Imam Tirmidzi : 81
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }
[UHannad] wasitshela, [uSharik] wasitshela kusuka ku-[Abu Fazarah] kusuka ku-[Abu Zaid] kusuka ku-[Abdullah bin Mas'ud] wathi; "UMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wangibuza: "Kuyini okusebhakedeni lakho?" Ngaphendula, "Iwayini," wabe esethi: "Amadethi amahle namanzi ahlanzekile," kusho u-Ibn Mas'ud; "Ngakho wenza ukuhlanza ngayo." U-Abu Isa wathi; "Le hadeeth ilandiswa ku-Abu Zaid kusuka ku-Abdullah kusuka kuMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye). Ngokuphathelene no-Abu Zaid, akaziwa yizazi ze-hadeeth. Akwaziwa ukuthi ulandise i-hadeeth ngaphandle kwale hadeeth. Ezinye izazi zinombono wokuthi umuntu angenza ukuhlanza ngewayini. Phakathi kwabo kukhona uSufyan At-Thauri nabanye. Kanti abanye banombono wokuthi umuntu akakwazi ukwenza ukuhlanza ngewayini. Lona umbono kaShaafi'i, u-Ahmad no-Ishaq. U-Ishaq uthe; "Uma umuntu evivinywa ngalokhu, khona-ke kufanele ahlanze ngewayini, kodwa ngithanda ukuthi enze i-tayammum." U-Abu Isa wathi; Ngokuphathelene nesitatimende somuntu esithi; "Akuvumelekile ukwenza i-yams ngewayini," siseduze ne-Qur'an futhi sifaneleka kakhulu. Ngoba u-Allah uSomandla uthe, "(futhi awutholi amanzi, bese wenza i-tayammum ngenhlabathi enhle (ehlanzekile))."
Imam Tirmidzi : 82
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ
[UQutaibah] usitshelile, [u-Al Laith] usitshelile kusukela ku-[Uqail] kusukela ku-[Az Zuhri] kusukela ku-[Ubaidullah bin Abdullah] kusukela ku-[Ibn Abbas] wathi; "Umprofethi uSallallahu 'alaihi wasallam waphuza ubisi, wabe esecela amanzi wageza umlomo wakhe ngawo, ngemva kwalokho wathi: "Ngempela, kukhona amafutha ebisini." Wathi; "Kulesi sahluko kukhona nendaba evela kuSahl bin Sa'd As Sa'idi no-Umm Salamah." U-Abu Isa wathi; "Lena yihadithi engeyona i-hasan sahih, ezinye izazi zinombono wokuthi umuntu kudingeka ahlanze umlomo wakhe ngamanzi ngemva kokuphuza ubisi. Kanti ngokusho kwethu kuyi-sunnah kuphela. Futhi ezinye zazo azidingi ngisho nokuthi umuntu ahlanze umlomo wakhe ngenxa yokuphuza ubisi."
Imam Tirmidzi : 83
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ
[UNasr bin Ali] kanye [noMuhammad bin Bashyyar] bobabili basilandisa; [u-Abu Ahmad Muhammad bin Abdullah Az-Zubair] wasilandisa ku-[Sufyan] kusuka ku-[Adl Dlahhak bin Uthman] kusuka ku-[Nafi'] kusuka ku-[Ibn Umar] owathi; "Indoda yabingelela uMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam ngesikhathi echama, ngakho akazange amphendule." U-Abu Isa wathi; "Le hadith iyi-hasan saheeh, ngaphandle kokuthi lokhu (ukuphendula imikhonzo) akuthandeki phakathi kwethu lapho umuntu echama noma ekhipha indle, njengoba kuye kwahunyushwa ezinye izazi. Futhi le hadith iyi-hadith engcono kakhulu elandiswa kulesi sahluko. U-Abu Isa wathi; "Kulesi sahluko kukhona nama-hadith avela ku-Al Muhajir bin Qunfudz, u-Abdullah bin Hanzalah, u-Alqamah bin Al Afra', uJabir kanye no-Al Barra`."
