Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 81

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }

a y’a lakali an ye [Hannad] ko, a y’a lakali an ye [Sharik] ka bɔ [Abu Fazarah] ka bɔ [Abu Zaid] ka bɔ [Abdulla bin Mas’ud] a ko; 'Kira sallallaahu a ye n ɲininga ko: 'Mun lo b'i ka bɔgɔdaga kɔnɔ?' N y’a jaabi ko: ‘Arak,’ o kɔ, a ko: ‘Dati ɲuman ni jii senuman,’ Ibn Mas’ud ko ten; ‘O la, a ye ko kɛ n’a ye’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi dɔrɔn lo fɔra ka bɔ Abu Zaid fɛ ka bɔ Abdullah fɛ ka bɔ cira sallallaahu ‘alayihi wasallam fɛ. O wagati la, Abu Zaid ye mɔgɔ ye min ma lɔn fɔlɔ hadisi lɔnbagaw fɛ. A ma lɔn ko a ye hadisi wɛrɛ lakali fɔɔ nin kelen. Lɔnnikɛla dɔw ka miiriya la, mɔgɔ be se ka ko ni Nabidz -arak- ye. O dɔw ye Sufyan Ats Tsauri ani mɔgɔ wɛrɛw ye. Ani, dɔw wɛrɛw b’a miiri ko mɔgɔ man kan ka ko ni diwɛn ye. O ye Shafi’i, Ahmadu ani Ishaq ka miiriya ye. Ishaq ko; ‘Ni mɔgɔ dɔ kɔrɔbɔra ni nin ye, o tuma na, a ka ko ni diwɛn ye, nka n’ tun b’a fɛ n’a ye tayammum kɛ’. Abu Isa ko; Mɔgɔ dɔ ta kuma ta fan fɛ; ‘A man kan ka ko ni diwɛn ye,’ o lo ka surun alikurana la ani a bɛnnin lo. Sabu Allah Ta'ala ko, '-o tuma na, i ma ji sɔrɔ, o tuma na, i ka delili kɛ dugukolo ɲuman - saniyanin kan'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 82

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ

a y’a lakali an ye [Qutaiba] ko, a y’a lakali an ye [Al Laits] ka bɔ [Uqail] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [Ubaidila bin Abdullah] ka bɔ [Ibn Abbas] ka bɔ [Ibn Abbas] ko; ‘Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ye nɔnɔ min, o kɔ, a ye jii ɲini k’a daa nɔgɔ ni jii ye, o kɔfɛ a ko: ‘Tiɲɛ na, nɔnɔ be ni tulu ye’. A ko; ‘Nin sapitiri kɔnɔ, tariki dɔ fana be yen min bɔra Sahl bin Sa’d As Sa’idi ani Ummu Salamah fɛ’. Abu Isa ko; ‘Nin ye hadisi ye min ye hasan lakika ye, lɔnnikɛla dɔw ka miiriya la, mɔgɔ ka kan ka nɔnɔ min ka ban, a ka ɲi k’a yɛrɛ sɔgɔ ni ji ye. O wagati la, an ka miiriya la, sunna dɔrɔn lo. Ani dɔw yɛrɛ t’a ɲini mɔgɔ fɛ a k’u daa ko nɔnɔ min kama’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 83

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ

a y’a fɔ an ye ko [Nasiri bin Ali] ani [Muhamadu bin Basiyar] fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye ko [Abu Ahmadu Muhamadu bin Abdullah Az Zubair] ka bɔ [Sufyan] ka bɔ [Adl Dlahhak bin Usman] ka bɔ [Nafi’] ka bɔ [Ibn Umar] ko; 'Cɛɛ dɔ tun be yen min ye foli kɛ kira sallallaahu 'alaihi wasallam ye tuma min na kira tun be ɲɛgɛnɛ, o la a ma jaabi.' Abu Isa ko; ‘Nin hadisi be hasan sahih degere la, nin dɔrɔn - ka foli jaabi - ye makruh ye an cɛma n’an be bɔn walima n’an be nɔgɔ bɔra, i n’a fɔ lɔnnikɛla dɔw y’a kɔrɔ fɔ cogo min na. Ani nin hadisi ye hadisi ɲuman ye min fɔra nin sapitiri kɔnɔ. Abu Isa ko; 'Nin sapitiri kɔnɔ, hadisiw fana be yen minw bɔra Al Muhajir bin Qunfudz, Abdullah bin Hanzhala, Alqamah bin Al Afra', Jabir ani Al Barra''.

