इस्लाम स्वीकार करें, यहाँ क्लिक करें
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 81

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }

ने सानु रिवायत कीती है [हन्नाद] ने आख्या, सानु [शरीक] नू [अबू फज़ाराह] तों [अबू जैद] तों [अब्दुल्लाह बिन मसूद] तों रिवायत कीता है उसने आख्या; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने मिगी पुच्छया: 'तुंदी बाल्टी च केह् ऐ?' मैं जवाब दित्ता, 'अरक,' उसने फिर आख्या: 'अच्छी खजूर ते पवित्र पानी,' इब्न मसूद ने आख्या; 'इस करके उसने उस नाल वज़ूद कर दित्ता'। अबू ईसा ने आख्या; 'केवल यह हदीस अबू जैद से अब्दुल्ला से नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम से रिवायत की गई है। इस बीच अबू जैद इक ऐसा व्यक्ति ऐ जिसी अजें तगर हदीस दे माहिरें नेईं जानदे। उसी इस हदीस दे अलावा कोई हदीस रिवायत करने दा पता नेईं ऐ। कुछ वैज्ञानिकों दा विचार है कि कोई आदमी नबीज -अरक- नाल वज़ूद कर सकदा है। इन्दे च सुफियन अत्स त्सौरी ते होर बी शामल न। ते किश होर लोकें दा एह् मनना ऐ जे शराब कन्नै वज़ूद नेईं करना चाहिदा। यही राय शैफीई, अहमद औय इशाक की शै । इशाक ने आख्या; 'अगर कोई इस नाल परीक्षा होवे तां शराब नाल वज़ूद करन दे, पर मैं पसंद करां कि ओ तायम्मुम करदा होवे'। अबू ईसा ने आख्या; रही गल्ल किसे दे गल्लां दी; 'शराब नाल वज़ूद करना जायज नहीं,' कुरान दे नेड़े ते ज्यादा उचित है। क्योंकि अल्लाह तआला कहंदा है, '-फिर तुहानूं पानी नहीं मिलदा, फिर अच्छी - साफ - जमीन ते नमाज पढ़ो'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 82

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ

ने साडे कोल रिवायत कीती है [कुतैबाह] ने आख्या है, साडे कोल [अल लैतस] ने [उकाइल] तों [अज़ ज़ुहरी] तों [उबैदिल्लाह बिन अब्दुल्लाह] तों [इब्न अब्बास] तों रिवायत कीता है; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने दूध पीया, फिर पानी मंगया ते पानी नाल मुंह गार्गल कीता, उसदे बाद आख्या: 'वाकई दूध विच चरबी होंदी है'। उसने आख्या; 'इस अध्याय विच सहल बिन स'द अस सईदी ते उम्म सलामाह तों वी इतिहास है'। अबू ईसा ने आख्या; 'एह इक हदीस है जो हसन प्रामाणिक है, विज्ञान दे कुछ विद्वानें दा विचार है कि इंसान नू दूध पीने दे बाद पानी नाल गार्गल करना जरूरी है।' इस बीच साडे विचार विच सिर्फ सुन्नत ही है। ते किश लोकें गी दूध पीने आस्तै कुसै गी मुंह कुल्ला करने दी बी लोड़ नेईं होंदी'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 83

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ

सानु दस्सेया है [नशर बिन अली] ते [मुहम्मद बिन बस्स्यार] दोनों ने आख्या; ने सानु दस्सेया है [अबू अहमद मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह अज़ जुबैर] से [सूफयान] से [अदल दलाहक बिन उस्मान] से [नफी'] से [इब्न उमर] से कहा; 'एक आदमी था, जिसने नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम गी नमस्ते कीता हा, जिसलै नबी पेशाब करदे हे, इस करी उने जवाब नेईं दित्ता।' अबू ईसा ने आख्या; 'ए हदीस हसन सहीह दी डिग्री विच है, सिर्फ इह - सलामी दा जवाब देना - साडे विच मकरूह है, जदों असीं शौच कर रहे हां या पेशाब कर रहे हां, जिवें कि विज्ञान दे कुछ विशेषज्ञां ने व्याख्या कीती है।' ते ए हदीस इस अध्याय च रिवायत कीती गेदी बेहतरीन हदीस ऐ। अबू ईसा ने आख्या; 'इस अध्याय विच अल मुहाजिर बिन कुनफुदज, अब्दुल्लाह बिन हंझाला, अलकामाह बिन अल अफ्रा', जाबीर ते अल बर्रा दी हदीस वी हन''।

