Imam Tirmidzi : 981
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا الْعَوَّامُ بْنُ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَدَّمَ ثَلَاثَةً لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ كَانُوا لَهُ حِصْنًا حَصِينًا مِنْ النَّارِ قَالَ أَبُو ذَرٍّ قَدَّمْتُ اثْنَيْنِ قَالَ وَاثْنَيْنِ فَقَالَ أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ سَيِّدُ الْقُرَّاءِ قَدَّمْتُ وَاحِدًا قَالَ وَوَاحِدًا وَلَكِنْ إِنَّمَا ذَاكَ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الْأُولَىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَأَبُو عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ
[නෂ්ර් බින් අලි අල් ජහ්ද්ලමි] අපට පවසා ඇති බව, [ඉෂාක් බින් යූසුෆ්] අපට පවසා ඇති බව [අල් අව්වාම් බින් හවුස්යාබ්] උමර් බින් ඛත්තාබ්ගේ හිටපු වහලෙකු වන [අබු මුහම්මද්] ගෙන්, [අබු 'උබයිදා බින් අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්] ගෙන් [අබ්දුල්ලා] ගෙන් මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'වැඩිවියට පත්වීමට පෙර මිය යන දරුවන් තිදෙනෙකු සිටින අතර, පසුව ඔහු ඉවසිලිවන්තව කටයුතු කරන්නේ නම්, ඔහු නිරයෙන් ශක්තිමත් බලකොටුවක් සොයා ගනු ඇත'. අබු දාර් පැවසීය; 'මට දරුවන් දෙදෙනෙකු අහිමි වී ඇත'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'දරුවන් දෙදෙනෙකු සිටියත්'. උබේ බින් කඅබ්, සයීදුල් කුර්රා මෙසේ පැවසීය; 'මට එක් දරුවෙකු අහිමි වී ඇත'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එය එක් අයෙකු වුවද, එය විපතක් සිදු වූ පළමු අවස්ථාවයි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය ගරිබ් හදීසයකි. අබු 'උබයිදා ඔහුගේ පියාගෙන් අසා නැත'.
Imam Tirmidzi : 982
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَأَبُو الْخَطَّابِ زِيَادُ بْنُ يَحْيَى الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ بَارِقٍ الْحَنَفِيُّ قَال سَمِعْتُ جَدِّي أَبَا أُمِّي سِمَاكَ بْنَ الْوَلِيدِ الْحَنَفِيَّ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَدِّثُأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ كَانَ لَهُ فَرَطَانِ مِنْ أُمَّتِي أَدْخَلَهُ اللَّهُ بِهِمَا الْجَنَّةَ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَمَنْ كَانَ لَهُ فَرَطٌ مِنْ أُمَّتِكَ قَالَ وَمَنْ كَانَ لَهُ فَرَطٌ يَا مُوَفَّقَةُ قَالَتْ فَمَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ فَرَطٌ مِنْ أُمَّتِكَ قَالَ فَأَنَا فَرَطُ أُمَّتِي لَنْ يُصَابُوا بِمِثْلِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ بَارِقٍ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْمُرَابِطِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ أَنْبَأَنَا عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ بَارِقٍ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَسِمَاكُ بْنُ الْوَلِيدِ هُوَ أَبُو زُمَيْلٍ الْحَنَفِيُّ
[නෂ්ර් බින් අලි අල් ජහ්ද්ලාමි] සහ [අබු අල් ඛට්ටබ්, සියාද් බින් යාහ්යා අල් බෂ්රි] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබ්දු රබීහි බින් බාරික් අල් හනාෆි] අපට මෙසේ පැවසීය; [මගේ සීයා, මගේ මවගේ පියා, සිමාක් බින් අල් වලීඩ් අල් හනාෆි] [ඉබ්නු අබ්බාස්] පවසන බව මට ඇසුණි, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පවසනු ඇසූ බව මම අසා ඇත්තෙමි: 'වැඩිවියට පත් නොවූ දරුවන් දෙදෙනෙකු සිටින සහ මිය යන ඕනෑම කෙනෙකුට අල්ලාහ් නිසැකවම ඔවුන්ව ස්වර්ගයට දමනු ඇත'. අයිෂියා ඇසුවේය; 'ඔබේ ජනතාවගෙන් එක් දරුවෙකු පමණක් සිටී නම් කුමක් කළ යුතුද'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'එය එක් දරුවෙකු වුවද, 'අල්ලාහ් මඟ පෙන්වන තැනැත්තා'. -අයිෂියා- ඇසුවේය; 'ඔබේ ජනතාවගෙන් දරුවන් නොමැති කෙනෙකු මිය ගියහොත් කුමක් කළ යුතුද'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඉතින්, මම මුලින්ම මිය යන අතර ඔබට පෙර මිය යන්නෙමි. මට හැඟුණු පරිදි ඔවුන්ට බලපෑමක් සිදු නොවේ'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: 'මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයකි. අපි එය දන්නේ අබ්දු රබිහි බින් බාරික්ගේ මාර්ගයෙන් පමණි. ඉමාම්වරුන් එක් අයෙකුට වඩා එය විස්තර කර ඇත; [අහ්මද් බින් සායිද් අල් මුරාබිති] එය අපට විස්තර කර ඇත [හබ්බාන් බින් හිලාල්] එය අපට විස්තර කර ඇත [අබ්දු රබිහි බින් බාරික්], පසුව ඉහත හදීසය සඳහන් කර ඇත. සිමාක් බින් අල් වලීඩ් යනු අබු සුමයිල් අල් හනාෆි ය.'