Hadith

Imam Tirmidzi : 84

حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ

a y’a fɔ an ye [Sawwar bin Abdullah Al ‘Anbari] ko, a y’a fɔ an ye [Al Mutamir bin Suleman] ko; N ye [Ayyub] ka maana mɛn ka bɔ [Muhamadu bin Sirin] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, ko a ko: ‘Ni wulu ye minan dɔ nɛnɛ, a ka kan ka ko siɲɛ wolonfila, kelen walima a laban be ni dugukolo ye. Nka, ni jakuma ye minan nɛnɛ, i k’a ko siɲɛ kelen dɔrɔn’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye. O ye Shafi’i, Ahmadu ani Ishaq ka miiriya ye. Nin hadisi fana fɔra cogo wɛrɛ la ka bɔ Abu Hurairah fɛ, ka bɔ cira sallallahu alayihi wasallam fɛ i n’a fɔ nin. O ye dɔrɔn ko a t’a fɔ ko ‘ni jakuma ye minan nɔgɔ, i k’a ko siɲɛ kelen dɔrɔn’. Nin sapitiri kɔnɔ, tariki dɔ fana be sɔrɔ min bɔra Abdullah bin Mughaffal’ fɛ.

Hadith

Imam Tirmidzi : 85

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ

a y’a fɔ an ye [Ishaq bin Musa Al Ansari] ko, a y’a fɔ an ye [Ma’n] ko, a y’a fɔ an ye [Malik bin Anas] ka bɔ [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] ka bɔ [Humaid bin Ubaid bin Rifa’ah] ka bɔ [Kabsyah bin Ka’ab bin Malik ka taga] ko [Abn A’ka] aw ye a ye.» -Kabisiya- ko; ‘N ye jii bɔn a ye, yɔrɔnin kelen jakuma dɔ donna k’a min, Abu Qatadah o kɔ, a ye minan yɛlɛma walisa jakuma ka se ka min’. Kabsiya ko; ‘Abu Qatadah tun b’a lɔn ko ne b’a filɛra, o la, a ko; ‘I kabakoyara wa, n’ balimacɛ denmuso wa?’ Ne k’a jaabi ko: ‹Ɔnhɔn! ‘Tiɲɛ na, Ala ka ciden ko: ‘Jakumaw nɔgɔnin tɛ. A ye bɛgɛn ye min ka teli ka yaala yaala i lamini na.’ O dɔw y’a lakali ka bɔ Malik fɛ ko ale - Kabsyah - tun ye Abu Qatadah muso ye, nka tiɲɛ lo ko ale tun ye Ibn Abu Qatadah muso ye. A ko; ‘Nin sapitiri kɔnɔ, tariki dɔ fana be yen min bɔra Aisyah ni Abu Hurairah fɛ’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye, o ye lɔnnikɛlaw fanba ka miiriya ye ka bɔ cira sallallaahu ‘alayihi wasallam, tabi’in ani u kɔfɛmɔgɔw i n’a fɔ Shafi’i, Ahmad ani Ishaq. U b’a fɔ ko jakuma ka minfɛn tɔɔ tɛ foyi ye. Ani nin ye hadisi ɲuman ye nin sapitiri kɔnɔ. Imam Malik b’a jati ko nin hadisi ka ɲi, o min bɔra Ishaq bin Abdullah bin Abu Talha fɛ. Ani mɔgɔ si tɛ yen min dafanin lo a ka maana la ka tɛmɛ Malik’ kan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 86