Imam Tirmidzi : 84
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ
[USawwar bin Abdullah Al 'Anbari] wasitshela, [u-Al Mu'tamir bin Sulaiman] wasitshela; Ngizwe [u-Ayyub] etshela [uMuhammad bin Sirin] evela ku-[Abu Hurairah] evela kuMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam, ukuthi uthe: "Uma isitsha sikhothwa yinja, kumele sigezwe kasikhombisa, esinye sazo noma sokugcina ngomhlabathi. Kodwa uma isitsha sikhothwa yikati, kwanele ukusigeza kanye." U-Abu Isa wathi; "Izinga lale hadith liyi-hasan saheeh. Lona umbono kaShafi'i, u-Ahmad no-Ishaq. Le hadith ilandiswa ngomunye umugqa ovela ku-Abu Hurairah, ovela kuMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam kanje. Kodwa-ke, akukhulunywa ngakho kuyo, "Uma isitsha sikhothwa yikati, kwanele ukusigeza kanye." Kulesi sahluko kukhona nokulandisa okuvela ku-Abdullah bin Mughaffal."
Imam Tirmidzi : 85
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ
usitshelile [u-Ishaq bin Musa Al Ansari] wathi, usitshelile [uMa'n] wathi, usitshelile [uMalik bin Anas] kusukela ku-[u-Ishaq bin Abdullah bin Abu Thalhah] kusukela ku-[uHumaid bint 'Ubaid bin Rifa'ah] kusukela ku-[uKabsyah bint Ka'ab bin Malik] umka-Ibn Abu Qatadah, ukuthi [u-Abu Qatadah] weza ukuzombona. (uKabsyah) wathi; "Ngimthelele amanzi, kungazelelwe kwangena ikati lawaphuza, u-Abu Qatadah wabe esetshekisa isitsha ukuze ikati liphuze." UKabsyah wathi; "U-Abu Qatadah wayazi ukuthi ngimbhekile, ngakho wathi: "Uyamangala, ndodakazi yomfowethu?" Ngaphendula ngathi, "Yebo," esho; "Ngempela uMthunywa ka-Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wathi: "Amakati awangcolile. Ayizilwane ezivame ukuzulazula eduze kwakho." Futhi abanye babo balandisa ngoMalik, yena (uKabsyah) wayengumka-Abu Qatadah, kodwa iqiniso liwukuthi wayengumka-Ibn Abu Qatadah. Wathi; "Kulesi sahluko kukhona nokulandisa okuvela ku-Aisha no-Abu Hurairah." U-Abu Isa wathi; "Le hadith iyi-hasan sahih, lena umbono wezazi eziningi ezivela kubangane boMprofethi uSallallahu 'alaihi wasallam, tabi'in kanye nalabo abalandela emva kwabo njengoShafi'i, uAhmad no-Ishaq. Banombono wokuthi akukho lutho olungalungile ngesiphuzo sekati esisele. Futhi lena yihadith engcono kakhulu kulesi sahluko. U-Imam Malik wayebheka le hadith njengelungile, okungukuthi evela ku-Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah. Futhi akekho ophelele kakhulu ekulandiseni kwakhe kunoMalik."
