Imam Tirmidzi : 81
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }
ukoro iwa [Hannad] uwacu, ukoro iwa [Sharik] kud i [Abu Fazarah] kud i [Abu Zaid] kud i [Abdullah bin Mas'ud] ewacu; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam upenja kumae: 'Ango ma ni i agulu peri?' Adwoko, 'Arak,' ewacu: 'Date maber man pii maleng,' Ibn Mas'ud uwacu; 'Etimo ablution kude'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni kende re ma jukoro kud ibang Abu Zaid kud ibang Abdullah kud ibang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam. Ikinde marom, Abu Zaid ubedo ngati moko ma podi jungeye ngo ni ju ma ngeyo lembe ikum hadith. Ng'atu moko ungeye ngo nia egoro hadith moko kende kende maeni. Jumaryek moko giwacu niya ngati copo timo ablution ku Nabidz -arak-. Ikindgi utiye Sufyan Ats Tsauri man ju mukende. Man jumoko giwacu niya ngati ucikere ngo ni timo ablution ku kongo. Eni ubedo paru pa Shafi'i, Ahmad man Ishaq. Ishaq uwacu; 'Ka ngati moko jutemo ku lembe eni, wek etim ablution ku kongo, ento an abimaru ka etimo tayammum'. Abu Isa uwacu; Pi wec pa ngati moko; 'Etie ngo lembe ma juyio ni timo ablution ku kongo,' utiye kago ku Qur'an man eber. Pien Allah Ta'ala uwacu, '-dong ibinwangu pii ngo, dong i rwo iwi ngom maber - maleng'.
Imam Tirmidzi : 82
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ
ukoro iwa [Qutaibah] uwacu, ukoro iwa [Al Laits] kud i [Uqail] kud i [Az Zuhri] kud i [Ubaidillah bin Abdullah] kud i [Ibn Abbas] uwacu; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam umadhu cak, man epenju pii man ebolo dhoge ku pii, i ngeye ewacu: 'Andha, cak utiye ku moo'. Ewecu; 'I dul maeni de lembe mukadho pa Sahl bin Sa'd As Sa'idi man Umm Salamah'. Abu Isa uwacu; 'Eni ubedo hadith ma hasan utiye andha, jumoko ma gisomo lembe mi sayans giparu niya ngati umitu etim gargle ku pii ingey madhu cak. Ikinde marom, i paru mwa, etiye Sunnah kende. Man moko ikum gi gimito ngo nia ngati moku ucwal dhogi pi madhu cak'.
Imam Tirmidzi : 83
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ
uwacu iwa [Nashr bin Ali] man [Muhammad bin Basysyar] zoo giwacu; uwacu iwa [Abu Ahmad Muhammad bin Abdullah Az Zubair] kud i [Sufyan] kud i [Adl Dlahhak bin Uthman] kud i [Nafi'] kud i [Ibn Umar] uwacu; 'Ngati moko ugam uwacu foyofoc ni jabila sallallaahu 'alaihi wasallam kinde ma jabila ubedu ka lac, egam edwoko ngo.' Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye i rwom pa hasan sahih, kende eni - dwoko foc - utiye makruh ikindwa ka wabe timo tic mi ic nyo ic, calu ma jumoko ma gingeyo lembe mi ngec gi gonyo. Man hadith eni ubedo hadith maber loyo ma jukoro i dul eni. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe moko nuti kud ibang Al Muhajir bin Qunfudz, Abdullah bin Hanzhalah, Alqamah bin Al Afra', Jabir man Al Barra''.
