Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්
හදීස්
Imam Tirmidzi : 881
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَيَوْمُ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ يَوْمُ النَّحْرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ وَرِوَايَةُ ابْنِ عُيَيْنَةَ مَوْقُوفًا أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ مَرْفُوعًا هَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفًا وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفًا
[ඉබ්නු අබු උමර්] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු ඉෂාක්] වෙතින් [අල් හාරිත්] [අලි] අපට පවසා ඇත [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත; 'මහා හජ් දිනය නහර් දිනයයි'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඔහු එය අර්ථකථනය කළේ නැත, මෙය පළමු හදීසයට වඩා සත්ය වේ. ඉබ්නු උයෙයිනාගේ ඉතිහාසය මවුක්ෆ් ය, මුහම්මද් බින් ඉෂාක්ගේ ඉතිහාසය මවුක්ෆ්] ට වඩා සත්ය වේ'. මේ අනුව, හෆීඩ් එකකට වඩා [අබු ඉෂාක්] වෙතින් [අල් හාරිත්] වෙතින් [අලි] වෙතින් [අලි] වෙතින් මවුක්ෆ් ආකාරයෙන් එය විස්තර කර ඇත. [සියුබා] එය [අබු ඉෂාක්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් මුර්රා] වෙතින් [අල් හාරිත්] වෙතින් [අලි] වෙතින් මවුක්ෆ් ආකාරයෙන් විස්තර කර ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 882
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ ابْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ يُزَاحِمُ عَلَى الرُّكْنَيْنِ زِحَامًا مَا رَأَيْتُ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّكَ تُزَاحِمُ عَلَى الرُّكْنَيْنِ زِحَامًا مَا رَأَيْتُ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُزَاحِمُ عَلَيْهِ فَقَالَ إِنْ أَفْعَلْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ مَسْحَهُمَا كَفَّارَةٌ لِلْخَطَايَا وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ طَافَ بِهَذَا الْبَيْتِ أُسْبُوعًا فَأَحْصَاهُ كَانَ كَعِتْقِ رَقَبَةٍ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ لَا يَضَعُ قَدَمًا وَلَا يَرْفَعُ أُخْرَى إِلَّا حَطَّ اللَّهُ عَنْهُ خَطِيئَةً وَكَتَبَ لَهُ بِهَا حَسَنَةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ ابْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
කුටයිබා අපට වාර්තා කළ අතර, ජරීර් අපට වාර්තා කළේ අතා ඉබ්නු අස්-සයිබ් ඉබ්නු උබයිද් ඉබ්නු උමෙයාර් ඔහුගේ පියාගෙන් වාර්තා කළ බවයි. ඉබ්නු උමර් කුළුණු දෙක අතර පැටලී සිටිනු දක්නට ලැබුණි, මන්ද නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාගේ සහචරයින් කිසිවෙකු ඔහු හා සමාන නොවූ බැවිනි. මම ඇසුවෙමි, අබු අබ්දුර් රහ්මාන්, ඔබ කුළුණු දෙක අතර පැටලී සිටින්නේ ඇයි, මම නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙන් නොවෙමි. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, මම එසේ කළේ අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පවසන බව මට ඇසුණු නිසා, ඒවා ස්පර්ශ කිරීමෙන් පව් සමාව ලැබේ, තවද ඔහු පවසන බව මට ඇසුණි, කවුරුන් සතියක් තවාෆ් කර එය ගණන් කළහොත්, ඔහු වහලෙකු නිදහස් කළාක් මෙනි. ඔහු මෙසේ කියනු මට ඇසුණි: 'අල්ලාහ් ඔහුගේ වැරදි මකා දමා යහපත් ක්රියාවන් ලෙස ලියා තබන තුරු කිසිවෙකු එක් පාදයක් තබා අනෙක් පාදය ඔසවන්නේ නැත'. අබු ඊසා පැවසීය; '[හම්මාඩ් බින් සයිද්] ['අතා' බින් අස් සායිබ්] වෙතින් [ඉබ්නු උබයිඩ් බින් උමයිර්] වෙතින් [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් [ඉහත හදීස් මෙන් විස්තර කළ නමුත් එහි ඔහුගේ පියා ගැන සඳහන් නොවේ'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය හසන් හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 883
