Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 81
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }
[ഹന്നദ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [ഷാരിക്] [അബു ഫസാറ] [അബു സൈദ്] [അബ്ദുല്ല ബിൻ മസ്ഊദ്] യിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം എന്നോട് ചോദിച്ചു; 'നിങ്ങളുടെ ബക്കറ്റിൽ എന്താണുള്ളത്?' ഞാൻ മറുപടി നൽകി, 'അറക്', അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'നല്ല ഈത്തപ്പഴവും പുണ്യജലവും,' ഇബ്നു മസ്ഊദ് പറഞ്ഞു; 'അങ്ങനെ അദ്ദേഹം അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം വുദു ചെയ്തു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് മാത്രമാണ് അബു സൈദിൽ നിന്ന് അബ്ദുല്ലയിൽ നിന്ന് പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തത്. അതേസമയം, ഹദീസ് വിദഗ്ധർക്ക് ഇതുവരെ അറിയാത്ത ഒരാളാണ് അബു സൈദ്. ഇത് ഒഴികെ മറ്റൊരു ഹദീസും അദ്ദേഹം നിവേദനം ചെയ്തതായി അറിയില്ല. നബിദ്സ് -അറക്- ഉപയോഗിച്ച് ഒരാൾക്ക് വുദു ചെയ്യാമെന്ന് ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. അവരിൽ സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരിയും മറ്റുള്ളവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. വീഞ്ഞ് ഉപയോഗിച്ച് വുദു ചെയ്യരുതെന്നാണ് മറ്റു ചിലർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. ഇതാണ് ശാഫിഈ, അഹമ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായം. ഇസ്ഹാഖ് പറഞ്ഞു; 'ഇതുകൊണ്ട് ആരെങ്കിലും പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടാൽ, അവൻ വീഞ്ഞ് ഉപയോഗിച്ച് വുദു ചെയ്യട്ടെ, പക്ഷേ അവൻ തയമ്മും ചെയ്യുന്നതാണ് എനിക്ക് ഇഷ്ടം'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'വീഞ്ഞ് ഉപയോഗിച്ച് വുദു ചെയ്യുന്നത് അനുവദനീയമല്ല' എന്ന ഒരാളുടെ വാക്കുകൾ ഖുർആനിനോട് കൂടുതൽ അടുത്തതും കൂടുതൽ ഉചിതവുമാണ്. കാരണം അല്ലാഹു തആല പറയുന്നു, '-അപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് വെള്ളം ലഭിക്കുന്നില്ല, തുടർന്ന് നല്ല - ശുദ്ധമായ - ഭൂമിയിൽ പ്രാർത്ഥിക്കുക'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 82
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ
ഖുതൈബ (റ) ഞങ്ങൾക്ക് വിവരിച്ചു; അൽ-ലൈത്ത് (റ) അസ്-സുഹ്‌രിയിൽ നിന്ന് ഉബൈദുള്ള ബിൻ അബ്ദുല്ലയിൽ നിന്ന് ഇബ്നു അബ്ബാസിൽ നിന്ന് ഉഖൈലിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് വിവരിച്ചു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: നബി (സ) പാൽ കുടിച്ചു, പിന്നീട് അദ്ദേഹം വെള്ളം ചോദിച്ചു, അത് കൊണ്ട് വായ കഴുകി, അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "തീർച്ചയായും, പാലിൽ കൊഴുപ്പുണ്ട്." അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "ഈ അധ്യായത്തിൽ സഹ്ൽ ബിൻ സഅദ് അസ്-സാഇദിയുടെയും ഉമ്മു സലമയുടെയും ഒരു വിവരണവുമുണ്ട്." അബു ഈസ പറഞ്ഞു: "ഇതൊരു ഹസൻ സ്വഹീഹായ ഹദീസാണ്, പാൽ കുടിച്ചതിന് ശേഷം ഒരാൾ വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് വായ കഴുകണമെന്ന് ചില പണ്ഡിതന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. അതേസമയം ഇത് ശുപാർശ ചെയ്തതാണെന്ന് ഞങ്ങൾ കരുതുന്നു. ചിലർ പാൽ കുടിച്ചതിന് ശേഷം വായ കഴുകാൻ പോലും ആവശ്യപ്പെടുന്നില്ല."
