Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 حديث
حديث
Imam Tirmidzi : 901
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْحَلَبِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا أَغْبِطُ أَحَدًا بِهَوْنِ مَوْتٍ بَعْدَ الَّذِي رَأَيْتُ مِنْ شِدَّةِ مَوْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ سَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ وَقُلْتُ لَهُ مَنْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْعَلَاءِ فَقَالَ هُوَ الْعَلَاءُ بْنُ اللَّجْلَاجِ وَإِنَّمَا عَرَّفَهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
اسان کي [الحسن بن الشبه البغدادي] ٻڌايو آهي، اسان کي [مبصر بن اسماعيل الحلبي] ٻڌايو آهي [عبدالرحمن بن العلائي] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ابن عمر] کان [عائشه] چيو ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم جي وفات جي ڏکيائي ڏسڻ کان پوءِ مان ڪنهن سان به سندس موت جي آساني تي حسد نٿو ڪريان'. -ابو عيسيٰ ترمذي- چيو ته: 'مون ابو زرعہ کان هن حديث بابت پڇيو ۽ مون کان پڇيو ته: عبدالرحمان بن الله ڪير آهي؟ هن جواب ڏنو: 'هو علاء بن لجاج آهي، هن ان کي صرف هن رستي سان متعارف ڪرايو'.
حديث
Imam Tirmidzi : 902
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ قَالَ حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا حُسَامُ بْنُ الْمِصَكِّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْشَرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ نَفْسَ الْمُؤْمِنُ تَخْرُجُ رَشْحًا وَلَا أُحِبُّ مَوْتًا كَمَوْتِ الْحِمَارِ قِيلَ وَمَا مَوْتُ الْحِمَارِ قَالَ مَوْتُ الْفَجْأَةِ
اسان کي [احمد بن الحسن] ٻڌايو آهي؛ اسان کي [مسلم بن ابراهيم] ٻڌايو آهي؛ اسان کي [حسام بن المشاق] ٻڌايو آهي؛ اسان کي [ابو معصير] ابراهيم کان [علقمه] کان روايت ڪئي آهي ته مون [عبدالله] کي چوندي ٻڌو آهي ته؛ مون رسول الله ﷺ کي چوندي ٻڌو آهي ته؛ 'مومن جو روح پگهر وانگر نڪرندو آهي ۽ مان ائين مرڻ نٿو چاهيان جيئن گڏهه مري ٿو'. پڇيو ويو ته؛ 'گدو ڪيئن مري ويو؟' هن جواب ڏنو؛ 'ناچان موت'.
حديث
Imam Tirmidzi : 903
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْحَلَبِيُّ عَنْ تَمَّامِ بْنِ نَجِيحٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ حَافِظَيْنِ رَفَعَا إِلَى اللَّهِ مَا حَفِظَا مِنْ لَيْلٍ أَوْ نَهَارٍ فَيَجِدُ اللَّهُ فِي أَوَّلِ الصَّحِيفَةِ وَفِي آخِرِ الصَّحِيفَةِ خَيْرًا إِلَّا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ غَفَرْتُ لِعَبْدِي مَا بَيْنَ طَرَفَيْ الصَّحِيفَةِ
اسان کي [زياد بن ايوب] ٻڌايو آهي، اسان کي [مبصر بن اسماعيل الحلبي] ٻڌايو آهي، [تمام بن نجيح]، [الحسن]، [انس بن مالڪ] کان، چيو آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'ٻه محافظ ملائڪ ڏينهن يا رات الله وٽ نه ويندا آهن، پوءِ الله ڪتاب جي شروعات ۾ يا آخر ۾ هڪ به نيڪي نه لهندو جيستائين الله انهن ٻنهي کي نه چوي: "مان توهان لاءِ شاهدي ڏيان ٿو ته مون پنهنجي ٻانهي کي ڪتاب جي ٻنهي پاسن جي وچ ۾ ڪيل هر ڪم کي معاف ڪري ڇڏيو آهي."
