Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 81

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }

habri en [Hannad] wiyi, habri en [Sharik] ummoraade e [Abuu Fazaara] ummoraade e [Abuu Zaid] ummoraade e [Abdullaah bin Mas’ud] o wiyi; -Nelaaɗo (JKM) naamndii kam : hol ko woni e nder ɓuuɓri maa? Mi jaabiima, “Arak”, o wiyi ndeen: “Date moƴƴe e ndiyam ceniɗam” Ibnu Mas’ud wiyi; 'Ko noon o waɗiri wuddude e makko'. Abuu Iisaa wiyi; 'Ko ooɗoo hadiis tan nanngi ɗum e juuɗe Abuu Zayd ummoraade e Abdullaah ummoraade e Nelaaɗo (JKM). E nder ɗuum, Abuu Zaid ko neɗɗo mo annduɓe hadiis en nganndaa tawo. O anndaaka o haali hadiis so wonaa ooɗoo. Won annduɓe ina njogii miijo wonde neɗɗo ina waawi wuddude e Nabidz -arak-. Ina jeyaa e maɓɓe Sufyaan Ats Tsauri e woɗɓe. Won heen kadi ina njogii miijo wonde neɗɗo fotaani wuddude e mburu. Ko ɗum woni miijo Shaafiyee e Ahmadu e Ishaq. Ishaq wiyi; 'So neɗɗo jarribaama e cfuum, ndeen yoo wuddu e mburu, kono mido yicfi so o wacfii tayammum'. Abuu Iisaa wiyi; Ko fayti e haala goɗɗo; ‘Waɗde wuddude e diine,’ ɓuri ɓadaade Quraan, ɓuri haandude. Sabu Allah Ta'ala wi'i, '-ndeen a heɓataa ndiyam, ndeen njuula dow leydi - laaɓndi - laaɓndi'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 82

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ

haali en [Qutayba] wiyi, haali en [Al Laits] gila e [Uqail] gila e [Az Zuhri] gila e [Ubaidillaah bin Abdullaah] gila e [Ibnu Abbaas] wiyi; ''Nelaaɗo sallallaahu ''alaihi wasallam yari kosam, nden o ƴami ndiyam o gargi hunduko maako bee ndiyam ɗam, ɓaawo man o wi'i: 'Goonga, kosam ɗon mari ƴiiƴam'. O wiyi; 'E nder ndee ɗoo deftere ina woodi kadi daartol ummoraade e Sahl bin Saad As Sa'idi e Ummu Salamah'. Abuu Iisaa wiyi; 'Ɗum ko hadiis hasan goonga, won annduɓe ganndal ina njogii miijo wonde neɗɗo ina foti gartirde ndiyam caggal nde yari kosam. E nder ɗuum, e miijo amen, ko sunna tan. Kadi won e maɓɓe hay dara ɗaɓɓaani neɗɗo lootde hunduko ngam yarde kosam'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 83

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ

haalani en [Nashr bin Ali] e [Muhammadu bin Basyyar] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi; haalani en [Abuu Ahmadu Muhammadu bin Abdullaah Az Zubair] gila e [Sufyan] gila e [Adl Dlahhak bin Usmaan] gila e [Nafi’] gila e [Ibnu Umar] wiyi; 'Won gorko gooto wiyi salminaango e Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam nde Nelaaɗo ina urina, ɗum noon o jaabaaki.' Abuu Iisaa wiyi; 'Ngol hadiis woni ko e degere hasan sahih, ko ngol tan - jaabaade salminaango - woni makruh e nder men so en njuulii walla en njuulii, hono no won e annduɓe ganndal firi ɗum nii. Kadi ooɗoo hadiis ko hadiis ɓurɗo moƴƴude mo cifaa e ndeeɗoo simoore. Abuu Iisaa wiyi; 'E nder ndee ɗoo deftere ina woodi kadi hadisaaji ummoriiɗi e Al Muhajir bin Qunfudz e Abdullaah bin Hanzalah e Alqamah bin Al Afra' e Jabir e Al Barra''.