Imam Tirmidzi : 983
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الشُّهَدَاءُ خَمْسٌ الْمَطْعُونُ وَالْمَبْطُونُ وَالْغَرِقُ وَصَاحِبُ الْهَدْمِ وَالشَّهِيدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَصَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ وَجَابِرِ بْنِ عَتِيكٍ وَخَالِدِ بْنِ عُرْفُطَةَ وَسُلَيْمَانَ بْنِ صُرَدٍ وَأَبِي مُوسَى وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
"[අල් අන්සාරි] අපට [මාආන්] අපට [මලික්] අපට පවසා ඇති අතර එය ඉතිහාස රේඛාව සමඟ ප්රතිස්ථාපනය කර ඇත, [කුටයිබා] [මලික්] [සුමයි] [අබු සාලිහ්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] අපට පවසා ඇත: අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ප්රාණ පරිත්යාගශීලීන් ලෙස මියගිය පස් දෙනෙක් සිටියහ: ටාඋන් වසංගතයෙන් මියගිය අය, බඩේ රෝගවලින් මියගිය අය, දියේ ගිලී මියගිය අය, ගොඩනැගිලිවලට යට වී මියගිය අය සහ අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ යුද්ධ නිසා මියගිය අය'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'හදීසය අනස්, ෂෆ්වාන් බින් උමයියා, ජාබිර් බින් 'අතික්, කාලිඩ් බින් උර්ෆුතා, සුලෙයිමාන් බින් ෂූර්ඩ්, අබු මූසා සහ අයිසියා වෙතින් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි'.
Imam Tirmidzi : 984
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنِ أَسْبَاطِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيُّ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو سِنَانٍ الشَّيْبَانِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ السَّبِيعِيِّ قَالَقَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ صُرَدٍ لِخَالِدِ بْنِ عُرْفُطَةَ أَوْ خَالِدٌ لِسُلَيْمَانَ أَمَا سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَتَلَهُ بَطْنُهُ لَمْ يُعَذَّبْ فِي قَبْرِهِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ نَعَمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ
[උබයිද් බින් අස්බාත් බින් මුහම්මද් අල් කුරාසි අල් කුෆි] අපට පවසා ඇත, [මගේ පියා] අපට පවසා ඇත [අබු සිනාන් ආසි සයයිබානි] [අබු ඉෂාක්] වෙතින් මෙසේ පැවසීය; [සුලෙයිමාන් බින් ෂුර්ඩ්] [කාලිද් බින් උර්ෆුතා] හෝ කාලිද් සුලෙයිමාන් වෙත මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ අසා තිබේද අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'කවුරුන් හෝ ඔහුගේ බඩේ වේදනාව නිසා මිය ගියහොත්, ඔහුගේ සොහොනෙහි නිසැකවම දඬුවම් නොලැබේ' එවිට ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් අනෙක් අයට 'ඔව්' යැයි පැවසීය. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය මෙම පරිච්ඡේදයේ ගුප්ත හදීසයක් වන අතර මෙම මාර්ගයෙන් හැර වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත'.
Imam Tirmidzi : 985
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ الطَّاعُونَ فَقَالَ بَقِيَّةُ رِجْزٍ أَوْ عَذَابٍ أُرْسِلَ عَلَى طَائِفَةٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ فَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا مِنْهَا وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَلَسْتُمْ بِهَا فَلَا تَهْبِطُوا عَلَيْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدٍ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[හම්මාම් බින් සයිද්] ගෙන් [අම්ර් බින් දිනාර්] ගෙන් [අමීර් බින් සාද්] ගෙන් [උසාමා බින් සයිද්] ගෙන් [කුටයිබා] අපට දන්වා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තඋන් ගැන සඳහන් කළ බව ඔහු මෙසේ පැවසීය: '-තාඋන්- යනු බනී ඊශ්රායෙල් කණ්ඩායමකට යවන ලද පිළිකුල් සහගත හෝ වධහිංසාවක නටබුන් ය. ඔබ යම් ස්ථානයක සිටී නම් සහ වසංගතයක් තිබේ නම්, එය හැර නොයන්න. එය යම් ප්රදේශයක සිදුවුවහොත් සහ ඔබ එහි නොමැති නම්, එයට ඇතුළු නොවන්න'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'හදීසය සාද්, කුසයිමා බින් තාබිත්, අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අවුෆ්, ජාබීර් සහ අයිසියා වෙතින් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'උසාමා බින් සයිද්ගේ හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි'.