Imam Tirmidzi : 86
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Wasitshela [uHannad], wasitshela [uWaki'] kusuka ku-[Al A'masy] kusuka ku-[Ibrahim] kusuka ku-[Hammam Ibnul Harits] wathi; [uJarir bin Abdullah] uyachama, bese ehlanza futhi esula i-khuf yakhe. Kwabe sekuthiwa kuye, "Kungani wenza lokhu?" wathi; "Yini engivimbela ukwenza lokhu? Ngimbonile uMthunywa ka-Allah, sengathi uNkulunkulu angambusisa futhi amnike ukuthula, kwenze." U-Ibrahim wathi; "Le hadith kaJarir yenza abantu bazizwe bemangele, ngoba uJarir waguqukela kwi-Islam ngemuva kokwembulwa kweSurah Al Maidah." Lawa ngamazwi ka-Ibrahim, okungukuthi, "Le Hadith yenza abantu bazizwe bemangele." Wathi; "Kulesi sahluko kukhona futhi ukulandisa okuvela ku-Umar, Ali, Hudhayfah, Al Mughirah, Bilal, Sa'd, Abu Ayyub, Salman, Buraidah, 'Amr bin Umayyah, Anas, Sahl bin Sa'd, Ya'la bin Murrah, Ubadah bin Samid, Usamah bin Sharik, U-Abuh bin Sharik, U-Abum, u-Abum, u-Abum, u-Abu, u-Abu, u-Abu, u-Abu, u-Abu, u-Abu, u-Abu, u-Abu, u-Abu, u-Abu, u-Abu, u-Abu, u-Abu Ayyub, u-Abu. Ubadah, abanye futhi bathi, Ibn Umarah kanye no-Ubay bin Imarah." Abu Isa wathi; "Le Hadith kaJarir iyi-hasan sahih."
Imam Tirmidzi : 87
وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
Kulandiswe ku-[Syahr bin Hausyab], esho; "Ngimbonile [uJarir bin Abdullah] ehlanza, wabe esesula ama-khuf akhe amabili. Ngakho ngambuza ngakho, waphendula wathi, "Ngimbonile uMprofethi uSallallahu 'alaihi wasallam ehlanza wabe esesula ama-khuf akhe amabili." Ngakho ngambuza, "Ingabe lokho kwakungaphambi kokwembulwa kweSurah Al-Maidah noma ngemva kwalokho?" Waphendula wathi, "Angizange ngibe ngumSulumane kwaze kwaba ngemva kokwembulwa kweSurah Al-Maidah." [UQutaibah] wasilandisa lokho, esho; "[UKhalid bin Ziyad At-Tirmidhi] usilandise, kusukela ku-[Muqatil bin Hayyan], kusukela ku-[Syahr bin Hausyab], kusukela ku-[Jarir]." Umlandisi wathi; "[UBaqiyyah] ulandise ku-[Ibrahim bin Adham], kusukela ku-[Muqatil bin Hayyan], kusukela ku-[Syahr bin Hausyab], kusukela ku-[Jarir]. Futhi lena yihadithi ecacile, ngoba abanye abantu abaphika ukusula phezu kwe-khuf bayichaza njengesho ukuthi uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wayesula phezu kwe-khuf ngaphambi kokwembulwa kweSurah Al-Maidah. Futhi uJarir ukhulume kuhadithi yakhe ukuthi wabona uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) esula phezu kwe-khuf yakhe ngemva kokwembulwa kweSurah Al-Maidah.
Imam Tirmidzi : 88
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ
[UQutaibah] wasitshela, [u-Abu 'Awanah] wasitshela, kusukela ku-[Sa'id bin Masruq] kusukela ku-[Ibrahim At Taimi] kusukela ku-['Amru bin Maimun] kusukela ku-[Abu Abdullah Al Jadali] kusukela ku-[Khuzaimah bin Thabit] kusukela kuMprofethi, sengathi u-Allah angambusisa futhi amnike ukuthula, ukuthi wabuzwa ngokusula i-khuf, wathi: "Izinsuku ezintathu kulowo osohambweni kanye nosuku olulodwa kulowo osekhaya." Kwakhulunywa futhi ku-Yahya bin Ma'in ukuthi waqinisekisa i-hadith kaKhuzaimah bin Thabit mayelana nokusula i-khuf. Futhi igama lika-Abu Abdullah Al Jadali kwakungu-Abd bin Abd, ovame ukubizwa ngokuthi u-Abdurrahman bin Abd. U-Abu Isa wathi; "Le hadith iyi-hasan sahih, kulesi sahluko kukhona nezindaba ezivela ku-Ali, u-Abu Bakrah, u-Abu Hurairah, uSafwan bin Assal, u-Auf bin Malik, u-Ibn Umar noJarir."