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الطَّوَافُ حَوْلَ الْبَيْتِ مِثْلُ الصَّلَاةِ إِلَّا أَنَّكُمْ تَتَكَلَّمُونَ فِيهِ فَمَنْ تَكَلَّمَ فِيهِ فَلَا يَتَكَلَّمَنَّ إِلَّا بِخَيْرٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ ابْنِ طَاوُسٍ وَغَيْرُهُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ مَوْقُوفًا وَلَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ لَا يَتَكَلَّمَ الرَّجُلُ فِي الطَّوَافِ إِلَّا لِحَاجَةٍ أَوْ يَذْكُرُ اللَّهَ تَعَالَى أَوْ مِنْ الْعِلْمِ
[කුටයිබා] අපට, [ජරීර්] [අතා` බින් සායිබ්] [තවුස්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ: 'තවාෆ්හි කතා කිරීමට ඔබට අවසර ඇති බව හැර, නිවසේ තවාෆ් යාච්ඤාව හා සමානයි. කතා කරන ඕනෑම අයෙකු හොඳ වචන වලින් කතා කළ යුතුය.' අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: 'මෙම හදීසය ඉබ්නු තවුස්ගෙන් සහ තවත් අය තවුස්ගෙන් ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් මව්කුෆ් සමඟ විස්තර කර ඇත. මෙම හදීසය මර්ෆු සමඟ විස්තර කර ඇති බව අපි නොදනිමු' 'අතා බින් සායිබ්' ගෙන් හැර. බොහෝ විද්වතුන් මෙම හදීසය ක්රියාත්මක කරයි, එනම්, ඔවුන් තවාෆ් කරන තැනැත්තාට අවශ්යතාවයක් සඳහා හෝ අල්ලාහ් සිහිපත් කිරීමට හෝ දැනුම සාකච්ඡා කිරීමට හැර කතා නොකරන ලෙස උපදෙස් දෙයි.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 884
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ ابْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْحَجَرِ وَاللَّهِ لَيَبْعَثَنَّهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَهُ عَيْنَانِ يُبْصِرُ بِهِمَا وَلِسَانٌ يَنْطِقُ بِهِ يَشْهَدُ عَلَى مَنْ اسْتَلَمَهُ بِحَقٍّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
"කළු ගල සම්බන්ධයෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ:" අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී අල්ලාහ් ඇස් දෙකක් සහ කතා කළ හැකි දිවක් සහිතව එය නිසි ලෙස ස්පර්ශ කරන ඕනෑම කෙනෙකුට සාක්ෂි දෙමින් එය ඔසවනු ඇත. "අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය හසන් හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 885
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدَّهِنُ بِالزَّيْتِ وَهُوَ مُحْرِمٌ غَيْرِ الْمُقَتَّتِقَالَ أَبُو عِيسَى الْمُقَتَّتُ الْمُطَيَّبُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَقَدْ تَكَلَّمَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فِي فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ وَرَوَى عَنْهُ النَّاسُ
[හන්නාද්] අපට [වාකි'] [හම්මාද් බින් සලාමා] [ෆර්කාද් අස් සබාකි] [සයිද් බින් ජුබයිර්] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [හම්මාද් බින් සලාම්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඉහ්රාම් කරන අතරතුර සුවඳ විලවුන් සමඟ මිශ්ර නොකළ තෙල්වලින් තම ශරීරය ආලේප කළ බව අපට පැවසීය. අබු 'ඊසා පැවසීය: 'අල් මුඅක්කාත් යනු සුවඳ විලවුන් සමඟ මිශ්ර නොකළ දෙයයි.' අබු 'ඊසා පැවසීය: 'මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයකි. අපි එය දන්නේ ෆර්කාද් අස් සබාකිගේ සයිද් බින් ජුබයිර්ගේ හදීසයෙන් පමණි. යායා බින් සයිඩ් ෆර්කාද් අස් සබාකි ගැන සාකච්ඡා කර ඇත, නමුත් බොහෝ දෙනෙක් ඔහුගෙන් විස්තර කළහ.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 886
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا خَلَّادُ بْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّهَا كَانَتْ تَحْمِلُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ وَتُخْبِرُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَحْمِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
[අබු කුරෙයිබ්] අපට පවසා ඇති පරිදි [කලාද් බින් යසිද් අල් ජුෆි] [හිස්යාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [අයිසියා] වෙතින් [සුහයිර් බින් මුආවියා] [ඔහුගේ පියා] විසින් සම්සම් වතුර නිවසට ගෙන එන බව අපට පවසා ඇත. ඔහු මෙසේද පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ද එය ගෙනාවෝය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයකි. අපි මේ ආකාරයෙන් යන තුරු අපි නොදනිමු'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 887