Imam Tirmidzi : 84
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ
uwacu iwa [Sawwar bin Abdullah Al 'Anbari] uwacu, uwacu iwa [Al Mu'tamir bin Sulaiman] uwacu; Awinjo [Ayyub] ukoro kud ibang [Muhammad bin Sirin] kud ibang [Abu Hurairah] kud ibang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, nia ewacu: 'Ka thwol moko ucamu, umitu ju lwok wang abiro, acel nyo mir ajiki ubedo ku ngom. Ento, ka thwol ne ucamu ku pusi, lwoke wang acel kende. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan mandha. Eni ubedo paru pa Shafi'i, Ahmad man Ishaq. Hadith eni de jukoro i yo mange kud ibang Abu Hurairah, kud ibang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam calu maeni. Ebedo kende kende nia ewacu ngo niya, 'Ka thwol ne ucamu ku pusi, lwoke wang acel kende'. I dul maeni, lembe mukadho pa Abdullah bin Mughaffal de utiye.
Imam Tirmidzi : 85
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ
uwacu iwa [Ishaq bin Musa Al Ansari] uwacu, uwacu iwa [Ma'n] uwacu, uwacu iwa [Malik bin Anas] kud i bang [Ishaq bin Abdullah bin Abu Thalhah] kud i bang [Humaid bint 'Ubaid bin Rifa'ah] kud i bang [Kabsyah bint Ka'ab bin Malik] dhaku pa Ibn Abu Qatadah, [Abu] ubinu i bange. -Kabsyah- uwacu; 'Apongo pii ire, ndhundhu pusi moko umondo man emadhu, Abu Qatadah ugam uloko pii kara pusi ne umedh pii'. Kabsyah uwacu; 'Abu Qatadah ung'eyo niya abenenu, ewacu; 'Ibedo ku jiji, nyaku pa umira?' Adwoko kumae, 'Eyo,' ewacu; 'Andha, jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Pusi epe maleng. Etiye lei ma pol kare wotho i ngete.' Man jumoko m'ikindgi giwacu ni Malik nia en - Kabsyah - ubedo dhaku pa Abu Qatadah, ento lemandha nia ebedo dhaku pa Ibn Abu Qatadah. Ewecu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Aisyah ku Abu Hurairah de utiye'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni ubedo hasan mandha, eni ubedo paru pa ju ma gisomo lee kud ikind jurimo pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in man ju ma lubo tokgi calu Shafi'i, Ahmad man Ishaq. Giwacu nia kongo pa pusi eca ber. Man eni ubedo hadith maber loyo i dul maeni. Imam Malik uneno hadith eni ber, niwacu kud ibang Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah. Man ngati moko mbe ma ber uloyu i wec pare ma sagu Malik'.
Imam Tirmidzi : 86
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
uwacu iwa [Hannad] uwacu, uwacu iwa [Waki'] kud i [Al A'masy] kud i [Ibrahim] kud i [Hammam Ibnul Harith] ewacu; [Jarir bin Abdullah] ucwale, man etimo ablution man eweko khuf pare. Man ewacu ire kumae, 'Pirango ma itimo eni?' ewacu; 'Ango ma juku an ni timo eni? I kare moko aneno jabila sallallaahu 'alaihi wasallam timo. Ibrahim uwacu; 'Hadith pa Jarir eni ketho dhanu bedo ku lworo, kum Jarir uloko ni Islam i ngei nyuthu pa Surah Al Maidah'. Eni ubedo wec pa Ibrahim, niwacu, 'Hadith eni ketho dhanu bedo ku lworo'. Ewecu; 'I dul maeni, lembe moko nuti kud ibang Umar, Ali, Hudzaifah, Al Mughirah, Bilal, Sa'd, Abu Ayyub, Salman, Buraidah, 'Amru bin Umayyah, Anas, Sahl bin Sa'd, Ya'la bin Murrah, Ubadah Ibnu Shamid, Usamah bin Asarik, Jabu, Usamah, Usamah bin Ibnu Ubadah, jumoko de wacu, Ibnu Umarah man Ubai bin Imarah'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Jarir eni utiye hasan mandha i rwom'.