Imam Tirmidzi : 89
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ
[UHannad] wasitshela, [u-Abu Al Ahwash] wasitshela kusukela ku-['Asim bin Abu An Nujud] kusukela ku-[Zirr bin Hubaysh] kusukela ku-[Safwan bin 'Assal] wathi; "Ngesikhathi sihamba, uMprofethi ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wasiyala ukuba singayivuli izinsuku ezintathu nobusuku obuthathu ngaphandle kwalapho sisesimweni sokungcola. Futhi kusavumelekile ukusula ngayo ukuze sikhulule, sichame futhi silale." U-Abu Isa wathi; "Le hadith iyi-hasan sahih. U-Al Hakam bin Utbah noHammad balandisa le hadith evela ku-Ibrahim An Nakha'i, evela ku-Abu Abdullah Al Jadali, evela kuKhuzaimah bin Thabit, kodwa akuyona i-sahih." U-Ali Ibnul Madini wathi; "UYahya bin Sa'id uthe uShu'bah uthe; "U-Ibrahim An Nakha'i akakaze ezwe ku-Abu Abdullah Al Jadali nge-hadith yokusula i-khuf." UZa'idah uthe evela kuMansur, "Sasisekamelweni lika-Ibrahim At Taimi, ngaleso sikhathi sasino-Ibrahim An Nakha'i, u-Ibrahim At Taimi wasitshela ku-'Amr bin Maimun, ku-Abu Abdullah Al Jadali, ku-Khuzaimah bin Thabit, ku-Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam nge-hadith yokusula ama-khuf amabili." UMuhammad bin Isma'il uthe; "Kulesi sahluko, i-hadith engcono kakhulu yi-hadith elandiswa nguSafwan bin 'Assal Al Muradi." U-Abu Isa uthe; "Lona umbono wezazi eziningi ezivela kubangane boMprofethi sallallaahu 'alaihi wasallam, i-tabi'in kanye nalabo abalandela bona abavela phakathi kwabameli. NjengoSufyan At Thawri, u-Ibnul Mubarak, uShafi'i, u-Ahmad no-Ishaq. Bathi; "Lowo ohlala ekhaya usula i-khuf usuku nobusuku kanti lowo osohambweni usula izinsuku ezintathu nobusuku obuthathu." kusho u-Abu Isa; "Kwaphinde kwalandiswa ezinye izazi ukuthi azizange zinikeze umkhawulo wesikhathi sokusula i-khuf. Lo mbono wawuphethwe nguMalik bin Anas." U-Abu Isa waphinda wathi, "Umbono onikeza umkhawulo wesikhathi uyiqiniso kakhulu." Le hadith yalandiswa futhi nguSafwan bin 'Assal, ngaphandle kwehadith ka-'Asim."
Imam Tirmidzi : 90
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ
[U-Abul Walid Ad Dimasqi] wasitshela, [u-Al Walid bin Muslim] wasitshela, [uThaur bin Yazid] wangitshela kusukela ku-[Raja` bin Haiwah] kusukela ku-[Juru Al Mughirah] kusukela ku-[Al Mughirah bin Shu'bah] wathi; "UMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wesula ingxenye ephezulu nengaphansi ye-khuf yakhe." U-Abu Isa wathi, "Lona umbono hhayi nje womunye wabangane boMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye), uTabi'in kanye nalabo abalandela bona phakathi kwabameli. Lo mbono wathathwa nguMalik, uShafi'i kanye no-Ishaq. Lena yihadith eyinkinga, akekho othembele kuThaur bin Yazid ngaphandle kuka-Al Walid bin Muslim. U-Abu Isa wathi; "Ngibuze u-Abu Zur'ah noMuhammad bin Isma'il ngale hadith, bobabili baphendula bathi, "Le hadith ayiyona i-saheeh, ngoba u-Ibnul Mubarak walandisa le hadith evela kuThaur, evela kuRaja` bin Haiwah." Uthe; "Kwalandiswa kimi kumbhali we-Al Mughirah ekulandiseni kwe-mursal, okuvela kuMprofethi u-sallallaahu 'alaihi wasallam, futhi u-Al Mughirah akukhulunywa ngaye kuyo."