Imam Tirmidzi : 986
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مِقْدَامٍ أَبُو الْأَشْعَثِ الْعِجْلِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[අහ්මද් බින් මික්දම්, අබු අල් අස්යාත්ස් අල් 'ඉජ්ලි], [අල් මුතමීර් බින් සුලෙයිමාන්] අපට මෙසේ පැවසීය: [මගේ පියා] [කටාදා] සිට [අනස්] සිට [උබාදා බින් අස් ෂාමිත්] දක්වා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව මම අසා ඇත්තෙමි: 'අල්ලාහ් හමුවීමට කැමති ඕනෑම අයෙකු නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් ඔහුව හමුවීමට කැමති වේ. අල්ලාහ් හමුවීමට අකමැති ඕනෑම අයෙකු නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් ඔහුව හමුවීමට අකමැති වනු ඇත'. හදීසය අබු මූසා, අබු හුරෙයිරා සහ අයිසියාගෙන් විස්තර කරන ලදී. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'උබාදා බින් අස් ෂාමිත් යන හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි'.
Imam Tirmidzi : 987
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ قَالَ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا ذَكَرَتْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كُلُّنَا نَكْرَهُ الْمَوْتَ قَالَ لَيْسَ ذَلِكَ وَلَكِنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا بُشِّرَ بِرَحْمَةِ اللَّهِ وَرِضْوَانِهِ وَجَنَّتِهِ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ وَأَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَإِنَّ الْكَافِرَ إِذَا بُشِّرَ بِعَذَابِ اللَّهِ وَسَخَطِهِ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ وَكَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[හුමයිඩ් බින් මස්ආදා] අපට පවසා ඇත, [කාලිද් බින් අල් හාරිස්] අපට පවසා ඇත [සයිද් බින් අබු අරුබා] අපට පවසා ඇත; සහ [මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇත [මුහම්මද් බින් බක්ර්] [කටාදා] [සුරාරා බින් අවුෆා] [සාද් බින් හිෂාම්] [අයිසියා] වෙතින් [මුහම්මද් බින් බක්ර්] අපට පවසා ඇත අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මෙසේ පැවසූ බව පැවසූහ: 'අල්ලාහ් හමුවීමට කැමති කෙනෙකු, නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් ඔහුව හමුවීමට කැමතියි. අල්ලාහ් හමුවීමට අකමැති කෙනෙකු, නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් ඔහුව හමුවීමට අකමැති වනු ඇත'. ඔහු ඇසුවේය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අපි සියල්ලෝම මරණයට වෛර කරමු'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'එහි තේරුම එය නොවේ, නමුත් ඇදහිලිවන්තයෙකුට අල්ලාහ්ගේ කරුණාව, ඔහුගේ ආශිර්වාදය සහ ඔහුගේ ස්වර්ගය පිළිබඳ පුවත ලබා දෙන්නේ නම්, ඔහු අල්ලාහ් හමුවීමට කැමති වන අතර අල්ලාහ් ඔහුව හමුවීමට කැමති වේ.' "අල්ලාහ්ගේ දඬුවම සහ ඔහුගේ කෝපය පිළිබඳ ශුභාරංචිය ප්රතික්ෂේප කරන්නෙකුට ලබා දුන්නේ නම්, ඔහු අල්ලාහ් හමුවීමට අකමැති වන අතර අල්ලාහ් ඔහු හමුවීමට අකමැති වේ." අබු ඊසා පැවසීය; "මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි".
Imam Tirmidzi : 988
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ وَشَرِيكٌ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَأَنَّ رَجُلًا قَتَلَ نَفْسَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلَّى عَلَى كُلِّ مَنْ صَلَّى إِلَى الْقِبْلَةِ وَعَلَى قَاتِلِ النَّفْسِ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَإِسْحَقَ و قَالَ أَحْمَدُ لَا يُصَلِّي الْإِمَامُ عَلَى قَاتِلِ النَّفْسِ وَيُصَلِّي عَلَيْهِ غَيْرُ الْإِمَامِ
[යූසුෆ් බින් ඊසා] අපට පවසා ඇත, [වාකි] අපට පවසා ඇත [ඊශ්රායෙල්] සහ [ෂාරික්] [සිමාක් බින් හාර්බ්] [ජාබීර් බින් සමුරා] වෙතින් මිනිසෙකු සියදිවි නසාගෙන ඇති බව අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහු වෙනුවෙන් යාච්ඤා කළේ නැත. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි. මෙම කාරණය සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් වෙනස් වේ. සමහරු පැවසූහ; 'කිබ්ලා දෙසට මුහුණලා යාච්ඤා කරන සෑම කෙනෙකුම, එම පුද්ගලයා සියදිවි නසා ගත්තද යාච්ඤා කළ යුතුය'. මෙය අට්ස් ත්සෞරි සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. අහමඩ් පැවසීය; "සියදිවි නසාගත් කෙනෙකු වෙනුවෙන් යාච්ඤා කිරීමට ඉමාම්ට අවසර නැත, ඉමාම් හැර වෙනත් ඕනෑම කෙනෙකුට ඔහු වෙනුවෙන් යාච්ඤා කළ හැකිය."