حديث
Imam Tirmidzi : 904
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ الْمُثَنَّى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُؤْمِنُ يَمُوتُ بِعَرَقِ الْجَبِينِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْرِفُ لِقَتَادَةَ سَمَاعًا مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ
اسان کي [محمد بن بصير] ٻڌايو آهي، اسان کي [يحيى بن سعيد] ٻڌايو آهي [المثنيٰ بن سعيد] کان [قتاده] کان [عبدالله بن بريده] کان [پنهنجي پيءُ] کان، رسول الله ﷺ فرمايو: 'مؤمن پنهنجي پيشاني تي پسيني سان مرندو آهي'. - ابو عيسيٰ ترمذي- چيو ته: 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث ابن مسعود کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي هڪ حسن حديث آهي. ڪجهه عالم چون ٿا ته: 'اسان کي خبر ناهي ته قتاده عبدالله بن بريده کان حديث ٻڌي هئي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 905
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ الْكُوفِيُّ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَزَّازُ الْبَغْدَادِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا سَيَّارٌ هُوَ ابْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَى شَابٍّ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَقَالَ كَيْفَ تَجِدُكَ قَالَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنِّي أَرْجُو اللَّهَ وَإِنِّي أَخَافُ ذُنُوبِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَجْتَمِعَانِ فِي قَلْبِ عَبْدٍ فِي مِثْلِ هَذَا الْمَوْطِنِ إِلَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ مَا يَرْجُو وَآمَنَهُ مِمَّا يَخَافُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا
اسان کان [عبدالله بن ابو زياد الڪوفي] ۽ [هارون بن عبدالله البغدادي] روايت ڪئي آهي ته اسان کان [سيار] جيڪو ابن حاتم آهي، اسان کان [جعفر بن سليمان] روايت ڪئي آهي ته [ثابت] [انس] کان ته نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم هڪ نوجوان جي وفات کان اڳ سندس گهر ويا، ان پڇيو ته: 'تون ڪيئن آهين؟' نوجوان جواب ڏنو: 'يا رسول الله صلي الله عليه وسلم، مان الله کان اميد رکان ٿو، پر مان پنهنجن گناهن کان به ڊڄان ٿو'. رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'ڪوبه ٻہ شيون - خوف ۽ بادشاهي - اهڙي حالت ۾ ٻہ بندا جي روح ۾ گڏ نه ٿيون ٿين، سواءِ ان جي ته الله ان کي عطا ڪري جنهن جي هو اميد رکي ٿو ۽ ان کان امن ڏئي ٿو جنهن کان هو ڊڄي ٿو'. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي هڪ حسن غريب حديث آهي. ڪجهه ماڻهن ثابت کان هي حديث رسول الله صلي الله عليه وسلم کان مرسل ۾ روايت ڪئي آهي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 906
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا حَكَّامُ بْنُ سَلْمٍ وَهَارُونُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَنْبَسَةَ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِيَّاكُمْ وَالنَّعْيَ فَإِنَّ النَّعْيَ مِنْ عَمَلِ الْجَاهِلِيَّةِقَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَالنَّعْيُ أَذَانٌ بِالْمَيِّتِ وَفِي الْبَاب عَنْ حُذَيْفَةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ الْعَدَنِيُّ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ وَالنَّعْيُ أَذَانٌ بِالْمَيِّتِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَنْبَسَةَ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ وَأَبُو حَمْزَةَ هُوَ مَيْمُونٌ الْأَعْوَرُ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ النَّعْيَ وَالنَّعْيُ عِنْدَهُمْ أَنْ يُنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّ فُلَانًا مَاتَ لِيَشْهَدُوا جَنَازَتَهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا بَأْسَ أَنْ يُعْلِمَ أَهْلَ قَرَابَتِهِ وَإِخْوَانَهُ وَرُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ أَنَّهُ قَالَ لَا بَأْسَ بِأَنْ يُعْلِمَ الرَّجُلُ قَرَابَتَهُ
اسان کي [محمد بن حميد الرازي] بيان ڪيو آهي، اسان کي [حڪم بن سلم] ۽ [هارون بن المغيره] بيان ڪيو آهي [عنبسه] کان [ابو حمزه] ان کان [ابراهيم] ان کان [علقمه] ان کان [عبدالله] ان کان رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'ڪنهن جي موت جو اعلان نه ڪريو، ڇاڪاڻ ته اهو جاهليت جو عمل آهي.' عبدالله چيو ته: 'النايؤ' جو مطلب آهي ڪنهن جي موت جو اعلان ڪرڻ. حديث حذیفہ کان روايت ڪئي وئي آهي. اسان کي [سعيد بن عبدالرحمان المخزومي] بيان ڪيو آهي، اسان کي [عبدالله بن الوليد العدني] کان [سفيان عتصوري] کان [ابو حمزه] ان کان [ابراهيم] ان کان [علقمه] ان کان [عبدالله] بيان ڪيو آهي جيئن مٿي ڏنل حديث آهي، پر ان کي نه سمجهيو ۽ ان ۾ ان جو ذڪر نه ڪيو؛ النايؤ جو مطلب آهي ڪنهن جي موت جو اعلان ڪرڻ. ابو عيسيٰ چيو: "هي حديث ابو حمزه کان عنبسه جي حديث، يعني ميمون الاعور کان وڌيڪ صحيح آهي، ۽ حديث جي عالمن جي مطابق اها مضبوط ناهي. ابو عيسيٰ چيو: "عبدالله جي حديث حسن غريب حديث آهي. ڪجهه عالمن ان ناعو مڪروه سمجهن ٿا، جنهن جو مطلب آهي ته انهن جي مطابق اعلان ڪيو وڃي ته فلاڻو فوت ٿي ويو آهي - ته جيئن اهي سندس لاش کي ڏسي سگهن -. ڪجهه عالمن ان جي مائٽن ۽ دوستن کي خبر ڏيڻ جي اجازت ڏين ٿا. ابراهيم کان روايت ڪئي وئي آهي، هن چيو: "ڪنهن شخص کي پنهنجي مائٽن کي خبر ڏيڻ ۾ ڪو حرج ناهي."