Hadith

Imam Tirmidzi : 84

حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ

haali en [Sawwar bin Abdullaah Al Anbari] wiyi, haali en [Al Mutamir bin Suleymaan] wiyi; Mi nanii [Ayyuuba] ina haala e [Muhammadu bin Sirin] e [Abuu Hurayrata] e Annabi sallallaahu aleyhi wasallam, o wiyi: “So tawii ko puccu ɓuuɓnata huunde, ina foti looteede laabi jeeɗiɗi, heen gooto walla cakkitiiɗo oo ko e leydi. Kono so tawii ko ɓiɗngel ngel ɓuuɓnata, loot ngel tan laawol gootol'. Abuu Iisaa wiyi; 'Ngol hadiis ko hasan goonga. Ko ɗum woni miijo Shaafiyee e Ahmadu e Ishaq. Ooɗoo hadiis kadi siforaama e mbaadi ngoɗndi ummoraade e Abuu Hurayrata, ummoraade e Nelaaɗo (JKM) hono nii. Ko tan nde wiyaani so tawii ko ɓiɗngel ngel ɓuuɓnata, loot ngel tan laawol gootol’. E nder ndee ɗoo deftere ina waɗi kadi daartol ummoraade e Abdullaah bin Mughaffal’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 85

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ

haalani en [Ishaq bin Muusa Al Ansari] wiyi, haalani en [Ma'n] wiyi, haalani en [Malik bin Anas] gila e [Ishaq bin Abdullaah bin Abuu Thalhah] gila e [Humaid bin Ubaid bin Rifa'ah] gila e [Kabsyah bin Ka'ab bin Malik] Qadahs, wonde Ibnu Abuu Caa'ta yi’aa mo. -Kabsyah- wiyi; 'Mi werlii ndiyam e makko, ɗoon e ɗoon ɓiɗɗo puccu naati, yari ɗum, Abuu Qatadah ndeen ƴetti feggere ndee mbele ɓiɗɗo puccu nguu ina yara'. Kabsyah wiyi; 'Abuu Qataada ina anndi miɗo ndaara mo, o wiyi; -Aɗa haawnii, ɓiɗɗo miñi am? Mi jaabii, o wiyi eey; 'Goonga Nelaaɗo Alla sallallaahu alayhi wasallam wiyi: Pucci ngonaa laaɓɗi. Ko o daaba keewɗo ƴaañde e maa.’ Won heen kadi ina kaala e Malik wonde kanko - Kabsyah - ko debbo Abuu Qataada, kono ko goonga ko debbo Ibnu Abuu Qataada. O wiyi; 'E nder ndee ɗoo deftere ina woodi kadi daartol ummoraade e Aisyah e Abu Hurairah'. Abuu Iisaa wiyi; ''Ndee hadiis ko hasan goonga, ko cfuum woni miijo ko 6uri heewde e anndu6e ummorii6e e sehilaaɓe Nelaaɗo sallallaahu aleyhi wasallam, tabi'in e wonɓe caggal mum en ko wayi no Shaafi'i, Ahmadu e Ishaq. Ɓe mbiyi ko heddii e yarde cat ina moƴƴi. Kadi ko ɗum woni hadiis ɓurɗo moƴƴude e ndeeɗoo tonngoode. Imaam Malik ina jogori wiyde ndeeɗoo hadiis ina moƴƴi, woni ummoraade e Ishaq bin Abdullaah bin Abuu Talha. Kadi alaa fof ɓurɗo Malik timmude e daartol makko.