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

a y’a fɔ an ye [Hannad] ko, a y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Ibrahima] ka bɔ [Hammam Ibnul Harith] a ko; [Jarir bin Abdullah] ye ɲɛgɛnɛ, o kɔ, a ye ko k’a ka khuf jɔɔsi. O kɔ, u y’a fɔ a ye ko: ‘Mun na i be nin kɛra?’ a ko; ‘Mun lo be n’ bali ka nin kɛ? Loon dɔ la, n y’a ye ko kira b’o kɛra. Iburahima ko; ‘Nin Jarir hadisi be mɔgɔw kabakoya, bari Jarir donna silamɛya la Sura Al Maidah jigira kɔ’. Nin ye Ibrahima ka kuma ye, o ye kuma nin ye, ‘Nin hadisi be mɔgɔw kabakoya’. A ko; 'Nin sapitiri kɔnɔ, Umar, Ali, Hudzaifah, Al Mugirah, Bilal, Sa'd, Abu Ayyub, Salman, Buraida, 'Amru bin Umayyah, Anas, Sahl bin Sa'd, Ya'la bin Murrah, Ubada Ibnu Shamid, Usanu Bin Zamah Jama, A Ubada, dɔw fana b’a fɔ ko, Ibunu Umara ni Ubayi bin Imara’. Abu Isa ko; 'Nin Jarir hadisi ye hasan lakika ye ranki la'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 87

وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ

A y’o lakali ka bɔ [Syahr bin Hausyab] fɛ, a ko; ‘N ye [Jarir bin Abdullah] ye a be ko, o kɔ, a y’a ka khuf fila jɔɔsi. O la, n y’a ɲininga o la, a y’a jaabi ko: ‘N ye kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye a be ko ka ko, ka sɔrɔ k’a ka khuf fila jɔɔsi’. O la, n y’a ɲininga ko: ‘Yala o tun kɛra sanni sura Al Maidah ka jigi wala o kɔ wa?’ A y’a jaabi ko: ‘Ne ma silamɛya don fo ni suura Al Maidah jigira ka ban’. [Qutaibah] y’o fɔ an ye, a ko; ‘A fɔra an ye [Khalid bin Ziyad At Tirmidi], ka bɔ [Muqatil bin Hayyan] fɛ, ka bɔ [Syahr bin Hausyab] fɛ, ka bɔ [Jarir] fɛ’. Lakalibaga ko; ’ [Bakiya] y’o lakali ka bɔ [Ibrahima bin Adham] fɛ, ka bɔ [Muqatil bin Hayyan] fɛ, ka bɔ [Syahr bin Hausyab] fɛ, ka bɔ [Jarir] fɛ. Ani nin ye hadisi gwɛnin ye, bari mɔgɔ dɔw minw be ban ka khuf jɔɔsi, olu b’a fɔ ko cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye khuf jɔɔsi ka kɔn sura Al Maidah ka jigi ɲɛ. Ani Jarir y’a fɔ a ka hadisi kɔnɔ ko ale ye cira sallallahu alayihi wasallam ye a b’a ka khuf jɔɔsira suura Al Maidah jigira kɔfɛ’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 88

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ

y’a fɔ an ye [Qutaibah] ko, a y’a fɔ an ye [Abu ‘Awanah] ka bɔ [Sa’id bin Masruq] ka bɔ [Ibrahima At Taimi] ka bɔ [’Amru bin Maimun] ka bɔ [Abu Abdullah Al Jadali] ka bɔ [Khuzaimah bin Tsabit] ka bɔ [Khuzaimah bin Tsabit] ka bɔ cira sallallaahu khu’alaihi a ko: ‘Minw be tagama na, tile saba, minw be soo, tile kelen’. A fɔra fana ka bɔ Yahya bin Ma’in fɛ ko ale lo ye Khuzaimah bin Thabit ka hadisi tiɲɛtigiya min ɲɛsinna khuf jɔɔsili ma. Ani Abu Abdullah Al Jadali tɔgɔ ye Abdu bin Abd, a ka ca a la a be weele ko Abdurahman bin Abd. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye, nin sapitiri kɔnɔ, Ali, Abu Bakra, Abu Huraira, Shafwan bin Asali, Auf bin Malik, Ibnu Umar ani Jarir ka lakalitaw fana be sɔrɔ’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 89