Imam Tirmidzi : 87
وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
Ma jukoro kud i [Syahr bin Hausyab], ewacu; 'Aneno [Jarir bin Abdullah] ka timo ablution, man edwoko khuf pare. E apenje ikum lembene, edwoko kumae, 'Aneno jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ka timo ablution man edwoko khuf pare aryo'. E apenje kumae, 'Eni ubedo ma podi Surah Al Maidah uwok ungo nyo ingeye?' Edwoko kumae, 'Aloko ngo doko Islam kende kende i ngei nyuthu pa Surah Al Maidah'. [Qutaibah] uwacu iwa ikum lembene, ewacu; 'Juyero iwa [Khalid bin Ziyad At Tirmidhi], kud i [Muqatil bin Hayyan], kud i [Syahr bin Hausyab], kud i [Jarir]'. Jagor owacu; ' [Baqiyyah] ma jukoro kud i [Ibrahim bin Adham], kud i [Muqatil bin Hayyan], kud i [Syahr bin Hausyab], kud i [Jarir]. Man eni ubedo hadith ma yot, kum dhanu moko ma kwero ni jwigo khuf giwacu niya jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ni jwigo khuf ma podi Surah Al Maidah uwok ungo. Man Jarir uwacu i hadith pare nia eneno jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ka lwoko khuf pare ingey wok pa Surah Al Maidah'.
Imam Tirmidzi : 88
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ
uwacu iwa [Qutaibah] uwacu, uwacu iwa [Abu 'Awanah] kud i [Sa'id bin Masruq] kud i [Ibrahim At Taimi] kud i ['Amru bin Maimun] kud i [Abu Abdullah Al Jadali] kud i [Khuzaimah bin Tsabit] kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, nia jupenje ikum pakhupi: 'Nindu adek pi ju ma gitiye i wotho man ceng acel pi ju ma bedo i pacu'. Man de juweco kud ibang Yahya bin Ma'in nia eketho Khuzaimah bin Thabit's hadith ikum jwigo khuf. Man nying Abu Abdullah Al Jadali ubedo Abd bin Abd, ma pol kare julwonge Abdurrahman bin Abd. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan mandha, i thenge eni de lembe moko nuti kud ibang Ali, Abu Bakrah, Abu Hurairah, Shafwan bin Assal, Auf bin Malik, Ibn Umar man Jarir'.
Imam Tirmidzi : 89
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ
uwacu iwa [Hannad] uwacu, uwacu iwa [Abu Al Ahwash] kud i ['Ashim bin Abu An Nujud] kud i [Zirr bin Hubaisy] kud i [Shafwan bin 'Assal] ewacu; ' Kinde ma wabe wotho, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ungolo iwa nia kud wayabe pi nindu adek ku dyewor adek mako kende ka wabe junub. Man podi juyio ni jwigo pi lwoko, lac man nindo'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan mandha. Al Hakam bin Utbah ku Hammad gi goyo hadith eni kud ibang Ibrahim An Nakha'i, kud ibang Abu Abdullah Al Jadali, kud ibang Khuzaimah bin Thabit, ento eni epe. Ali Ibnul Madini uwacu; 'Yahya bin Sa'id uwacu ni Shu'bah uwacu; 'Ibrahim An Nakha'i ugam uwinjo ngo kud ibang Abu Abdullah Al Jadali ikum hadith mi lwoko khuf'. Za'idah uwacu kud i Mansur, 'Wabedo i ot pa Ibrahim At Taimi, ma i kare ne wabedo ku Ibrahim An Nakha'i, i ngeye Ibrahim At Taimi uwacu iwa nia kud i 'Amru bin Maimun, kud i Abu Abdullah Al Jadali, kud i Khuzaimah bin Thabit, kud i bang jabila sallallaahu ubedo wiping pa hamalaith aryo'. khuf'. Muhammad bin Isma'il uwacu; 'I dul maeni, hadith maber uloyu utiye hadith ma Shafwan bin 'Assal Al Muradi' ukoro. Abu Isa uwacu; 'Eni ubedo paru pa ju ma gisomo lee kud i kind jurimo pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in man ju ma lubo tokgi kud i kind ju fuqaha. Calu Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad man Ishaq. Giwacu kumae; 'Dhanu ma bedo i pacu gi lwoko khuf pi dieceng ku dyewor acel man dhanu ma wotho gi lwoko pi ceng adek ku diewor adek'. Abu Isa uwacu; 'Jumoko ma gingeyo lembe mi sayans giwacu nia giketho ngo kare mi lwoko khuf. Paru eni utiye pa Malik bin Anas'. Abu Isa uwacu kendu, 'Lembe ma miyo kare moko utiye maber uloyu'. Hadith eni de jukiewo ku Shafwan bin 'Assal, muweko 'Ashim' hadith.
