Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1041
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُقْبَةَ أَخُو قَبِيصَةَ بْنِ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا كَانَتْ الْمُتْعَةُ فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ كَانَ الرَّجُلُ يَقْدَمُ الْبَلْدَةَ لَيْسَ لَهُ بِهَا مَعْرِفَةٌ فَيَتَزَوَّجُ الْمَرْأَةَ بِقَدْرِ مَا يَرَى أَنَّهُ يُقِيمُ فَتَحْفَظُ لَهُ مَتَاعَهُ وَتُصْلِحُ لَهُ شَيْئَهُ حَتَّى إِذَا نَزَلَتْ الْآيَةُ{ إِلَّا عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ }قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَكُلُّ فَرْجٍ سِوَى هَذَيْنِ فَهُوَ حَرَامٌ
[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇත, [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] සහෝදර කබිෂා බින් උක්බා අපට පවසා ඇත, [මුසා බින් උබයිදා] [මුහම්මද් බින් කඅබ්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] අපට පවසා ඇත: 'ඉස්ලාමයේ ආරම්භයේදීම මුතාහ්ට අවසර දී තිබුණි. දුර රටකින් පැමිණි මිනිසෙක් සිටියේය, ඔහු තවමත් නොදැන සිටියේය. ඔහු දිගු කලක් එහි ජීවත් වූ කාන්තාවක් සමඟ විවාහ විය. එවිට කාන්තාව ඔහුගේ අලංකාරය බවට පත්වන අතර 'ඔවුන්ගේ භාර්යාවන් හෝ ඔවුන් සතුව ඇති වහලුන් හැර' යන පදය පහළ වන තුරු ඔහුගේ අවශ්යතා සපුරාලයි. 'ඉබ්නු අබ්බාස් පැවසීය; 'බිරිඳ සහ ඇගේ වහලිය යන ෆාර්ජ් දෙක හැර අනෙකුත් සියලුම ෆාර්ජ් -ලිංගික අවයව - හරාම්' වේ'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1042
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَهُوَ الطَّوِيلُ قَالَ حَدَّثَ الْحَسَنُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا جَلَبَ وَلَا جَنَبَ وَلَا شِغَارَ فِي الْإِسْلَامِ وَمَنْ انْتَهَبَ نُهْبَةً فَلَيْسَ مِنَّاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي رَيْحَانَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَمُعَاوِيَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් මලික් බින් අබු සියාවරිබ්] අපට පවසා ඇත, [බිසීර් බින් අල් මුෆද්ලාල්] අපට පවසා ඇත, [හුමයිඩ් අත් තාවිල්] අපට පවසා ඇත; [අල් හසන්] [ඉම්රාන් බින් හුෂයින්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ: 'ඉස්ලාමයේ ජලබ්, ජනාබ් සහ ෂිගාර් නොමැත. සොරකම් කරන තැනැත්තා අපෙන් කෙනෙකු නොවේ.' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'හදීසය අනස්, අබු රයිහානා, ඉබ්නු උමර්, ජාබීර්, මුආවියා, අබු හුරෙයිරා සහ වයිල් බින් හුජ්ර් ගෙන් විස්තර කරන ලදී'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1043
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الشِّغَارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ نِكَاحَ الشِّغَارِ وَالشِّغَارُ أَنْ يُزَوِّجَ الرَّجُلُ ابْنَتَهُ عَلَى أَنْ يُزَوِّجَهُ الْآخَرُ ابْنَتَهُ أَوْ أُخْتَهُ وَلَا صَدَاقَ بَيْنَهُمَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ نِكَاحُ الشِّغَارِ مَفْسُوخٌ وَلَا يَحِلُّ وَإِنْ جُعِلَ لَهُمَا صَدَاقًا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرُوِيَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ أَنَّهُ قَالَ يُقَرَّانِ عَلَى نِكَاحِهِمَا وَيُجْعَلُ لَهُمَا صَدَاقُ الْمِثْلِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ
[ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] අපට පවසා ඇති පරිදි, [මාආන්] [නෆි] වෙතින් [මලික්] [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් [මලික්] අපට පවසා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ෂිගාර් විවාහය තහනම් කළ බවයි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය හසන් සහීහ් හදීසයකි. බොහෝ විද්වතුන් එය ක්රියාත්මක කරයි. ඔවුන් මතයේ සිටිති; ෂිගාර් විවාහය අවසර නැත. ෂිගාර් විවාහය යනු මිනිසෙකු තම දියණිය - යමෙකුට - විවාහ කර දීම යනු පුද්ගලයා තම දියණිය හෝ සහෝදරිය දෑවැද්දක් නොමැතිව ඔහුට විවාහ කර දෙන කොන්දේසිය මත ය. සමහර විද්වතුන් මතයේ සිටිති; දෙදෙනාම දෑවැද්දක් භාවිතා කළත් ෂිගාර් විවාහය අවලංගු වන අතර අවසර නැත. මෙය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. 'අතා' බින් අබු රබාගෙන් වාර්තා වන පරිදි, ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'දෙදෙනාගේ විවාහය තීරණය වන්නේ ඔවුන් එක් එක් කෙනාට සමාන දෑවැද්දක් ගෙවීමෙනි. මෙය කුෆා වැසියන්ගේ මතයයි''.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1044
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تُزَوَّجَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ عَلَى خَالَتِهَاوَأَبُو حَرِيزٍ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُسَيْنٍ حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي مُوسَى وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ
[නෂ්ර් බින් අලි අල් ජහ්ද්ලමි] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුල් අලා බින් අබ්දුල් අලා] අපට පවසා ඇත, [අබු හාරිස්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [අබු හාරිස්] ගෙන් [සයිද් බින් අබු 'අරුබා] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [අබු හාරිස්] ගෙන් [අබු හාරිස්] ගෙන් [අබු හාරිස්] ඇගේ නැන්දණිය සමඟ එකවර විවාහ වීම තහනම් කළේය, ඇගේ පියාගේ නැන්දණිය හෝ ඇගේ මවගේ නැන්දණිය. අබු හාරිස්ගේ නම අබ්දුල්ලා බින් හුෂයින්. [නෂ්ර් බින් අලි] අපට පවසා ඇත, [හිස්යාම් බින් හසන්] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු අබ්දුල් අලා] අපට පවසා ඇත. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; අලි, ඉබ්නු උමර්, අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්, අබු සයිද්, අබු උමාමා, ජාබිර්, අයිසියා, අබු මූසා සහ සමුරා බින් ජුන්දබ් යන අයගෙන් මෙම හදීසය විස්තර කර ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1045
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَنْبَأَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ حَدَّثَنَا عَامِرٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تُنْكَحَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ الْعَمَّةُ عَلَى ابْنَةِ أَخِيهَا أَوْ الْمَرْأَةُ عَلَى خَالَتِهَا أَوْ الْخَالَةُ عَلَى بِنْتِ أُخْتِهَا وَلَا تُنْكَحُ الصُّغْرَى عَلَى الْكُبْرَى وَلَا الْكُبْرَى عَلَى الصُّغْرَىقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا أَنَّهُ لَا يَحِلُّ لِلرَّجُلِ أَنْ يَجْمَعَ بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَعَمَّتِهَا أَوْ خَالَتِهَا فَإِنْ نَكَحَ امْرَأَةً عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ خَالَتِهَا أَوْ الْعَمَّةَ عَلَى بِنْتِ أَخِيهَا فَنِكَاحُ الْأُخْرَى مِنْهُمَا مَفْسُوخٌ وَبِهِ يَقُولُ عَامَّةُ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالَ أَبُو عِيسَى أَدْرَكَ الشَّعْبِيُّ أَبَا هُرَيْرَةَ وَرَوَى عَنْهُ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى الشَّعْبِيُّ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
හසන් බින් අලි අල් ඛල්ලාල් අපට පැවසීය, යසිඩ් බින් හරුන් අපට පැවසීය, දාවුද් බින් අබු හින්ද් අපට පැවසීය, සහ අබු හුරෙයිරා වෙතින් අමීර් අපට පැවසුවේ අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් කාන්තාවක් තම නැන්දා එකවර විවාහ කර ගැනීම, නැන්දා කෙනෙකු තම සහෝදරයාගේ දියණිය සමඟ එකවර විවාහ කර ගැනීම, කාන්තාවක් තම මවගේ නැන්දා එකවර විවාහ කර ගැනීම, නැන්දා කෙනෙකු තම සහෝදරියගේ දියණිය සමඟ එකවර විවාහ කර ගැනීම තහනම් කළ බවයි. නැන්දා කෙනෙකු සමඟ එකවර බෑණනුවන් විවාහ කර ගැනීමට අවසර නැත, සහ අනෙක් අතට. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: 'ඉබ්නු අබ්බාස් සහ අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් සහීහ් හදීසයකි. බොහෝ විද්වතුන් එය ක්රියාත්මක කරයි. ඔවුන් අතර කිසිදු මතභේදයක් අපට නොපෙනේ, පිරිමියෙකු තම පියාගේ නැන්දා හෝ මාතෘ නැන්දා සමඟ කාන්තාවක් එක් කිරීමට අවසර නැත. ඔහු එසේ කරන්නේ නම්, දෙදෙනාගේම විවාහය වලංගු නොවේ. බොහෝ විද්වතුන්ගේ මතය මෙයයි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; "අෂ් සියාබි අබු හුරෙයිරා සොයාගෙන ඔහුගෙන් විස්තර කළේය. මම මුහම්මද් තුමාගෙන් මෙම හදීසය ගැන විමසුවෙමි, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ "නිවැරදියි" යනුවෙනි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; "අෂ් සියාබි අබු හුරෙයිරාහි මිනිසෙකුගෙන් විස්තර කළේය".