Hadith

Imam Tirmidzi : 86

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

haalanii en [Hannad] wiyi, haalanii en [Waki’] ummoraade e [Al A’masy] ummoraade e [Ibraahiima] ummoraade e [Hammam Ibnuul Haris] o wiyi; [Jarir bin Abdullaah] ɓuuɓtii, caggal ɗuum o wullitii, o moofti khuf makko. Ndeen wiyaa mo, hol ko waɗi aɗa waɗa nii? o wiyi; 'Bercfo hacfde mi wacfde cfuum? Mi meeɗii yiyde Nelaaɗo (JKM) ina waɗa ɗum. Ibraahiima wiyi; 'Ngol hadiis Jarir ina addana yimve haawnaade, sabu Jarir naati lislaam caggal nde Suura Al Maidah jippii'. Ko ɗum woni konngol Ibraahiima, woni konngol ngol, ‘Ngolɗoo hadiis ina addana yimɓe haawnaade’. O wiyi; 'E nder ndee ɗoo deftere ina woodi kadi nate ummoriiɗe e Umar, Ali, Hudzaifah, Al Mughirah, Bilal, Saad, Abuu Ayyub, Salmaan, Burayda, Amru bin Umayya, Anas, Sahl bin Saad, Ya'la bin Murrah, Ubadah Ibnu Shamid, Usaanu Bin Zamah, A Ubadah, won wiyɓe kadi, Ibnu Umaara e Ubay bin Imaara’. Abuu Iisaa wiyi; 'Ngol hadiis Jarir ko hasan goonga e darnde'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 87

وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ

Habri ɗum ko [Syahr bin Hausyab], o wiyi; 'Mi yi'i [Jarir bin Abdullaah] ina wudda, ndeen o moofti khuf makko. So mi naamndiima mo heen, o jaabiima, mi yiyii Nelaaɗo (JKM) ina wuuta, caggal ɗuum ina moofta khufuuji mum ɗiɗi ɗii. Ko ɗuum waɗi mi naamndii mo mbele ko adii jippaade suura Al Maidah walla ko caggal mum? O jaabii, o wiyi “mi naatnaaki e diine lislaam so wonaa caggal nde Suura Al Maidah jippii”. [Qutayba] haalani en ɗum, o wiyi; 'Ɗum haalaama e men [Khalid bin Ziyad At Tirmisi], gila e [Muqatil bin Hayyan], gila e [Syahr bin Hausyab], gila e [Jarir]'. Haaloowo oo wiyi; ' [Baqiyya] haali ɗum ko e [Ibraahiima bin Adham], e [Muqatil bin Hayyan], e [Syahr bin Hausyab], e [Jarir]. Kadi ko hadiis laaɓɗo, sabu won e yimɓe yedduɓe momtude khuf ina mbiya wonde Nelaaɗo (JKM) mooftii khuf ko adii nde suura Al Maidah jippotoo. Kadi Jarir siftinii e nder hadiis mum wonde o yiyii Nelaaɗo (JKM) ina moofta khuf mum caggal nde jippinaa Suura Al Maidah.

Hadith

Imam Tirmidzi : 88

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ

haalani en [Qutayba] wiyi, haalani en [Abuu Awanah] gila [Sa'id bin Masruq] gila [Ibrahiima At Taimi] gila ['Amru bin Maimun] gila [Abuu Abdullaah Al Jadali] gila [Khuzaimah bin Tsabit] gila Annabi sallallaahu khuhair helaihid wonnoo ko fayti e o wi'i: 'Balɗe tati wonande wonɓe e yahdu e ñalawma gooto wonande hoɗɓe e galle'. Ina wiyee kadi e Yahya bin Ma’in wonde o seedtinii hadiis Khuzaimah bin Sabit ko fayti e momtude khuf. Kadi innde Abuu Abdullaah Al Jadaali ko Abd ɓin Abd, heewi wiyeede ko Abdurrahmaan ɓun Abd. Abuu Iisaa wiyi; 'Ngol hadiis ko hasan goonga, e nder ndee ɗoo deftere ina waɗi kadi nate ummoraade e Ali, Abuu Bakra, Abuu Hurayra, Shafwaan bin Assal, Auf bin Malik, Ibnu Umar e Jarir'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 89