Hadith

Imam Tirmidzi : 84

حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ

सानु दस्सेया है [साववर बिन अब्दुल्लाह अल अनबरी] ने कहा, सानु दस्सेया है [अल मुअतमीर बिन सुलेमान] ने कहा; मैं [अय्यूब] गी [मुहम्मद बिन सिरिन] कोला [अबू हुरैरा] कोला नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला रिवायत करदे होई सुनेया ऐ, जे उने आखेआ ऐ, जेकर कुसै बर्तन गी कुत्ते ने चाटी लेआ तां उसी सात बारी धोना गै पौग, जिस च इक जां आखरी बारी धरती कन्नै ऐ। पर, जेकर बर्तन गी बिल्ली चाटदा ऐ तां बस इक बारी धोओ'। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन सच्चे है।' यही राय शैफीई, अहमद औय इशाक की शै । इस हदीस गी बी इक होर तरीके कन्नै अबू हुरैरा कोला, नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला इस चाल्ली बखान कीता गेदा ऐ। बस इह ही है कि इह नहीं आखदा कि 'जे बर्तन बिल्ली चाटदा है तां बस इक वारी धोओ'। इस अध्याय च अब्दुल्ला बिन मुगफ़ल दा इक इतिहास बी ऐ'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 85

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ

ने सानु दस्सेया है [इशाक बिन मूसा अल अंसारी] ने कहा, सानु दस्सेया है [मा'न] ने कहा, सानु [मलिक बिन अनस] गी [इशाक बिन अब्दुल्लाह बिन अबू थलहह] कोला [हुमैद बिंत उबैद बिन रिफाअह] कोला [कब्स्याह बिंत काअब बिन मलिक] इब्न अबू कतादाह दी पत्नी कोला दस्सेया ऐ, कि [अबू कतदाह] उंदे कोल आए हे। -कबस्याह- ने कहा; 'भैंने उवके लरए ऩानी डारा, अचानक एक बिल्ली अन्दर आकय ऩीमा, अबू कतादा ने ऩशरे ऩानी को झुकामा ताकक बिल्ली ऩी वकती'। कबस्याह ने आख्या; 'अबू कतदाह को जानता था कक भैं उवको दे ख यशा शूॊ, इवलरए उवने कशा; 'तुभ हैरान हो, भेये भाॊ की ऩत्नी?' मैं जवाब दित्ता, 'हां', उ'नें आखेआ; 'वास्तव च अल्लाह दे रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'बिल्लियां अशुद्ध नहीं होंदियां।' ओह् इक जानवर ऐ जेह्ड़ा आमतौर उप्पर तुंदे चारों पास्सै घुमदा रौंह्दा ऐ।' ते उंदे च किश ने मालिक कोला रिवायत कीती ऐ जे ओह् - कबसिया - अबू कतादा दी पत्नी ही, पर एह् सच्च ऐ जे ओह् इब्न अबू कतादा दी पत्नी ही। उसने आख्या; 'इस अध्याय च ऐसिया ते अबू हुरैरा दा इतिहास बी ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'ए हदीस हसन सख्त है, नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम, तबीईन ते उन्हां दे बाद दे लोग जैसे शफीई, अहमद ते इशाक दे साथी विचों ज्यादातर विद्वानें दी ए राय है। उंदा तर्क ऐ जे बाकी बिल्ली दा पीना ठीक ऐ। ते इह इस अध्याय विच सब तों वड्डी हदीस है। इमाम मलिक इस हदीस गी अच्छा समझदे न, यानी इशाक बिन अब्दुल्लाह बिन अबू तलहह कोला। औय उवकी ऩयॊ ऩया भें मलिक' वे शी ऩूया कोई नशीॊ शै ।