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ

a y’a fɔ an ye [Hannad] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Al Ahwash] ka bɔ [Ashim bin Abu An Nujud] ka bɔ [Zirr bin Hubaisi] ka bɔ [Shafwan bin Assal] a ko; ’ An tun be tagama tuma min na, Rasulullah y’a fɔ an ye ko an kana a dayɛlɛ tile saba ni suu saba kɔnɔ fɔɔ n’an be junub la. Ani a bele daganin lo ka jɔɔsi ka bɔn, ka ɲɛgɛnɛ ani ka sinɔgɔ’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye. Al Hakam bin Utba ni Hamadu ye nin hadisi lakali ka bɔ Ibrahima An Nakha’i fɛ, ka bɔ Abu Abdullah Al Jadali fɛ, ka bɔ Kuzayima bin Sabit fɛ, nka o tɛ tiɲɛ ye. Ali Ibnu Madini ko; Yahya bin Sa’id ko Suba ko; 'Ibrahima An Nakha'i tun ma deli ka Abu Abdullah Al Jadali ka hadisi mɛn min ye ka khuf jɔɔsi'. Zayida y’a fɔ ka bɔ Mansur fɛ ko: ‘An tun be Ibrahima At Taimi ka so kɔnɔ fɔlɔ, k’a sɔrɔ o wagati la an tun be ni Ibrahima An Nakha’i ye, o kɔ, Ibrahima At Taimi y’a fɔ an ye ka bɔ Amru bin Maimun fɛ, ka bɔ Abu Abdullah Al Jadali fɛ, ka bɔ Khuzaimah bin Thabit fɛ, ka bɔ ‘Nabi halahillahu fila koo la. Muhamadu bin Isimayili ko; 'Nin sapitiri kɔnɔ, hadisi min ka fisa ni bɛɛ ye, o ye hadisi min lakali Shafwan bin 'Assal Al Muradi fɛ'. Abu Isa ko; ‘Nin ye lɔnnikɛla caaman ka miiriya ye ka bɔ cira sallallaahu ‘alayihi wasallam, tabi’in ani u kɔfɛ minw bɔra fuqahaw cɛma, olu ka miiriya la. I n’a fɔ Sufyan Ats Sauri, Ibnuli Mubaraki, Siyafi, Ahmadu ani Ishaki. O ko; ‘Mɔgɔ minw be to so, olu be khuf jɔɔsi tile kelen ni suu kelen ani mɔgɔ minw be tagama, olu b’a jɔɔsi tile saba ni suu saba’. Abu Isa ko; ‘A fɔra fana lɔnnikɛla dɔw fɛ k’u tɛ wagati latigɛ ka khuf fila jɔɔsi. O miiriya be Malik bin Anas lo fɛ. Abu Isa y’a fɔ tugun ko: ‘Hakilina min be wagati dantigɛ, o lo ka ɲi ka tɛmɛ’. Nin hadisi fana fɔra Shafwan bin Assal fɛ, ka fara Ashim hadisi kan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 90

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ

a y’a fɔ an ye [Abul Walidi Ad Dimasqi] ko, a y’a fɔ an ye [Ali Walidi bin Muslim] ko, a y’a fɔ ne ye [Tsaur bin Yazid] ka bɔ [Raja` bin Haiwah] ka bɔ [Ali Mugirah ka sɛbɛnnikɛla] ka bɔ [Ali Mugirah bin Syu’ba] ko; 'Kira sallallahu 'alaihi wasallam y'a ka khuf sanfɛ n'a duguma mɔmɔ'. Abu Isa ko: «Nin tɛ cira sallallahu alayihi wasallam ka teriw kelen dɔrɔn ka miiriya ye, tabi’inw ani minw be kɔfɛ ka bɔ fuqahaw cɛma. O miiriya tun be Malik, Syafi’i ani Ishaq fana fɛ. Nin ye hadisi gɛlɛya ye, mɔgɔ si tɛ jigi la Tsaur bin Yazid kan ni Al Walid bin Muslim tɛ. Abu Isa ko; ‘N ye Abu Zur’ah ni Muhamadu bin Isma’il ɲininga nin hadisi koo la, u fila bɛɛ y’a jaabi ko ‘nin hadisi tɛ tiɲɛ ye, bari Ibnul Mubarak ye nin hadisi lakali ka bɔ Tsaur fɛ, ka bɔ Raja` bin Haiwah fɛ’. A ko; 'a fɔra ne ye ka bɔ sɛbɛnnikɛla Al Mughirah fɛ mursal kɔnɔ, ka bɔ cira sallallahu 'alayihi wasallam fɛ, ani Al Mughirah kofɔra a kɔnɔ'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 91