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1046
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَحَقَّ الشُّرُوطِ أَنْ يُوفَى بِهَا مَا اسْتَحْلَلْتُمْ بِهِ الْفُرُوجَحَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ إِذَا تَزَوَّجَ رَجُلٌ امْرَأَةً وَشَرَطَ لَهَا أَنْ لَا يُخْرِجَهَا مِنْ مِصْرِهَا فَلَيْسَ لَهُ أَنْ يُخْرِجَهَا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَرُوِي عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ قَالَ شَرْطُ اللَّهِ قَبْلَ شَرْطِهَا كَأَنَّهُ رَأَى لِلزَّوْجِ أَنْ يُخْرِجَهَا وَإِنْ كَانَتْ اشْتَرَطَتْ عَلَى زَوْجِهَا أَنْ لَا يُخْرِجَهَا وَذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ
[යූසුෆ් බින් ඊසා] අපට පවසා ඇත, [වාකි] අපට පවසා ඇත, [යාසිඩ් බින් අබු හබීබ්] [මර්සාද් බින් අබ්දුල්ලාහ් අල් යසානි අබු අල් කයිර්] [උක්බා බින් අමීර් අල් ජුහානි] වෙතින් [අබ්දුල් හමීඩ් බින් ජ'ෆාර්] අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'සම්පූර්ණ කිරීමට වඩාත්ම සුදුසුකම් ලත් කොන්දේසිය වන්නේ ලිංගික අවයව නීත්යානුකූල කිරීම සඳහා වන කොන්දේසියයි'. [අබු මූසා, මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුල් හමීඩ් බින් ජ'ෆාර්] වෙතින් [යාහ්යා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි. උමර් බින් ඛත්තාබ් ඇතුළු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් තර්ක කළේ: පිරිමියෙකු කාන්තාවක් විවාහ කර ගන්නා අතර සැමියා ඇයව තම ගමෙන් නෙරපා නොදැමිය යුතු යැයි ඉල්ලා සිටී නම්. එබැවින් ඔහු තම බිරිඳ පිටතට නොගත යුතුය. මෙය සමහර විද්වතුන්ගේ මෙන්ම ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. අලි ඉබ්න් අබු තාලිබ් පැවසූ බව වාර්තා වේ, "අල්ලාහ්ගේ කොන්දේසිය එහි කොන්දේසියට පෙරය." තම බිරිඳ එය නිපදවිය යුතු නැති බව කලින් නියම කළත් ස්වාමිපුරුෂයෙකුට එය නිපදවිය හැකි බව ඔහු විශ්වාස කරන බව පෙනේ. සමහර විද්වතුන් ද මෙම මතය දරයි. මෙය සුෆ්යාන් අට්ස් තාවුර් සහ කුෆාහි සමහර ජනතාවගේ මතය ද වේ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1047
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ غَيْلَانَ بْنَ سَلَمَةَ الثَّقَفِيَّ أَسْلَمَ وَلَهُ عَشْرُ نِسْوَةٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَسْلَمْنَ مَعَهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَتَخَيَّرَ أَرْبَعًا مِنْهُنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ وَغَيْرُهُ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُوَيْدٍ الثَّقَفِيِّ أَنَّ غَيْلَانَ بْنَ سَلَمَةَ أَسْلَمَ وَعِنْدَهُ عَشْرُ نِسْوَةٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَإِنَّمَا حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا مِنْ ثَقِيفٍ طَلَّقَ نِسَاءَهُ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَتُرَاجِعَنَّ نِسَاءَكَ أَوْ لَأَرْجُمَنَّ قَبْرَكَ كَمَا رُجِمَ قَبْرُ أَبِي رِغَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ غَيْلَانَ بْنِ سَلَمَةَ عِنْدَ أَصْحَابِنَا مِنْهُمْ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
අපට [හන්නාද්] ට පවසා ඇත, [අබ්දා] [සයිද් බින් අබු 'අරුබා] ගෙන් [ම'මර්] ගෙන් [අස් සුහ්රි] ගෙන් [සලීම් බින් අබ්දුල්ලා] ගෙන් [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [ගයිලාන් බින් සලාමා අට්ස් ත්සකාෆි ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණු බවත්, ඒ වන විට ඔහුට ජාහිලියා යුගයේ සිට භාර්යාවන් දස දෙනෙකු සිටි බවත් අපට පවසා ඇත. ඔවුන් සියල්ලෝම ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණහ. ඔවුන්ගෙන් හතර දෙනෙකු තෝරා ගන්නා ලෙස නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට පැවසීය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'එය ඔහුගේ පියා වන සලීම්ගෙන් අස් සුහ්රිගෙන් වාර්තා වූ දෙයයි' - අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'මම මුහම්මද් බින් ඉස්මයිල් පවසනු අසා ඇත්තෙමි; මෙම හදීසය මහෆුෂ් නොවේ. සත්ය වන්නේ සයූඅයිබ් බින් අබු හම්සා සහ අස් සුහ්රිගෙන් තවත් අය පවසන දෙයයි; මම මුහම්මද් බින් සුවයිඩ් අට්ස් ත්සකාෆිගෙන් කිව්වා ගයිලාන් බින් සලාමා ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණු බවත්, ඒ වන විට ඔහුට භාර්යාවන් දස දෙනෙකු සිටි බවත්. මුහම්මද් මෙසේ පැවසීය; 'සකිෆ්හි මිනිසෙක් තම බිරිඳ දික්කසාද කළ බව ඔහුගේ පියා වන සලීම්ගෙන් අස් සුහ්රි හදීසයක්. උමර් ඔහුට මෙසේ පැවසීය; 'ඔබේ භාර්යාවන් ගැන සඳහන් කරන්න, නැතිනම් මම අබු රිගාල්ගේ සොහොන මෙන් ඔබේ සොහොන් ගල් ගසමි.' අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ගයිලාන් බින් සලාමාගේ හදීස් සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් ඇතුළු අපගේ මිතුරන් විසින් අනුගමනය කරන ලදී'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1048