حديث
Imam Tirmidzi : 907
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ بَكْرِ بْنِ خُنَيْسٍ حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ سُلَيْمٍ الْعَبْسِيُّ عَنْ بِلَالِ بْنِ يَحْيَى الْعَبْسِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ قَالَإِذَا مِتُّ فَلَا تُؤْذِنُوا بِي إِنِّي أَخَافُ أَنْ يَكُونَ نَعْيًا فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْ النَّعْيِهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي [احمد بن منيع] ٻڌايو آهي، [عبدالقدوس بن بڪر بن خنيس] ٻڌايو آهي، [حبيب بن سليم العبسي] اسان کي [بلال بن يحييٰ العبسي] کان ۽ [حذیفہ بن يمان] کان بيان ڪيو آهي ته: 'جيڪڏهن مان مري وڃان ته منهنجي موت جو اعلان نه ڪريو، ڇاڪاڻ ته مون کي ڊپ آهي ته اهو نعيو ۾ شامل آهي. مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي نعيو کان منع ڪندي ٻڌو آهي. هي هڪ حسن صحيح حديث آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 908
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّبْرُ فِي الصَّدْمَةِ الْأُولَىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
اسان کي [قطيبه] ٻڌايو ويو آهي، اسان کي [ليث] ٻڌايو ويو آهي [يزيد بن ابو حبيب] کان [سعد بن سنان] کان [انس] ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'صبر تڏهن هوندو آهي جڏهن توهان تي پهريون ڀيرو آفت اچي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هن رستي تي هڪ غريب حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 909
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّبْرُ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الْأُولَىقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي [محمد بن بصير] ٻڌايو آهي، اسان کي [محمد بن جعفر] ٻڌايو آهي [سيوبه] کان [ثابت البناني] کان [انس بن مالڪ] کان، رسول الله ﷺ فرمايو: 'صبر تڏهن هوندو آهي جڏهن توهان تي پهريون ڀيرو آفت اچي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 910
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَ عُثْمَانَ بْنَ مَظْعُونٍ وَهُوَ مَيِّتٌ وَهُوَ يَبْكِي أَوْ قَالَ عَيْنَاهُ تَذْرِفَانِوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالُوا إِنَّ أَبَا بَكْرٍ قَبَّلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مَيِّتٌ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي [محمد بن بصير] ٻڌايو ويو آهي، اسان کي [عبدالرحمن بن مهدي] ٻڌايو ويو آهي، اسان کي [سفيان] ٻڌايو ويو آهي [عاشق بن عبيدالله] کان [القاسم بن محمد] کان [عيسيه] ته نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم عثمان بن مظعون کي روئندي چمي ڏني، يا هن چيو؛ ۽ سندس اکين مان ڳوڙها وهي رهيا هئا. اها حديث ابن عباس، جابر ۽ عيسيه کان روايت ڪئي وئي آهي. انهن چيو ته؛ 'ابوبڪر صلي الله عليه وسلم کي چمي ڏني جڏهن اهي فوت ٿي ويا'. ابو عيسيٰ چيو ته؛ 'عيسيه جي حديث حسن صحيح حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 911