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ

a y’a fɔ an ye ko [Ali bin Hujr] ko; a y’a fɔ an ye [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] ka bɔ [a facɛ] la ka bɔ [Urwah bin Az Zubair] ka bɔ [Al Mugirah bin Syu’ba] la a ko; ' N ye cira sallallahu alayihi wasallam ye a b'a ka khuf fila sanfɛla mɔmɔna'. Abu Isa ko; ‘Nin Al Mugirah hadisi be Hasan degere la, o ye Abdurrahman bin Abu Az Zinad ka hadisi ye, min bɔra a facɛ la, ka bɔ Urwah, ka bɔ Al Mugirah la. Ani, an ma mɔgɔ si lɔn abada min ye kuma fɔ ka bɔ Urwah ka bɔ Al Mughirah lafadz koo la, ‘khufnya fila sanfɛ,’ n’a ma bɔ ale la. Lɔnnikɛlaw fanba b’o lo miiri. O miiriya tun be Sufyan Ats Tsauri ni Ahmad fana fɛ. Muhamadu ko; 'Malik bin Anas ye tagamasiɲɛ dɔ di Abdurrahman bin Abu Az Zinad ma'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 92

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ

a y’a fɔ an ye ko [Hanadi] ani [Mahmudu bin Gayilan] fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye ko [Waki’] bɔra [Sufyan] la ka bɔ [Abu Qayisi] la ka bɔ [Huzayili bin Surahbil] la ka bɔ [Ali Mugira bin Siyuba] la a ko; 'Kira sallallahu 'alaihi wasallam ye ko, k'a ka sosɛti fila n'a ka sanbara fila jɔɔsi'. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye, lɔnnikɛla caaman ka miiriya lo. O miiriya nin, Sufyan Ats Tsauri, Ibnuli Mubaraki, Siyafiyi, Ahmadu ani Ishaki fana y’o miiriya ta. O ko; ‘Mɔgɔ be se ka sosɛti fila nunu jɔɔsi hali n’u fila bɛɛ ka bon’. Abu Isa ko; ‘Nin sapitiri kɔnɔ, hadisi dɔ fana be yen min lakali Abu Musa fɛ’. Abu Isa ko; ‘N y’a mɛn ko Sali bin Muhamadu At Tirmidi ko; ‘N y’a mɛn ko Abu Muqatil I n’a fɔ Samarqandi b’a fɔ cogo min na; ‘N nana Abu Hanifah filɛ tuma min na a banana sanni a ka sa, a ye jii ɲini, o kɔ, a ye koɲɛw kɛ ni sosɛti ye. O kɔ, a y’u fila bɛɛ mɔmɔ k’a fɔ ko; ‘Bi n ye koo dɔ kɛ n ma deli ka min kɛ, n ye sosɛti fila bɛɛ jɔɔsi, hali n’u tɛ sanbara ye’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 93

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ

a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Basyyar] ko, a y’a fɔ an ye [Yaya bin Sa’id Al Kathan] ka bɔ [Suliman At Taimi] ka bɔ [Bakri bin Abdullah Al Muzani] ka bɔ [Ali Hasan] ka bɔ [Ibnuli Mugirah bin Siyuba] ka bɔ [a fa] fɛ a ko; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam ye koɲɛ kɛ, ka khuf ni imamah jɔɔsi - fani sugu dɔ min sirinin be kuun na -'. [Bakri] ko; ‘Ne y’o mɛn [Ibnuli Mugira] fɛ. Lakalibaga ko; ‘Muhamadu bin Basysyar ye nin hadisi kofɔ yɔrɔ wɛrɛ, ko a y’a ka kunsigi n’a ka kunsigi jɔɔsi’. Nin hadisi fana fɔra ka bɔ sira wɛrɛ la, ka bɔ Al Mughirah bin Syu’bah fɛ. O dɔw ye lafadz kofɔ; ‘a tun b’a ɲɛfɛla n’a ka fanikolon mɔmɔna’, k’a sɔrɔ dɔw m’o kofɔ. N y’a mɛn ko Ahmadu Ibnuli Hasan b’a fɔra ko; N y’a mɛn ko Ahmadu bin Hanbali y’a fɔ ko; ‘Ne ma deli ka mɔgɔ ye i n’a fɔ Yahya bin Sa’id Al Qaththan ni n’ yɛrɛ ɲɛɛ fila ye’. Lakalibaga ko: ‘Nin sapitiri kɔnɔ, tariki dɔ fana be yen min bɔra Amru bin Umayya, Salman, Tsauban ani Abu Umamah fɛ’. Abu Isa ko; 'Al Mughirah bin Syu'bah ka hadisi ye hasan lakika ye, o miiriya bɔra lɔnnikɛla caman fɛ ka bɔ cira sallallaahu 'alayihi wasallam teriw cɛma, i n'a fɔ Abu Bakri, Umar ani Anas'. O miiriya be Al Auza’i, Ahmad ani Ishaq fana fɛ. O ko; ‘Mɔgɔ be se k’a ka kunsigi jɔɔsi’. Ani lɔnnikɛla caman ka bɔ cira sallallahu n’a tabi’in ka tɔɲɔgɔnw fɛ, olu ko; ‘Mɔgɔ man kan k’a ka fanikolon jɔɔsi fɔɔ n’a y’a kuun n’a ka fanikolon jɔɔsi’. O ye Sufyan Ats Sauri, Malik bin Anas, Ibnuli Mubaraki ani Siyafri’i ka miiriya ye. Abu Isa ko; N y’a mɛn ko Al Jarud bin Mu’adz ko; N y’a mɛn ko Waki’ Ibnuli Jara y’a fɔ ko; ‘N’a y’a ka kunsigi jɔɔsi dɔrɔn o tuma na, o be bɔ a la, bari o lo ye sunna ye’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 94

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

a y’a fɔ an ye [Hannad] ko, a y’a fɔ an ye [Ali bin Mushir] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Al Hakam] ka bɔ [Abdurrahman bin Abu Laila] ka bɔ [Ka’ab bin Ujrah] ka bɔ [Bilal] ko; ' Nabi (s.a.w) ye khuf fila ni fanikolon mɔmɔ'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 95

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ

a y’a fɔ an ye [Qutayiba bin Sa’id] ko, a y’a fɔ an ye [Bisiri bin Al Mufaddlal] ka bɔ [Abdurrahman bin Ishaq Al Qurasyi] la, ka bɔ [Abu Ubaida bin Muhamadu bin ‘Ammar bin Yasir] la a ko; ‘N ye [Jabir bin Abdullah] ɲininga loon dɔ la ko a ka khuf fila jɔɔsi, o kɔ, a y’a jaabi ko: ‘O ye sunna ye, n balimacɛ dencɛ’. kumanan; N y’a ɲininga fana Imamah jɔɔsi koo la, a y’a jaabi ko: ‘I ka kunsigi jɔɔsi ni jii ye’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 96

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ

a y’a fɔ an ye [Hannad] ko, a y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Ali A’masi] la ka bɔ [Salim bin Abu Al Ju’d] la ka bɔ [Kurayib] la ka bɔ [Ibn Abbas] la ka bɔ a tɛnɛmuso la - [Maimunah] - a ko; ’ N ye koji bila cira sallallahu alayihi wasallam ye, o kɔ, a ye junub ko n’o ye. A tun be minan yɛlɛma n’a numanbolo ye a kininbolo kan, o kɔ, a tun be bolo fila bɛɛ ko. O kɔ, a tun b’a bolo don minan kɔnɔ, k’a cɛnimusoko yɔrɔw ko jii la ani k’a bolo mɔmɔ kogo wala dugukolo la. O kɔ, a y’a daa ko ka jii don a nuun na, k’a ɲɛda n’a bolo fila n’a nɔgɔnkun fila ko. O kɔ, i ka jii bɔn a kuun na siɲɛ saba, ka jii tɛmɛ a fari bɛɛ kan, o kɔ, i ka taga yɔrɔ wɛrɛ k’a seenw ko’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye, ani nin sapitiri kɔnɔ, Umu Salamah, Jabir, Abu Sa’id, Jubair bin Muth’im ani Abu Huraira ka lakalitaw fana be sɔrɔ’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 97