Hadith

Imam Tirmidzi : 86

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

सानु दस्सेया है [हन्नाद] ने कहा, सानु [वाकी'] से [अल अ'मासी] से [इब्राहिम] से [हम्माम इब्नुल हरिथ] से बताया है उसने कहा; [जरीर बिन अब्दुल्लाह] ने पेशाब कीता, फिर वज़ूद कीता ते अपनी खुफ पोंछी। फिरी उसी आखया गेया, 'तुस इयां कीं करदे ओ?' उसने आख्या; 'मेरे को ऐवा कयने से क्मा रोक यशा शै ? मैं इक बारी नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम गी करदे दिक्खेआ हा। इब्राहिम ने आख्या; 'इस जरीर हदीस कन्नै लोकें गी हैरानी होंदी ऐ, कीजे जरीर ने सूरह अल मैदा दे खुलासे दे बाद इस्लाम अपनाया हा'। एह् इब्राहिम दी गल्ल ऐ, यानी एह् शब्द, 'इस हदीस कन्नै लोकें गी हैरानी होंदी ऐ'। उसने आख्या; 'इस अध्याय विच उमर, अली, हुदज़ाइफा, अल मुगीरा, बिलाल, स'द, अबू अय्यूब, सलमान, बुरैदा, अमरू बिन उमय्याह, अनस, सहल बिन स'द, या'ला बिन मुर्रा, उबादा इब्नु शामीद, उसामा बिन सियारिक, अबू उमामा, जबिर, उसामाह बिन जैद ते इब्नु उबादा, कुछ लोग इब्नू उमराह ते उबाई बिन इमाराह' वी आखदे ने। अबू ईसा ने आख्या; 'इह जरीर हदीस रैंक विच हसन प्रामाणिक है'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 87

وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ

[स्याहर बिन हौस्याब] कोला रिवायत कीता गेदा ऐ, उने आखेआ; 'मैं [जरीर बिन अब्दुल्ला] नू वज़ूद करदे वेखया, फिर उसने अपनी जोड़ी खुफ पोंछी।' तो मैं उस तों इस बारे पुच्छया, उसने जवाब दित्ता, 'मैं नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम नू वज़ूद करदे ते फिर अपने दो खुफ पोंछदे वेखया'। तो मैं उस तों पुच्छया, 'क्या ओह सूरह अल मैदा दे नज़र तों पहलां सी या बाद विच?' उसने जवाब दित्ता, 'मैं सूरह अल मैदा दे प्रकट होने दे बाद सिवाय इस्लाम नहीं आया'। [कुतैबा] ने सानु इस बारे च दस्सेया, उने आखेआ; 'साढ़े [खालिद बिन जियाद अत तिरमिधी], [मुकतिल बिन हय्यान] तों, [स्याहर बिन हौस्याब] तों, [जरीर] तों, दस्सेया गया है'। कथानक ने आख्या; ' [बकीयाह] ने [इब्राहिम बिन अधम] तों, [मुकतिल बिन हय्यान] तों, [स्याहर बिन हौस्याब] तों, [जरीर] तों रिवायत कीती है। ते ए साफ हदीस हे, क्योंकि कुझ लोग जेड़े खुफ पोंछण तों इन्कार करदे हन, ओ दावा करेंदे हन कि नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने सूरह अल मैदा दे नज़र तों पहलां खूफ पोंछ डित्ता। ते जरीर ने अपनी हदीस विच ज़िक्र कीता है कि उसने नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम नू सूरह अल मैदाह दे नज़र दे बाद अपनी खूफ पोंछदे वेखया।

Hadith

Imam Tirmidzi : 88

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ

ने सानु दस्सेया है [कुतैबाह] ने कहा, सानु दस्सेया है [अबू अवानाह] से [सईद बिन मसरुक] से [इब्राहिम अत तैमी] से [अमरू बिन मैमुन] से [अबू अब्दुल्लाह अल जदली] से [खुजैमा बिन त्साबीत] से नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम से, कि उससे एक जोड़ी खुफ पोंछने के बारे में पूछा गया है, उसने कहा: 'तीन दिन।' सफर च औने आह्लें लेई ते घरै च रौह्ने आह्लें लेई इक दिन'। याह्या बिन माईन तों ए वी आख्या गया कि उन्हां ने खूफ पोंछण दे बारे विच खुज़ैमा बिन थाबीत दी हदीस नूं प्रमाणित कीता। ते अबू अब्दुल्लाह अल जदली दा नां अब्द बिन अब्द ऐ, जिसी आमतौर पर अब्दुररहमान बिन अब्द आखदे न। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन प्रामाणिक है, इस अध्याय विच अली, अबू बकरह, अबू हुरैरा, शफवान बिन अस्सल, औफ बिन मलिक, इब्न उमर ते जरीर तों वी रिवायत हन'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 89