Imam Tirmidzi : 91
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
[U-Ali bin Hujr] wasitshela; [U-Abdurrahman bin Abu Az Zinad] wasitshela [kuyise] evela ku-[Urwah bin Az Zubair] evela ku-[Al Mughirah bin Shu'bah] wathi; "Ngibone uMprofethi uSallallahu 'alaihi wasallam esula ingxenye engenhla yama-khuf akhe amabili." U-Abu Isa wathi; "Le Hadith ka-Al Mughirah iyi-hasan, okungukuthi iHadith ka-Abdurrahman bin Abu Az Zinad, evela kuyise, evela ku-Urwah, evela ku-Al Mughirah. Futhi asikaze sazi muntu owakhuluma ngo-Urwah ovela ku-Al Mughirah ngamagama athi, "engxenyeni engenhla yama-khuf akhe amabili," ngaphandle kwakhe. Lona umbono wezazi eziningi. Lo mbono wathathwa nanguSufyan At-Thawri no-Ahmad. UMuhammad wathi; "UMalik bin Anas wakhomba ku-Abdurrahman bin Abu Az Zinad."
Imam Tirmidzi : 92
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ
[UHannad] no [uMahmud bin Ghailan] bobabili basitshela; [uWaki] wasitshela kusukela ku [uSufyan] kusukela ku [u-Abu Qais] kusukela ku [uHudhayl bin Shurahbil] kusukela ku [u-Al Mughirah bin Shu'bah] wathi; "Umprofethi uSallallahu 'alaihi wasallam wenza ukuhlanza, esula amasokisi akhe nezimbadada zakhe." U-Abu Isa wathi; "Le hadith iyi-hasan saheeh, futhi lokhu kungumbono wezazi eziningi. Lo mbono wathathwa nanguSufyan At-Thawri, u-Ibnul Mubarak, uShafi'i, u-Ahmad no-Ishaq. Bathi; "Umuntu angasula amasokisi akhe ngisho noma engewona amasandali uma ekhuluphele." U-Abu Isa wathi; "Kulesi sahluko kukhona nehadith elandiswa ngu-Abu Musa." U-Abu Isa wathi; "Ngizwe uSalih bin Muhammad At-Tirmidhi ethi; "Ngezwa u-Abu Muqatil As-Samarqandi ethi; "Ngize ku-Abu Hanifah ngesikhathi egula futhi esezokufa, wacela ukuba kukhishwe amanzi, wabe esehlanza umzimba egqoke amasokisi akhe. Ngemva kwalokho wabaphulula bobabili ethi; "Namuhla ngenze into engingakaze ngiyenze ngaphambili, ngihlikihle amasokisi womabili, yize ayengewona amasandali."
Imam Tirmidzi : 93
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ
[UMuhammad bin Bashyar] wasitshela, [uYahya bin Sa'id Al Qaththan] wasitshela, [uSulaiman At Taimi] kusukela ku-[Bakr bin Abdullah Al Muzani] kusukela ku-[Al Hasan] kusukela ku-[Ibnul Mughirah bin Shu'bah] kusukela ku-[uyise] wathi; "Umprofethi uSallallahu 'alaihi wasallam wenza ukuhlanza, wasula i-khuf kanye ne-imamah (uhlobo lwesigqoko esiboshwe ekhanda)." [uBakr] wathi; "Ngikuzwile ku-[Ibn al-Mughirah]. Umlandisi uthe; "UMuhammad bin Bashyshar ukhulume ngale hadith kwenye indawo, ukuthi wasula ibunzi lakhe nesigqoko." Le hadith nayo yalandiswa komunye umugqa, ovela ku-Al Mughirah bin Shu'bah. Abanye babo bakhulume ngalo musho othi; "wasula ibunzi lakhe nesigqoko", kanti abanye abazange bakhulume ngawo. Futhi ngezwa u-Ahmad Ibn al-Hasan ethi; ngezwa u-Ahmad bin Hanbal ethi; "Angikaze ngimbone