ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1071
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عُقْبَةَ وَلَكِنِّي لِحَدِيثِ عُبَيْدٍ أَحْفَظُ قَالَتَزَوَّجْتُ امْرَأَةً فَجَاءَتْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ تَزَوَّجْتُ فُلَانَةَ بِنْتَ فُلَانٍ فَجَاءَتْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا وَهِيَ كَاذِبَةٌ قَالَ فَأَعْرَضَ عَنِّي قَالَ فَأَتَيْتُهُ مِنْ قِبَلِ وَجْهِهِ فَأَعْرَضَ عَنِّي بِوَجْهِهِ فَقُلْتُ إِنَّهَا كَاذِبَةٌ قَالَ وَكَيْفَ بِهَا وَقَدْ زَعَمَتْ أَنَّهَا قَدْ أَرْضَعَتْكُمَا دَعْهَا عَنْكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ دَعْهَا عَنْكَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَجَازُوا شَهَادَةَ الْمَرْأَةِ الْوَاحِدَةِ فِي الرَّضَاعِ و قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ تَجُوزُ شَهَادَةُ امْرَأَةٍ وَاحِدَةٍ فِي الرَّضَاعِ وَيُؤْخَذُ يَمِينُهَا وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ الْوَاحِدَةِ حَتَّى يَكُونَ أَكْثَرَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ امْرَأَةٍ وَاحِدَةٍ فِي الْحُكْمِ وَيُفَارِقُهَا فِي الْوَرَعِ
ඔහු [අලි බින් හුජ්ර්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අයියුබ්] වෙතින් [ඉස්මායිල් බින් ඉබ්රාහිම්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබුමුලයිකා] අපට මෙසේ පැවසීය; ඔහු [උක්බා බින් අල් හාරිත්] වෙතින් [උබයිද් බින් අබු මරියම්] මට මෙසේ පැවසීය; මම 'උක්බා බින් අල් හාරිත්] ගෙන් අසා ඇත්තෙමි, නමුත් මට නම් 'උබයිද්' හි හදීස් වඩාත් නිවැරදියි. 'උක්බා බින් අල් හාරිත් මෙසේ පැවසීය; 'මම කාන්තාවක් විවාහ කර ගත්තා. කළු කාන්තාවක් ඇවිත් කිව්වා; 'මම ඔබ දෙදෙනාටම මව්කිරි දුන්නා'. මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මුණගැසුණා, මම ඔහුට කිව්වා මම ෆුලානා බින්ත් ෆුලාන් සමඟ විවාහ වුණා කියලා, එවිට කළු කාන්තාවක් ඇවිත් කිව්වා; 'ඇත්තටම මම ඔබ දෙදෙනාටම මව්කිරි දුන්නා', කාන්තාව බොරු කියනවා'. 'උක්බා මෙසේ පැවසීය; 'ඔහු මගෙන් ඈත් වුණා. ඊට පස්සේ මම ඉස්සරහින් ඔහු ළඟට ආවා, නමුත් ඔහු තවමත් ඔහුගේ මුහුණ ඉවතට හරවා ගත්තා. මම එය නැවත කියනවා; 'ඔහු ඇත්තටම බොරු කියනවා'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔහු ඔබ දෙදෙනාටම මව්කිරි දුන් බව පිළිගත් විට එය කෙසේ විය හැකිද? ඔබේ බිරිඳව අත්හරින්න!' අබු ඊසා පැවසීය; 'හදීසය ඉබ්නු උමර්ගෙන් විස්තර කර ඇත. 'උක්බා බින් අල් හාරිත්ගේ හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි. ඉබ්නු අබු අවල්කාගෙන් 'උක්බා බින් අල් හාරිත්' වෙතින් එක් අයෙකුට වඩා එය විස්තර කළ අතර ඔවුන් එය එහි සඳහන් කළේ නැත, 'උබයිද් බින් අබු මරියම් ද මෙසේ පැවසීය: 'ඔහුව අත්හරින්න'. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ තවත් අයගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන්ගේ මතය මෙයයි. මව්කිරි සම්බන්ධයෙන් කාන්තාවකගේ සාක්ෂිය ඔවුන් අනුමත කරයි. ඉබ්නු අබ්බාස් පැවසීය; 'කාන්තාවකට දිවුරුම් දීමෙන් මව්කිරි සම්බන්ධයෙන් සාක්ෂි දීමට අවසර ඇත'. අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයද මෙයයි. එක් කාන්තාවකගේ සාක්ෂිය අවසර නැති නිසා තවත් අය සිටින බව සමහර විද්වතුන්ගේ මතයයි. මෙය ෂාෆිගේ මතයයි. අල් ජරුද් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; වාකි පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; 'මව්කිරි සම්බන්ධයෙන් නීතිමය කටයුතුවලදී කාන්තාවකගේ සාක්ෂිය වෙනස් වීමට අවසර නැත'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1072