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ

सानु दस्सेया है [हन्नाद] ने कहा, सानु [अबू अल अहवाश] से ['अशिम बिन अबू अन नुजुद] से [जिरर बिन हुबैसी] से [शफवान बिन अस्सल] से बताया है उसने कहा; ' जदों असीं सफर करदे सी तां रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने सानू हुक्म दित्ता कि त्रै दिन ते त्रै रातां तक ​​इस नू ना खोलो सिवाय जनुब दे। ते मल-मूत्र, पेशाब ते सोने आस्ते पोंछना अजें बी जायज ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन सच्चे है।' अल हकम बिन उतबाह ते हम्मद ने इस हदीस गी इब्राहिम अन नखाई कोला, अबू अब्दुल्लाह अल जदली कोला, खुज़ैमाह बिन थाबीत कोला रिवायत कीता ऐ, पर ए सच्च नेईं ऐ। अली इब्नुल मदीनी ने कहा; 'याह्या बिन सै'द ने आख्या कि शु'बा ने आख्या; 'इब्राहिम अन नखाई ने कबी बी अबू अब्दुल्ला अल जदली से खूफ पोंछने की हदीस के लरए नशीॊ सुने था'। जईदा ने मंसूर तों आख्या, 'असीं इक वारी इब्राहिम एट तैमी दे कमरे विच सी, जबकि उस वेले असीं इब्राहिम अन नखाई दे नाल सी, फिर इब्राहिम अत तैमी ने सानू अमरू बिन मैमुन तों, अबू अब्दुल्लाह अल जदली तों, खुज़ैमाह बिन थाबीत तों, नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम तों दो खुफ पोंछण दी हदीस दे बारे विच दस्सेया। मुहम्मद बिन इस्माइल ने आख्या; 'इस अध्याय विच सब तों वड्डी हदीस शफवान बिन 'असल अल मुरादी' दी रिवायत हदीस है। अबू ईसा ने आख्या; 'एह राय नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम, तबीईन ते उन्हां दे बाद दे साथियां विचों कई विद्वानें दी है जो फुकाहा विचों। सुफियन अतस त्सौरी, इब्नुल मुबारक, स्याफीई, अहमद ते इशाक दी तरह। उने आख्या; 'घर च रौह्ने आह्ले लोक इक दिन-रात खुफ पोंछदे न ते सफर करने आह्ले लोक त्रै दिन त्रै रात पोंछदे न'। अबू ईसा ने आख्या; 'कुछ वैज्ञानिक माहिरें कोला बी एह् बखान कीता गेदा ऐ जे ओह् इक जोड़ी खुफ पोंछने दी समें सीमा नेईं निर्धारित करदे न।' एह् राय मलिक बिन अनस दी ऐ। अबू ईसा ने फिर आख्या, 'जो राय टाइम सीमा प्रदान करदी है, ओह ज्यादा मान्य है'। इस हदीस गी शफवान बिन अस्सल ने बी ‘अशिम’ हदीस दे अलावा रिवायत कीता हा।

Hadith

Imam Tirmidzi : 90

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ

ने सानु दस्सेया है [अबुल वलीद अद डिमास्की] ने कहा, सानु दस्सेया है [अल वलीद बिन मुस्लिम] ने कहा, मिगी [त्सौर बिन यजीद] गी [राजा` बिन हैवाह] कोला [अल मुगीरा दे शास्त्री] कोला [अल मुगीरा बिन स्यूबाह] कोला दस्सेया ऐ; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने अपने खूफ दे उपर ते थल्ले रगड़या'। अबू ईसा ने आख्या, 'एह राय न सिर्फ नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे साथी, तबीईन ते उंदे बाद दे फुकहा दे बीच दे इक साथी दी है।' यह राय मलिक, स्याफीई औय इशाक ने बी ली। ए इक समस्याग्रस्त हदीस ऐ, अल वालिद बिन मुस्लिम दे अलावा कोई त्साउर बिन यजीद उप्पर भरोसा नेईं करदा। अबू ईसा ने आख्या; 'मैं अबू ज़ुराह ते मुहम्मद बिन इस्माइल कोला इस हदीस दे बारे च पुच्छेआ, उने दोनों ने जवाब दित्ता, 'ए हदीस सच्चे नेईं ऐ, कीजे इब्नुल मुबारक ने इस हदीस गी त्साउर कोला, राजा` बिन हैवाह कोला रिवायत कीता ऐ'। उसने आख्या; 'मेरे कोल मुरसल विच शास्त्री अल मुगीरा तों, नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम तों दस्सेया गया सी, ते इस विच अल मुगीरा दा कोई जिक्र नहीं है'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 91