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي وَهْبٍ الْجَيْشَانِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ فَيْرُوزَ الدَّيْلَمِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْلَمْتُ وَتَحْتِي أُخْتَانِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْتَرْ أَيَّتَهُمَا شِئْتَ
ඔහු [කුටයිබා] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු ලහියා] [අබු වහබ් අල් ජයිස්යානි] ගෙන් අපට පවසා ඇත, ඔහු [අබු ෆයිරූස් අද් දයිලමි] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් මෙසේ පවසන බව අසා ඇති බව; 'මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මුණගැසුණා. මම කියමි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා, මම ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණා, මට සහෝදරියන් දෙදෙනෙක් භාර්යාවන් ලෙස සිටිනවා'. නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙකු තෝරා ගන්න'.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1049
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَال سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي وَهْبٍ الْجَيْشَانِيِّ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ فَيْرُوزَ الدَّيْلَمِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْلَمْتُ وَتَحْتِي أُخْتَانِ قَالَ اخْتَرْ أَيَّتَهُمَا شِئْتَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو وَهْبٍ الْجَيْشَانِيُّ اسْمُهُ الدَّيْلَمُ بْنُ هَوْشَعَ
[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇත, [වහ්බ් බින් ජරීර්] [මගේ පියා] ගෙන් අපට පවසා ඇත; [යාහ්යා බින් අයුබ්] [යාසිඩ් බින් අබු හබීබ්] ගෙන් [අබු වහ්බ් අල් ජයිස්යානි] ගෙන් [අද්ල් දලාහක් බින් ෆයිරුස් අද් දයිලාමි] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් මෙසේ කියනු මම අසා ඇත්තෙමි; මම ඇසුවෙමි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණා. මම සහෝදරියන් දෙදෙනෙකු සමඟ විවාහ වී සිටිමි.' ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට අවශ්ය එකක් - දෙකෙන් - තෝරන්න'. මෙම හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි. අබු වහ්බ් අල් ජයිස්යානිගේ නම අද් දයිලම් බින් හවුස්යා'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1050
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ بُسْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ رُوَيْفِعِ بْنِ ثَابِتٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يَسْقِ مَاءَهُ وَلَدَ غَيْرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ رُوَيْفِعِ بْنِ ثَابِتٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ لِلرَّجُلِ إِذَا اشْتَرَى جَارِيَةً وَهِيَ حَامِلٌ أَنْ يَطَأَهَا حَتَّى تَضَعَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ
[උමර් බින් හෆ්ෂ් අසී සයිබානි අල් බෂ්රි] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුල්ලාහ් බින් වහබ්] අපට පවසා ඇත [යාහ්යා බින් අයුබ්] [රබියා බින් සුලයිම්] [බුස්ර් බින් 'උබයිදුල්ලාහ්] [රුවයිෆි' බින් තාබිත්] [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් සහ අවසාන දිනය විශ්වාස කරන ඕනෑම අයෙකු, ඔහුගේ ශුක්ර තරලය වෙනත් පුද්ගලයෙකු විසින් ලිංගිකව හැසිරුණු කාන්තාවකගේ ගර්භාෂයට දමන්න එපා'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය හසන් හදීසයකි. එය රුවයිෆිගෙන් බොහෝ මාර්ග හරහා විස්තර කර ඇත. මෙම හදීසය උලමාවරුන් විසින් ක්රියාත්මක කරනු ලැබේ. ගැබිනි වහලියක් මිලට ගත් පුරුෂයෙකුට ඇය දරුවා බිහි කරන තුරු ඇය සමඟ ලිංගිකව හැසිරීමට ඔවුන් ඉඩ දුන්නේ නැත. හදීසය අබු දර්දා, ඉබ්න් අබ්බාස්, අල් 'ඉර්බාද් බින් සාරියා සහ අබු සයිද් යන අයගෙන් විස්තර කර ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1051
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ الْبَتِّيُّ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَأَصَبْنَا سَبَايَا يَوْمَ أَوْطَاسٍ وَلَهُنَّ أَزْوَاجٌ فِي قَوْمِهِنَّ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ{ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنْ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهَكَذَا رَوَاهُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عُثْمَانَ الْبَتِّيِّ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبُو الْخَلِيلِ اسْمُهُ صَالِحُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ وَرَوَى هَمَّامٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ الْهَاشِمِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَبدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ
[අහමද් බින් මානි'] අපට පවසා ඇත, [හුසයයිම්] අපට පවසා ඇත, [අබු අල් කලීල්] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් [අබු අල් කලීල්] අපට පවසා ඇත; අවුතාස් යුද්ධයේදී කාන්තාවන්ගේ ස්වරූපයෙන් අපට කොල්ලයක් ලැබුණි. ඔවුන්ට තවමත් ඔවුන්ගේ වංශයේ සිටින ස්වාමිපුරුෂයන් සිටී. මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට දැනුම් දෙන ලදී. මෙම පදය පහළ විය: 'තවද ඔබට අයිති වහලුන් හැර, විවාහක කාන්තාවන් විවාහ කර ගැනීම ද තහනම්ය. - අර්ථය: ස්වාමිපුරුෂයන් ඔවුන් සමඟ වහල්භාවයට සහභාගී නොවූ හිමි වහලුන්.-' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය හසන් හදීසයකි. [අට්ස් ත්සෞරි] [අබු සායිද්] ගෙන් [අබු අල් කලීල්] සහ සාලිහ් බින් අබු මරියම් නම් අබු අල් කලීල්ගෙන් [අබු අල් කලීල්] ගෙන් [අබු සායිද්] සහ සායිද්] ගෙන් විස්තර කර ඇත. [හම්මාම්] මෙම හදීසය [කටදාහ්] වෙතින් [සාලිහ් අබු ඛලීල්] වෙතින් [අබු 'අල්කමා අල් හසිමි] වෙතින් [අබු සයීද්] වෙතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විස්තර කළේය. අපට [අබ්දුල්ලා බින් හුමයිඩ්] පවසා ඇත, අපට [හබ්බන් බින් හිලාල්] පවසා ඇත, අපට [හමාම්] පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1052
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ وَمَهْرِ الْبَغِيِّ وَحُلْوَانِ الْكَاهِنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
"නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් බල්ලන් මිලදී ගැනීම සහ විකිණීමෙන් මුදල්, කාමමිථ්යාචාරයෙන් ලැබෙන වැටුප් සහ ෂාමන් කෙනෙකුගේ ආදායම තහනම් කළහ" යනුවෙන් [කුටයිබා] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු ෂිහාබ්] තුමාගෙන් [අබු බකර් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] තුමාගෙන් [ලයිට්ස්] අපට පවසා ඇත; -අබු ඊසා තිර්මිදි හි- මෙසේ පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය රාෆි බින් කදීජ්, අබු ජුහයිෆා, අබු හුරෙයිරා සහ ඉබ්නු අබ්බාස් තුමාගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු මස්උද්ගේ හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1053
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قُتَيْبَةُ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ أَحْمَدُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَبِيعُ الرَّجُلُ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ وَلَا يَخْطُبُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَمُرَةَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ إِنَّمَا مَعْنَى كَرَاهِيَةِ أَنْ يَخْطُبَ الرَّجُلُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ إِذَا خَطَبَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ فَرَضِيَتْ بِهِ فَلَيْسَ لِأَحَدٍ أَنْ يَخْطُبَ عَلَى خِطْبَتِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ لَا يَخْطُبُ الرَّجُلُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا خَطَبَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ فَرَضِيَتْ بِهِ وَرَكَنَتْ إِلَيْهِ فَلَيْسَ لِأَحَدٍ أَنْ يَخْطُبَ عَلَى خِطْبَتِهِ فَأَمَّا قَبْلَ أَنْ يَعْلَمَ رِضَاهَا أَوْ رُكُونَهَا إِلَيْهِ فَلَا بَأْسَ أَنْ يَخْطُبَهَا وَالْحُجَّةُ فِي ذَلِكَ حَدِيثُ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ حَيْثُ جَاءَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَتْ لَهُ أَنَّ أَبَا جَهْمِ بْنَ حُذَيْفَةَ وَمُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ خَطَبَاهَا فَقَالَ أَمَّا أَبُو جَهْمٍ فَرَجُلٌ لَا يَرْفَعُ عَصَاهُ عَنْ النِّسَاءِ وَأَمَّا مُعَاوِيَةُ فَصُعْلُوكٌ لَا مَالَ لَهُ وَلَكِنْ انْكِحِي أُسَامَةَ فَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَنَا وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَنَّ فَاطِمَةَ لَمْ تُخْبِرْهُ بِرِضَاهَا بِوَاحِدٍ مِنْهُمَا وَلَوْ أَخْبَرَتْهُ لَمْ يُشِرْ عَلَيْهَا بِغَيْرِ الَّذِي ذَكَرَتْ
[අහමද් බින් මානි] අපට පැවසූ අතර [කුටයිබා] මෙසේ පැවසීය; [අස් සුහ්රි] [සයිද් බින් මුසයියාබ්] [අබු හුරෙයිරා] [කුටයිබා] [අස් සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට මෙසේ පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් ඔහුට ළඟා විය. අහමඩ් පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසීය: 'කිසිවෙකුට විකුණා ඇති දේවල් - වෙනත් පුද්ගලයින්ට විකිණීමට නොහැකිය. පුද්ගලයෙකුට තම සහෝදරයා යෝජනා කළ කාන්තාවකට යෝජනා කිරීමට අවසර නැත.' -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය සමුරා සහ ඉබ්නු උමර්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි'. මලික් බින් අනස් මෙසේ පැවසීය; 'එහි තේරුම නම් ඔහු තම සහෝදරයාගේ යෝජනාවට යෝජනා කරන මිනිසෙකුට වෛර කිරීමයි.' කාන්තාව කැමැත්තෙන් සිටී නම්, කිසිවෙකුට ඇගේ විවාහය සඳහා අත ඉල්ලා සිටිය නොහැක'. ෂාෆි මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසයේ තේරුම: පිරිමියෙකුට තම සහෝදරයාට යෝජනා කළ නොහැක. කාන්තාව කැමැත්තෙන් හා නැඹුරුවකින් සිටී නම් මෙය අපගේ මතයයි. කිසිවෙකුට ඒ සඳහා අයදුම් කළ නොහැක. ඔබේ කැමැත්ත හෝ නැඹුරුව දැන ගන්නා තුරු, යෝජනා කිරීමට හේතුවක් නැත. ෆාතිමා බින් කයිස්ගේ හදීසය මත පදනම්ව, ඇය නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හමුවූ විට. ඉන්පසු ඔහු අබු ජහ්ම් බින් හුඩ්සයිෆා සහ මුආවියා බින් අබු සුෆියාන් ඔහුට යෝජනා කළ බව සඳහන් කළේය. -රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්- මෙසේ පැවසීය: 'අබු ජහ්ම් යනු කාන්තාවකින් තම සැරයටිය ඔසවා නොගත්, මුආවියා දුප්පත් පුද්ගලයෙකු වූ අතර, ධනයක් නොතිබූ නමුත් උසාමා සමඟ විවාහ වූ පුද්ගලයෙකි'. අපට අනුව මෙම හදීසයේ තේරුම, වල්ලාහු අ'ලම්: ෆාතිමා ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකුට පිළිතුරක් ලබා දී නොමැති බවයි. ඔහු ඔහුට දැනුම් දුන්නා නම්, නිසැකවම ඔහු ඔවුන් දෙදෙනා හැර වෙන කිසිවෙකුට සංඥා නොකරනු ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1054
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي الْجَهْمِ قَالَدَخَلْتُ أَنَا وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَحَدَّثَتْنَا أَنَّ زَوْجَهَا طَلَّقَهَا ثَلَاثًا وَلَمْ يَجْعَلْ لَهَا سُكْنَى وَلَا نَفَقَةً قَالَتْ وَوَضَعَ لِي عَشَرَةَ أَقْفِزَةٍ عِنْدَ ابْنِ عَمٍّ لَهُ خَمْسَةً شَعِيرًا وَخَمْسَةً بُرًّا قَالَتْ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ قَالَتْ فَقَالَ صَدَقَ قَالَتْ فَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَدَّ فِي بَيْتِ أُمِّ شَرِيكٍ ثُمَّ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بَيْتَ أُمِّ شَرِيكٍ بَيْتٌ يَغْشَاهُ الْمُهَاجِرُونَ وَلَكِنْ اعْتَدِّي فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَعَسَى أَنْ تُلْقِي ثِيَابَكِ وَلَا يَرَاكِ فَإِذَا انْقَضَتْ عِدَّتُكِ فَجَاءَ أَحَدٌ يَخْطُبُكِ فَآذِنِينِي فَلَمَّا انْقَضَتْ عِدَّتِي خَطَبَنِي أَبُو جَهْمٍ وَمُعَاوِيَةُ قَالَتْ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ أَمَّا مُعَاوِيَةُ فَرَجُلٌ لَا مَالَ لَهُ وَأَمَّا أَبُو جَهْمٍ فَرَجُلٌ شَدِيدٌ عَلَى النِّسَاءِ قَالَتْ فَخَطَبَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَتَزَوَّجَنِي فَبَارَكَ اللَّهُ لِي فِي أُسَامَةَهَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي الْجَهْمِ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَزَادَ فِيهِ فَقَالَ لِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْكِحِي أُسَامَةَ حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي الْجَهْمِ بِهَذَا
අපට [මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇත, අපට [අබු දාවුද්] අපට පවසා ඇත; අපට [සියුබා] දේශනා කර ඇත, මට [අබු බකර් බින් අබු අල් ජහ්ම්] මෙසේ පැවසීය; 'අබු සලාමා බින් අබ්දුර් රහ්මාන් සහ මම [ෆාතිමා බින්ට් කයිස්] හමුවුණා. ඇගේ සැමියා ඇයව තුන් වතාවක් දික්කසාද කළ බව ඇය පැවසුවාය. ඔහුට ජීවත් වීමට සහ මුදල් උපයා ගැනීමට ස්ථානයක් නොලැබුණි. ඔහු මෙසේ පවසයි; 'ඔහු මට ගෝනි දහයක්, තිරිඟු ගෝනි පහක් සහ පිටි ගෝනි පහක් ඔහුගේ මාමාගේ පුතාගේ නිවසේදී ලබා දුන්නේය. ඔහු මෙසේ පවසයි; 'මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හමුවුණා. මම එහෙම කිව්වා. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත'. දායි මෙසේ පැවසීය; 'උමු සයාරික්ගේ නිවසේ 'ඉද්දා' ඉටු කරන්න කියලා ඔහු මට කිව්වා, එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසුවා: 'උම් සයාරික්ගේ නිවසට බොහෝ මුහාජිරින් ජනයා පැමිණෙනවා, ඉබ්නු උමි මක්තුම්ගේ නිවසේ යාච්ඤා කරන්න. ඔබ ඔබේ ඇඳුම් ගලවා දැමුවහොත්, ඔහු ඔබව දකින්නේ නැහැ. ඔබේ ඉද්දා අවසන් වී යමෙකු ඔබට යෝජනා කළහොත්, මට දන්වන්න'. මගේ ඉද්දා අවසන් වූ විට, අබු ජහ්ම් සහ මුආවියා මට යෝජනා කළා. -ෆාතිමා බින්ට් කයිස්- කිව්වා; 'මම මෙය දැනුම් දීමට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හමුවුණා, ඔහු පිළිතුරු දුන්නා; 'මුආවියා ධනයක් නැති කෙනෙක්, අබු ජහ්ම් කාන්තාවන් කෙරෙහි ඉතා දැඩි පුද්ගලයෙක්'. -ෆාතිමා බින්ට් කයිස්- කිව්වා; 'උසාමා බින් සයිද් මට යෝජනා කළා, පසුව මාව විවාහ කර ගත්තා. අල්ලාහ් මට උසාමා සමඟ ආශිර්වාද කළා'. මෙය සත්ය හදීසයකි. [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] එය [අබු බකර් බින් අබු අල් ජහ්ම්] වෙතින්, පවතින හදීසයක් ලෙස විස්තර කළේය. එහි එකතු කිරීම් සමඟ; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට මෙසේ පැවසීය: 'උසාමා විවාහ කරගන්න'. [මහ්මුද්] අපට [වාකි] [සුෆ්යාන්] වෙතින් [අබු බකර් බින් අබු අල් ජහ්ම්] වෙතින් මෙම හදීසය අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1055