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ وَمَنْصُورٌ وَهِشَامٌ فَأَمَّا خَالِدٌ وَهِشَامٌ فَقَالَا عَنْ مُحَمَّدٍ وَحَفْصَةَ وَقَالَ مَنْصُورٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْتُوُفِّيَتْ إِحْدَى بَنَاتِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اغْسِلْنَهَا وِتْرًا ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ وَاغْسِلْنَهَا بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَاجْعَلْنَ فِي الْآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ فَأَلْقَى إِلَيْنَا حِقْوَهُ فَقَالَ أَشْعِرْنَهَابِهِ قَالَ هُشَيْمٌ وَفِي حَدِيثِ غَيْرِ هَؤُلَاءِ وَلَا أَدْرِي وَلَعَلَّ هِشَامًا مِنْهُمْ قَالَتْ وَضَفَّرْنَا شَعْرَهَا ثَلَاثَةَ قُرُونٍ قَالَ هُشَيْمٌ أَظُنُّهُ قَالَ فَأَلْقَيْنَاهُ خَلْفَهَا قَالَ هُشَيْمٌ فَحَدَّثَنَا خَالِدٌ مِنْ بَيْنِ الْقَوْمِ عَنْ حَفْصَةَ وَمُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ وَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سُلَيْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ عَطِيَّةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ قَالَ غُسْلُ الْمَيِّتِ كَالْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ لَيْسَ لِغُسْلِ الْمَيِّتِ عِنْدَنَا حَدٌّ مُؤَقَّتٌ وَلَيْسَ لِذَلِكَ صِفَةٌ مَعْلُومَةٌ وَلَكِنْ يُطَهَّرُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا قَالَ مَالِكٌ قَوْلًا مُجْمَلًا يُغَسَّلُ وَيُنْقَى وَإِذَا أُنْقِيَ الْمَيِّتُ بِمَاءٍ قَرَاحٍ أَوْ مَاءٍ غَيْرِهِ أَجْزَأَ ذَلِكَ مِنْ غُسْلِهِ وَلَكِنْ أَحَبُّ إِلَيَّ أَنْ يُغْسَلَ ثَلَاثًا فَصَاعِدًا لَا يُقْصَرُ عَنْ ثَلَاثٍ لِمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اغْسِلْنَهَا ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا وَإِنْ أَنْقَوْا فِي أَقَلَّ مِنْ ثَلَاثِ مَرَّاتٍ أَجْزَأَ وَلَا نَرَى أَنَّ قَوْلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا هُوَ عَلَى مَعْنَى الْإِنْقَاءِ ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا وَلَمْ يُؤَقِّتْ وَكَذَلِكَ قَالَ الْفُقَهَاءُ وَهُمْ أَعْلَمُ بِمَعَانِي الْحَدِيثِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَتَكُونُ الْغَسَلَاتُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَيَكُونُ فِي الْآخِرَةِ شَيْءٌ مِنْ كَافُورٍ
اسان کي [احمد بن مني] ٻڌايو آهي، اسان کي [حسيم] ٻڌايو آهي، اسان کي [خالد]، [منصور] ۽ [هشام] ٻڌايو آهي. [خالد] ۽ [هشام] چيو آهي؛ [محمد] ۽ [حفشه] [منصور] چيو آهي؛ [محمد] کان [ام عثية] چيو آهي ته: 'رسول الله ﷺ جي ڌيئرن مان هڪ فوت ٿي وئي. هن چيو ته: 'ان کي ٽي ڀيرا يا پنج ڀيرا غسل ڏيو - بي ترتيب - يا جيڪڏهن ضروري هجي ته وڌيڪ. ان کي پاڻي ۽ بدارا جي پنن سان غسل ڏيو. آخري غسل ڪپور سان ڪريو يا ٿوري مقدار ۾ ڪپور استعمال ڪريو. جڏهن توهان ڪم ڪري وٺو، مون کي ٻڌايو'. جڏهن اسان هن کي غسل ڏئي چڪا هئاسين، اسان هن کي ٻڌايو. هن کيس ڪپڙو ڏنو ۽ چيو ته: 'هن ڪپڙي سان هن جي جسم کي ڍڪيو'. حسيم چيو ته: 'حديث ۾، انهن کان سواءِ مون کي خبر ناهي. شايد هشام انهن مان هو'. -ام عطيه- چيو؛ 'پوءِ اسان سندس وارن کي ٽن چوٽين ۾ ڳنڍيو،' حسيم چيو؛ 'مون کي لڳي ٿو ته هن چيو؛ 'پوءِ اسان سندس وار سندس مٿي جي پوئين پاسي رکيا.' اسان سان اهو بيان ڪيو ويو آهي ته [خالد] [حفشه] ۽ [محمد] [ام عطيه] جي ڪثرت مان چيو؛ ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم اسان کي چيو؛ 'جسم جي ساڄي پاسي کان ۽ وضو واري حصي کان شروع ڪريو'. حديث ام سليم کان روايت ڪئي وئي آهي. ابو عيسيٰ چيو؛ 'ام عطيه حديث هڪ مستند حسن حديث آهي ۽ عالمن طرفان عمل ڪئي ويندي آهي. ابراهيم النخعي کان روايت ڪئي، هن چيو؛ 'ميت کي غسل ڏيڻ جنابت کي غسل ڏيڻ وانگر آهي'. مالڪ بن انس چيو؛ "اسان جي راءِ ۾، ميت کي غسل ڏيڻ جي ڪا خاص وقت جي حد ناهي، ۽ نه ئي ان جا پنهنجا طريقا آهن جن لاءِ صفائي جي ضرورت آهي." شافعي جي حوالي سان، هن چيو؛ مالڪ عام طور تي چيو، مطلب؛ ميت کي غسل ڏنو وڃي ٿو ۽ صاف ڪيو وڃي ٿو. خالص پاڻي سان صاف ڪرڻ کان پوءِ، اهو ڪافي آهي. بهرحال، مون کي جيڪو سڀ کان وڌيڪ پسند آهي اهو آهي ته ان کي ٽي ڀيرا يا وڌيڪ، پر ٽن ڀيرا کان گهٽ نه. رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: "ان کي ٽي ڀيرا يا پنج ڀيرا غسل ڏيو." جيڪڏهن هو ٽن ڀيرا کان گهٽ ڌوئڻ تي اڳ ۾ ئي پاڪ آهي، ته پوءِ اهو ڪافي آهي. ۽ اسان جو خيال آهي ته نبي جي بيان جو مطلب ٽي ڀيرا يا پنج ڀيرا صفائي ڪرڻ نه آهي بغير ان جي وضاحت ڪرڻ. اهو فقهاء جو به رايو آهي - اهي حديث جي معنيٰ کان وڌيڪ واقف آهن -. احمد ۽ اسحاق چيو: "ان کي پاڻي ۽ بدارا جي پنن سان مڪمل طور تي غسل ڏيو ۽ آخري ۾ ڪفور استعمال ڪريو."
حديث
Imam Tirmidzi : 912
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ وَشَبَابَةُ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُلَيْدِ بْنِ جَعْفَرٍ سَمِعَ أَبَا نَضْرَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَطْيَبُ الطِّيبِ الْمِسْكُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي [محمود بن غيلان] ٻڌايو آهي، اسان کي [ابو دائود] ۽ [سيابه] چيو آهي، اسان کي [صيوبه] کان [خليلد بن جعفر] ٻڌو آهي، [ابو نضلره] کي [ابو سعيد الخدري] کان ٻڌائيندي ٻڌو آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو آهي ته: 'بهترين خوشبو مشڪ آهي'. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 913
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ شُعْبَةَ عَنْ خُلَيْدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الْمِسْكِ فَقَالَ هُوَ أَطْيَبُ طِيبِكُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمِسْكَ لِلْمَيِّتِ قَالَ وَقَدْ رَوَاهُ الْمُسْتَمِرُّ بْنُ الرَّيَّانِ أَيْضًا عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَلِيٌّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْمُسْتَمِرُّ بْنُ الرَّيَّانِ ثِقَةٌ قَالَ يَحْيَى خُلَيْدُ بْنُ جَعْفَرٍ ثِقَةٌ
ڇا ان اسان کي [سفيان بن وکيع] ٻڌايو آهي، ڇا ان اسان کي [منهنجي پيءُ] کي [صيوبة] کان [خليلد بن جعفر] کان [ابو نضلره] کان [ابو سعيد الخدري] ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ کان ميسڪ بابت پڇيو ويو؟ هن جواب ڏنو؛ 'اهو توهان جي خوشبوءِ جو بهترين آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ مستند حسن حديث آهي. ڪجهه عالمن طرفان عمل ڪيو ويو آهي. هي احمد ۽ اسحاق جو رايو آهي. ڪجهه ٻيا عالم لاشن لاءِ موسيقي استعمال ڪرڻ پسند نٿا ڪن. - ابو عيسيٰ ترمذي- چيو؛ ' [المستمر بن ريان] پڻ [ابو نضلره] کان [ابو سعيد] کان رسول الله ﷺ کان روايت ڪئي آهي. علي چيو؛ يحيى بن سعيد چيو؛ 'المستمر بن ريان هڪ تسيقہ هو. يحيى چيو؛ خليلد بن جعفر هڪ تسيقہ هو.