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْوَزِيرِ الْوَاسِطِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍحَدِّثْنِي بِشَيْءٍ عَقَلْتَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ صَلَّى الظُّهْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ قَالَ بِمِنًى قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ صَلَّى الْعَصْرَ يَوْمَ النَّفْرِ قَالَ بِالْأَبْطَحِ ثُمَّ قَالَ افْعَلْ كَمَا يَفْعَلُ أُمَرَاؤُكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ يُسْتَغْرَبُ مِنْ حَدِيثِ إِسْحَقَ بْنِ يُوسُفَ الْأَزْرَقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ
එක් අර්ථයකින් [අහමද් බින් මානි'] සහ [මුහම්මද් බින් අල් වසීර් අල් වෂිති'] තුමාට පැවසූ පසු, ඔවුන් දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ; [අබ්දුල් අසීස් බින් රුෆයි'] තුමාගෙන් [සුෆියාන්] තුමාගෙන් [ඉෂාක් බින් යූසුෆ් අල් අස්රාක්] තුමා අපට මෙසේ පැවසීය; 'මම [අනස් බින් මලික්] තුමාට] මෙසේ කීවෙමි; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් ඔබ දන්නා දේ මට කියන්න, ඔහු තාර්වියා දිනයේ දහවල් යාච්ඤාව කොහේද කළේ?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'මිනාහි'. -අබ්දුල් අසීස්- මෙසේ පැවසීය; 'මම ඇසුවෙමි; 'නෆාර් දිනයේදී ඔහු අස්ර් යාච්ඤා කරන්නේ කොහේද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'අබ්තාහි', පසුව මෙසේ පැවසීය; 'ඔබේ නායකයන් කරන ආකාරයට කරන්න'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයක් වන අතර එය අට්ස් ත්සෞරි හි ඉෂාක් බින් යූසුෆ් අල් අස්රාක්ගේ හදීසයට ආගන්තුක ලෙස පෙනේ.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 888
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ شَوْكَةٌ فَمَا فَوْقَهَا إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَأَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ الْجَرَّاحِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَسَدِ بْنِ كُرْزٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[හන්නාද්] අපට පවසා ඇත, [අබු මුආවියා] [අල් අමාසි] සිට [ඉබ්රාහිම්] සිට [අල් අස්වාද්] වෙතින් [අයිස්යා] මෙසේ පැවසීය; රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: ‘අල්ලාහ් ඔහුව එක මට්ටමකට ඔසවා ඔහුගෙන් එක් වරදක් ඉවත් කරන්නේ නම් මිස, කිසිම ඇදහිලිවන්තයෙකුට කටුවකින් හෝ ඊට වඩා වේදනාකාරී වෙනත් දෙයකින් පහරක් එල්ල නොවේ. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'සයිද් බින් අබු වක්කාෂ්, අබු උබයිදා බින් අල් ජර්රා, අබු හුරෙයිරා, අබු උමාමා, අබු සයිද්, අනස්, අබ්දුල්ලා බින් අම්ර්, අසාද් බින් කුර්ස්, ජබීර් බින් අබ්දුල්ලා, අබ්දුර්රහ්මාන් බින් අසාර් සහ අබු මූසා යන අයගෙන් මෙම හදීසය විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේය. 'අයිසියාගේ හදීසය හසාන් සත්ය හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 889
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ شَيْءٍ يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ مِنْ نَصَبٍ وَلَا حَزَنٍ وَلَا وَصَبٍ حَتَّى الْهَمُّ يَهُمُّهُ إِلَّا يُكَفِّرُ اللَّهُ بِهِ عَنْهُ سَيِّئَاتِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَمْ يُسْمَعْ فِي الْهَمِّ أَنَّهُ يَكُونُ كَفَّارَةً إِلَّا فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[සුෆ්යාන් බින් වාකි] අපට පවසා ඇත, [ඔහුගේ පියා] [උසාමා බින් සයිද්] [මුහම්මද් බින් අම්ර් බින් අතා`] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] [අත` බින් යසාර්] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් අපට පවසා