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ

haalani en [Hannad] wiyi, haalani en [Abuu Al Ahwash] gila e [Ashim bin Abuu An Nujuud] gila e [Zirr bin Hubaisi] gila e [Shafwan bin Assal] o wiyi; ' Nde min ngoni e yahde ndee, Rasulullah JKM yamiri min yoo min nguddu nde balcfe tati e jammaaji tati so wonaa nde min ngoni junub. Kadi ina jaɓee haa jooni wifde ngam ɓuuɓde, ɓuuɓde e ɗaanaade'. Abuu Iisaa wiyi; 'Ngol hadiis ko hasan goonga. Al Hakam bin Utbah e Hammad nanii ndeeɗoo hadiis ummoraade e Ibraahiima An Nakha’iy, ummoraade e Abuu Abdullaah Al Jadaali, ummoraade e Khuzayma bin Saabit, kono ɗum wonaa goonga. Aali Ibnuul Madiini wiyi; Yahya Bun Sayidu wiyi wonde Suuba wiyi; 'Ibraahiima An Nakha'i meeɗaa nande e Abuu Abdullaah Al Jadaali haala hadiis momtugol khuf'. Za'ida wi'i diga Mansur, min meeɗiino nder suudu Ibraahiima At Taimi, nden wakkati man min ɗonno bee Ibraahiima An Nakha'i, nden Ibraahiima At Taimi anndini min diga Amru bin Maimun, diga Abu Abdullaah Al Jadali, diga Khuzaimah bin Thabit, diga Annabiijo hallaahu ko yotti. Muhammadu ɓii Ismaa’il wiyi; 'E nder ndee ɗoo deftere, hadiis ɓurɗo moƴƴude ko hadiis mo Shafwaan bin Assal Al Muradi haali. Abuu Iisaa wiyi; 'Ɗum ko miijo annduɓe heewɓe ummoriiɓe e sehilaaɓe Nelaaɗo (JKM) e tabi'in en e caggal mum en ummoriiɓe e nder fuqaha'en. Hono Sufyaan Ats Tsauri e Ibnuul Mubaarak e Syafii e Ahmadu e Ishaq. Ɓe mbiyi; 'Yimɓe jooɗiiɓe e galleeji ina njuppa khuf jamma e ñalawma e yimɓe yahooɓe ina njuppa ɗum balɗe tati e jammaaji tati'. Abuu Iisaa wiyi; 'Ina wiyee kadi won e anndu6e ganndal wonde 6e 6eydaani waktuuji ngam wiftude 6uu6ol khuf. Ngolɗoo miijo ko Malik bin Anas' jogii ɗum. Abuu Iisaa wiyi kadi, ‘Miijo hokkungo keerol waktu ɓuri laaɓtude’. Ooɗoo hadiis kadi ko Shafwan bin Assal haali ɗum, so wonaa hadiis Ashim.

Hadith

Imam Tirmidzi : 90

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ

haali en [Abul Waliid Ad Dimasqi] wiyi, haali en [Al Waliid bin Muslim] wiyi, haali kam [Tsaur bin Yazid] ummoraade e [Raja` bin Haiwah] ummoraade e [binndol Al Mugirah] ummoraade e [Al Mughirah bin Syuubah] wiyi; 'Nelaaɗo (JKM) ɓuuɓni dow e les khuf mum'. Abuu Iisaa wiyi “ɗum ko miijo wonaa tan gooto e sehilaaɓe Nelaaɗo (JKM) e tabi’in en e caggal mum en e nder fuqaha en. Ngoon miijo kadi ko Maalik e Syafi’i e Ishaq ƴetti ɗum. Ɗum ko hadiis caɗeele, hay gooto tuugnaaki e Tsaur bin Yazid so wonaa Al Walid bin Muslim. Abuu Iisaa wiyi; 'Mi naamndii Abuu Zur'ah e Muhammadu bin Ismaa’il ko fayti e ndee hadiis, kamɓe ɗiɗo fof ɓe njaabii, 'Ngol hadiis wonaa goonga, sabu Ibnuul Mubaarak haali ndee hadiis ko e Tsaur, ko e Raja` bin Haiwah'. O wiyi; 'ɗum haalanaama kam gila e binndoowo Al Mughirah e nder mursal, gila e Annabi sallallaahu 'aleyhi wasallam, alaa ko haali Al Mughirah e nder maggal'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 91