umuntu ofana noYahya bin Sa'id Al Qaththan ngamehlo ami." Umlandisi uthe, "Kulesi sahluko kukhona nendaba evela ku-Amr bin Umayyah, uSalman, uThawban no-Abu Umamah." U-Abu Isa uthe; "Ihadith ka-Al Mughirah bin Shu'bah i-hasan sahih, lo mbono wamukelwa kabanzi yizazi eziningi ezivela kubangane boMprofethi uSallallahu 'alaihi wasallam, njengo-Abu Bakr, u-Umar no-Anas." Lo mbono wawuphethwe nangu-Al Auza'i, u-Ahmad no-Ishaq. Bathi; "Umuntu angase asule ibunzi lakhe futhi abophe isigqoko sakhe." Futhi izazi eziningi ezivela kubangane boMprofethi, kwangathi uNkulunkulu angambusisa futhi amnike ukuthula, futhi uTabi'in wathi: "Umuntu akufanele asule isigqoko sakhe ngaphandle kokuba esule ikhanda lakhe nesigqoko sakhe." Lona umbono kaSufyan Ats Tsauri, Malik bin Anas, Ibnul Mubarak noShafri'i. U-Abu Isa uthe; Ngizwile u-Al Jarud bin Mu'adz ethi; Ngizwile uWaki' Ibnul Jarrah ethi; "Uma esula isigqoko sakhe kuphela lokho kwanele, ngoba lokho kuyiSunnah."
Imam Tirmidzi : 94
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
[UHannad] wasilandisa, [u-Ali bin Mushir] wasilandisa, [u-Al A'masy] evela ku-[Al Hakam] evela ku-[Abdurrahman bin Abu Laila] evela ku-[Ka'ab bin Ujrah] evela ku-[Bilal] owathi; "UmProfethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wasula i-khufs nesigqoko."
Imam Tirmidzi : 95
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ
[UQutaibah bin Sa'id] wasitshela, [uBishr bin Al Mufaddlal] wasitshela kusukela ku-[Abdurrahman bin Ishaq Al Qurashi], kusukela ku-[Abu Ubaidah bin Muhammad bin 'Ammar bin Yasir] wathi; "Ngake ngabuza [uJabir bin Abdullah] ngokusula ama-khuf amabili, waphendula wathi, "Leyo yiSunnah, O ndodana yomfowethu." wathi; Ngambuza futhi ngokusula i-Imamah, waphendula wathi, "Sula izinwele ngamanzi."
Imam Tirmidzi : 96
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
[UHannad] wasitshela, [uWaki'] wasitshela kusukela ku-[Al Amasy] kusukela ku-[Salim bin Abu Al Ju'd] kusukela ku-[Kuraib] kusukela ku-[Ibn Abbas] kusukela ku-anti wakhe - [Maimuna] - wathi; "Ngibeke amanzi ukuze uMprofethi uSallallahu 'alaihi wasallam ageze, wabe esegeza ngawo. Watshekisa isitsha ngesandla sakhe sokhohlo phezu kwesandla sakhe sokunene, wabe esegeza izandla zakhe. Ngemva kwalokho wafaka izandla zakhe esitsheni, wathela amanzi ezithweni zakhe zangasese wagcoba izandla zakhe odongeni noma emhlabathini. Wabe esegeza umlomo wakhe wafaka amanzi emakhaleni akhe, wageza ubuso bakhe kanye nezingalo zakhe zombili kanye nezindololwane. Wabe esethela amanzi ekhanda lakhe kathathu, wathela amanzi emzimbeni wakhe wonke, wabe esesuka wageza izinyawo zakhe." U-Abu Isa wathi; "Le hadith iyi-hasan sahih, futhi kulesi sahluko kukhona nokulandisa okuvela ku-Umm Salamah, uJabir, u-Abu Sa'id, uJubair bin Mut'im kanye no-Abu Hurairah."
