Imam Tirmidzi : 81
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }
usitjele [u-Hannad] wathi, usilandele [u-Sharik] ku-[Abu Fazarah] ku-[Abu Zaid] ku-[Abdullah bin Mas'ud] wathi; 'UMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam wangibuza wathi: 'Kuyini okusebhakedeni lakho?' Ngaphendula, 'Arak,' wabe wathi: 'Amadethi amahle namanzi angcwele,' kutsho u-Ibn Mas'ud; 'Ngalokho wenza ukugeza naye'. U-Abu Isa wathi; 'Kuphela i-hadith le eyalandiswa ku-Abu Zaid ku-Abdullah kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam. Khatheso, u-Abu Zaid mumuntu ongakaziwa ziingcwethi ze-hadith. Akaziwa bona ulandise nanyana ngiyiphi i-hadith ngaphandle kwale. Abanye abososayensi banombono wokobana umuntu angenza ukugeza nge-Nabidz -arak-. Phakathi kwabo ngu-Sufyan Ats Tsauri nabanye. Begodu abanye banombono wokobana umuntu akukafaneli enze i-ablution ngewayini. Lo ngumbono ka-Shafi'i, u-Ahmad no-Ishaq. U-Ishaq wathi; 'Nangabe umuntu ahlolwa yilokhu, ake ahlambe ngewayini, kodwana ngingakhetha nangabe enze i-tayammum'. U-Abu Isa wathi; Malungana namazwi womunye umuntu; 'Akukavunyelwa ukugeza ngewayini,' kuseduze ne-Qur'an begodu kufanele khulu. Ngombana u-Allah Ta'ala uthi, '-bese ungatholi amanzi, bese uthandaza enarheni ehlanzekileko'.
Imam Tirmidzi : 82
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ
usitjele [u-Qutaibah] wathi, usilandele [u-Al Laits] ukusuka ku-[Uqail] ukusuka ku-[Az Zuhri] ukusuka ku-[Ubaidillah bin Abdullah] ukusuka ku-[Ibn Abbas] wathi; 'UMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam wasela ibisi, bese wabawa amanzi begodu wagoqa umlomo wakhe ngamanzi, ngemva kwalokho wathi: 'Kwamambala, ibisi linamafutha'. Wathi; 'Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-Sahl bin Sa'd As Sa'idi no-Umm Salamah'. U-Abu Isa wathi; 'Le yi-hadith eyiqiniso, ezinye izazi zesayensi zinombono wokobana umuntu kufuze agade amanzi ngemva kokusela ibisi. Ngalesosikhathi, ngokubona kwethu, yi-Sunnah nje. Begodu abanye babo abatlhogi nokuthi umuntu ahlanze umlomo wabo malungana nokusela ibisi'.
Imam Tirmidzi : 83
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ
usitjele [u-Nashr bin Ali] no-[Muhammad bin Basysyar] bobabili bathi; usitjele [u-Abu Ahmad Muhammad bin Abdullah Az Zubair] ukusuka ku-[Sufyan] ukusuka ku-[Adl Dlahhak bin Uthman] ukusuka ku-[Nafi'] ukusuka ku-[Ibn Umar] wathi; 'Kwaba nendoda ebingelela uMphorofidi ngesikhathi uMphorofidi nakachama, yeke azange aphendule.' U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le isezingeni le-hasan sahih, lokhu kwaphela - ukuphendula ukubingelela - kuyi-makruh hlangana nathi nasithutha nofana sichama, njengombana kuhlathululwe ziingcwethi zesayensi. Begodu i-hadith le yi-hadith engcono khulu elandiswe esahlukweni lesi. U-Abu Isa wathi; 'Kulesi sahluko kunama-hadith avela ku-Al Muhajir bin Qunfudz, Abdullah bin Hanzhalah, Alqamah bin Al Afra', Jabir no-Al Barra''.