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نَعْزِلُ فَزَعَمَتْ الْيَهُودُ أَنَّهَا الْمَوْءُودَةُ الصُّغْرَى فَقَالَ كَذَبَتْ الْيَهُودُ إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْلُقَهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَالْبَرَاءِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් මලික් බින් අබු සියාවරිබ්] අපට පවසා ඇත, [යාසිඩ් බින් සුරායි'] අපට පවසා ඇත [ම'මාර්] [යාහ්යා බින් අබු කතීර්] [මුහම්මද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් ත්සෞබාන්] [ජාබීර්] වෙතින් මෙසේ පැවසීය: 'අපි කියමු; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අපි 'අස්ල්' කිරීමට කැමති වුණා. යුදෙව්වන් පවසන්නේ එය දරුවෙකු භූමදාන කිරීමේ කොටසක් බවයි'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'යුදෙව්වන් බොරු කිව්වා. අල්ලාහ් එය නිර්මාණය කිරීමට අදහස් කළේ නම්, කිසිවක් එය නතර කරන්නේ නැහැ'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'හදීසය උමර්, අල් බරා`, අබු හුරෙයිරා සහ අබු සයිඩ් වෙතින් වාර්තා කරන ලදී.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1056
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا نَعْزِلُ وَالْقُرْآنُ يَنْزِلُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ فِي الْعَزْلِ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ تُسْتَأْمَرُ الْحُرَّةُ فِي الْعَزْلِ وَلَا تُسْتَأْمَرُ الْأَمَةُ
[කුටයිබා] අපට පවසා ඇති අතර [ඉබ්නු අබු උමර්] මෙසේ පැවසීය; [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] වෙතින් [අම්ර් බින් දිනාර්] වෙතින් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇති පරිදි [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] මෙසේ පැවසීය: 'කුර්ආනය තවමත් හෙළිදරව් වෙමින් තිබියදී අපි අස්ල් කළෙමු'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ජබීර් හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි. එය ඔහුගෙන් බොහෝ මාර්ගවලින් විස්තර කර ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර උලමා කණ්ඩායම් සහ තවත් අය අස්ල් සම්බන්ධයෙන් සහනයක් ලබා දුන්හ'. මලික් බින් අනස් මෙසේ පැවසීය; 'අසල් සම්බන්ධයෙන් නිදහස් පුද්ගලයෙකුගේ මතය විමසනු ලැබේ, නමුත් වහලෙකු අවශ්ය නොවේ'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1057
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ قَزَعَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَذُكِرَ الْعَزْلُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِمَ يَفْعَلُ ذَلِكَ أَحَدُكُمْقَالَ أَبُو عِيسَى زَادَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ فِي حَدِيثِهِ وَلَمْ يَقُلْ لَا يَفْعَلْ ذَاكَ أَحَدُكُمْ قَالَا فِي حَدِيثِهِمَا فَإِنَّهَا لَيْسَتْ نَفْسٌ مَخْلُوقَةٌ إِلَّا اللَّهُ خَالِقُهَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَقَدْ كَرِهَ الْعَزْلَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ
[ඉබ්නු අබු උමර්] අපට පවසා ඇති අතර [කුටයිබා] මෙසේ පැවසීය; [ඉබ්නු අබු නජි] [ඉබ්නු අබු නජි] [කසා] වෙතින් [අබු සායිද්] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ පැත්තෙන් අස්ල් ගැන සඳහන් කර ඇත, ඔහු ඇසුවේය; ඔබ එසේ කළේ ඇයි'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබු උමර් ඔහුගේ හදීසයේ මෙසේ සඳහන් කළේය; 'ඔබෙන් කිසිවෙකුට එය කිරීමට ඉඩ නොදෙන්න'. ඔවුන් දෙදෙනාම ඔවුන්ගේ හදීසයේ මෙසේ පැවසූහ: 'අල්ලාහ් එය නිර්මාණය නොකළහොත් කිසිදු ආත්මයක් නිර්මාණය නොවීය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ජාබීර්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. ඔහු මෙසේ පවසයි; 'අබු සායිද්ගේ හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි. අබු සායිද්ගෙන් එය පැවසීමට බොහෝ ක්රම තිබේ.' නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයන් අතර සමහර උලමා කණ්ඩායම් සහ තවත් අය අසල්ට වෛර කරති.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1058
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَوْ شِئْتُ أَنْ أَقُولَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنَّهُ قَالَ السُّنَّةُ إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْبِكْرَ عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا سَبْعًا وَإِذَا تَزَوَّجَ الثَّيِّبَ عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَفَعَهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ وَلَمْ يَرْفَعْهُ بَعْضُهُمْ قَالَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ امْرَأَةً بِكْرًا عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا سَبْعًا ثُمَّ قَسَمَ بَيْنَهُمَا بَعْدُ بِالْعَدْلِ وَإِذَا تَزَوَّجَ الثَّيِّبَ عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِذَا تَزَوَّجَ الْبِكْرَ عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًا وَإِذَا تَزَوَّجَ الثَّيِّبَ أَقَامَ عِنْدَهَا لَيْلَتَيْنِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