Imam Tirmidzi : 90
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ
uwacu iwa [Abul Walid Ad Dimasqi] uwacu, uwacu iwa [Al Walid bin Muslim] uwacu, uwacu ira [Tsaur bin Yazid] kud i [Raja` bin Haiwah] kud i [jagor pa Al Mughirah] kud i [Al Mughirah bin Syu'bah] uwacu; 'Jakwenda sallallaahu 'alaihi wasallam ucwalu wi man piny pa khuf pare'. Abu Isa uwacu, 'Eni paru pa ngati acel kende ngo ikind jurimo pa jabila sallallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in man ju ma lubo tokgi kud i kind fuqaha. Paru eni de ugam utingo ku Malik, Syafi'i man Ishaq. Eni ubedo hadith ma nyayu peko, ngati moko ope ma geno Tsaur bin Yazid mako Al Walid bin Muslim. Abu Isa uwacu; 'Apenju Abu Zur'ah ku Muhammad bin Isma'il ikum hadith eni, gin ario zoo gidwoko kumae, 'Hadith eni epe, kum Ibnul Mubarak ukoro hadith eni kud ibang Tsaur, kud ibang Raja` bin Haiwah'. Ewecu; 'juweco ira kud i bang jagor Al Mughirah i mursal, kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, man epe ku wec pa Al Mughirah i iye'.
Imam Tirmidzi : 91
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
uwacu iwa [Ali bin Hujr] uwacu; uwacu iwa [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] kud ibang [won] kud ibang [Urwah bin Az Zubair] kud ibang [Al Mughirah bin Syu'bah] ewacu; 'Aneno jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ka lwoko wi khuf pare aryo'. Abu Isa uwacu; 'Al Mughirah hadith eni utiye i Hasan degree, niwacu hadith pa Abdurrahman bin Abu Az Zinad, kud ibang wone, kud i Urwah, kud i Al Mughirah. Man wangeyo ngo ngati moko ma uwacu kud i Urwah kud i Al Mughirah ikum lafadz, 'i wi khufnya aryo,' muweko en. Eni ubedo paru pa jururieko mapol. Paru eni de ugam utingo ku Sufyan Ats Tsauri man Ahmad. Muhammad uwacu; 'Malik bin Anas umio lanyuth ni Abdurrahman bin Abu Az Zinad'.
Imam Tirmidzi : 92
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ
uwacu iwa [Hannad] man [Mahmud bin Ghailan] zoo giwacu; uwacu iwa [Waki'] kud i [Sufyan] kud i [Abu Qais] kud i [Huzail bin Syurahbil] kud i [Al Mughirah bin Syu'bah] ewacu; 'Jakwenda sallallaahu 'alaihi wasallam utimo ablution, eweko soksi pare aryo man wara pare ario zoo'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan mandha, man eni utiye paru pa ju ma gingeyo lembe madwong. Paru eni de ugam utingo ku Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad man Ishaq. Giwacu kumae; 'Ngati acel copo lwoko soksi ario kadi wara kani zo tek'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, hadith moko nuti ma Abu Musa ukoro'. Abu Isa uwacu; 'Awinjo Salih bin Muhammad At Tirmidhi uwacu; 'Awinjo Abu Muqatil As Samarqandi uwacu; 'Abinu nineno Abu Hanifah ikare ma ebedo jaratwo ma podi etho ngo, epenju pii, man etimo ablution ku soksi. I ngeye enyayu gi ario zoo ma ewacu kumae; 'Tin atimo piny moko ma fodi atimo ngo, awotho soksi ario zoo, kadi nangu ubedu ngo wara'.