Imam Tirmidzi : 989
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِرَجُلٍ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ فَإِنَّ عَلَيْهِ دَيْنًا قَالَ أَبُو قَتَادَةَ هُوَ عَلَيَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْوَفَاءِ قَالَ بِالْوَفَاءِ فَصَلَّى عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇති අතර, [අබු දාවුද්] අපට පවසා ඇති පරිදි [සු'බා] [උස්මාන් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් මෞහබ්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය; [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු කටාදා] [ඔහුගේ පියාගෙන්] මෙසේ පවසන බව මම අසා ඇත්තෙමි; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඔහුට යාඥා කිරීම සඳහා මිනිසෙකු තමා වෙත ගෙන ආ බව. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබේ මිතුරා වෙනුවෙන් යාඥා කරන්න, ඔහුට ණයක් තිබේ'. අබු කටාදා මෙසේ පැවසීය; 'මම එය ගෙවන්නෙමි'. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ එය ගෙවීමට කැමතිද?' ඔහු ඔව් යැයි පවසා පසුව ඒ වෙනුවෙන් යාච්ඤා කළේය. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'හදීසය ජාබීර්, සලාමා බින් අල් අක්වා සහ අස්මා` බින්ට් යසිද් තුමාගෙන් වාර්තා විය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු කටාඩාගේ හදීසය සත්ය හසන් හදීසයකි'.
Imam Tirmidzi : 990
حَدَّثَنِي أَبُو الْفَضْلِ مَكْتُومُ بْنُ الْعَبَّاسِ التِّرْمِذِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُؤْتَى بِالرَّجُلِ الْمُتَوَفَّى عَلَيْهِ الدَّيْنُ فَيَقُولُ هَلْ تَرَكَ لِدَيْنِهِ مِنْ قَضَاءٍ فَإِنْ حُدِّثَ أَنَّهُ تَرَكَ وَفَاءً صَلَّى عَلَيْهِ وَإِلَّا قَالَ لِلْمُسْلِمِينَ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْفُتُوحَ قَامَ فَقَالَ أَنَا أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ فَمَنْ تُوُفِّيَ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَتَرَكَ دَيْنًا عَلَيَّ قَضَاؤُهُ وَمَنْ تَرَكَ مَالًا فَهُوَ لِوَرَثَتِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ نَحْوَ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَالِحٍ
[අබු අල් ෆද්ල්, මක්තුම් බින් අල් අබ්බාස් අට් තිර්මිදි] මට කියනු ලැබ ඇත, අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් සාලිහ්] මෙසේ පැවසීය; [ලයිට්ස්] මෙසේ පැවසීය; [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් ['උකයිල්] මට කියනු ලැබ ඇත; [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු සලාමා බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] මට කියනු ලැබ ඇත; අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මිය ගොස් ණය වී සිටි මිනිසෙකු ඔහු වෙත ගෙන ආ බව මට වාර්තා විය. ඔහු ඇසුවේය; 'ඔහු තම ණය ගෙවීමට දේපළ ඉතිරි කළාද? ඔහු තමාට සහාය වීමට කෙනෙකු සමඟ යන බව ඔහුට පැවසුවහොත්, ඔහු ඔහු වෙනුවෙන් යාච්ඤා කරයි. එසේ නොමැති නම්, ඔහු මුස්ලිම්වරුන්ට මෙසේ පැවසීය: 'ඔබේ මිතුරන්ට යාච්ඤා කරන්න'. අල්ලාහ් ඔහුට බොහෝ ජයග්රහණ ලබා දුන් විට, ඔහු නැඟිට මෙසේ පැවසීය: 'මම තමන්ට වඩා ඇදහිලිවන්තයන්ට වැදගත්. මුස්ලිම්වරයෙකු මිය ගොස් ණයක් ඉතිරි කළහොත්, මම එය ගෙවන්නෙමි. කවුරුන් දේපළ අත්හැරියත්, එය ඔහුගේ උරුමක්කාරයන්ගේ අයිතියයි'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි. [යාහ්යා බින් බුකයිර්] සහ තවත් අය [ලයිට්ස් බින් සාද්] ගෙන් අබ්දුල්ලාහ් බින් සාලිහ්ගේ හදීස් මෙන් මෙය විස්තර කර ඇත'.