حديث
Imam Tirmidzi : 914
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُخْتَارِ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِنْ غُسْلِهِ الْغُسْلُ وَمِنْ حَمْلِهِ الْوُضُوءُ يَعْنِي الْمَيِّتَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَوْقُوفًا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الَّذِي يُغَسِّلُ الْمَيِّتَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِذَا غَسَّلَ مَيِّتًا فَعَلَيْهِ الْغُسْلُ و قَالَ بَعْضُهُمْ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ أَسْتَحِبُّ الْغُسْلَ مِنْ غُسْلِ الْمَيِّتِ وَلَا أَرَى ذَلِكَ وَاجِبًا وَهَكَذَا قَالَ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ مَنْ غَسَّلَ مَيِّتًا أَرْجُو أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْغُسْلُ وَأَمَّا الْوُضُوءُ فَأَقَلُّ مَا قِيلَ فِيهِ و قَالَ إِسْحَقُ لَا بُدَّ مِنْ الْوُضُوءِ قَالَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ لَا يَغْتَسِلُ وَلَا يَتَوَضَّأُ مَنْ غَسَّلَ الْمَيِّتَ
اسان کي [محمد بن عبدالمالڪ بن ابو عيسي سيوارب] ٻڌايو آهي، اسان کي [عبدالعزيز بن المختار] ٻڌايو آهي [سهيل بن ابو صالح] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ابو هريره] کان، رسول الله ﷺ فرمايو: 'ميت کي ڌوئڻ کان پوءِ، غسل ڪرڻ گهرجي ۽ ان کي کڻڻ کان پوءِ وضو ڪرڻ گهرجي.' - ابو عيسيٰ ترمذي چيو؛ 'اها حديث علي ۽ عائشه کان روايت ڪئي وئي آهي. ابو عيسيٰ چيو؛ 'ابو هريره جي حديث حسن آهي. هي حديث ابو هريره موقوف کان به روايت ڪئي وئي آهي. عالمن جو لاشن کي غسل ڏيڻ وارن ماڻهن بابت اختلاف آهي. انهن مان ڪجهه رسول الله ﷺ جي اصحابن مان آهن ۽ ٻيا ان راءِ جا آهن؛ 'جيڪڏهن هو ميت کي غسل ڏئي ته ان تي غسل ڪرڻ واجب آهي'. ۽ انهن مان ڪجهه سوچين ٿا؛ 'انهي کي صرف وضو ڪرڻو آهي'. مالڪ بن انس چيو؛ 'مون کي ميت کي غسل ڏيڻ کان پوءِ غسل ڪرڻ پسند آهي، پر مان ان کي واجب نٿو سمجهان'. ساڳئي طرح، شافعي جو رايو. احمد چيو؛ 'جيڪو ماڻهو ميت کي غسل ڏنو آهي، مون کي اميد آهي ته ان تي غسل واجب نه آهي، پر گهٽ ۾ گهٽ اهو وضو ڪري ٿو'. اسحاق چيو؛ 'ان تي وضو ڪرڻ واجب آهي'. -ابو عيسيٰ ترمذي- چيو؛ 'عبدالله بن مبارڪ کان روايت آهي، جنهن چيو: جيڪو شخص ميت کي غسل ڏئي ٿو ان تي غسل ڪرڻ يا وضو ڪرڻ واجب ناهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 915
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَسُوا مِنْ ثِيَابِكُمْ الْبَيَاضَ فَإِنَّهَا مِنْ خَيْرِ ثِيَابِكُمْ وَكَفِّنُوا فِيهَا مَوْتَاكُمْوَفِي الْبَاب عَنْ سَمُرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي يَسْتَحِبُّهُ أَهْلُ الْعِلْمِ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ أَحَبُّ إِلَيَّ أَنْ يُكَفَّنَ فِي ثِيَابِهِ الَّتِي كَانَ يُصَلِّي فِيهَا و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ أَحَبُّ الثِّيَابِ إِلَيْنَا أَنْ يُكَفَّنَ فِيهَا الْبَيَاضُ وَيُسْتَحَبُّ حُسْنُ الْكَفَنِ
اسان کي [قتيبه] ٻڌايو آهي، اسان کي [بصير بن المفضل] ٻڌايو آهي [عبدالله بن عثمان بن خثصيم] کان [سعيد بن جبير] کان [ابن عباس] چيو آهي ته: رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'اڇا ڪپڙا پائڻ، ڇاڪاڻ ته اهي توهان جي ڪپڙن مان بهترين آهن. پنهنجي لاشن کي ان سان ڪفن ڏيو'. اها حديث سمره، ابن عمر ۽ عائشه کان روايت ڪئي وئي آهي. ابو عيسيٰ چيو ته: 'ابن عباس جي حديث حسن صحيح حديث آهي ۽ اها ئي آهي جيڪا عالمن کي پسند آهي. ابن المبارڪ چيو ته: 'مون کي وڌيڪ پسند اهو هو ته کيس انهن ڪپڙن ۾ ڪفن ڏنو وڃي جيڪي هو عام طور تي نماز لاءِ پائيندا هئا'. انهي دوران احمد ۽ اسحاق چيو ته: "اسان کي جيڪو پسند آهي اهو اهو آهي ته کيس اڇي ڪپڙي ۾ ڪفن ڏنو وڃي ۽ بهترين ڪفن."