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ

सानु दस्सेया है [अली बिन हुजर] ने आख्या; ने सानु [अब्दुररहमान बिन अबू अज़ जिनाद] [अपने पिता] कोला [उरवाह बिन अज़ जुबैर] कोला [अल मुगीरा बिन स्यूबाह] कोला दस्सेया ऐ, उने आखेआ; ' मैं नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम गी अपने दो खूफ दे चोटी गी रगड़दे दिक्खेआ'। अबू ईसा ने आख्या; 'इह अल मुगीरा हदीस हसन दी डिग्री विच है, यानी अब्दुररहमान बिन अबू अज़ जिनाद दी हदीस, अपने पिता तों, उर्वाह तों, अल मुगीरा तों।' ते असीं कदे वी किसे वी नूं नहीं जानदे जिन्हां ने अल मुगीरा तों उरवाह तों लफाज दे बारे विच जिक्र कीता होवे, 'दो खुफन्या दे शीर्ष ते', उह तों इलावा। एह् मते सारे वैज्ञानिकें दी राय ऐ। यह राय सुफियन अतस त्सौरी औय अहमद ने बी ली। मुहम्मद ने आख्या; 'मलिक बिन अनस ने अब्दुररहमान बिन अबू अज़ जिनाद गी संकेत दित्ता'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 92

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ

सानु दस्सेया है [हन्नाद] ते [महमद बिन घैलन] दोनों ने आख्या; ने सानु [वाकी'] गी [सुफयान] कोला [अबू कैस] कोला [हुजैल बिन स्यूराहबिल] कोला [अल मुघीरा बिन स्यू'बाह] कोला दस्सेया ऐ, उने आखेआ; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने वज़ूद कीता, अपने दो मोजे ते दोनों चप्पल पोंछे'। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन प्रामाणिक है, ते ए कई वैज्ञानिक विशेषज्ञां दी राय है।' इस राय गी सुफियन अतस त्सौरी, इब्नुल मुबारक, स्याफीई, अहमद ते इशाक ने बी लेता हा। उने आख्या; 'कोई दोनों मोजे चप्पल नहीं भी पोंछ सकदा है अगर दोनों मोटे हों'। अबू ईसा ने आख्या; 'इस अध्याय च अबू मूसा दी इक हदीस बी ऐ'। अबू ईसा ने आख्या; 'मैं सालीह बिन मुहम्मद एट तिरमिधी कहंदे सुनेया; 'मैं अबू मुकातिल अस समरकांदी कहंदे सुनेया; 'मैं अबू हनीफा नू वेखण आया सी, जदों ओ अपनी मौत तों पहलां बीमार सी, उन्हां ने पानी मंगया, फिर मोजे पा के वज़ूद कीता। उसदे बाद ओह् आखदे होई उनेंगी दौंनें गी रगड़दा रेआ; 'अज्ज मैं ऐसा कम्म कीता जो मैं कदे नहीं कीता, मैं दोनों मोजे पोंछ दित्ते, भले ही ओ चप्पल नहीं होन'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 93