Imam Tirmidzi : 991
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قُبِرَ الْمَيِّتُ أَوْ قَالَ أَحَدُكُمْ أَتَاهُ مَلَكَانِ أَسْوَدَانِ أَزْرَقَانِ يُقَالُ لِأَحَدِهِمَا الْمُنْكَرُ وَالْآخَرُ النَّكِيرُ فَيَقُولَانِ مَا كُنْتَ تَقُولُ فِي هَذَا الرَّجُلِ فَيَقُولُ مَا كَانَ يَقُولُ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ فَيَقُولَانِ قَدْ كُنَّا نَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُولُ هَذَا ثُمَّ يُفْسَحُ لَهُ فِي قَبْرِهِ سَبْعُونَ ذِرَاعًا فِي سَبْعِينَ ثُمَّ يُنَوَّرُ لَهُ فِيهِ ثُمَّ يُقَالُ لَهُ نَمْ فَيَقُولُ أَرْجِعُ إِلَى أَهْلِي فَأُخْبِرُهُمْ فَيَقُولَانِ نَمْ كَنَوْمَةِ الْعَرُوسِ الَّذِي لَا يُوقِظُهُ إِلَّا أَحَبُّ أَهْلِهِ إِلَيْهِ حَتَّى يَبْعَثَهُ اللَّهُ مِنْ مَضْجَعِهِ ذَلِكَ وَإِنْ كَانَ مُنَافِقًا قَالَ سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ فَقُلْتُ مِثْلَهُ لَا أَدْرِي فَيَقُولَانِ قَدْ كُنَّا نَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُولُ ذَلِكَ فَيُقَالُ لِلْأَرْضِ الْتَئِمِي عَلَيْهِ فَتَلْتَئِمُ عَلَيْهِ فَتَخْتَلِفُ فِيهَا أَضْلَاعُهُ فَلَا يَزَالُ فِيهَا مُعَذَّبًا حَتَّى يَبْعَثَهُ اللَّهُ مِنْ مَضْجَعِهِ ذَلِكَوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَنَسٍ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ كُلُّهُمْ رَوَوْا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي عَذَابِ الْقَبْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
[අබු සලාමා, යායා බින් කලෆ් අල් බස්රි] අපට මෙසේ පැවසීය, [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් ඉෂාක්] [සයිද් බින් අබු සායිද් අල් මක්බුරි] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [බිසීර් බින් අල් මුෆද්ලාල්] අපට මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබගෙන් කෙනෙකු භූමදාන කළහොත්, කළු සහ නිල් ඇස් ඇති දේවදූතයන් දෙදෙනෙකු ඔහු වෙත පැමිණෙනු ඇත. ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකු මුන්කර් ලෙසත් අනෙකාගේ නම නකීර් ලෙසත් නම් කරන ලදී. දෙදෙනාම මෙසේ ඇසූහ: 'මේ මිනිසා ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද?' එවිට ඔහු කලින් පැවසූ පරිදි පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔහු අල්ලාහ්ගේ සේවකයෙක් සහ ඔහුගේ දූතයා ය. අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියෙකු නොමැති බවත් මුහම්මද් ඔහුගේ සේවකයා සහ දූතයා බවත් මම සාක්ෂි දෙමි'. දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ එසේ කියන බව අපි දැනටමත් දැන සිටියෙමු'. ඉන්පසු ඔහුගේ සොහොන රියන් හැත්තෑවක් රියන් හැත්තෑවකින් ගුණ කරන ලදී. පසුව එය ආලෝකමත් වූ අතර ඔහුට මෙසේ කියන ලදී: 'නිදාගන්න' ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මට මගේ පවුලේ අයට කියන්නට ඉඩ දෙන්න'. දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ: "තමන් වඩාත්ම ආදරය කරන පුද්ගලයා විසින් පමණක් ඇයව ඇඳෙන් නැගිටුවන තුරු, ඇයව අවදි නොකරන මනාලියක් මෙන් නිදාගන්න". "මම දැන් මිනිස්සු කියනවා ඇහුණා, ඊට පස්සේ මමත් කිව්වා" යැයි පවසන කුහකයෙකු සම්බන්ධයෙන්. දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ: "අපි දැනටමත් එසේ කියන්න දන්නවා. පසුව පොළොවට කියන ලදී; 'ඔහුව මිරිකා ගන්න!' පසුව පොළොව ඔහුගේ සන්ධි පොඩි වන තුරු ඔහුව මිරිකා ගත්තේය. අල්ලාහ් ඔහුව ඇඳෙන් නැගිටුවන තුරු ඔහුට එහි දඬුවම් ලබා දුන්නේය". හදීසය අලි, සයිද් බින් තාබිත්, ඉබ්නු අබ්බාස්, බරා` බින් 'අසිබ්, අබු අයුබ්, අනස්, ජාබීර්, 'අයිස්යා සහ අබු සායිද් යන අයගෙන් විස්තර කරන ලදී. සොහොන් ගෙය වධ හිංසා කිරීම සම්බන්ධයෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් සෑම කෙනෙක්ම එය විස්තර කළහ. අබු ඊසා පැවසුවේ; 'අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් ගරිබ් හදීසයකි'.