Imam Tirmidzi : 84
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ
usitjele [u-Sawwar bin Abdullah Al 'Anbari] wathi, usitjele [u-Al Mu'tamir bin Sulaiman] wathi; Ngezwa [u-Ayyub] alandisa ku-[Muhammad bin Sirin] ku-[Abu Hurairah] kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam, ukuthi wathi: 'Nangabe isitja sikhothwa yinja, kufanele sihlanzwe amahlandla alikhomba, enye nofana yokugcina yazo ibe ngehlabathi. Kodwana, nangabe isitja sikhothwa likati, vele sigeze kanye'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le iliqiniso. Lo ngumbono ka-Shafi'i, u-Ahmad no-Ishaq. I-hadith le yalandiswa ngenye indlela ku-Abu Hurairah, kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam kanje. Akutjho bona, 'Nangabe isitja sikhothwa likati, vele sigeze kanye'. Kilesi sahluko kunomlando ovela ku-Abdullah bin Mughaffal'.
Imam Tirmidzi : 85
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ
usitjele [u-Ishaq bin Musa Al Ansari] wathi, usitjele [u-Ma'n] wathi, usitjele [u-Malik bin Anas] ovela ku-[Ishaq bin Abdullah bin Abu Thalhah] ukusuka ku-[Humaid bint 'Ubaid bin Rifa'ah] ukusuka ku-[Kabsyah bint Ka'ab bin Malik] umfazi ka-Ibn Abu Qatadah, [u-Qatadah] ukuthi weza kuye. -Kabsyah- wathi; 'Ngamthelela amanzi, kungakalindelwa ikati langena lalinatha, u-Abu Qatadah watjhinga isitja ukwenzela bona ikati likwazi ukunatha'. UKabsyah wathi; U-Abu Qatadah bekazi bona ngiyamqala, yeke wathi; 'Uyamangala ndodakazi yomfowethu?' Ngaphendula, 'Iye,' wathi; 'Ngempela isiThunywa saka-Allah sallallalaahu 'alaihi wasallam sathi: 'Amakati awasilapheleko. Usilwana esivamise ukuzulazula eduze kwakho.' Abanye babo balandisa ku-Malik bona yena - u-Kabsyah - bekangumfazi ka-Abu Qatadah, kodwana kuliqiniso bona bekangumfazi ka-Ibn Abu Qatadah. Wathi; 'Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-Aisyah no-Abu Hurairah'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le iliqiniso, lo ngumbono wezazi ezinengi ezivela hlangana nabangani bakaMphorofidi, u-tabi'in nalabo abalandelako abafana no-Shafi'i, u-Ahmad no-Ishaq. Bathi ukusela kwekati okuseleko kulungile. Begodu le yi-hadith engcono khulu esahlukweni lesi. U-Imam Malik uthatha i-hadith le njengehle, okuvela ku-Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah. Begodu akekho umuntu opheleleko ekulandiseni kwakhe kuno-Malik'.
Imam Tirmidzi : 86
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
usitjele [u-Hannad] wathi, usitjele [u-Waki'] ukusuka ku-[Al A'masy] ukusuka ku-[Ibrahim] ukusuka ku-[Hammam Ibnul Harith] wathi; [U-Jarir bin Abdullah] wachama, bese wenza i-ablution begodu wasula i-khuf yakhe. Kwabe sekuthiwa kuye, 'wenzelani lokhu?' wathi; 'Khuyini engivimbela bona ngenze lokhu? Ngake ngabona uMphorofidi enza njalo. U-Ibrahim wathi; 'I-Jarir hadith le yenza abantu bazizwe bamangala, ngombana u-Jarir watjhugulukela ebuSulumaneni ngemva kokuvezwa kwe-Surah Al Maidah'. Lokhu ngamazwi ka-Ibrahim, okutjho amezwi athi, 'I-hadith le yenza abantu bazizwe bamangala'. Wathi; 'Kulesi sahluko kuneendaba ezivela ku-Umar, Ali, Hudzaifah, Al Mughirah, Bilal, Sa'd, Abu Ayyub, Salman, Buraidah, 'Amru bin Umayyah, Anas, Sahl bin Sa'd, Ya'la bin Murrah, Ubadah Ibnu Shamid, Usamah bin Syarik, Usamah, Usamah bin Ibnu Ubadah, abanye bathi, Ibnu Umarah no-Ubai bin Imarah'. U-Abu Isa wathi; 'I-Jarir hadith le iliqiniso ngesikhundla'.