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ

सानु दस्सेया है [मुहम्मद बिन बस्स्यार] ने कहा, सानु [याह्या बिन सईद अल कथथान] से [सुलेमान अत तैमी] से [बकर बिन अब्दुल्लाह अल मुजानी] से [अल हसन] से [इब्नुल मुगीराह बिन स्यूबाह] से [उसके पिता] से बताया है उसने कहा; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने वज़ूद कीता, ते उने खूफ ते इमामा - सिर च बन्नी दी इक किस्म दी पगड़ी - पोंछी।' [बकर] ने आख्या; 'मैं [इब्नुल मुगीरा] कोला सुनी ऐ। कथानक ने आख्या; 'मुहम्मद बिन बस्स्यार ने इस हदीस दा जिक्र कुतै होर कीता है, कि उन्हां ने अपने फोरलॉक ते पगड़ी पोंछी'। इस हदीस गी बी इक होर रस्ते थमां बखान कीता गेआ ऐ, अल मुगीरा बिन स्यूबाह थमां। उंदे च किश ने लफाडज़ दा जिक्र कीता; 'अपने फोरलॉक ते पगड़ी गी सहलांदे होई', जिसलै के किश लोकें इसदा जिक्र नेईं कीता। ते मैं अहमद इब्नुल हसन गी आखदे सुनेया; अहमद बिन हंबल दा आखना सुनेया; 'भैंने कबी बी याह्या बिन सईद अल कथथन जैसा को अऩनी दो आॉखों वे नशीॊ दे खा'। कथानक ने आख्या, 'इस अध्याय विच अमरू बिन उमय्याह, सलमान, त्सौबान ते अबू उमामा दा इतिहास वी है'। अबू ईसा ने आख्या; 'अल मुगीराह बिन स्यूबाह दी हदीस हसन प्रामाणिक ऐ, ए राय नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे साथियें च मते सारे विद्वानें लेई ऐ, जि'यां अबू बकर, उमर ते अनस'। एह् राय अल औजाई, अहमद ते इशाक दी बी ऐ। उने आख्या; 'कोई अपनी पगड़ी पोंछ सकदा है'। ते नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ते तबीईन दे साथियें कोला मते सारे विद्वान आखदे न; 'जफ तक व्मत्रि को अऩनी ऩगडी नशीॊ पोंछनी चादहमे जफ तक लश अऩना शीया औय अऩनी ऩगडी नशीॊ पोंछे'। सुफियन अतस त्सौरी, मलिक बिन अनस, इब्नुल मुबारक ते स्याफ्रीई दी एह् राय ऐ। अबू ईसा ने आख्या; मैं अल जरुद बिन मुअद्ज गी आखदे सुनेया; मैं वाकी इब्नुल जर्राह गी आखदे सुनेया; 'अगर ओह् सिर्फ अपनी पगड़ी पोंछदा ऐ तां ओह्दे आस्तै एह् गै काफी ऐ, कीजे एह् सुन्नत ऐ'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 94

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

ने सानु दस्सेया है [हन्नाद] ने आख्या है, सानु [अली बिन मुशीर] को [अल अ'मासी] से [अल हकम] से [अब्दुररहमान बिन अबू लैला] से [काअब बिन उजरा] से [बिलाल] से बताया है; ' नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने खुफ ते पगड़ी दी जोड़ी रगड़ दित्ती'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 95

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ

सानु दस्सेया है [कुतैबाह बिन सईद] ने कहा, सानु [बिसीर बिन अल मुफद्दलाल] गी [अब्दुररहमान बिन इशाक अल कुरसी] कोला दस्सेया ऐ, [अबू उबैदा बिन मुहम्मद बिन अम्मर बिन यासिर] कोला उने आखेआ ऐ; 'मैं इक बारी [जबीर बिन अब्दुल्ला] कोला दो खुफ पोंछने दे बारे च पुच्छेआ हा, फिर उने जवाब दित्ता, 'ओह् सुन्नत ऐ, मेरे भ्राऽ दा पुत्तर'। आक्खेआ; ते मैं उंदे कोला इमामा पोंछने दे बारे च बी पुच्छेआ, तां उने जवाब दित्ता, 'बाल पानी कन्ने पोंछो'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 96

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ

ने सानु दस्सेया है [हन्नाद] ने कहा, सानु [वाकी'] से [अल अ'मासी] से [सलीम बिन अबू अल जु'द] से [कुरैब] से [इब्न अब्बास] से अपनी चाची से - [मैमुनाह] से बताया है - उसने कहा; ' मैं नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम वास्ते स्नान दा पानी पाया, फिर उसने उस नाल जुनूब नहाया। उसने अपने बाएं हत्थ कन्नै बर्तन गी अपने सज्जे हत्थ उप्पर झुकाया, फिरी दोने हत्थ धोई लेआ। उसदे बाद ओह् अपना हत्थ बर्तन च पाईयै अपने जननांगें गी पानी कन्नै डुबोई दिंदा हा ते हत्थ दीवार जां जमीन कन्नै रगड़दा हा। फिर मुंह कुल्ला कर नक्क दे छेद विच पानी पा के मुंह ते दोनों बाहं ते कोहनी धो के। फिर त्रै बारी उंदे सिर उप्पर पानी पाओ, पानी गी उंदे सारे शरीर उप्पर गुजारी लैओ, फिरी दूर हटी जाओ ते उंदे पैर धोओ'। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन सख्त है, ते इस अध्याय विच उम्म सलामा, जाबीर, अबू सईद, जुबैर बिन मुथइम ते अबू हुरैरा तों वी रिवायत हन'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 97