ඇත; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්: 'විශ්වාසවන්තයෙකුට සිදුවන වෙහෙස, දුක හෝ අසනීපයේ සිට කාංසාව දක්වා කිසිවක් සිදු නොවේ, අල්ලාහ් ඔහුගේ පාප එයින් මකා නොදමන තුරු'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් හසන් හදීසයකි'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'අල් ජරුද් කියනු මම අසා ඇත්තෙමි; වකී කියනු මම අසා ඇත්තෙමි; දුක යනු මෙම හදීසයේ හැර, නැති කළ හැකි දේවල් වලින් එකක් බව අසා නැත'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'සමහර හදීස් විද්වතුන් මෙම හදීසය ['ආතා' බින් යසාර්]ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] තුමාගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විස්තර කළහ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 890
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا عَادَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي مُوسَى وَالْبَرَاءِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى أَبُو غِفَارٍ وَعَاصِمٌ الْأَحْوَلُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ فَهُوَ أَصَحُّ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحَادِيثُ أَبِي قِلَابَةَ إِنَّمَا هِيَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ إِلَّا هَذَا الْحَدِيثَ فَهُوَ عِنْدِي عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ وَزِيرٍ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ قِيلَ مَا خُرْفَةُ الْجَنَّةِ قَالَ جَنَاهَا حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ خَالِدٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
[හුමයිඩ් බින් මස්ආදා] අපට පවසා ඇත, [යාසිඩ් බින් සුරායි] අපට පවසා ඇත [කාලිද් අල් හඩ්සා`] [අබු කිලාබා] [අබු අස්මා` අර් රහබි] [ත්සෞබන්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'මුස්ලිම්වරයෙකු තම රෝගී සහෝදරයා බැලීමට ගිය විට, ඔහු සැමවිටම ස්වර්ගයේ ඵල නෙළා ගනු ඇත'. හදීසය අලි, අබු මූසා, අල් බරා', අබු හුරෙයිරා, අනස් සහ ජාබිර් යන අයගෙන් විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ත්සෞබන් හදීසය හසන් ෂෝහිහ් හදීසයකි. [අබු ගිෆාර්] සහ [අෂිම් අල් අහ්වාල්] මෙම හදීසය [අබු කිලාබා] [අබු අල් අස්යාත්ස්] [අබු අස්මා`] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් [අබු අල් අස්වාස්] [ත්සෞබන්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් [අබු අල් අස්වාස්] [අබු අල් අස්වාස්] [අබු අල් අස්වාස්] [අබු අල් අස්වාස්] [අබු අල් අස්වාස්] [අබු කිලාබා] [අබු අල් අස්යාත්ස්] [අබු අල් අස්වාස්] [අබු අල් අස්වාස්] [අබු කිලාබා] [අබු අල් අස්වාස් මෙම හදීසය ඉහත හදීසයට සමානව විස්තර කර ඇත. මුහම්මද් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; අබු අල් අස්යාත්වරුන්ගෙන් අබු අස්මාගෙන් මෙම හදීසය විස්තර කළ අබු අල් අස්මාගෙන් මෙම හදීසය විස්තර කළ මුහම්මද් තුමා, එය වඩාත් සත්ය වේ. මුහම්මද් තුමා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හැර අබු කිලාබාගේ හදීස අබු අස්මාගෙන් විස්තර කරන ලදී. මම හිතන්නේ එය අබු අල් අස්මාගෙන් විස්තර කර ඇති බවයි. [මුහම්මද් බින් වසීර් අල් වාසිති] අපට [යාසිඩ් බින් හරුන්] ['අෂිම් අල් අහ්වාල්] [අබු කිලාබා] [අබු අල් අස්යාත්වරුන්] [අබු අස්මා] [ත්සෞබන්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන්] අපට පවසා ඇත. තවද එහි 'කුර්ෆතුල් ජන්නා යනු කුමක්ද? එනම් ඵල නෙළා ගැනීම' එකතු කර ඇත. "[අහ්මද් බින් අබ්දා අල් දලාබි] අපට [හම්මාද් බින් සයිද්] [අයියුබ්] වෙතින් [අබු කිලාබා] වෙතින් [අබු අස්මා`] වෙතින් [ත්සෞබාන්] වෙතින් [කාලිඩ්ගේ හදීස් වැනි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන්] අපට පවසා ඇත, නමුත් එහි අබු අල් අස්යාත්වරුන් ගැන කිසිදු සඳහනක් නොමැත". අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; "තවත් සමහරු [හම්මාද් බින් සයිද්] ගෙන් එය විස්තර කළ නමුත් එය තේරුම් ගත්තේ නැත".