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُحَرِّمُ مِنْ الرِّضَاعَةِ إِلَّا مَا فَتَقَ الْأَمْعَاءَ فِي الثَّدْيِ وَكَانَ قَبْلَ الْفِطَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الرَّضَاعَةَ لَا تُحَرِّمُ إِلَّا مَا كَانَ دُونَ الْحَوْلَيْنِ وَمَا كَانَ بَعْدَ الْحَوْلَيْنِ الْكَامِلَيْنِ فَإِنَّهُ لَا يُحَرِّمُ شَيْئًا وَفَاطِمَةُ بِنْتُ الْمُنْذِرِ بْنِ الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ وَهِيَ امْرَأَةُ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
[කුටයිබා] අපට පවසා ඇත, [අබු 'අවානා] [හිස්යාම් බින් 'උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [ෆාතිමා බින් අල් මුන්ඩ්සිර්] [උමු සලාමා] වෙතින් අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'කිරි ඔබව මහ්රම් කෙනෙකු බවට පත් කළ නොහැක, කිරි හැර - එය පිරෙන අතර කිරි වැරීමට පෙර සිදු වේ'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයක් වන අතර එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ අනෙකුත් අයගේ සහචරයින් අතර විද්වතුන් විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ; මව්කිරි අවුරුදු දෙකකට අඩු ළදරුවන් හැර මහ්රම් එකක් බවට පත් නොකරයි. එය අවුරුදු දෙකක් පැවතුනහොත්, එය ඔබව මහ්රම් කෙනෙකු බවට පත් නොකරයි. ෆාතිමා බින්ට් අල් මුන්ඩ්සිර් බින් සුබයිර් බින් 'අව්වාම් යනු හිෂාම් බින් 'උර්වා' ගේ බිරිඳයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1073
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَجَّاجِ بْنِ حَجَّاجٍ الْأَسْلَمِيِّ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يُذْهِبُ عَنِّي مَذَمَّةَ الرَّضَاعِ فَقَالَ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَحَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَجَّاجِ بْنِ حَجَّاجٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَجَّاجِ بْنِ أَبِي حَجَّاجٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ ابْنِ عُيَيْنَةَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى هَؤُلَاءِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ وَهِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ يُكْنَى أَبَا الْمُنْذِرِ وَقَدْ أَدْرَكَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنَ عُمَرَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ مَا يُذْهِبُ عَنِّي مَذَمَّةَ الرَّضَاعِ يَقُولُ إِنَّمَا يَعْنِي بِهِ ذِمَامَ الرَّضَاعَةِ وَحَقَّهَا يَقُولُ إِذَا أَعْطَيْتَ الْمُرْضِعَةَ عَبْدًا أَوْ أَمَةً فَقَدْ قَضَيْتَ ذِمَامَهَا وَيُرْوَى عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ أَقْبَلَتْ امْرَأَةٌ فَبَسَطَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِدَاءَهُ حَتَّى قَعَدَتْ عَلَيْهِ فَلَمَّا ذَهَبَتْ قِيلَ هِيَ كَانَتْ أَرْضَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
"අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මව්කිරි දීම නිසා ඇති වන බැඳීම් වලින් මා නිදහස් කරන්නේ කුමක් ද?" ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; "පිරිමි වහලෙක් හෝ ගැහැණු වහලෙක්". අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; "මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි." එලෙසම, එය [යාහ්යා බින් සයිද් අල් කටාන්] සහ [හාතිම් බින් ඉස්මායිල්] සහ තවත් අය [හිස්යාම් බින් උර්වා] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [හජ්ජා බින් හජ්ජාජ්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [හිස්යාම් බින් උර්වා] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [හජ්ජා බින් හජ්ජාජ්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විස්තර කර ඇත. [සුෆියාන් බින් උයෙයිනා] [හිස්යාම් බින් උර්වා] ගෙන් [ඔහුගේ පියාගෙන්] [හජ්ජාජ් බින් අබු හජ්ජාජ්] ගෙන් [ඔහුගේ පියාගෙන්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් විස්තර කෙරේ. ඉබ්නු උයෙයිනාගේ හදීසය මහෆුෂ් නොවේ, වලංගු වන්නේ හිස්යාම් බින් උමර්ගෙන් ඔහුගේ පියාගෙන් විස්තර කෙරෙන දෙයයි. හිස්යාම් බින් උර්වා අබු අල් මුන්ඩ්සිර් විසින් හපන ලදී. ඔහු ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලා සහ ඉබ්නු උමර් හමුවී තිබුණි. වචනවල තේරුම; dzimam ar radla'ah ඔහුගේ අයිතියයි. ඔබ ඔබට මව්කිරි දෙන කෙනෙකුට පිරිමියෙකු හෝ ගැහැණු වහලෙකු ලබා දෙන්නේ නම්, ඔබ ඔහුගේ අයිතිවාසිකම් ඉටු කර ඇත. එය අබු තුෆයිල් ගෙන් විස්තර කර ඇත, මෙසේ පවසයි; 'මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ වාඩි වී සිටියෙමි, පෙනෙන විදිහට කාන්තාවක් පැමිණියාය. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කාන්තාව ඒ මත වාඩි වන පරිදි රෙදි විහිදුවාය. කාන්තාව පිටව ගිය විට, සමහරු පැවසුවේ එම කාන්තාව නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට මව්කිරි දුන් තැනැත්තිය බවයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1074
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ عَبْدًا فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَلَوْ كَانَ حُرًّا لَمْ يُخَيِّرْهَا
[අලි බින් හුජ්ර්] අපට පවසා ඇති අතර [අයිසියා] ගෙන් [හිස්යාම් බින් උර්වා] ගෙන් [ජාරිර් බින් අබ්දුල් හමීඩ්] අපට පවසා ඇති පරිදි [බරීරාගේ සැමියා වහලෙකු විය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් බරීරාට වහලෙකු ලෙස සිටීම සහ මුගීත්වරුන්ගේ බිරිඳ වීම හෝ නිදහස් වීම යන දෙකෙන් එකක් තෝරා ගැනීමට අවස්ථාව ලබා දුන්නේය. ඇය තවමත් නිදහස තෝරා ගත්තාය. ඇගේ සැමියා නිදහස් නම්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට තෝරා ගැනීමට නොකියනු ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1075
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ حُرًّا فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَى هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ عَبْدًا وَرَوَى عِكْرِمَةُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَأَيْتُ زَوْجَ بَرِيرَةَ وَكَانَ عَبْدًا يُقَالُ لَهُ مُغِيثٌ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِذَا كَانَتْ الْأَمَةُ تَحْتَ الْحُرِّ فَأُعْتِقَتْ فَلَا خِيَارَ لَهَا وَإِنَّمَا يَكُونُ لَهَا الْخِيَارُ إِذَا أُعْتِقَتْ وَكَانَتْ تَحْتَ عَبْدٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ حُرًّا فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى أَبُو عَوَانَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قِصَّةِ بَرِيرَةَ قَالَ الْأَسْوَدُ وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ
[හන්නාද්] අපට පවසා ඇත, [අල් අ'මාසි] [ඉබ්රාහිම්] [අල් අස්වද්] [අයිසියා] වෙතින් [අබු මුආවියා] අපට පවසා ඇත; 'බරීරාගේ සැමියා ස්වාධීන පුද්ගලයෙකි. එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට තෝරා ගැනීමට කීවේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අයිසියාගේ හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි. මේ අනුව හිෂාම් ඔහුගේ පියා වන අයිසියාගෙන් මෙසේ විස්තර කරයි; 'බරීරාගේ සැමියා වහලෙකි'. ඉක්රිමා ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් මෙසේ විස්තර කරයි; 'මම බරීරාගේ සැමියා දුටුවෙමි, ඔහු මුගිට්ස් නම් වහලෙකි, ඉබ්නු උමර්ගෙන් ද විස්තර කර ඇත. සමහර විද්වතුන් මෙම මතය දරන බව ඔවුහු පවසති; 'වහලියක් නිදහස් පුද්ගලයෙකුගේ බිරිඳක් වී වහලිය නිදහස් වුවහොත් ඔහුට කියාර් නොමැත. මේ අතර, ඇගේ සැමියා තවමත් වහලෙකු ලෙස සිටියදී ඇය නිදහස් වුවහොත්, ඇයට තෝරා ගැනීමේ අයිතිය ඇත. මෙය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. අයිසියාහි අල් අස්වාද්හි ඉබ්රාහිම්ගෙන් අල් අමාසි මෙසේ පැවසීය: 'බරීරාගේ සැමියා ස්වාධීන පුද්ගලයෙක් වූ අතර රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් ඔහුට තෝරා ගැනීමට කීවේය'. [අබු 'අවානා] බරීරාහි කතාව පිළිබඳ [අල් අමාසි] [ඉබ්රාහිම්] [අල් අස්වාද්] [අයිසියා] වෙතින් මෙම හදීසය විස්තර කළේය. අල් අස්වාද් මෙසේ පැවසීය; 'ඇගේ සැමියා නිදහස් මිනිසෙකි'. ටබියින්වරුන්ගෙන් සහ ඔවුන්ගෙන් පසු පැමිණි අයගෙන් සමහර විද්වතුන් එසේ සිතූහ. මෙය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි සහ කුෆාහි පදිංචිකරුවන්ගේ මතයයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1076
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَيُّوبَ وَقَتَادَةُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ زَوْجَ بَرِيرَةَ كَانَ عَبْدًا أَسْوَدَ لِبَنِي الْمُغِيرَةِ يَوْمَ أُعْتِقَتْ بَرِيرَةُ وَاللَّهِ لَكَأَنِّي بِهِ فِي طُرُقِ الْمَدِينَةِ وَنَوَاحِيهَا وَإِنَّ دُمُوعَهُ لَتَسِيلُ عَلَى لِحْيَتِهِ يَتَرَضَّاهَا لِتَخْتَارَهُ فَلَمْ تَفْعَلْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةُ هُوَ سَعِيدُ بْنُ مِهْرَانَ وَيُكْنَى أَبَا النَّضْرِ
බාරිරාගේ සැමියා බානි අල් මුගිරාහි කළු වහලෙකු බව [හන්නාද්] අපට [අබ්දා] [සයිද් බින් අබු 'අරුබා] ගෙන් [අයියුබ්] ගෙන් සහ [කටාදා] [ඉක්රිමා] ගෙන් [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් අපට [අබ්දා] පවසා ඇත. අල්ලාහ් විසින් බාරිරා නිදහස් කරන ලද දිනයේදී, මම මෙඩිනාවේ කෙළවරේ වීදියේ සිටියෙමි. ඔහුගේ කඳුළු ඔහුගේ රැවුල හරහා ගලා ගියේය. ඔහු තම බිරිඳගෙන් ඔහුව තෝරා ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටියේය, නමුත් ඇය එය කළේ නැත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි. සයිද් බින් අබු 'අරුබා යනු සයිද් බින් මිහ්රාන් වන අතර ඔහුගේ අන්වර්ථ නාමය අබු නඩ්ල්ර්' වේ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1077
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعَمْرِو بْنِ خَارِجَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[අහමද් බින් මානි] අපට පවසා ඇත, [අස් සුහ්රි] වෙතින් [සයිද් බින් මුසයියාබ්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'දරුවා මවට අයත් වන අතර, කාමමිථ්යාචාරය කරන්නාට දරුවා කෙරෙහි කිසිදු අයිතියක් නැත - ගල් ගැසීමට අයිතියක් ඇත -'. අබු ඊසා පැවසීය; 'හදීසය උමර්, 'උස්මාන්, අයිසියා, අබු උමාමා, 'අම්ර් බින් කාරිජා, අබ්දුල්ලා බින් 'අම්ර්, අල් බරා` බින් 'අසිබ් සහ සයිද් බින් අර්කාම්' ගෙන් විස්තර කර ඇත. ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි. [අස් සුහ්රි] එය [සයිද් බින් මුසයියාබ්] සහ [අබු සලාමා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් විස්තර කර ඇත. මෙය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහ අනෙකුත් සහචරයින් අතර සිටි විද්වතුන්ගේ මතයයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1078