Imam Tirmidzi : 87
وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
Ngokulandisa ku-[Syahr bin Hausyab], wathi; 'Ngibone [u-Jarir bin Abdullah] enza ukugeza, bese wasula i-khuf yakhe. Nje-ke ngambuza ngalokho, waphendula wathi, 'Ngibone uMphorofidi enza i-abluth bese isula ama-khuf wakhe amabili'. Ngalokho ngambuza, 'Kghani lokho bekungaphambi kokuvezwa kwe-Surah Al Maidah nofana ngemva kwalokho?' Waphendula wathi, 'Angikaze ngitjhugulukele ebuSulumaneni ngaphandle kwangemva kokuvezwa kwe-Surah Al Maidah'. [U-Qutaibah] wasitjela ngakho, wathi; 'Sitjelwe [u-Khalid bin Ziyad At Tirmidhi], ukusuka ku-[Muqatil bin Hayyan], ukusuka ku-[Syahr bin Hausyab], ukusuka ku-[Jarir]'. Umlandi wathi; ' [Baqiyyah] elandiswa ku-[Ibrahim bin Adham], ku-[Muqatil bin Hayyan], ku-[Syahr bin Hausyab], ku-[Jarir]. Begodu le yi-hadith ecacileko, ngombana abanye abantu abaphika ukusula i-khuf bathi uMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam wasula i-khuf ngaphambi kokuvezwa kwe-Surah Al Maidah. Begodu u-Jarir waveza ku-hadith yakhe bona wabona uMphorofidi u-sallallaahu 'alaihi wasallam asula i-khuf yakhe ngemva kokuvezwa kwe-Surah Al Maidah'.
Imam Tirmidzi : 88
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ
usitjele [u-Qutaibah] wathi, usitjele [u-Abu 'Awanah] ku-[Sa'id bin Masruq] ku-[Ibrahim At Taimi] ku-['Amru bin Maimun] ku-[Abu Abdullah Al Jadali] ku-[Khuzaimah bin Tsabit] ku-[Khuzaimah bin Tsabit] kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam, ukuthi bekabuzwa ngokusulwa kwakhe, 'Amalanga amathathu kilabo abasekhambweni nelanga elilodwa kilabo abahlala ekhaya'. Kwabuye kwatjhiwo ngu-Yahya bin Ma'in bona waqinisekisa i-hadith ka-Khuzaimah bin Thabit malungana nokusula i-khuf. Begodu ibizo laka-Abu Abdullah Al Jadali ngu-Abd bin Abd, ngokuvamileko abizwa ngokuthi ngu-Abdurrahman bin Abd. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le iliqiniso, esahlukweni lesi kuneendaba ezivela ku-Ali, u-Abu Bakrah, u-Abu Hurairah, u-Shafwan bin Assal, u-Auf bin Malik, u-Ibn Umar no-Jarir'.