හදීස්
Imam Tirmidzi : 891
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ ثُوَيْرٍ هُوَ ابْنُ أَبِي فَاخِتَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَخَذَ عَلِيٌّ بِيَدِي قَالَ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى الْحَسَنِ نَعُودُهُ فَوَجَدْنَا عِنْدَهُ أَبَا مُوسَى فَقَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلَام أَعَائِدًا جِئْتَ يَا أَبَا مُوسَى أَمْ زَائِرًا فَقَالَ لَا بَلْ عَائِدًا فَقَالَ عَلِيٌّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَعُودُ مُسْلِمًا غُدْوَةً إِلَّا صَلَّى عَلَيْهِ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ حَتَّى يُمْسِيَ وَإِنْ عَادَهُ عَشِيَّةً إِلَّا صَلَّى عَلَيْهِ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ حَتَّى يُصْبِحَ وَكَانَ لَهُ خَرِيفٌ فِي الْجَنَّةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ مِنْهُمْ مَنْ وَقَفَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَأَبُو فَاخِتَةَ اسْمُهُ سَعِيدُ بْنُ عِلَاقَةَ
[අහ්මද් බින් මානි'] අපට [අල් හුසේන් බින් මුහම්මද්] අපට [ඊශ්රායෙල්] [සුවයිර්] සිට, එනම් ඉබ්නු අබු ෆඛිතා, [ඔහුගේ පියා] මෙසේ පැවසීය: 'අලි මගේ අත අල්ලාගෙන, 'අපි හසන්ව බැහැදකිමු' යැයි කීවේය. එවිට අපි ඔහු අසල අබු මූසා සොයා ගත්තෙමු. [අලි] ඇසුවේය: 'ඔබ මෙහි සිටින්නේ සංචාරය කිරීමටද නැතහොත් සංචාරය කිරීමට පමණක්ද, අබු මූසා?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'මම මෙහි සිටින්නේ ඔහුව බැහැදකින්නටද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය. අලි ඒඑස් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'උදෑසන කිසිදු මුස්ලිම්වරයෙකු තවත් මුස්ලිම්වරයෙකු බැලීමට යන්නේ නැත, සවස් වන තුරු දේවදූතයන් හැත්තෑ දහසක් ඔහු වෙනුවෙන් යාච්ඤා නොකරනු ඇත. ඔහු සවස් වන තුරු ඔහු බැලීමට ගියහොත්, දේවදූතයන් හැත්තෑ දහසක් උදෑසන වන තුරු ඔහු වෙනුවෙන් යාච්ඤා කරනු ඇත. ඔහුට පසුව පාරාදීසයේ උයනක් ලැබෙනු ඇත.' අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: 'මෙය හසන් ගෝරිබ් හදීසයකි. මෙම හදීසය අලිගෙන් බොහෝ නාලිකා හරහා විස්තර කර ඇති අතර, ඉන් සමහරක් එය පරිවර්තනය කර ඇත. අබු ෆඛිතාගේ නම සයිද් බින් ඉලකා.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 892
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ حَارِثَةَ بْنِ مُضَرِّبٍ قَالَدَخَلْتُ عَلَى خَبَّابٍ وَقَدْ اكْتَوَى فِي بَطْنِهِ فَقَالَ مَا أَعْلَمُ أَحَدًا لَقِيَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْبَلَاءِ مَا لَقِيتُ لَقَدْ كُنْتُ وَمَا أَجِدُ دِرْهَمًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي نَاحِيَةٍ مِنْ بَيْتِي أَرْبَعُونَ أَلْفًا وَلَوْلَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَانَا أَوْ نَهَى أَنْ نَتَمَنَّى الْمَوْتَ لَتَمَنَّيْتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ خَبَّابٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇති අතර [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබු ඉෂාක්] [හරිත්සා බින් මුඩ්ලාරිබ්] වෙතින් [සියුබා] මෙසේ පැවසීය: 'මම [කබ්බාබ්] මුණගැසුණා, ඒ අවස්ථාවේදී ඔහුගේ බඩට කයි ප්රතිකාර කර තිබුණා, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම අත්විඳි දේට වඩා