Hadith
Imam Tirmidzi : 83
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ
[നഷ്‌ർ ബിൻ അലി], [മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്യാർ] എന്നിവർ പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അബു അഹമ്മദ് മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുല്ല അസ് സുബൈർ] [സുഫ്യാൻ] [അദ്ൽ ദൽഹക് ബിൻ ഉസ്മാൻ] [നാഫി] [ഇബ്നു ഉമർ] എന്നിവർ പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; 'പ്രവാചകൻ മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ നബി (സ)യോട് സലാം പറഞ്ഞ ഒരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, അതിനാൽ അദ്ദേഹം ഉത്തരം നൽകിയില്ല.' അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹിന്റെ അളവിലാണ്, ശാസ്ത്രത്തിലെ ചില വിദഗ്ധർ വ്യാഖ്യാനിച്ചതുപോലെ, ഇത് - അഭിവാദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകുന്നത് - നമ്മൾ മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം നടത്തുമ്പോഴോ മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോഴോ മക്റൂഹ് ആണ്. ഈ ഹദീസ് ഈ അധ്യായത്തിൽ വിവരിച്ച ഏറ്റവും മികച്ച ഹദീസാണ്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അൽ മുഹാജിർ ബിൻ ഖുൻഫുദ്സ്, അബ്ദുല്ല ബിൻ ഹൻഷല, അൽഖമ ബിൻ അൽ അഫ്ര', ജാബിർ, അൽ ബർറ എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്''.
Hadith
Imam Tirmidzi : 84
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ
[സവ്വാർ ബിൻ അബ്ദുല്ല അൽ അൻബാരി] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അൽ മുഅ്തമിർ ബിൻ സുലൈമാൻ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അയ്യുബ്നു സിരിൻ] (അബു ഹുറൈറ)യിൽ നിന്ന് [മുഹമ്മദ് ബിൻ സിരിൻ] (അബു ഹുറൈറ)യിൽ നിന്ന് പ്രവാചകൻ (സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം) പറഞ്ഞതായി ഞാൻ കേട്ടു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഒരു പാത്രം നായ നക്കിയാൽ, അത് ഏഴ് തവണ, ഒന്നോ അവസാനമോ മണ്ണിൽ കഴുകണം. എന്നിരുന്നാലും, പാത്രം പൂച്ച നക്കിയാൽ, അത് ഒരിക്കൽ കഴുകുക'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസാൻ ആണ്. ഇത് ഷാഫിഈ, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായമാണ്. ഈ ഹദീസ് മറ്റൊരു വിധത്തിൽ അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്ന്, പ്രവാചകൻ (സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം) നിന്ന് ഇതുപോലെയാണ് ഉദ്ധരിച്ചത്. 'പാത്രം പൂച്ച നക്കിയാൽ, അത് ഒരിക്കൽ കഴുകുക' എന്ന് പറയുന്നില്ല എന്നത് മാത്രമാണ്. ഈ അധ്യായത്തിൽ അബ്ദുല്ല ബിൻ മുഗഫ്ഫലിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 85
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ
[ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ മൂസ അൽ അൻസാരി] പറഞ്ഞു; [മാൻ] പറഞ്ഞു; [ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ അബു തൽഹ]യിൽ നിന്ന് [ഹുമൈദ് ബിൻത് ഉബൈദ് ബിൻ റിഫാ]യിൽ നിന്ന് [കബ്സ്യ ബിൻത് കഅബ് ബിൻ മാലിക്] ഇബ്നു അബു ഖതാദയുടെ ഭാര്യ [അബു ഖതാദ] അദ്ദേഹത്തെ കാണാൻ വന്നതായി [മാലിക് ബിൻ അനസ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. -കബ്സ്യ- പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന് വെള്ളം ഒഴിച്ചു, പെട്ടെന്ന് ഒരു പൂച്ച അതിൽ കയറി അത് കുടിച്ചു, അബു ഖതാദ പിന്നീട് പൂച്ചയ്ക്ക് കുടിക്കാൻ പാത്രം ചെരിച്ചു'. കബ്സ്യ പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അബു ഖതാദയ്ക്ക് അറിയാമായിരുന്നു, അതിനാൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'എന്റെ സഹോദരന്റെ മകളേ, നിങ്ങൾക്ക് അത്ഭുതമുണ്ടോ?' ഞാൻ മറുപടി പറഞ്ഞു, 'അതെ,' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'തീർച്ചയായും, റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'പൂച്ചകൾ അശുദ്ധമല്ല. അത് സാധാരണയായി നിങ്ങളുടെ ചുറ്റും കറങ്ങുന്ന ഒരു മൃഗമാണ്.' അവരിൽ ചിലർ മാലിക്കിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കുന്നു, അവർ - കബ്‌സിയ - അബു ഖതാദയുടെ ഭാര്യയായിരുന്നു, പക്ഷേ സത്യം അവർ ഇബ്നു അബു ഖതാദയുടെ ഭാര്യയായിരുന്നു എന്നതാണ്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ആയിഷയിൽ നിന്നും അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്നും ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്, പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വ സല്ലം, താബിഈൻ, അവരുടെ ശേഷമുള്ള ഷാഫി, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് തുടങ്ങിയവരുടെ കൂട്ടാളികളിൽ നിന്നുള്ള മിക്ക പണ്ഡിതന്മാരുടെയും അഭിപ്രായമാണിത്. അവശേഷിക്കുന്ന പൂച്ച പാനീയത്തിൽ തെറ്റൊന്നുമില്ലെന്നാണ് അവരുടെ അഭിപ്രായം. ഈ അധ്യായത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഹദീസാണിത്. ഇമാം മാലിക് ഈ ഹദീസിനെ നല്ലതായി കണക്കാക്കി, അതായത് ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ അബു തൽഹയിൽ നിന്ന്. മാലിക്കിനെക്കാൾ തന്റെ വിവരണത്തിൽ പൂർണതയുള്ള മറ്റാരുമില്ല'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 86
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ഹന്നദ്] ഞങ്ങളോട് വിവരിച്ചു; [വാക്കി'] [അൽ അമാസി] [ഇബ്രാഹിം] [ഹമ്മാം ഇബ്നു അൽ-ഹാരിത്] [വി.അ] യിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് വിവരിച്ചു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; [ജരീർ ബിൻ അബ്ദുല്ല] മൂത്രമൊഴിച്ചു, പിന്നീട് വുദു ചെയ്തു, തന്റെ ഖുഫ് തുടച്ചു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു, 'നീ എന്തിനാണ് ഇത് ചെയ്യുന്നത്?' അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു; 'ഇത് ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് എന്നെ തടയുന്നതെന്താണ്? അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (സല്ലല്ലാഹു അലൈഹിവസല്ലം) ഇത് ചെയ്യുന്നത് ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.' ഇബ്രാഹിം പറഞ്ഞു; 'ജരീറിന്റെ ഈ ഹദീസ് ആളുകളെ തഅജുബ് ആയി തോന്നിപ്പിക്കുന്നു, കാരണം സൂറ അൽ-മൈദയുടെ അവതരണത്തിനുശേഷം ജരീർ ഇസ്ലാമിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.' ഇതാണ് ഇബ്രാഹിമിന്റെ വചനം, അതായത്, 'ഈ ഹദീസ് ആളുകളെ തഅജുബ് ആയി തോന്നിപ്പിക്കുന്നു.' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉമർ, അലി, ഹുദ്‌സൈഫ, അൽ മുഗീറ, ബിലാൽ, സഅദ്, അബു അയ്യൂബ്, സൽമാൻ, ബുറൈദ, അംറു ബിൻ ഉമയ്യ, അനസ്, സഹ്ൽ ബിൻ സഅദ്, യഅല ബിൻ മുറ, ഉബാദ ഇബ്നു ഷാമിദ്, അബിറ ഉസാമ, അബുയ്യ ഉസാമ, എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള വിവരണങ്ങളും ഉണ്ട്. ബിൻ സായിദും ഇബ്നു ഉബാദയും, ഇബ്നു ഉമറയും ഉബൈ ബിൻ ഇമാറാഹ് എന്നും പറയുന്നവരുമുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ജരീർ ഹദീസ് പദവിയിൽ ഹസൻ ആധികാരികമാണ്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 87
وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
[സ്യാഹർ ബിൻ ഹൗസ്യാബ്] ൽ നിന്ന് നിവേദനം: അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; '[ജാരിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല] വുദു ചെയ്യുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു, പിന്നീട് അദ്ദേഹം തന്റെ രണ്ട് ഖുഫുകൾ തുടച്ചു. ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് അതിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം വുദു ചെയ്യുന്നതും തുടർന്ന് തന്റെ രണ്ട് ഖുഫുകൾ തുടച്ചുമാറ്റുന്നതും ഞാൻ കണ്ടു.' അപ്പോൾ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു, 'അത് സൂറ അൽ-മൈദയുടെ അവതരണത്തിന് മുമ്പാണോ അതോ ശേഷമാണോ?' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, 'സൂറ അൽ-മൈദയുടെ അവതരണത്തിന് ശേഷമല്ലാതെ ഞാൻ മുസ്ലീമായിട്ടില്ല.' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. [ഖുതൈബ] അത് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; '[ഖാലിദ് ബിൻ സിയാദ് അത്-തിർമിദി] [മുഖാത്തിൽ ബിൻ ഹയ്യാൻ] ൽ നിന്ന്, [സ്യാഹർ ബിൻ ഹൗസ്യാബ്] ൽ നിന്ന്, [ജാരിർ] ൽ നിന്ന് ഞങ്ങളോട് നിവേദനം:'. കഥാകാരൻ പറഞ്ഞു; '[ബഖിയ്യ] [ഇബ്രാഹിം ബിൻ അദ്ഹാമിൽ] നിന്ന്, [മുഖാത്തിൽ ബിൻ ഹയ്യാൻ] നിന്ന്, [സിയഹ്ർ ബിൻ ഹൗസ്യാബിൽ] നിന്ന്, [ജരീറിൽ] നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കുന്നു. ഖുഫ് തുടയ്ക്കുന്നത് നിഷേധിക്കുന്ന ചിലർ ഇതിനെ സൂറ അൽ-മൈദയുടെ അവതരണത്തിന് മുമ്പ് പ്രവാചകൻ (സ) ഖുഫ് തുടച്ചുമാറ്റിയതായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു. സൂറ അൽ-മൈദയുടെ അവതരണത്തിനുശേഷം പ്രവാചകൻ (സ) തന്റെ ഖുഫ് തുടയ്ക്കുന്നത് താൻ കണ്ടതായി ജരീർ തന്റെ ഹദീസിൽ പരാമർശിക്കുന്നു.