Imam Tirmidzi : 89
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ
usitjele [u-Hannad] wathi, usitjele [u-Abu Al Ahwash] ukusuka ku-['Ashim bin Abu An Nujud] ukusuka ku-[Zirr bin Hubaisy] ukusuka ku-[Shafwan bin 'Assal] wathi; ' Lokha nasikhambako, u-Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wasilaya bona singayivuli amalanga amathathu nobusuku obuthathu ngaphandle kwalapho sise-junub. Begodu kusavunyelwe ukusula ukuthutha, ukuchama nokulala'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le iliqiniso. U-Al Hakam bin Utbah no-Hammad balandisa i-hadith le ku-Ibrahim An Nakha'i, ku-Abu Abdullah Al Jadali, ku-Khuzaimah bin Thabit, kodwana lokhu akusiqiniso. U-Ali Ibnul Madini wathi; U-Yahya bin Sa'id wathi u-Shu'bah wathi; 'U-Ibrahim An Nakha'i bekangakaze ezwe ngo-Abu Abdullah Al Jadali nge-hadith yokusula i-khuf'. U-Za'idah wathi avela ku-Mansur, 'Sake saba sekamelweni laka-Ibrahim At Taimi, kuthi ngesikhatheso besino-Ibrahim An Nakha'i, bese u-Ibrahim At Taimi wasitjela ukusuka ku-'Amru bin Maimun, ukusuka ku-Abu Abdullah Al Jadali, ukusuka ku-Khuzaimah bin Thabit, ukusuka kuMphorofidi sallallaahu mayelana nokubulawa kwama-hamalaith amabili'. khuf'. U-Muhammad bin Isma'il wathi; 'Kulesi sahluko i-hadith engcono khulu yi-hadith elandiswa ngu-Shafwan bin 'Assal Al Muradi'. U-Abu Isa wathi; 'Lokhu mbono wezazi ezinengi ezivela hlangana nabangani bomPhrofethi, i-tabi'in nalabo abalandelako hlangana nama-fuqaha. Njengo-Sufyan Ats Tsauri, u-Ibnul Mubarak, u-Syafi'i, u-Ahmad no-Ishaq. Bathi; 'Abantu abahlala emakhaya bayisula i-khuf ilanga nobusuku begodu abantu abakhambako bayisula amalanga amathathu nobusuku obuthathu'. U-Abu Isa wathi; 'Kuphinde kwalandiswa kwezinye izazi zesayensi ukuthi azibeki umkhawulo wesikhathi sokusula i-khuf. Umbono lo uphethwe ngu-Malik bin Anas'. U-Abu Isa waphinda wathi, 'Umbono onikela umkhawulo wesikhathi uzwakala khulu'. I-hadith le nayo yalandiswa ngu-Shafwan bin 'Assal, ngaphandle kwe-'Ashim' hadith.
Imam Tirmidzi : 90
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ
usitjele [u-Abul Walid Ad Dimasqi] wathi, usitjele [u-Al Walid bin Muslim] wathi, ungitjele [u-Tsaur bin Yazid] ovela ku-[Raja` bin Haiwah] ukusuka ku-[umtloli ka-Al Mughirah] ukusuka ku-[Al Mughirah bin Syu'bah] wathi; 'UMphorofidi sallallalaahu 'alaihi wasallam wahlikihla phezulu nephasi kwe-khuf yakhe'. U-Abu Isa wathi, 'Lokhu akusibo umbono womngani womPhrofethi, i-tabi'in nalabo abalandelako hlangana nama-fuqaha. Umbono lo wathathwa ngu-Malik, u-Syafi'i no-Ishaq. Le yi-hadith enenkinga, akekho umuntu othembele ku-Tsaur bin Yazid ngaphandle kuka-Al Walid bin Muslim. U-Abu Isa wathi; 'Ngibuze u-Abu Zur'ah no-Muhammad bin Isma'il nge-hadith le, bobabili baphendula bathi, 'I-hadith le ayisiqiniso, ngombana u-Ibnul Mubarak walandisa i-hadith le ku-Tsaur, ku-Raja` bin Haiwah'. Wathi; 'ngitjelwe mtloli u-Al Mughirah ku-mursal, kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam, begodu akukho ukukhulunywa ngo-Al Mughirah kiwo'.