දරුණු ව්යසනයකට ගොදුරු වූ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් කිසිවෙකු මට හමු නොවීය. මීට පෙර, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ, මා සතුව එක ඩිරාම් එකක්වත් නොතිබුණි, දැන් මගේ නිවසේ කෙළවරේ ඩිරාම් හතළිස් දහසක් තිබේ.' නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අපට මරණය ප්රාර්ථනා කිරීම තහනම් නොකළේ නම්, මම එය ප්රාර්ථනා කරන්නෙමි." -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අනස්, අබු හුරෙයිරා සහ ජාබිර්ගෙන් වාර්තා කරන ලදී'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'කබ්බාබ් හදීසය හසන් සත්ය හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 893
وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدُكُمْ الْمَوْتَ لِضُرٍّ نَزَلَ بِهِ وَلْيَقُلْ اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مَا كَانَتْ الْحَيَاةُ خَيْرًا لِي وَتَوَفَّنِي إِذَا كَانَتْ الْوَفَاةُ خَيْرًا لِيحَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[අනස් බින් මාලික්] ගෙන් වාර්තා වී ඇති පරිදි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබගෙන් කිසිවෙකුට සිදු වූ විපත නිසා මරණය ගැන සිහින නොදැමිය යුතුය. කියවන්න: 'අල්ලාහුම්ම අහයිනි ම කනතිල් හයාතු කයිරන් ලි, ව තවෆ්ෆානි ඉද්සා කනතිල් මරණය කයිරන් ලි, -ඕ අල්ලාහ්, ජීවිතය මට හොඳ නම් මට ජීවිතය දෙන්න, මරණය මට හොඳ නම් මිය යන්න-''. මෙම හදීසයෙන් [අලි බින් හුජ්ර්] අපට පවසා ඇත්තේ [ඉස්මායිල් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට පවසා ඇත්තේ [අනස් බින් මාලික්] තුමාණන්ගෙන් [අබ්දුල් අසීස් බින් ෂුහයිබ්] අපට පවසා ඇති බවයි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 894
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلَالٍ الْبَصْرِيُّ الصَّوَّافُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍأَنَّ جِبْرِيلَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ اشْتَكَيْتَ قَالَ نَعَمْ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ أَرْقِيكَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ يُؤْذِيكَ مِنْ شَرِّ كُلِّ نَفْسٍ وَعَيْنِ حَاسِدٍ بِاسْمِ اللَّهِ أَرْقِيكَ وَاللَّهُ يَشْفِيكَ
ජිබ්රිල් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හමුවී මෙසේ ඇසූ බව [බිසීර් බින් හිලාල් අල් බසීරි අෂ් ෂවාෆ්] අපට පවසා ඇත, [අබු නද්ල්රා] [අබු සායිද්] [අබ්දුල් වරිට්ස් බින් සයිද්] [අබු සායිද්] තුමාගෙන් [අබ්දුල් වරිට්ස් බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත. ඔහු මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. -ජිබ්රිල් අස්- යාච්ඤා කරන්න; 'බිස්මිල්ලාහ් අර්කිකා මින් කුල්ලි සයයින් යු`ඩ්සිකා මින් කුල්ලි නෆ්සින් ව'අයිනින් හසිඩින් බිස් මිලාහි අර්කිකා වලාහු යසිෆිකා. -අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, ඔබට සිදුවන සෑම දෙයකින්ම, කැත ආත්මයේ සහ ඊර්ෂ්යා කරන අයගෙන් සියලු නපුරෙන් මම ඔබට රුක්යා කරමි. අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, මම ඔබට රුක්යා කරමි, අල්ලාහ් ඔබව සුව කරන්නේ-'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 895