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ

haalani en [Aali bin Hujr] wiyi; haalani en [Abdurrahmaan bin Abu Az Zinad] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [Urwah bin Az Zubair] ummoraade e [Al Mugirah bin Syu’ba] o wiyi; ' Mi yi'i Nelaaɗo Alla ina ɓuuɓna hoore khuf mum ɗiɗi'. Abuu Iisaa wiyi; 'Ngol hadiis Al Mugirah woni ko e degere Hasan, woni hadiis Abdurrahmaan bin Abuu Az Zinad, ummoraade e baaba mum, ummoraade Urwah, ummoraade Al Mughirah. Kadi en meeɗaa anndude hay gooto siftorɗo gila Urwah gila Al Mughirah ko fayti e lafadz, ‘to dow khufnya ɗiɗo’, so wonaa kanko. Ko ɗum woni miijo ko ɓuri heewde e annduɓe. Ngoon miijo kadi ko Sufyaan Ats Tsauri e Ahmadu ƴetti ɗum. Muhammadu wi'i; 'Malik ɓii Anas hokki Abdurrahmaan ɓii Abu Az Zinad maande'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 92

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ

haalani en [Hannad] e [Mahmuud bin Gaylan] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi; haalani en [Waki'] gila e [Sufyan] gila e [Abuu Qais] gila e [Huzail bin Siyurahbil] gila e [Al Mugirah bin Siyuba] o wiyi; 'Annabi sallallaahu 'aleyhi wasallam waɗii wuddude, moofti soseeji mum ɗiɗi ɗii e paɗe mum ɗiɗi ɗee fof'. Abuu Iisaa wiyi; 'Ngol hadiis ko hasan goonga, ko cfuum woni miijo anndu6e ganndal heew6e. Ngoon miijo kadi ƴettaa ko Sufyaan Ats Tsauri e Ibnuul Mubaarak e Syafiyee e Ahmadu e Ishaq. Ɓe mbiyi; 'Neɗɗo ina waawi wiftude soseeji ɗiɗi ɗii fof hay so wonaa sanɗaaji so ɗiɗo fof ina tiiɗi'. Abuu Iisaa wiyi; 'E nder ndee ɗoo deftere ina woodi kadi hadiis mo Abuu Muusa haali'. Abuu Iisaa wiyi; 'Mi nanii Saalihu bin Muhammadu At Tirmisi wi'i; 'Mi nanii Abuu Muqatil No Samarqandi wi’i; 'Mi arii yi'de Abuu Hanifa nde o nyawnoo ko adii maayde makko, o naamndii ndiyam, caggal mum o wullitii omo ɓoornii soseeji. Caggal cfuum o 6uuccii 6e cficfo fof omo wiya; 'Hande mi wacfii ko mi meecfaa wacfde, mi 6uuccii soklaaji cficfi cfii fof, hay so wonaa sanɗaaji'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 93