Imam Tirmidzi : 992
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا مَاتَ الْمَيِّتُ عُرِضَ عَلَيْهِ مَقْعَدُهُ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ فَإِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَمِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَإِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَمِنْ أَهْلِ النَّارِ ثُمَّ يُقَالُ هَذَا مَقْعَدُكَ حَتَّى يَبْعَثَكَ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[හන්නාද්] [අබ්දා] ගෙන් [උබයිදුල්ලාහ්] ගෙන් [නෆි] ගෙන් [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට මෙසේ කියනු ලැබේ; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙකු මිය ගියහොත්, ඔහුගේ ස්ථානය ඔහුට උදේ සහ සවස පෙන්වනු ලැබේ. ඔහු ස්වර්ගයේ පදිංචිකරුවෙකු නම්, ස්වර්ගය දිස්වනු ඇත, ඔහු නිරයේ සාමාජිකයෙකු නම්, නිරය දිස්වනු ඇත. ඔහුට මෙසේ කියන ලදී; "අල්ලාහ් නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී ඔබව නැවත නැඟිටුවන තුරු මෙය ඔබගේ ස්ථානයයි." අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි'.
Imam Tirmidzi : 993
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا وَاللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ سُوقَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ عَزَّى مُصَابًا فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَلِيِّ بْنِ عَاصِمٍ وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُوقَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ مَوْقُوفًا وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَيُقَالُ أَكْثَرُ مَا ابْتُلِيَ بِهِ عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَقَمُوا عَلَيْهِ
[යූසුෆ් බින් ඊසා] අපට පවසා ඇත, [අලි බින් අෂීම්] අපට පවසා ඇත; එය අපට පවසා ඇත, - අල්ලාහ් විසින්, - [මුහම්මද් බින් සුකා] [ඉබ්රාහිම්] [අල් අස්වද්] [අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'යමෙක් ව්යසනයකින් පීඩාවට පත් වූ පුද්ගලයෙකුට ත'සියා කරන්නේ නම්, ඔහුට ව්යසනයකින් පීඩාවට පත් වූ පුද්ගලයෙකුට සමාන විපාකයක් ලැබෙනු ඇත' යනුවෙන් අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය ගරිබ් හදීසයක් වන අතර එය මකුෆ්හි විස්තර කර ඇති බව අපි නොදනිමු' අලි බින් අෂීම්ගේ හදීසය හරහා හැර සහ සමහර හදීස් විශේෂඥයින් මුහම්මද් බින් සුකාගෙන් මෙම සනද් සමඟ මකුෆ්හි විස්තර කර ඇති අතර එය මර්ෆු නොකළහ. හදීස් විශේෂඥයින් මෙම හදීසය නිසා අලි බින් අෂීම්ව වැඩිපුර විවේචනය කළහ'.
Imam Tirmidzi : 994
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْن أَبِي هِلَالٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ سَيْفٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَمُوتُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ أَوْ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ إِلَّا وَقَاهُ اللَّهُ فِتْنَةَ الْقَبْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ رَبِيعَةُ بْنُ سَيْفٍ إِنَّمَا يَرْوِي عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَلَا نَعْرِفُ لِرَبِيعَةَ بْنِ سَيْفٍ سَمَاعًا مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو
[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහී] සහ [අබු 'අමීර් අල් 'අකාඩි] අපට පවසා ඇත; [සයිද් බින් අබු හිලාල්] [රබියා බින් සයිෆ්] [අබ්දුල්ලා බින් අම්ර්] අපට පවසා ඇත [හිස්යාම් බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'සිකුරාදා හෝ සිකුරාදා රාත්රියේ මුස්ලිම්වරයෙකු මිය යාම තහනම්ය, අල්ලාහ් ඔහුව සොහොන් ගෙය ෆිත්නාවෙන් ආරක්ෂා කරන්නේ නම් මිස'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය ගරිබ් හදීසයකි'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'මෙම හදීසය මුත්තසිල් නොවේ. රබියා බින් සයිෆ් අබු අබ්දුර් රහ්මාන් අල් හුබුලිගෙන් අබ්දුල්ලා බින් අම්ර්ගෙන් වාර්තා කළ අතර රබියා බින් සයිෆ් අබ්දුල්ලා බින් අම්ර් ගැන අසා ඇති බව අපි නොදනිමු.