Hadith
Imam Tirmidzi : 88
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ
[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [സഈദ് ബിൻ മസ്രൂഖ്] [ഇബ്രാഹിം അറ്റ് തൈമി] [അമ്രു ബിൻ മൈമുൻ] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലി] [ഖുസൈമ ബിൻ സാബിത്] പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് [അബു 'അവന' [അബു 'അവന'] [ഖുസൈമ ബിൻ സാബിത്] [ഒരു ജോഡി ഖുഫ് തുടയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'യാത്രക്കാർക്ക് മൂന്ന് ദിവസം, വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവർക്ക് ഒരു ദിവസം'. ഖുഫ് തുടയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഖുസൈമ ബിൻ സാബിത്തിന്റെ ഹദീസ് അദ്ദേഹം ആധികാരികമാക്കിയതായും യഹ്യ ബിൻ മാഇനിൽ നിന്ന് പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്. അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലിയുടെ പേര് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബ്ദ് എന്നാണ്, സാധാരണയായി അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബ്ദ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആണ്, ഈ അധ്യായത്തിൽ അലി, അബു ബക്ര, അബു ഹുറൈറ, ഷഫ്‌വാൻ ബിൻ അസ്സൽ, ഔഫ് ബിൻ മാലിക്, ഇബ്നു ഉമർ, ജരീർ എന്നിവരുടെ നിവേദനങ്ങളും ഉണ്ട്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 89
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ
[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞു; [അബു അൽ അഹ്വാഷ്] [ആഷിം ബിൻ അബു അൻ നുജൂദ്] [സിർ ബിൻ ഹുബൈസി] [ഷഫ്‌വാൻ ബിൻ അസ്സൽ] [അബു അൽ അഹ്വാഷ്] [അബു അൽ അഹ്വാഷ്] [അബു അൽ അഹ്വാഷ്] [അബു അൽ അഹ്വാഷ്] [അബു അൽ അഹ്വാഷ്] [അബു അൽ അഹ്വാഷ്] [അബു അൽ അഹ്‌വാനി] [അബു അൽ അഹ്‌വാനി] [അബു അൽ അഹ്‌വാനി] [അബു അൽ അഹ്‌വാനി] [അബു അൽ അഹ്‌വാനി] [അബു അൽ അഹ്‌വാനി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അൽ അഹ്‌വാഷി] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലി] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലി] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലി] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലി] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലി] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലി]] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലി] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലി] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലി] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലി] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലി]] [അബു അബ്ദുല് മൻസൂറിൽ നിന്ന് സൈദ പറഞ്ഞു, 'ഞങ്ങൾ ഒരിക്കൽ ഇബ്രാഹിം തൈമിയുടെ മുറിയിലായിരുന്നു, ആ സമയത്ത് ഞങ്ങൾ ഇബ്രാഹിം അൻ നഖായിയുടെ കൂടെയായിരുന്നു, തുടർന്ന് ഇബ്രാഹിം അത് തൈമി അമ്രു ബിൻ മൈമൂനിൽ നിന്ന്, അബു അബ്ദുല്ല അൽ ജദലിയിൽ നിന്ന്, ഖുസൈമ ബിൻ സാബിത്തിൽ നിന്ന്, പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് രണ്ട് ഖുഫ് തുടയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഹദീസിനെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു. മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഏറ്റവും മികച്ച ഹദീസ് ഷഫ്‌വാൻ ബിൻ 'അസ്സൽ അൽ മുറാദി' നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസാണ്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ അനുയായികളിൽ നിന്നും, താബിഈനുകളിൽ നിന്നും, അവരുടെ ശേഷമുള്ള ഫുഖഹാകളിൽ നിന്നുമുള്ള നിരവധി പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായമാണിത്. സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരി, ഇബ്നുൽ മുബാറക്, സയാഫി, അഹമ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരെപ്പോലെ. അവർ പറഞ്ഞു; 'വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവർ ഒരു പകലും രാത്രിയും ഖുഫ് തുടയ്ക്കുകയും യാത്ര ചെയ്യുന്നവർ മൂന്ന് പകലും മൂന്ന് രാത്രിയും അത് തുടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഒരു ജോഡി ഖുഫ് തുടയ്ക്കുന്നതിന് സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നില്ലെന്ന് ചില ശാസ്ത്ര വിദഗ്ധരിൽ നിന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ അഭിപ്രായം മാലിക് ബിൻ അനസിന്റേതാണ്'. അബു ഈസ വീണ്ടും പറഞ്ഞു, 'സമയപരിധി നൽകുന്ന അഭിപ്രായമാണ് കൂടുതൽ സാധുതയുള്ളത്'. ആഷിമിന്റെ ഹദീസിന് പുറമെ, ഷഫ്‌വാൻ ബിൻ അസ്സലും ഈ ഹദീസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
Hadith
Imam Tirmidzi : 90
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ
[അബുൽ വാലിദ് അദ് ദിമാസ്കി] പറഞ്ഞു; [അൽ വാലിദ് ബിൻ മുസ്ലിം] പറഞ്ഞു; [അൽ മുഗീറയുടെ എഴുത്തുകാരൻ] [അൽ മുഗീറ ബിൻ സിയുബ] പറഞ്ഞു; [റജാ' ബിൻ ഹൈവ]യിൽ നിന്ന് [ത്സൗർ ബിൻ യാസിദ്] എനിക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം തന്റെ ഖുഫിന്റെ മുകളിലും താഴെയും തടവി'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇത് പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ അനുയായികളിൽ ഒരാളുടെയും, താബിഈനുകളുടെയും, അവർക്ക് ശേഷമുള്ള ഫുഖഹകളിൽ നിന്നുള്ളവരുടെയും മാത്രമല്ല അഭിപ്രായമാണ്. ഈ അഭിപ്രായം മാലിക്, സാഫി, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരും സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതൊരു പ്രശ്നകരമായ ഹദീസാണ്, അൽ വാലിദ് ബിൻ മുസ്ലിമല്ലാതെ മറ്റാരും ത്സൗർ ബിൻ യാസിദിനെ ആശ്രയിക്കുന്നില്ല. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ അബൂ സുറയോടും മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈലിനോടും ചോദിച്ചു, ഇരുവരും മറുപടി പറഞ്ഞു, 'ഈ ഹദീസ് ആധികാരികമല്ല, കാരണം ഇബ്നുൽ മുബാറക് ഈ ഹദീസ് തൗറിൽ നിന്ന്, റജബ് ബിൻ ഹൈവയിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിച്ചു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഇത് എഴുത്തുകാരനായ അൽ മുഗീറയിൽ നിന്ന് മുർസലിൽ നിന്ന്, പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് എനിക്ക് ലഭിച്ചതാണ്, അതിൽ അൽ മുഗീറയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമില്ല'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 91
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
[അലി ബിൻ ഹുജ്ർ] പറഞ്ഞു; [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [ഉർവ ബിൻ അസ് സുബൈർ] [അൽ മുഗീറ ബിൻ സുഅ്ബ] യിൽ നിന്ന് [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബു അസ് സിനാദ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: 'നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം തന്റെ രണ്ട് ഖുഫുകളുടെ മുകളിൽ തടവുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അൽ മുഗീറ ഹദീസ് ഹസൻ ഡിഗ്രിയിലാണ്, അതായത് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബു അസ് സിനാദിന്റെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്, ഉർവയിൽ നിന്ന്, അൽ മുഗീറയിൽ നിന്ന്. അദ്ദേഹത്തെ കൂടാതെ അൽ മുഗീറയിൽ നിന്ന് 'രണ്ട് ഖുഫ്‌നിയയുടെ മുകളിൽ' ലഫദ്‌സിനെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ച മറ്റാരെയും ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല. മിക്ക ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെയും അഭിപ്രായമാണിത്. സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരിയും അഹ്മദും ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. മുഹമ്മദ് പറഞ്ഞു; 'മാലിക് ബിൻ അനസ് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബു അസ് സിനാദിന് ഒരു സിഗ്നൽ നൽകി'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 92
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ
[ഹന്നദ്] ഉം [മഹ്മൂദ് ബിൻ ഗൈലാനും] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [സുഫ്‌യാനിൽ നിന്ന്] [അബു ഖൈസിൽ നിന്ന്] [ഹുസൈൽ ബിൻ സുറഹ്‌ബിൽ] [അൽ മുഗീറ ബിൻ സുഅ്ബയിൽ നിന്ന്] അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം വുദു ചെയ്തു, തന്റെ രണ്ട് സോക്സുകളും രണ്ട് ചെരിപ്പുകളും തുടച്ചു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആണ്, ഇത് നിരവധി ശാസ്ത്ര വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായമാണ്. സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരി, ഇബ്നുൽ മുബാറക്, സയാഫി, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരും ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. 'രണ്ടും കട്ടിയുള്ളതാണെങ്കിൽ ചെരിപ്പുകൾ പോലും തുടയ്ക്കാം' എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു മൂസ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'സാലിഹ് ബിൻ മുഹമ്മദ് തിർമിദിയിൽ പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'അബു മുഖത്തിൽ സമർഖണ്ടി പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു;' അബൂഹനീഫ രോഗബാധിതനായി മരണക്കിടക്കയിൽ കിടന്നപ്പോൾ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുക്കൽ വന്നു. അദ്ദേഹം എന്നോട് വെള്ളം കൊണ്ടുവരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു, സോക്സ് ധരിച്ചുകൊണ്ട് വുദു ചെയ്തു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം രണ്ടും തുടച്ചു, എന്നിട്ട് പറഞ്ഞു, "ഇന്ന് ഞാൻ ഇതുവരെ ചെയ്തിട്ടില്ലാത്ത ഒരു കാര്യം ചെയ്തു: ചെരിപ്പല്ലെങ്കിലും എന്റെ സോക്സ് തുടച്ചു."
Hadith
Imam Tirmidzi : 93
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ
[മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്സിയർ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [സുലൈമാൻ അറ്റ് തൈമി]യിൽ നിന്ന് [ബക്കർ ബിൻ അബ്ദുല്ല അൽ മുസാനി]യിൽ നിന്ന് [അൽ ഹസൻ] ൽ നിന്ന് [ഇബ്നുൽ മുഗീറ ബിൻ സിയുബ] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] ൽ നിന്ന് [യഹ്യ ബിൻ സഈദ് അൽ ഖത്താൻ] പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം വുദു ചെയ്തു, തലയിൽ കെട്ടിയിരുന്ന ഒരുതരം തലപ്പാവ് അദ്ദേഹം ഖുഫും ഇമാമയും തുടച്ചു -' എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. [ബക്കർ] പറഞ്ഞു; '[ഇബ്നുൽ മുഗീറ] യിൽ നിന്ന് ഞാൻ അത് കേട്ടിട്ടുണ്ട്. നിവേദകൻ പറഞ്ഞു; 'മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്സിയർ ഈ ഹദീസിനെ മറ്റൊരിടത്ത് പരാമർശിച്ചു; അദ്ദേഹം തന്റെ കുടുമയും തലപ്പാവും തുടച്ചു' എന്ന്. ഈ ഹദീസ് മറ്റൊരു വഴിയിൽ നിന്നും നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടതാണ്, അൽ മുഗീറ ബിൻ സിയുബയിൽ നിന്ന്. ചിലർ ലഫദ്സിനെ പരാമർശിച്ചു; 'തന്റെ കുടുമയും തലപ്പാവും തലോടുന്നു' എന്ന്, ചിലർ അത് പരാമർശിച്ചില്ല. അഹ്മദ് ഇബ്നുൽ ഹസൻ പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'എന്റെ രണ്ട് കണ്ണുകളുള്ള യഹ്യ ബിൻ സഈദ് അൽ ഖത്താനെപ്പോലുള്ള ഒരാളെ ഞാൻ ഇതുവരെ കണ്ടിട്ടില്ല' എന്ന് അഹമ്മദ് ബിൻ ഹമ്പൽ പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു. കഥാകാരൻ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അമ്രു ബിൻ ഉമയ്യ, സൽമാൻ, ത്സൗബാൻ, അബു ഉമാമ എന്നിവരുടെ ചരിത്രങ്ങളുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അൽ മുഗീറ ബിൻ സുഅബയുടെ ഹദീസ് ഹസൻ ആണ്, ഈ അഭിപ്രായം പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ സ്വഹാബികളിൽ നിന്നുള്ള അബൂബക്കർ, ഉമർ, അനസ് തുടങ്ങിയ നിരവധി പണ്ഡിതന്മാർ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്'. അൽ ഔസായ്, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരും ഈ അഭിപ്രായക്കാരാണ്. 