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ

a y’a fɔ an ye [Ibn Abu Umar] ko, a y’a fɔ an ye [Sufyan bin Uyainah] ka bɔ [Hisyam bin Urwah] ka bɔ [a fa] ka bɔ [Aisyah] a ko; ’ Tuma min na Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tun be taga junub ko, a y’a bolow ko fɔlɔ ka sɔrɔ k’a bolow don minan kɔnɔ. O kɔ, a y’a ka cɛnimusoko yɔrɔw ko, ka ko i n’a fɔ a be kɛ cogo min na delili kama ani k’a kunsigi ko ni jii ye. O kɔ, a ye jii bɔn a kuun na siɲɛ saba. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye, ani hadisi nin sugandira lɔnnikɛlaw fɛ junub koko la. Ko mɔgɔ ka kan ka ko i n’a fɔ a be kɛ cogo min na delili tuma na, ka sɔrɔ ka ji saba bɔn a kuun na. O kɔ, i ka jii bɔ i fari bɛɛ la k’i seenw ko. Lɔnnikɛlaw ye nin hadisi nin waleya, u ko; ‘Ni mɔgɔ min ye junub ye, n’a y’a yɛrɛ su jii la hali n’a t’a yɛrɛ ko, o be bɔ’. O ye Shafi’i, Ahmadu ani Ishaq’ ka miiriya ye.

Hadith

Imam Tirmidzi : 98

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا

a y’a fɔ an ye [Ibnu Abu Umar] ko, a y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Ayyub bin Musa] ka bɔ [Sa’id Al Maqburi] ka bɔ [Abdullah bin Rafi’] ka bɔ [Umu Salamah] a ko; ‘E Ala ka ciden, tiɲɛ na, ne ye muso ye min ka teli k’a ka kunsigi nɛgɛw - nɛgɛw -, ni n’ ye junub ko, yala n’ ka kan k’u bɔ wa?’ A y’a jaabi ko: ‘Ɔn ɔn, nka i ka jii bɔn i kuun na siɲɛ saba dɔrɔn, o kɔ, i ka jii bɔn i fari bɛɛ la ani i bena saniya, wala a ko: ‘I saniyanin lo’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye. Lɔnnikɛla caman minw be hadisi nin labato, u b’a fɔ ko ni muso ye junub ko, k’a kunsigi jigi o tuma na, o be bɔ ji bɔnin kɔ a fari kan’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 99

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ

a y’a fɔ an ye [Nashr bin Ali] ko, a y’a fɔ an ye [Al Harith bin Wajih] ko; a y’a fɔ an ye [Malik bin Dinar] ka bɔ [Muhamadu bin Sirin] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ka bɔ cira sallallahu alayihi wasallam fɛ, a ko: ‘Kunsigi bɛɛ jukɔrɔ, junub be yen, o la, aw ka kunsigi ko ka farikolo saniya’. Nin sapitiri kɔnɔ, tariki dɔ fana be sɔrɔ Ali ni Anasi fɛ. Abu Isa ko; ‘Al Harith bin Wajih ka hadisi ye hadisi gharib ye, an t’o lɔn fɔɔ ale lo, hali n’a tun ye sheikh barikaman ye. Lɔnnibaga damadɔ m’a lakali a fɛ, nka ale kelen lo y’o hadisi lakali, ka bɔ Malik bin Dinar fɛ. Tuma dɔw la, a be weele ko Al Harith bin Wajih ani tuma dɔw la, a be weele ko Ibn Wajba’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 100

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ

a y’a fɔ an ye [Isma’il bin Musa] ko, a y’a fɔ an ye [Sharik] ka bɔ [Abu Ishaq] ka bɔ [Al Aswad] ka bɔ [Aisyah] ko, ‘Kira sallallaahu ‘alayihi wasallam ma koɲɛ kɛ ko kɔ’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hadisi hasan sahih ye’. Abu Isa ko; ‘Ani nin ye cira sallallaahu ‘alayihi wasallam ni tabi’in ka tɔɲɔgɔnw damadɔ ka miiriya ye, o ye ko ka koɲɛw kɛ ka ban’.