Imam Tirmidzi : 91
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
usitjele [u-Ali bin Hujr] wathi; usitjele [u-Abdurrahman bin Abu Az Zinad] kusuka [kayise] ku-[Urwah bin Az Zubair] ku-[Al Mughirah bin Syu'bah] wathi; ' Ngabona uMphorofidi ahlikihla phezulu kwama-khuf wakhe amabili'. U-Abu Isa wathi; 'I-Al Mughirah hadith le isesigabeni se-Hasan, okutjho i-hadith ka-Abdurrahman bin Abu Az Zinad, evela kuyise, evela e-Urwah, evela e-Al Mughirah. Begodu asikaze sazi umuntu owakhuluma ukusuka ku-Urwah ukusuka ku-Al Mughirah nge-lafadz, 'phezulu kwama-khufnya amabili,' ngaphandle kwakhe. Lo ngumbono wabososayensi abanengi. Umbono lo wathathwa ngu-Sufyan Ats Tsauri no-Ahmad. U-Muhammad wathi; 'UMalik bin Anas wanikela isiginali ku-Abdurrahman bin Abu Az Zinad'.
Imam Tirmidzi : 92
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ
usitjele [u-Hannad] no-[Mahmud bin Ghailan] bobabili bathi; usitjele [u-Waki'] ukusuka ku-[Sufyan] ukusuka ku-[Abu Qais] ukusuka ku-[Huzail bin Syurahbil] ukusuka ku-[Al Mughirah bin Syu'bah] wathi; 'UMphorofidi sallallalaahu 'alaihi wasallam wenza ukuhlambulula, wasula amasokisi wakhe amabili neembadada zombili'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le iliqiniso, begodu lo ngumbono weengcwethi ezinengi zezesayensi. Umbono lo wathathwa ngu-Sufyan Ats Tsauri, u-Ibnul Mubarak, u-Syafi'i, u-Ahmad no-Ishaq. Bathi; 'Umuntu angasula amasokisi womabili ngitjho nezimbadada nangabe womabili aqinile'. U-Abu Isa wathi; 'Kulesi sahluko kune-hadith elandiswa ngu-Abu Musa'. U-Abu Isa wathi; 'Ngizwe u-Salih bin Muhammad At Tirmidhi athi; 'Ngizwe u-Abu Muqatil As Samarqandi athi; 'Ngize ukuzokubona u-Abu Hanifah lokha nakagulako ngaphambi kokuhlongakala kwakhe, wabawa amanzi, bese wenza ukuhlambulula agqoke amasokisi. Ngemva kwalokho wabahlikihla bobabili ngesikhathi athi; 'Namhlanje ngenze into engingakaze ngiyenze, ngisule amasokisi womabili, nanoma bekungasizimbadada'.
Imam Tirmidzi : 93
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ
usitjele [u-Muhammad bin Basysyar] wathi, usitjele [u-Yahya bin Sa'id Al Qaththan] ku-[Sulaiman At Taimi] ku-[Bakr bin Abdullah Al Muzani] ku-[Al Hasan] ku-[Ibnul Mughirah bin Syu'bah] ku-[yise] wathi; 'UMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam wenza ukugeza, begodu wasula i-khuf ne-imamah - umhlobo wesigqoko esibotjhwe ekhanda -'. [u-Bakr] wathi; 'Ngikuzwile ku-[Ibnul Mughirah]. Umlandi wathi; 'U-Muhammad bin Basysyar ukhulume nge-hadith le kwenye indawo, ukuthi wasula i-forelock yakhe ne-turban'. I-hadith le nayo yalandiswa ngenye indlela, evela ku-Al Mughirah bin Syu'bah. Abanye babo bakhulume nge-lafadz; 'ephulula ihlombe lakhe nesigqoko', kuthi abanye bangakhulumi ngakho. Ngezwa u-Ahmad Ibnul Hasan