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ

haalani en [Muhammadu bin Basyyar] wiyi, haalani en [Yahya bin Sa’id Al Qathan] ummoraade e [Suleymaan At Taimi] ummoraade e [Bakr bin Abdullaah Al Muzani] ummoraade e [Al Hasan] ummoraade e [Ibnuul Mugirah bin Siyuba] ummoraade e [baaba mum] o wiyi; 'Annabi sallallaahu ''alaihi wasallam' waɗi wuddugo, o wi'i khuf e imamah - bana limngal limngal haɓɓaangal dow hoore -'. [Bakr] wiyi; 'Mi nanii ɗum e [Ibnuul Mugiraa]. Haaloowo oo wiyi; 'Muhammadu bin Basyyar siftinii ndee hadiis nokku goɗɗo, wonde o mooftii wutte makko e wutte makko'. Ooɗoo hadiis kadi nanngiraa ko laawol goɗngol, ummoraade e Al Mugira bin Syuba. Won heen kolliri lafadz; ‘stroking forelock makko e wuttulo makko’, won heen ciftoraani ɗum. Kadi mi nanii Ahmadu Ibnuul Hasan ina wiya; Mi nanii Ahmadu Bun Hanbal ina wiya; 'Mi meeɗaa yiyde neɗɗo hono Yahya bin Sa'id Al Qaththan e gite am ɗiɗi'. Haaloowo oo wiyi, ‘e nder ndee ɗoo deftere ina woodi kadi daartol ummoraade e Amru bin Umayya, Salmaan, Tsauban e Abuu Umaama’. Abuu Iisaa wiyi; 'Hadiis Al Mughirah bin Syu'ba ko hasan goonga, ngool miijo ko annduɓe heewɓe ƴetti e nder sehilaaɓe Nelaaɗo (JKM) ko wayi no Abuu Bakr, Umar e Anas'. Ngoon miijo kadi ina jogii Al Auza’i e Ahmadu e Ishaq. Ɓe mbiyi; 'Neɗɗo ina waawi momtude wutte mum'. Kadi annduɓe heewɓe ummoriiɓe e sehilaaɓe Nelaaɗo sallallaahu e tabi’in mbiyi; 'Necfcfo fotaani mooftude 6uu6ol mum so wonaa mooftude hoore mum e 6uu6ol mum'. Ko ɗum woni miijo Sufyaan Ats Tsauri e Maalik bin Anas e Ibnuul Mubaarak e Siyafri’i. Abuu Iisaa wiyi; Mi nanii AlJaruud ɓiɗɗo Muaadz ina wiya; Mi nanii Waki’ Ibnuul Jarra ina wiya; 'So o mooftii tan ko 6uu6ol makko tan cfum heddi e makko, sabu ko cfuum woni sunna'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 94

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

haalani en [Hannad] wiyi, haalani en [Ali bin Mushir] ummoraade e [Al A’masy] ummoraade e [Al Hakam] ummoraade e [Abdurrahmaan bin Abuu Layla] ummoraade e [Ka’ab bin Ujrah] ummoraade e [Bilal] wiyi; ' Nelaaɗo (JKM) ɓoornii wutte khuf e turban'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 95

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ

haali en [Qutayba bin Sa’id] wiyi, haali en [Bisyr bin Al Mufaddlal] gila e [Abdurrahmaan bin Ishaq Al Qurasyi], gila e [Abuu Ubayda bin Muhammadu bin ‘Ammar bin Yasiir] o wiyi; 'Mi meeɗii naamndaade [Jabir bin Abdullaah] ko fayti e mooftude khufuuji ɗiɗi ɗii, ndeen o jaabiima, 'ɗum ko sunna, ɓiɗɗo miñi am'. wi; Kadi mi naamndii mo ko fayti e mooftude Imaama, o jaabii, 'Mooftu gaasa e ndiyam'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 96

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ

haali en [Hannad] wiyi, haali en [Waki’] ummoraade e [Al A’masy] ummoraade e [Salim bin Abuu Al Ju’d] ummoraade e [Kurayb] ummoraade e [Ibnu Abbaas] ummoraade e neene mum - [Maimunah] - o wiyi; ' Mi watti ndiyam lootirɗam ngam Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam, nden o lootiri junub bee maajum. O 6uuccii feggere ndee e junngo nano e dow junngo makko nyaamo, o looti juucfe cficfi cfee fof. Caggal cfuum o wacfi junngo makko e nder 6uu6ol ngol, o 6uuccii 6ernde makko ndiyam, o 6uuccii junngo makko e dow mahol walla e leydi. Ndeen o lootii hunduko makko, o waɗti ndiyam e nder hunuko makko, o looti yeeso makko e juuɗe makko e koyɗe makko ɗiɗi ɗee fof. Ndeen ɓuuɓna ndiyam e hoore makko laabi tati, ɓuuɓna ndiyam ɗam e ɓanndu makko fof, caggal ɗuum diwta, loota koyɗe makko'. Abuu Iisaa wiyi; ''Ngol hadiis ko hasan goonga, e nder ndee ɗoo deftere ina waɗi kadi nate ummoraade e Ummu Salaama, Jabir, Abuu Sa'id, Jubair bin Muth'im e Abuu Hurayra'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 97