'ഒരാൾക്ക് തന്റെ തലപ്പാവ് തുടയ്ക്കാം' എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെയും താബിഈന്റെയും സ്വഹാബികളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു; 'ഒരാൾ തന്റെ തലപ്പാവും തലപ്പാവും തുടയ്ക്കാതെ തലപ്പാവ് തുടയ്ക്കരുത്'. സുഫ്യാൻ അത്സ് സുഅരി, മാലിക് ബിൻ അനസ്, ഇബ്നുൽ മുബാറക്, സിയാഫ്രി എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായമാണിത്. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; അൽ ജറൂദ് ബിൻ മുആദ്സ് പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; വാകി ഇബ്നുൽ ജറാഹ് പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'അവൻ തന്റെ തലപ്പാവ് തുടച്ചാൽ മതി, കാരണം അത് സുന്നത്താണ്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 94
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അൽ അമാസി]യിൽ നിന്ന് [അൽ ഹകം]യിൽ നിന്ന് [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബു ലൈല]യിൽ നിന്ന് [കഅബ് ബിൻ ഉജ്‌റ]യിൽ നിന്ന് [ബിലാൽ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഒരു ജോഡി ഖുഫും തലപ്പാവും ധരിച്ചിരുന്നു'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 95
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ
[ഖുതൈബ ബിൻ സഈദ്] പറഞ്ഞു; [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ ഇസ്ഹാഖ് അൽ ഖുറാസി] യിൽ നിന്ന് [ബിസ്വിർ ബിൻ അൽ മുഫദ്ദ്ലാൽ] പറഞ്ഞു; [അബു ഉബൈദ ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ 'അമ്മർ ബിൻ യാസിർ] യിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ ഒരിക്കൽ [ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ലയോട് രണ്ട് ഖുഫ് തുടയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു, അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, 'അത് സുന്നത്താണ്, എന്റെ സഹോദരന്റെ മകൻ'. പറഞ്ഞു; ഇമാമ തുടയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു, അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, 'വെള്ളം കൊണ്ട് മുടി തുടയ്ക്കുക'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 96
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [വാക്കി' [അൽ അമാസി]യിൽ നിന്ന് [സലിം ബിൻ അബു അൽ ജുദ്] [കുറൈബ്] ൽ നിന്ന് [ഇബ്നു അബ്ബാസ്] തന്റെ അമ്മായി - [മൈമുന] - അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ നബി (സ) യ്ക്ക് കുളിവെള്ളം നൽകി, പിന്നീട് അദ്ദേഹം അതിൽ നിന്ന് ജുനുബ് കുളിപ്പിച്ചു. ഇടതുകൈ വലതുകൈയ്ക്ക് മുകളിൽ പാത്രം ചരിച്ചു, തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രണ്ട് കൈപ്പത്തികളും കഴുകി. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം കൈ പാത്രത്തിൽ ഇട്ടു, ജനനേന്ദ്രിയം വെള്ളത്തിൽ നനച്ചു, കൈ ചുമരിലോ നിലത്തോ തടവി. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം വായ കഴുകി മൂക്കിൽ വെള്ളം ഒഴിച്ചു, മുഖവും രണ്ട് കൈകളും കൈമുട്ടുകളും കഴുകി. തുടർന്ന് തലയിൽ മൂന്ന് തവണ വെള്ളം ഒഴിച്ചു, ശരീരം മുഴുവൻ വെള്ളം കടത്തി, പിന്നെ മാറി നിന്ന് കാലുകൾ കഴുകി.' അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസനാണ്, ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉമ്മു സലമ, ജാബിർ, അബു സഈദ്, ജുബൈർ ബിൻ മുഥ്'ഇം, അബു ഹുറൈറ എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 97
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[ഇബ്നു അബു ഉമർ] ഞങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു; [സുഫ്യാൻ ബിൻ ഉയൈന] [ഹിഷാം ബിൻ ഉർവ] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [ആയിഷ] യിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (സ) ജനാബത്തിന് (നിർബന്ധിത ആചാരപരമായ കുളി) ഗുസ്ൽ ചെയ്യാൻ പോകുമ്പോൾ, പാത്രത്തിൽ വയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം ആദ്യം കൈകൾ കഴുകുമായിരുന്നു. അതിനുശേഷം, അദ്ദേഹം ജനനേന്ദ്രിയം കഴുകുകയും, പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ചെയ്യുന്നതുപോലെ വുസ്ൽ ചെയ്യുകയും, മുടി വെള്ളത്തിൽ കഴുകുകയും