حديث
Imam Tirmidzi : 916
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَلِيَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فَلْيُحْسِنْ كَفَنَهُوَفِيهِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَالَ سَلَّامُ بْنُ أَبِي مُطِيعٍ فِي قَوْلِهِ وَلْيُحْسِنْ أَحَدُكُمْ كَفَنَ أَخِيهِ قَالَ هُوَ الصَّفَاءُ وَلَيْسَ بِالْمُرْتَفِعِ
اسان کي [محمد بن بصير] ٻڌايو آهي، اسان کي [عمر بن يونس] ٻڌايو آهي، اسان کي [عڪرمه بن عمار] ٻڌايو آهي [هشام بن حسن] کان [محمد بن سيرين] کان [ابو قتاده] چيو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'جيڪڏهن ڪو پنهنجي ڀاءُ جي سنڀال ڪري ته ان کي سٺو ڪفن ڏيڻ گهرجي'. حديث جابر کان روايت ڪئي وئي آهي. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي حديث حسن غريب آهي. ابن المبارڪ چيو ته؛ سلام بن ابو مُثي چيو ته؛ 'هن کي پنهنجي ڀاءُ جي ڪفن کي بهتر بڻائڻ گهرجي' جي معنيٰ آهي، هڪ صاف ڪفن، نه ته هڪ مهانگو ڪفن'.
حديث
Imam Tirmidzi : 917
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُفِّنَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَلَاثَةِ أَثْوَابٍ بِيضٍ يَمَانِيَةٍ لَيْسَ فِيهَا قَمِيصٌ وَلَا عِمَامَةٌ قَالَ فَذَكَرُوا لِعَائِشَةَ قَوْلَهُمْ فِي ثَوْبَيْنِ وَبُرْدِ حِبَرَةٍ فَقَالَتْ قَدْ أُتِيَ بِالْبُرْدِ وَلَكِنَّهُمْ رَدُّوهُ وَلَمْ يُكَفِّنُوهُ فِيهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي [قتيبه] ٻڌايو آهي، اسان کي [حفش بن غياث] ٻڌايو آهي [هشام بن عروه] کان [پنهنجي پيءُ] کان [عيسيه] چيو ته: 'نبي صلي الله عليه وسلم کي يمن جي ٽن اڇي ڪپڙي ۾ ڪفنايو ويو هو. اندر نه سلائي ڪپڙا هئا ۽ نه ئي مٿي تي ڍڪڻ'. -عوريه- چيو؛ 'انهن عيسيه کي ٻڌايو ته انهن ڇا چيو - ته رسول الله صلي الله عليه وسلم کي ڪفن ۾ ڍڪيل هو - ٻه اڇا ڪپڙا ۽ هڪ پٽي وارو ڪمبل. پوءِ -عيسيه- جواب ڏنو؛ "ٺيڪ آهي، هن کي هڪ ڪمبل پيش ڪيو ويو، پر انهن ان کي رد ڪيو ۽ ان سان رسول الله صلي الله عليه وسلم کي ڪفن نه ڏنو." ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ مستند حسن حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 918
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَّنَ حَمْزَةَ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فِي نَمِرَةٍ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ فِي كَفَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِوَايَاتٌ مُخْتَلِفَةٌ وَحَدِيثُ عَائِشَةَ أَصَحُّ الْأَحَادِيثِ الَّتِي رُوِيَتْ فِي كَفَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ عَائِشَةَ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ يُكَفَّنُ الرَّجُلُ فِي ثَلَاثَةِ أَثْوَابٍ إِنْ شِئْتَ فِي قَمِيصٍ وَلِفَافَتَيْنِ وَإِنْ شِئْتَ فِي ثَلَاثِ لَفَائِفَ وَيُجْزِي ثَوْبٌ وَاحِدٌ إِنْ لَمْ يَجِدُوا ثَوْبَيْنِ وَالثَّوْبَانِ يُجْزِيَانِ وَالثَّلَاثَةُ لِمَنْ وَجَدَهَا أَحَبُّ إِلَيْهِمْ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا تُكَفَّنُ الْمَرْأَةُ فِي خَمْسَةِ أَثْوَابٍ