[අබු සලාමා යායා බින් කලෆ්] අපට පවසා ඇත, [බිසීර් බින් අල් මුෆද්ලාල්] [කාලිද් බින් අල් හඩ්සා`] [අබු කිලාබා] [අනාස් බින් මලික්] වෙතින් අපට පවසා ඇත; 'මට අවශ්ය නම් මම මෙසේ කියමි: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් පැවසීය, නමුත් සත්යය කිව යුතුය; 'යමෙකු ගැහැණු ළමයෙකු විවාහ කර ගැනීමෙන් බහු විවාහයක් සිදු කරන්නේ නම්, ඔහු ඇය සමඟ සතියක් රැඳී සිටීම සුන්නාවේ කොටසකි. ඔහුට වැන්දඹුවක් සමඟ බහු විවාහයක් තිබේ නම්, ඔහු ඇය සමඟ දින තුනක් රැඳී සිටියි'. හදීසය උමු සලාමාගෙන් විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා පැවසීය; 'අනාස්' හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි. [මුහම්මද් බින් ඉෂාක්] [අනුස්] වෙතින් [අබු කිලාබා] [අනාස්] වෙතින් එයට සමාව දී ඇති අතර, ඔහු හැර වෙනත් අය එයට හානියක් කර නැත. සමහර විද්වතුන් මෙම හදීසය ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක කරන බව ඔවුහු පවසති; කන්යාවක් විවාහ කර ගැනීමෙන් පුරුෂයෙකු බහු විවාහයක් සිදු කරන්නේ නම්, ඔහු ඇය සමඟ දින හතක් රැඳී සිටින අතර පසුව දින සමානව බෙදා ගනී. ඔහු වැන්දඹුවක් විවාහ කර ගන්නේ නම්, ඔහු ඇය සමඟ දින තුනක් රැඳී සිටී. මෙය මලික්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. පිරිමියෙකු කන්යාවක් විවාහ කර ගැනීමෙන් බහු විවාහයක් සිදු කරන්නේ නම්, ඔහු ඇය සමඟ දින තුනක් රැඳී සිටින බව සමහර විද්වතුන්ගේ මතයයි. ඔහු වැන්දඹුවක් විවාහ කර ගන්නේ නම්, ඔහු ඇය සමඟ රාත්රී දෙකක් රැඳී සිටී. කෙසේ වෙතත්, පළමු මතය වඩාත් වලංගු වේ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1059
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْسِمُ بَيْنَ نِسَائِهِ فَيَعْدِلُ وَيَقُولُ اللَّهُمَّ هَذِهِ قِسْمَتِي فِيمَا أَمْلِكُ فَلَا تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلَا أَمْلِكُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْسِمُ وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ مُرْسَلًا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْسِمُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ لَا تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلَا أَمْلِكُ إِنَّمَا يَعْنِي بِهِ الْحُبَّ وَالْمَوَدَّةَ كَذَا فَسَّرَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ
[ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [බිසීර් බින් අස් සාරි] අපට [හම්මාද් බින් සලාමා] [අයියුබ්] සිට [අබු කිලාබා] සිට [අබ්දුල්ලා බින් යසිද්] සිට [අයිෂා] දක්වා අපට [හම්මාද් බින් සලාමා] අපට පවසා ඇති බව අපට දන්වා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා තම භාර්යාවන් සාධාරණ ලෙස මාරු කර මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්, මෙය මට දැරිය හැකි මගේ කොටසයි. ඔබට පමණක් කළ හැකි දෙයක් සඳහා මට දොස් නොකියන්න.' අබු ඊසා පැවසීය; 'අයිසියාගේ හදීස්, [හම්මාද් බින් සලාමා] [අයියුබ්] සිට [අබු කිලාබා] [අබ්දුල්ලා බින් යසිද්] [අයිසියා] සිට අනෙක් අය විසින් විස්තර කරන ලද පරිදි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මාරුවෙන් මාරුවට මාරු වූ බව අපට දන්වා ඇත. හමාඩ් බින් සයිද් සහ තවත් අය අබු කිලාබාගෙන් අයුබ්ගෙන් මුර්සල් හි වාර්තා කළේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මාරුවෙන් මාරුවට පැමිණි බවයි. මෙය හමාඩ් බින් සලාමාගේ හදීසයට වඩා වලංගු වේ. අර්ථය; 'ඔබට පමණක් කළ හැකි දෙයක් සඳහා මට නින්දා නොකරන්න' යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ ආදරය සහ සෙනෙහස අනුව ය. විද්වතුන් එය පැහැදිලි කරන්නේ එලෙසයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 1060
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ عِنْدَ الرَّجُلِ امْرَأَتَانِ فَلَمْ يَعْدِلْ بَيْنَهُمَا جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ سَاقِطٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا أَسْنَدَ هَذَا الْحَدِيثَ هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَاهُ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ كَانَ يُقَالُ وَلَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ هَمَّامٍ وَهَمَّامٌ ثِقَةٌ حَافِظٌ
"මිනිසෙකුට භාර්යාවන් දෙදෙනෙකු සිටියත්, ඔහු යුක්තිය ඉටු නොකරන්නේ නම්, ඔහු විනිශ්චය දිනයේදී නිසැකවම අසමගියකින් පැමිණෙනු ඇත" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූහ. "හම්මාම් බින් යාහ්යා මෙම හදීසය කටාදා මත පදනම් වූ අතර හිස්යාම් අද් දස්තුවයි එය කටාදා වෙතින් ද විස්තර කළේය." -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; "හම්මාම් හදීසය හැර, අපි මෙම හදීසය මාර්ෆු නොදනිමු" යනුවෙන් කියනු ලැබේ. ඔහු ට්සිකා සහ හෆිෂ් කෙනෙක්".