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ

haali en [Ibnu Abuu Umar] wiyi, haali en [Sufyaan bin Uyaina] ummoraade e [Hisyam bin Urwah] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [Aisyah] o wiyi; ' Nde Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yahata lootaade junub, o looti juuɗe makko ko adii nde o waɗata juuɗe makko e nder lowre ndee. Caggal ɗuum o looti terɗe makko, o wujji no wujjirtee e juulde nii, o looti gaasa makko e ndiyam. Caggal ɗuum o werlii e hoore makko ɓuuɓri tati. Abuu Iisaa wiyi; 'Ngol hadiis ko hasan goonga, kadi ngol hadiis ko annduɓe e geɗe lootgol junub cuɓii ɗum. Nde neɗɗo wullita no wullitgol juulde nii, caggal ɗuum rutta e hoore mum ɓuuɓri tati. Caggal ɗuum, dognu ndiyam ɗam e ɓanndu maa fof, lootaa koyɗe maa. Annduɓe mbaɗii ndeeɗoo hadiis e golle, ɓe mbiyi; 'So neɗɗo junub ɓuuɓtii hoore mum e ndiyam hay so o waɗaani wuddude noon ɗuum ina heddi'. Ko ɗum woni miijo Shaafiyyu e Ahmadu e Ishaq.

Hadith

Imam Tirmidzi : 98

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا

haalani en [Ibnu Abuu Umar] wiyi, haalani en [Sufyaan] gila e [Ayuba bin Muusaa] gila e [Sa’id Al Maqburi] gila e [Abdullaah bin Rafi’] gila e [Ummu Salamah] o wiyi; 'Yaa Nelaaɗo Alla, e goonga ko mi debbo keewɗo tiiɗtinde jokkere enɗam - jokkere enɗam -, so mi lootii junub, mbele miɗo foti ittude ɗum?' O jaabii : « Alaa, kono tan 6uu6nu ndiyam 6uu6ol tati e dow hoore maa, ndeen 6uu6na ndiyam ɗam e ɓanndu maa fof, aɗa laaɓa, walla o wiyi : « Aɗa laaɓi ». Abuu Iisaa wiyi; 'Ngol hadiis ko hasan goonga. Annduɓe heewɓe huutortooɓe ndee hadiis, mbiyi so debbo lootiima junub, tawa o jippinaani gite makko, ɗuum ina heddi caggal nde ndiyam rufi e ɓanndu makko'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 99

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ

haali en [Nashr bin Ali] wiyi, haali en [Al Haris bin Wajih] wiyi; haalani en [Malik bin Dinar] ummoraade e [Muhammadu bin Sirin] ummoraade e [Abuu Hurayrata] ummoraade e Nelaaɗo (JKM), o wiyi: ‘Les kala gaasa ina waɗi junub, ɗum noon loot gaasa kaa, laɓɓina ɓalndu nduu’. E nder ndee ɗoo deftere ina waɗi kadi daartol ummoraade e Ali e Anas. Abuu Iisaa wiyi; 'Hadiis Al Haris bin Wajih ko hadiis gharib mo en nganndaa so wonaa e makko, hay so tawii ko o sheekh jom doole. Wonaa annduɓe seeɗa ciftori ɗum e makko, kono ko kanko tan haali ndeeɗoo hadiis, ummoraade e Malik bin Dinar. Heen sahaaji o wiyee Al Hariis Bun Wajih sahaaji kadi o wiyee Ibnu Wajbaa’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 100

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ

haali en [Ismaa'il bin Muusaa] wiyi, haali en [Sharik] ummoraade e [Abuu Ishaq] ummoraade e [Al Aswad] ummoraade e [Aisyah] wiyi ''Nelaaɗo sallallaahu ''alaihi wasallam waɗaani wuddude caggal nde lootii''. Abuu Iisaa wiyi; 'Ngolɗoo hadiis ko hadiis hasan sahih'. Abuu Iisaa wiyi; 'Kadi ko miijo sehilaaɓe Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam e tabi'in, woni waasde wuddude caggal nde lootaa'.