athi; Ngizwe u-Ahmad bin Hanbal athi; 'Angikaze ngimbone umuntu onjengo-Yahya bin Sa'id Al Qaththan ngamehlo wami amabili'. Umlandzi wathi, 'Kulesi sahluko kunomlando ovela ku-Amru bin Umayyah, u-Salman, u-Tsauban no-Abu Umamah'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith ka-Al Mughirah bin Syu'bah iliqiniso, umbono lo uthathwa zizazi ezinengi ezivela ebantwini bomPhrofethi, njengo-Abu Bakr, Umar no-Anas'. Umbono lo uphethwe ngu-Al Auza'i, u-Ahmad no-Ishaq. Bathi; 'Umuntu angasula isigqoko sakhe'. Begodu izazi ezinengi ezivela kubangani bakaMphorofidi sallallallaahu 'alaihi wasallam no-tabi'in zathi; 'Umuntu akukafaneli asule isigqoko sakhe ngaphandle kobana asule ihlokwakhe nesigqoko sakhe'. Lo ngumbono ka-Sufyan Ats Tsauri, u-Malik bin Anas, u-Ibnul Mubarak no-Syafri'i. U-Abu Isa wathi; Ngizwe u-Al Jarud bin Mu'adz athi; Ngizwe u-Waki' Ibnul Jarrah athi; 'Nangabe asula isigqoko sakhe kwaphela lokho kwanele kuye, ngombana lokho ku-sunnah'.
Imam Tirmidzi : 94
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
usitjele [u-Hannad] wathi, usitjele [u-Ali bin Mushir] ukusuka ku-[Al A'masy] ukusuka ku-[Al Hakam] ukusuka ku-[Abdurrahman bin Abu Laila] ukusuka ku-[Ka'ab bin Ujrah] ukusuka ku-[Bilal] wathi; ' Umphorofidi sallallalaahu 'alaihi wasallam wahlikihla i-khuf ne-turban'.
Imam Tirmidzi : 95
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ
usitjele [u-Qutaibah bin Sa'id] wathi, usitjele [u-Bisyr bin Al Mufaddlal] ukusuka ku-[Abdurrahman bin Ishaq Al Qurasyi], ukusuka ku-[Abu Ubaidah bin Muhammad bin 'Ammar bin Yasir] wathi; 'Ngake ngabuza [u-Jabir bin Abdullah] ngokusula ama-khuf amabili, bese waphendula wathi, 'Lokho ku-sunnah, indodana yomfowethu'. uthe; Ngabuye ngambuza ngokusula i-Imamah, waphendula wathi, 'Sula iinhluthu ngamanzi'.
Imam Tirmidzi : 96
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
usitjele [u-Hannad] wathi, usitjele [u-Waki'] ku-[Al A'masy] ku-[Salim bin Abu Al Ju'd] ku-[Kuraib] ku-[Ibn Abbas] ku-anti wakhe - [Maimunah] - wathi; ' Ngafakela uMphorofidi amanzi wokugeza, bese wageza u-junub ngawo. Watjhinga isitja ngesandla sakhe sokhohlo phezu kwesandla sakhe sokudla, bese wageza izandla zombili. Ngemva kwalokho wafaka isandla sakhe esitjeni, wathela izitho zakhe zangasese ngamanzi bese wahlikihla isandla sakhe ebodeni nofana phasi. Wabese wahlanza umlomo wakhe wafaka amanzi emakhaleni wakhe, wageza ubuso bakhe neengalo zombili neendololwane. Bese uthela amanzi ekhanda lakhe kathathu, udlulise amanzi emzimbeni wakhe woke, bese usuka ugeze iinyawo zakhe'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le iliqiniso, begodu esahlukweni lesi kuneendaba ezivela ku-Umm Salamah, u-Jabir, u-Abu Sa'id, u-Jubair bin Muth'im no-Abu Hurairah'.