Imam Tirmidzi : 995
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عَلِيُّ ثَلَاثٌ لَا تُؤَخِّرْهَا الصَّلَاةُ إِذَا أَتَتْ وَالْجَنَازَةُ إِذَا حَضَرَتْ وَالْأَيِّمُ إِذَا وَجَدْتَ لَهَا كُفْئًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَمَا أَرَى إِسْنَادَهُ بِمُتَّصِلٍ
අපට [කුටයිබා], [සයිද් බින් අබ්දුල්ලාහ් අල් ජුහානි] ගෙන් [මුහම්මද් බින් උමර් බින් අලි බින් අබු තාලිබ්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අලි බින් අබු තාලිබ්] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් වහබ්] ට අපට [අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ] මෙසේ පැවසූහ: 'ඕ අලි, දේවල් තුනක් තිබේ, ඒවා ක්රියාත්මක කිරීම ප්රමාද නොකරන්න; කාලය පැමිණි විට යාච්ඤා කරන්න, - යමෙකු මිය ගියහොත් - මළ සිරුර රැකබලා ගන්න - සහ - සුදුසු සහකරුවෙකු හමු වුවහොත් - ගැහැණු ළමයෙකු විවාහ කරගන්න'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය ගරිබ් හදීසයකි, සනද් මුත්තසිල් නොවන බව මම දකිමි'.
Imam Tirmidzi : 996
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ الْمُؤَدِّبُ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَتْنَا أُمُّ الْأَسْوَدِ عَنْ مُنْيَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ أَبِي بَرْزَةَ عَنْ جَدِّهَا أَبِي بَرْزَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ عَزَّى ثَكْلَى كُسِيَ بُرْدًا فِي الْجَنَّةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ
[මුහම්මද් බින් හාතිම් අල් මුඅද්දිබ්] අපට පවසා ඇත, [යූනුස් බින් මුහම්මද්] අපට මෙසේ පැවසීය; [මුන්යා බින්ත් උබයිඩ් බින් අබු බර්සා] ගෙන් [ඇගේ සීයා වන අබු බර්සා] ගෙන් [උමු අල් අස්වද්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'තම දරුවා අහිමි වූ කාන්තාවකට ත'සියා කරන ඕනෑම අයෙකු නිසැකවම ඇයට ස්වර්ගයේ උතුම් ඇඳුම් වලින් සැරසෙනු ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය ගරිබ් හදීසයක් වන අතර සනද් ශක්තිමත් නොවේ'.
Imam Tirmidzi : 997
حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ دِينَارٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبَانَ الْوَرَّاقُ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْلَى عَنْ أَبِي فَرْوَةَ يَزِيدَ بْنِ سِنَانٍ عَنْ زَيْدٍ وَهُوَ ابْنُ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبَّرَ عَلَى جَنَازَةٍ فَرَفَعَ يَدَيْهِ فِي أَوَّلِ تَكْبِيرَةٍ وَوَضَعَ الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا فَرَأَى أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنْ يَرْفَعَ الرَّجُلُ يَدَيْهِ فِي كُلِّ تَكْبِيرَةٍ عَلَى الْجَنَازَةِ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرْفَعُ يَدَيْهِ إِلَّا فِي أَوَّلِ مَرَّةٍ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَذُكِرَ عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ فِي الصَّلَاةِ عَلَى الْجَنَازَةِ لَا يَقْبِضُ يَمِينَهُ عَلَى شِمَالِهِ وَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَقْبِضَ بِيَمِينِهِ عَلَى شِمَالِهِ كَمَا يَفْعَلُ فِي الصَّلَاةِ قَالَ أَبُو عِيسَى يَقْبِضُ أَحَبُّ إِلَيَّ
[අල් කාසිම් බින් ඩිනාර් අල් කුෆි] අපට පවසා ඇත, [ඉස්මායිල් බින් අබාන් අල් වරක්] [යාහ්යා බින් යාලා] [අබු ෆර්වා, යසිද් බින් සිනාන්] [සයිද්] එනම් ඉබ්නු අබු උනයිසා, [අස්-සුහ්රි] [සයිද් බින් මුසයියාබ්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අවමංගල්ය යාච්ඤාව සඳහා තක්බීර් පැවසූ බව. ඔහු පළමු තක්බීර්හිදී තම දෑත් ඔසවා, පසුව ඔහුගේ දකුණු අත ඔහුගේ වම් අත මත තැබීය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයක් වන අතර එය මෙම මාර්ගයෙන් හැර අප නොදනී. මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් එකඟ නොවෙති, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් සහ ඔවුන් හැරුණු විට; 'අවමංගල්ය යාච්ඤාව කරන පුද්ගලයෙකු සෑම තක්බීර් එකකදීම අත් දෙකම ඔසවන්න' යන මතයේ සිටිති. මෙය ඉබ්නු මුබාරක්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් යන අයගේ මතයයි. සමහර විද්වතුන් තර්ක කරති; පළමු තක්බීර්හිදී හැර ඔහු තම දෑත් එසවූයේ නැත. මෙය අට්-තාරි සහ කුෆා වැසියන්ගේ මතය විය. අවමංගල්ය සලාතය සම්බන්ධයෙන් ඔහු තම දකුණු අත වම් අතෙන් අල්ලා නොගත් බව ඉබ්නු අල්-මුබාරක්ගෙන් වාර්තා වේ. සමහර විද්වතුන් පැවසුවේ, "ඔහු සලාතයේදී කරන ආකාරයටම ඔහුගේ දකුණු අත වම් අතෙන් අල්ලා ගත යුතුය." අබු ඊසා පැවසුවේ, "දකුණු අත අල්ලා ගැනීම මගේ කැමැත්තට වඩා වැඩිය."