Imam Tirmidzi : 93
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ
uwacu iwa [Muhammad bin Basysyar] uwacu, uwacu iwa [Yahya bin Sa'id Al Qaththan] kud i [Sulaiman At Taimi] kud i [Bakr bin Abdullah Al Muzani] kud i [Al Hasan] kud i [Ibnul Mughirah bin Syu'bah] kud i [wone] ewacu; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam utimo ablution, man eweko khuf man imamah - kit turban ma jutwio iwi wic -'. [Bakr] uwacu; 'Awinjo kud ibang [Ibnul Mughirah]. Jagor owacu; 'Muhammad bin Basysyar uwacu hadith eni kaka mange, nia edaru wic pare man wic pare'. Hadith eni de juwodho kud i yo mange, kud i Al Mughirah bin Syu'bah. Jumoko m'ikindgi giweco pi lafadz; 'ugoyo wiye man turban', man jumoko giweco ngo ikume. Man awinjo Ahmad Ibnul Hasan uwacu; Awinjo Ahmad bin Hanbal uwacu; 'Aneno ngo ngati moko calu Yahya bin Sa'id Al Qaththan ku wanga ario'. Jagor uwacu, 'I dul maeni, lembe mukadho pa Amru bin Umayyah, Salman, Tsauban man Abu Umamah'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Al Mughirah bin Syu'bah utiye hasan authentic, paru eni jukwanyu ku ju ma gisomo lee kud ikind jurimo pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, calu Abu Bakr, Umar man Anas'. Paru eni de utiye pa Al Auza'i, Ahmad man Ishaq. Giwacu kumae; 'Ngat acel copo lwoko turban pare'. Man ju ma gisomo lee kud ikind jurimo pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam man tabi'in giwacu; 'Ngati ucikere ngo ni yweyu wic pare ka eweko wiye man wic pare'. Eni ubedo paru pa Sufyan Ats Tsauri, Malik bin Anas, Ibnul Mubarak man Syafri'i. Abu Isa uwacu; Awinjo Al Jarud bin Mu'adz uwacu; Awinjo Waki' Ibnul Jarrah uwacu; 'Ka eweko turban pare kende ci eno romo ire, kum eno sunnah'.
Imam Tirmidzi : 94
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
uwacu iwa [Hannad] uwacu, uwacu iwa [Ali bin Mushir] kud i [Al A'masy] kud i [Al Hakam] kud i [Abdurrahman bin Abu Laila] kud i [Ka'ab bin Ujrah] kud i [Bilal] uwacu; ' Jakwenda sallallaahu 'alaihi wasallam uketho khuf man turban'.
Imam Tirmidzi : 95
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ
uwacu iwa [Qutaibah bin Sa'id] uwacu, uwacu iwa [Bisyr bin Al Mufaddlal] kud i [Abdurrahman bin Ishaq Al Qurasyi], kud i [Abu Ubaidah bin Muhammad bin 'Ammar bin Yasir] ewacu; 'I kare moko apenju [Jabir bin Abdullah] ikum lwoko khuf aryo, egam edwoko kumae, 'Eni sunnah, wod pa umira'. uwaco; Man apenje bende ikum lwoko Imamah, egam edwoko kumae, 'Lwoko yuk wic ku pii'.