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ

सानु दस्सेया है [इब्न अबू उमर] ने कहा, सानु [सुफयान बिन उयैनह] गी [हिस्याम बिन उर्वाह] कोला [अपने पिता] कोला [ऐसियाह] कोला दस्सेया ऐ उने आख्या; ' जदों रसूलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम जुनब स्नान करन जा रहे सी तां उसने पहले हत्थ धो के बर्तन विच हत्थ पा के पहले हत्थ धोया। इसदे बाद ओह् अपने जननांगें गी धोंदे हे, नमाज आस्तै वजूद दे समान वज़ूद करदे हे ते अपने बाल पानी कन्नै धोंदे हे। उसदे बाद उसने अपने सिर पर त्रै बौछार पाई। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन सच्चे है, ते इस हदीस नू जुनब स्नान दे मामलें दे माहिर चुने हन।' कि नमाज दे वज़ूज़ दी तरह वज़ूद कर दे, फिर सिर ते त्रै बरखा कर दे। उसदे बाद पानी सारे शरीर च चलाओ ते पैर धोओ। वैज्ञानिक इस हदीस गी अमल च लांदे न, ओह् आखदे न; 'अगर कोई जुनूब हो चुका वज़ूद नहीं कर रहे होए पानी विच डुब जावे तां इह ही काफी है'। यही राय शैफीई, अहमद औय इशाक की शै ।

Hadith

Imam Tirmidzi : 98

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا

ने सानु दस्सेया है [इब्न अबू उमर] ने कहा, सानु [सुफयान] को [अय्यूब बिन मूसा] से [सईद अल मकबुरी] से [अब्दुल्लाह बिन रफी'] से [उम्मू सलामा] से बताया है उसने कहा; 'हे अल्लाह दे रसूलुल्लाह, असल विच मैं इक ऐसी जनानी हां जो आम तौर ते अपने बालें दे टाई - लट - कसदी है, अगर मैं जुनब स्नान करां तां क्या मैंनू उतारना पैंदा है?' उसने जवाब दित्ता: 'नहीं, पर बस अपने सिर उप्पर त्रै ढाल पानी पाओ, फिर पानी अपने सारे शरीर च चलाओ ते तुस शुद्ध होई जाओगे, नेईं ते उ'नें आखेआ: 'तुस शुद्ध ओ'। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन सच्चे है।' इस हदीस दा अमल करने आले मते सारे वैज्ञानिक आखदे न जेकर कोई जनानी जुनब नहांदी ऐ, ते अपने बालें गी नेईं उतारदी तां अपने शरीर उप्पर पानी बहाने दे बाद एह् गै काफी ऐ'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 99

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ

सानु दस्सेया है [नशर बिन अली] ने कहा, सानु दस्सेया है [अल हरिथ बिन वजीह] ने कहा; ने सानु [मलिक बिन दिनार] [मुहम्मद बिन सिरिन] कोला [अबू हुरैरा] कोला नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला दस्सेया ऐ, उने आखेआ ऐ: 'हर बालें दे हेठ इक जुनब होंदा ऐ, इस करी बाल धोओ ते त्वचा साफ करो'। इस अध्याय च अली ते अनस दा इक इतिहास बी ऐ। अबू ईसा ने आख्या; 'अल हरिथ बिन वजीह दी हदीस इक ग़रीब हदीस ऐ जिसगी अस उंदे कोला सिवाय नेईं जानदे, भले ही ओ कमजोर शेख हे।' उंदे कोला किश विद्वानें नेईं बखान कीता हा, पर उने इस हदीस गी अकेले गै, मलिक बिन दिनार कोला रिवायत कीता हा। कदें उसी अल हरिथ बिन वजीह ते कदें इब्न वजबाह' आखदे न।

Hadith

Imam Tirmidzi : 100

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ

ने सानु दस्सेया है [इस्माइल बिन मूसा] ने कहा, सानु [शरीक] से [अबू इशक] से [अल असवद] से [ऐसिया] से बताया है, 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने नहाने दे बाद वज़ूद नहीं किया'। अबू ईसा ने आख्या; 'इह हदीस हसन सहीह हदीस है'। अबू ईसा ने आख्या; 'और एह् राय नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ते तबीईन दे कुछ साथियें दी नेईं ऐ, यानी नहाने दे बाद वज़ूद नेईं करना'।