ചെയ്യും. അതിനുശേഷം, അദ്ദേഹം തലയിൽ മൂന്ന് തുള്ളി വെള്ളം ഒഴിക്കും.' അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്, ജനാബത്തിന് ഗുസ്ലിനെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർ തിരഞ്ഞെടുത്തത് ഈ ഹദീസാണ്. ഒരാൾ പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ചെയ്യുന്നതുപോലെ വുസ്ൽ ചെയ്യണം, തുടർന്ന് തലയിൽ മൂന്ന് തുള്ളി വെള്ളം ഒഴിക്കണം. അതിനുശേഷം, അവന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ വെള്ളം ഒഴിക്കുകയും കാലുകൾ കഴുകുകയും വേണം.' പണ്ഡിതന്മാർ ഈ ഹദീസ് പ്രായോഗികമാക്കി, അവർ പറഞ്ഞു; 'ജനാബത്ത് ആയ ഒരാൾ വുദു ചെയ്തില്ലെങ്കിലും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയാൽ മതി.' ഇതാണ് ശാഫിഈ, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായം'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 98
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا
[ഇബ്നു അബു ഉമർ] പറഞ്ഞു; [അയ്യുബ്നു മൂസ] യിൽ നിന്ന് [സയ്യദ് അൽ മഖ്ബൂരി] യിൽ നിന്ന് [അബ്ദുല്ല ബിൻ റാഫി] യിൽ നിന്ന് [ഉമ്മു സലമ] യിൽ നിന്ന് [സുഫ്യാൻ] പറഞ്ഞു; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരേ, ഞാൻ സാധാരണയായി മുടി കെട്ടുകൾ - ജടകൾ - മുറുക്കി പിടിക്കുന്ന ഒരു സ്ത്രീയാണ്, ഞാൻ ഒരു ജുനുബ് കുളി ചെയ്താൽ, ഞാൻ അത് അഴിച്ചുമാറ്റേണ്ടതുണ്ടോ?' അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു; 'ഇല്ല, പക്ഷേ നിങ്ങളുടെ തലയിൽ മൂന്ന് തുള്ളി വെള്ളം ഒഴിക്കുക, തുടർന്ന് നിങ്ങളുടെ ശരീരം മുഴുവൻ വെള്ളം ഒഴിക്കുക, നിങ്ങൾ ശുദ്ധരാകും, അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങൾ വിശുദ്ധരായി'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. ഈ ഹദീസ് പ്രയോഗിക്കുന്ന പല ശാസ്ത്രജ്ഞരും പറയുന്നത്, ഒരു സ്ത്രീ ജുനുബ് കുളിക്കുകയും മുടി അഴിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ, അവളുടെ ശരീരത്തിൽ വെള്ളം ഒഴിച്ചതിന് ശേഷം അത് മതിയെന്നാണ്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 99
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ
[നഷ്‌ർ ബിൻ അലി] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അൽ ഹാരിത് ബിൻ വാജിഹ്] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [മാലിക് ബിൻ ദിനാർ] [മുഹമ്മദ് ബിൻ സിരിൻ] [അബു ഹുറൈറ] [അദ്ദേഹം] നബി (സ) യിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഓരോ മുടിയുടെ ചുവട്ടിലും ഒരു ജുനുബ് ഉണ്ട്, അതിനാൽ മുടി കഴുകി ചർമ്മം വൃത്തിയാക്കുക'. ഈ അധ്യായത്തിൽ അലിയുടെയും അനസിന്റെയും ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അൽ ഹാരിത് ബിൻ വാജിഹിന്റെ ഹദീസ് ഒരു ഗരീബ് ഹദീസാണ്, അത് ദുർബലനായ ഷെയ്ഖായിരുന്നിട്ടും അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്നല്ലാതെ നമുക്ക് അറിയില്ല. കുറച്ച് പണ്ഡിതന്മാർ അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ഇത് ഉദ്ധരിച്ചു, പക്ഷേ അദ്ദേഹം ഈ ഹദീസ് മാത്രം ഉദ്ധരിച്ചു, മാലിക് ബിൻ ദിനാറിൽ നിന്ന്. ചിലപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ അൽ ഹാരിത് ബിൻ വാജി എന്നും ചിലപ്പോൾ ഇബ്നു വാജ്ബ എന്നും വിളിക്കുന്നു'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 100
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ
'നബി (സ) കുളിച്ചതിനുശേഷം വുദു ചെയ്തിട്ടില്ല' എന്ന് [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ മൂസ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അൽ അസ്‌വദിൽ] നിന്ന് [അബൂ ഇസ്ഹാഖ്] പറഞ്ഞതായി [ഷാരിഖ്] പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [ആയിഷ] നിന്ന് [നബി (സ) പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഒരു ഹസൻ സ്വഹീഹായ ഹദീസാണ്'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'നബി (സ) യുടെ സ്വഹാബികളിൽ ചുരുക്കം പേരുടെ അഭിപ്രായമാണിത്, അതായത് കുളിച്ചതിനുശേഷം വുദു ചെയ്യരുത്'.