Imam Tirmidzi : 96
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
uwacu iwa [Hannad] uwacu, uwacu iwa [Waki'] kud i [Al A'masy] kud i [Salim bin Abu Al Ju'd] kud i [Kuraib] kud i [Ibn Abbas] kud i bang nyamin - [Maimunah] - ewacu; ' Aketo pii mi lwok ni jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, man e lwoko junub kude. Eloko agulu ku cinge ma lacwic iwi cinge ma yor acam, man elwoko cinge ario zoo. I ngeye ebolo cinge i pii, ebolo pii i iye man ebolo cinge i kum cel nyo ngom. I ngeye elwoko dhoge man ebolo pii i ume, elwoko wange man cinge ario ku cinge. I ngeye ipong pii iwi wiye wang adek, iket pii iwi kume zo, idok cen man i lwok tyende. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan mandha, man i thenge eni de lembe moko nuti kud ibang Umm Salamah, Jabir, Abu Sa'id, Jubair bin Muth'im man Abu Hurairah'.
Imam Tirmidzi : 97
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
uwacu iwa [Ibn Abu Umar] uwacu, uwacu iwa [Sufyan bin Uyainah] kud i [Hisyam bin Urwah] kud i bang [won] kud i [Aisyah] ewacu; ' Kinde ma Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ubedu ka lwoko pii, elwoko cinge ma kwong ma podi ebolo cinge i pii. I ngeye elwoko iye, etimo ablution calu i ablution pi rwo man elwoko yuk wic pare ku pii. I ngeye ebolo pii adek iwi wiye. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan mandha, man hadith eni juyeru ku ju ma gingeyo lembe ikum lwok pa junub. Ni ngati ucikere ni timo ablution calu i ablution mi rwo, man eponj pii adek iwi wiye. I ngeye, pii pii iwi kom peri zo man i lwok tyendi. Jumaryek gi ketho hadith eni i tic, giwacu; 'Ka ngati moko ma junub ucungo i pii kadi nang ebe timo ngo ablution eca romo'. Eni ubedo paru pa Shafi'i, Ahmad man Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 98
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا
uwacu iwa [Ibn Abu Umar] uwacu, uwacu iwa [Sufyan] kud i [Ayyub bin Musa] kud i [Sa'id Al Maqburi] kud i [Abdullah bin Rafi'] kud i [Ummu Salamah] ewacu; 'O Jakwenda pa Allah, andha atiye dhaku ma maru ketho yuk wic pare matek - braids -, ka atimo junub bath, umitu awodh gi woko?' Edwoko kumae: 'Ungo, ento kende pii adek iwi wiyi, man ipong pii iwi kumi zo man ibibedo maleng, nyo ewacu kumae: 'Ibedo maleng'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan mandha. Jumaryek madwong ma gitimo hadith eni, giwacu niya ka dhaku lwoko junub, man eweko ngo yuk wic pare piny ci eno romo ingey pii ma mol iwi kume'.
Imam Tirmidzi : 99
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ
uwacu iwa [Nashr bin Ali] uwacu, uwacu iwa [Al Harith bin Wajih] uwacu; uwacu iwa [Malik bin Dinar] kud i bang [Muhammad bin Sirin] kud i bang [Abu Hurairah] kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu kumae: 'I the yuk wic moko ci utiye junub, dong lwok yuk wii man iyik adila'. I dul maeni, lembe mukadho pa Ali ku Anas de utiye. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Al Harith bin Wajih ubedo gharib hadith ma wangeyo ngo kende kud i bange, kadi nang ebedo sheikh ma goro. Ju ma gisomo manok kende re ma gikoro kud i bange, ento ekoro hadith eni kende, kud i bang Malik bin Dinar. Saa moko julwonge ni Al Harith bin Wajih man saa moko Ibn Wajbah'.
Imam Tirmidzi : 100
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ
uwacu iwa [Isma'il bin Musa] uwacu, uwacu iwa [Sharik] kud i [Abu Ishaq] kud i [Al Aswad] kud i [Aisyah] uwacu, 'Jakwenda sallallaahu 'alaihi wasallam utimo ngo ablution ingey lwok'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni ubedo hasan sahih hadith'. Abu Isa uwacu; 'Man eni paru pa ju moko manok pa jurimo pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam man tabi'in, niwacu kud timo ablution ingey lwok'.