Imam Tirmidzi : 97
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[U-Ibn Abu Umar] wasitshela ukuthi [uSufyan bin Uyainah] wasitshela ukuthi kuvela ku-[Hisham bin Urwah] okuvela ku-[uyise] okuvela ku-[Aisha] owathi: "Lapho uMprofethi ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ezohlanza isiko (ghusl) se-janaabah (ukuzithiba), wayegeza izandla zakhe kuqala ngaphambi kokuzifaka esitsheni. Ngemva kwalokho, wayegeza izitho zakhe zangasese, enze uhlanza njengoba enza emthandazweni, bese egeza izinwele zakhe ngamanzi. Ngemva kwalokho, wayethela amaconsi amathathu amanzi ekhanda lakhe." U-Abu Isa wathi: "Le hadith iyi-hasan sahih, futhi le hadith yileyo ekhethwe izazi mayelana nohlanza isiko lwe-janaabah. Ukuthi umuntu kufanele enze uhlanza njengoba enza emthandazweni, bese ethela amaconsi amathathu amanzi ekhanda lakhe. Ngemva kwalokho, kufanele athele amanzi emzimbeni wakhe wonke futhi ahlanze izinyawo zakhe." Izazi ziyayisebenzisa le hadith, zithi: "Uma umuntu one-janaabah ezicwilisa emanzini noma engahlambululi, lokho kwanele." Lona umbono kaShafi'i, u-Ahmad no-Ishaq."
Imam Tirmidzi : 98
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا
[U-Ibn Abu Umar] uthe, [uSufyan] usitshele ukuthi kusuka ku-[Ayyub bin Musa] kusuka ku-[Sa'id Al Maqburi] kusuka ku-[Abdullah bin Rafi'] kusuka ku-[Umm Salamah] uthe; "O Messenger of Allah, ngingowesifazane ovame ukubopha izinwele zakhe ngokuqinile (ama-braids), uma ngigeza nge-janabah ngendlela yesiko, kufanele ngiyikhulule?" Waphendula wathi: "Cha, kodwa kwanele ukuthi uthele amaconsi amathathu amanzi ekhanda lakho, bese uthela amanzi emzimbeni wakho wonke, khona-ke uzoba msulwa, noma wathi: "usuhlanzekile." U-Abu Isa wathi; "Le hadith iyi-hasan sahih. Izazi eziningi ziyayisebenzisa le hadith, zithi uma owesifazane egeza nge-janabah ngendlela yesiko, futhi engazikhululi izinwele zakhe, khona-ke kwanele ngemva kokuthela amanzi emzimbeni wakhe."
Imam Tirmidzi : 99
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ
[UNasr bin Ali] wasilandisa, [u-Al-Harith bin Wajih] wasilandisa; [uMalik bin Dinar] wasilandisa kusukela ku-[Muhammad bin Sirin] kusukela ku-[Abu Hurairah] kusukela kuMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam, wathi: "Ngaphansi kwezinwele zonke kukhona i-junub, ngakho-ke geza izinwele bese uhlanza isikhumba." Kulesi sahluko kukhona nokulandisa okuvela ku-Ali no-Anas. U-Abu Isa wathi; "I-hadith ka-Al-Harith bin Wajih iyi-hadith ka-gharib esingayazi ngaphandle kwayo, kuyilapho enguSheikh obuthakathaka. Izazi eziningi ezilandisa ngaye, kodwa walandisa le hadith yodwa, evela kuMalik bin Dinar. Ngezinye izikhathi ubizwa ngegama lika-Al-Harith bin Wajih futhi ngezinye izikhathi ngegama lika-Ibn Wajbah."
Imam Tirmidzi : 100
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ
[U-Isma'il bin Musa] usitshele, [uSharik] usitshele kusuka ku-[Abu Ishaq] kusuka ku-[Al Aswad] kusuka ku-[Aisha] owathi, "UmProfethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) akazange ahlanze ngemva kokugeza." U-Abu Isa wathi; "Le hadeeth i-hasan saheeh." U-Abu Isa wathi; "Futhi lo umbono wabangane abaningi bomProfethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) kanye neTabi'een, okungukuthi ukungenzi hlanze ngemva kokugeza."