Imam Tirmidzi : 998
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفْسُ الْمُؤْمِنِ مُعَلَّقَةٌ بِدَيْنِهِ حَتَّى يُقْضَى عَنْهُ
[Mahmud bin Ghailan] අපට පවසා ඇත, [Abu Usamah] [Zakariya bin Abu Za'idah] වෙතින් [Sa'ad bin Ibrahim] සිට [Abu Salamah] වෙතින් [Abu Huraira] මෙසේ පැවසීය. රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'විශ්වාසවන්තයෙකුට ණය ගෙවන තෙක් ඔහුගේ ණය බාධාවක් වේ'.
Imam Tirmidzi : 999
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَفْسُ الْمُؤْمِنِ مُعَلَّقَةٌ بِدَيْنِهِ حَتَّى يُقْضَى عَنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ الْأَوَّلِ
[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්රාහිම් බින් සාද්] [ඔහුගේ පියා] [උමර් බින් අබු සලාමා] [ඔහුගේ පියා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට පවසා ඇත, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසීය: 'ණය ගෙවන තුරු ඇදහිලිවන්තයෙකුට ඔහුගේ ණය බාධාවක් වේ' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය හසන් හදීසයක් වන අතර එය පළමු හදීසයට වඩා විශ්වාසදායකයි'.
Imam Tirmidzi : 1000
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي الشِّمَالِ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعٌ مِنْ سُنَنِ الْمُرْسَلِينَ الْحَيَاءُ وَالتَّعَطُّرُ وَالسِّوَاكُ وَالنِّكَاحُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَثَوْبَانَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي نَجِيحٍ وَجَابِرٍ وَعَكَّافٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خِدَاشٍ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي الشِّمَالِ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَفْصٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ هُشَيْمٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي الشِّمَالِ وَحَدِيثُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَعَبَّادِ بْنِ الْعَوَّامِ أَصَحُّ
[Sufyan bin Waki'], අපට [Hafsh bin Ghiyats] [Hafsh bin Ghiyats] [Al Hajjaj] සිට [Mahkul] සිට [Abu Asy Syimal] සිට [Abu Ayyub] සිට පවසා ඇත; රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අපොස්තුළුවරුන්ගේ සුන්නාහ් තුළ කරුණු හතරක් ඇතුළත් වේ: ලැජ්ජාව, සුවඳ විලවුන් පැළඳීම, සිවක් සහ විවාහය'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'උස්මාන්, ත්සවුබාන්, ඉබ්නු මස්වුද්, අයිසියා, අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්ර්, අබු නජිහ්, ජාබීර් සහ 'අක්කාෆ්' යන අයගෙන් මෙම හදීස් විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ; 'අබු අයුබ්ගේ හදීසය හසන් ගරිබ් හදීසයකි. [Mahmud bin Khidays Al Baghdad] අපට ['Abbad bin Al Awwam] ['Abbad bin Al Awwam] සිට [Makhul] සිට [Makhul] සිට [Abu Asy Syimal] සිට [Abu Ayyub] වෙතින් [Abu Ayyub] සිට Hafs හි හදීස් මෙන් පවසා ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ; [Husyaim], [Muhammad bin Yazid Al Wasithi], [Abu Mu'awiyah] සහ තවත් අය [Al Hajjaj] වෙතින් [Abu Ayyub වෙතින් Makhul] ගෙන් මෙම හදීසය විස්තර කළ අතර ඔවුන් Abu Asy Syimal ගෙන් එය සඳහන් කළේ නැත. Hafs bin Ghiyats සහ 'Abbad bin Al Awam' ගේ වඩාත් සත්ය හදීසය.