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ هُوَ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى امْرَأَةً فَدَخَلَ عَلَى زَيْنَبَ فَقَضَى حَاجَتَهُ وَخَرَجَ وَقَالَ إِنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا أَقْبَلَتْ أَقْبَلَتْ فِي صُورَةِ شَيْطَانٍ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ امْرَأَةً فَأَعْجَبَتْهُ فَلْيَأْتِ أَهْلَهُ فَإِنَّ مَعَهَا مِثْلَ الَّذِي مَعَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ صَحِيحٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ هُوَ هِشَامُ بْنُ سَنْبَرٍ
[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] තුමාට, [අබ්දුල් අ'ලා] තුමාට, [අබු සුබයිර්] තුමාගෙන් [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලා] තුමාට [හිස්යාම් බින් අබු අබ්දුල්ලා අද් දස්තුවායි] තුමාට [හිස්යාම් බින් අබු අබ්දුල්ලා අද් දස්තුවායි] තුමාට [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලා] තුමාට පවසා ඇත්තේ, අනාගතවක්තෘ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කාන්තාවක් දුටු බවත්, පසුව ඔහුගේ හජ්ජත් ඉටු කිරීම සඳහා සයිනබ් හමුවූ බවත්ය. ඉන්පසු ඔහු පිටතට පැමිණ මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, කාන්තාවක් පැමිණියහොත්, ඇය යක්ෂයෙකු මෙන් පැමිණේ. ඔබගෙන් කෙනෙකු තම ආශාව අවදි කරන කාන්තාවක් දුටුවහොත්, ඇගේ බිරිඳ වෙත යන්න, මන්ද ඇය සතුව ඇති දේ ඔහුගේ බිරිඳට ඇති දේට සමාන වේ'. හදීසය ඉබ්නු මස්'උද් තුමාගෙන් විස්තර කරන ලදී. ජාබීර් හදීසය හසන් ගරිබ් හදීසයකි. හිස්යාම් අද් දස්තුවායි යනු හිස්යාම් බින් සන්බාර් ය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1079
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ كُنْتُ آمِرًا أَحَدًا أَنْ يَسْجُدَ لِأَحَدٍ لَأَمَرْتُ الْمَرْأَةَ أَنْ تَسْجُدَ لِزَوْجِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَسُرَاقَةَ بْنِ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى وَطَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
"මම කෙනෙකුට තවත් කෙනෙකුට සුජූද් කරන ලෙස අණ කළ හැකි නම්, මම නිසැකවම බිරිඳකට තම ස්වාමිපුරුෂයාට සුජූද් කරන ලෙස අණ කරමි" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූ බව [අන් නද්ලර් බින් සයුමයිල්] අපට [මුහම්මද් බින් අම්ර්] [අබු සලාමා] ගෙන් අපට [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අන් නද්ලර් බින් සයුමයිල්] පවසා ඇත. මෙම හදීසය මුආද්ස් බින් ජබල්, සුරකා බින් මලික් බින් ජුස්යුම්, 'අයිස්යා, ඉබ්නු අබ්බාස්, අබ්දුල්ලා බින් අබු අවුෆා, තල්ක් බින් අලි, උමු සලාමා, අනස් සහ ඉබ්නු උමර් යන අයගෙන් විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය මෙම පේළියේ හසන් ගරිබ් හදීසයකි, අබු හුරෙයිරාගෙන් අබු සලාමාගෙන් මුහම්මද් බින් අම්ර්ගේ හදීසයෙන්".
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1080
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا الرَّجُلُ دَعَا زَوْجَتَهُ لِحَاجَتِهِ فَلْتَأْتِهِ وَإِنْ كَانَتْ عَلَى التَّنُّورِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
[හන්නාද්] අපට පවසා ඇත, [මුලාසිම් බින් අම්ර්] අපට පවසා ඇත; [කයිස් බින් තල්ක්] වෙතින් [ඔහුගේ පියා වන තල්ක් බින් අලි] මට පවසා ඇත; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'මිනිසෙකු තම බිරිඳට තම ආශාවන් ඉටු කර ගැනීමට ආරාධනා කරන්නේ නම්, ඇය ඔහු වෙත පැමිණිය යුතුය, ඔහු මුළුතැන්ගෙයෙහි සිටියත්'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයකි'.