Imam Tirmidzi : 97
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
usitjele [u-Ibn Abu Umar] wathi, usitjele [u-Sufyan bin Uyainah] ukusuka ku-[Hisyam bin Urwah] ukusuka [kayise] ukusuka ku-[Aisyah] wathi; ' Lokha u-Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nakazokugeza nge-junub, wageza izandla zakhe kuqala ngaphambi kokufaka izandla zakhe esitjeni. Ngemva kwalokho wageza isitho sangasese sakhe sangasese, wenza i-ablution njengase-ablution yomthandazo begodu wageza iinhluthu zakhe ngamanzi. Ngemva kwalokho wathela amashawa amathathu ekhanda lakhe. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le iliqiniso, begodu i-hadith le ikhethwe ziingcwethi zeendaba zokugeza nge-junub. Ukuthi umuntu kufanele enze ukugeza njengokuhlambulula komthandazo, bese uthela amashawa amathathu ekhanda lakhe. Ngemva kwalokho, sebenzisa amanzi emzimbeni wakho woke bese ugeza iinyawo zakho. Abososayensi basebenzisa i-hadith le, bathi; 'Nangabe umuntu oyi-junub azicwilisa emanzini nanoma angazihlambi lokho kwanele'. Lo ngumbono ka-Shafi'i, u-Ahmad no-Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 98
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا
usitjele [u-Ibn Abu Umar] wathi, usitjele [u-Sufyan] ku-[Ayyub bin Musa] ku-[Sa'id Al Maqburi] ku-[Abdullah bin Rafi'] ku-[Ummu Salamah] wathi; 'O Mthunywa ka-Allah, eqinisweni ngingumfazi ovame ukuqinisa iinhluthu zakhe - iinhluthu -, nangabe ngithatha i-junub bath, kufuze ngizikhumule na?' Waphendula wathi: 'Awa, kodwana vele uthele amanzi kathathu ekhanda lakho, bese uthela amanzi emzimbeni wakho woke begodu uzobe uhlanzekile, nofana wathi: 'Uhlanzekile'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le iliqiniso. Abososayensi abanengi abenza i-hadith le, bathi nangabe umuntu wengubo ugeza i-junub, begodu angathobi iinhluthu zakhe phasi lokho kwanele ngemva kokugeleza amanzi emzimbeni wakhe'.
Imam Tirmidzi : 99
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ
usitjele [u-Nashr bin Ali] wathi, usitjele [u-Al Harith bin Wajih] wathi; usitjele [u-Malik bin Dinar] ku-[Muhammad bin Sirin] ku-[Abu Hurairah] kuMphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam, wathi: 'Ngaphasi kwazo zoke iinhluthu kune-junub, yeke hlamba iinhluthu begodu uhlanze isikhumba'. Kulesi sahluko kukhona nomlando ovela ku-Ali no-Anas. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith ka-Al Harith bin Wajih yi-gharib hadith esingayaziko ngaphandle kwayo, nanoma bekayi-sheikh ebuthakathaka. Akusizimbalwa izazi ezilandisa kuye, kodwana yena walandisa i-hadith le yedwa, ku-Malik bin Dinar. Kwesinye isikhathi ubizwa ngokuthi ngu-Al Harith bin Wajih begodu kesinye isikhathi ubizwa ngokuthi ngu-Ibn Wajbah'.
Imam Tirmidzi : 100
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ
usitjele [u-Isma'il bin Musa] wathi, usitjele [u-Sharik] ovela ku-[Abu Ishaq] ovela ku-[Al Aswad] ovela ku-[Aisyah] wathi, 'Umphorofidi sallallaahu 'alaihi wasallam akhenge enze i-ablution ngemva kokugeza'. U-Abu Isa wathi; 'I-hadith le yi-hasan sahih hadith'. U-Abu Isa wathi; 'Begodu lo ngumbono wabangani boMphorofidi sallallallaahu 'alaihi wasallam no-tabi'in, okutjho ukungahlambi ngemva kokugeza'.