اسان کي [ابن ابو عمر] ٻڌايو ويو آهي، اسان کي [بصير بن عاصري] [زيده] کان [عبدالله بن محمد بن عقيل] کان [جابر بن عبدالله] ٻڌايو ويو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم حمزه بن عبدالمطلب کي نمره - هڪ پٽي وارو ڪپڙو يا ڪمبل - سان هڪ ڪپڙي جي ٽڪري تي ڪفنايو. -ابو عيسيٰ ترمذي- چيو؛ 'اها حديث علي، ابن عباس، عبدالله بن مغفل ۽ ابن عمر کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'عيسيٰ جي حديث حسن صحيح حديث آهي. رسول الله صلي الله عليه وسلم جي ڪفن بابت ڪيتريون ئي حديثون بيان ڪيون ويون آهن، پر سڀ کان وڌيڪ صحيح حديث عيسي جي آهي، جيڪا نبي صلي الله عليه وسلم جي اصحابن ۽ انهن کان سواءِ ٻين مان گهڻن عالمن پاران عمل ڪئي وئي آهي. سفيان عثصوري چيو؛ "هڪ مرد کي ٽن ڪپڙن ۾ ڪفن ڏنو ويندو آهي، جنهن ۾ هڪ قميص ۽ ٻه ڪپڙا، يا ٽي اڇا ڪپڙا شامل ٿي سگهن ٿا، ۽ جيڪو به ٻه ٻيا ڪپڙا نه ڳولي سگهي ٿو ان لاءِ صرف هڪ پائڻ جائز آهي. ڪپڙي جا ٻه ٽڪرا ڪافي آهن، ۽ انهن پاران ٽي ٽڪرا ترجيح ڏني ويندي آهي. هي شافعي، احمد ۽ اسحاق جو رايو آهي. انهن چيو ته، 'عورت کي پنجن ڪپڙن ۾ ڪفن ڏنو ويندو آهي.'"
حديث
Imam Tirmidzi : 919
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَلَمَّا جَاءَ نَعْيُ جَعْفَرٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اصْنَعُوا لِأَهْلِ جَعْفَرٍ طَعَامًا فَإِنَّهُ قَدْ جَاءَهُمْ مَا يَشْغَلُهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَانَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّ أَنْ يُوَجَّهَ إِلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ شَيْءٌ لِشُغْلِهِمْ بِالْمُصِيبَةِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَجَعْفَرُ بْنُ خَالِدٍ هُوَ ابْنُ سَارَةَ وَهُوَ ثِقَةٌ رَوَى عَنْهُ ابْنُ جُرَيْجٍ
اسان کي [احمد بن مني] ۽ [علي بن حجر] ٻڌايو آهي ته؛ اسان کي [سفيان بن عينة] ٻڌايو ويو آهي ته [جعفر بن خالد] کان [پنهنجي پيءُ] کان [عبدالله بن جعفر] چيو ته؛ 'جعفر جي وفات جي خبر پهتي ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'جعفر جي خاندان لاءِ کاڌو تيار ڪريو ڇو ته ڪاروبار انهن کي مصروف رکڻ لاءِ آيو آهي.' ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي ۽ ڪجهه ماڻهو فوت ٿيلن جي خاندانن لاءِ کاڌو موڪلڻ کي ترجيح ڏين ٿا، ڇاڪاڻ ته اهي انهن تي آيل آفت ۾ مصروف آهن. اهو شافعي جو به رايو آهي. ابو عيسيٰ چيو؛ 'جعفر بن خالد ابن سارہ آهي، هو هڪ تسيقہ آهي. ابن جريج ان کان حديث روايت ڪئي آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 920
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي زُبَيْدٌ الْأَيَامِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ شَقَّ الْجُيُوبَ وَضَرَبَ الْخُدُودَ وَدَعَا بِدَعْوَةِ الْجَاهِلِيَّةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي [محمد بن بصير] ٻڌايو آهي، اسان کي [يحييٰ بن سعيد] ٻڌايو آهي [سفيان] چيو آهي، مون کي [زبيد الايامي] ٻڌايو آهي [ابراهيم] کان [مصروق] کان [عبدالله] کان، رسول الله ﷺ جن فرمايو: "اسان جي جماعت ۾ اهي ماڻهو نه آهن جيڪي قميص جا کيسا ڦاڙيندا آهن، ڳلن تي چماٽون هڻندا آهن ۽ جهالت جو نعرو هڻندا آهن - يعني مئلن لاءِ ماتم." ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي'.