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ قَالَدَخَلْتُ أَنَا وَثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَقَالَ ثَابِتٌ يَا أَبَا حَمْزَةَ اشْتَكَيْتُ فَقَالَ أَنَسٌ أَفَلَا أَرْقِيكَ بِرُقْيَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَلَى قَالَ اللَّهُمَّ رَبَّ النَّاسِ مُذْهِبَ الْبَاسِ اشْفِ أَنْتَ الشَّافِي لَا شَافِيَ إِلَّا أَنْتَ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقُلْتُ لَهُ رِوَايَةُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَصَحُّ أَوْ حَدِيثُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كِلَاهُمَا صَحِيحٌ وَرَوَى عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَعَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ
[කුටයිබා] අපට [කුටයිබා] අපට [අබ්දුල් වරිට්ස් බින් සඊද්] අපට මෙසේ පැවසීය; 'තාබිත් අල් බුනානි සහ මම අනස් බින් මලික් හමුවුණා. තාබිත් පැමිණිලි කළා; 'ඕ අබු හම්සා, මම වේදනාවෙන් පෙළෙනවා'. එවිට [අනස්] ඇසුවේ; 'රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ රුක්යා සමඟ මම ඔබට රුක්යා කරන්නද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'හරි'. -අනස් බින් මලික්- යාච්ඤා කරන්න; 'අල්ලාහුම්ම රබ්බන්නාසි මුද්සිබල් බා`සි ඉසිෆි අන්ත සියාෆි ලා සියාෆියා ඉල්ලා අන්ත සියාෆාන් ලා යුගාදිරු සකාමන් -ඕ අල්ලාහ්, සියලු මනුෂ්ය වර්ගයාගේ රබ්. සියලු රෝග සුව කරන. සුව කරන්න, සැබවින්ම ඔබ සුව කරන තැනැත්තාය. එක රෝගයක්වත් නොපැමිණෙන සුවයකින් ඔබ හැර වෙන කිසිවෙකුට සුව කළ නොහැක-''. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'හදීසය අනස් සහ 'අයිසියා' ගෙන් වාර්තා කරන ලදී. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු සායිද්ගේ හදීසය හසන් සත්ය හදීසයකි. මම මෙම හදීසය ගැන අබු සුරාගෙන් ඇසුවෙමි, මම ඔහුට කීවෙමි; 'වඩාත් සත්ය ඉතිහාසය කුමක්ද, අබු නද්ල්රාගෙන් අබු සායිද්ගෙන් අබු අසීස් හෝ අනස්ගෙන් අබ්දුල් අසීස්ගේ ඉතිහාසය කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'දෙකම සත්ය වේ'. [අබ්දුෂාමඩ් බින් අබ්දුල් වාරිට්ස්] [ඔහුගේ පියාගෙන්] [අබ්දුල් අසීස් බින් ෂුහයිබ්] [අබු නද්ල්රා] [අබු සායිද්] ගෙන් සහ [අබ්දුල් අසීස් බින් ෂුහයිබ්] [අනස්] ගෙන් විස්තර කළේය.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 896
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا حَقُّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَبِيتُ لَيْلَتَيْنِ وَلَهُ شَيْءٌ يُوصِي فِيهِ إِلَّا وَوَصِيَّتُهُ مَكْتُوبَةٌ عِنْدَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
"අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව [ඉෂාක් බින් මන්සූර්] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] අපට [නෆි] වෙතින් [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් ['උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] අපට [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් [අල්ලාහ්ගේ සාමය සහ ආශිර්වාදය ලැබේවා!] අපට පවසා ඇත: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පැවසූහ: 'අවශ්ය කැමැත්ත අනිවාර්ය නොවේ නම්, ඔහුට යමක් භාර දීමට ඇති විට මුස්ලිම්වරයෙකු අඛණ්ඩව රාත්රීන් දෙකක් ගත කිරීම සුදුසු නොවේ'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ඉබ්නු අබු අවුෆාගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය හසන් සත්ය හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 897
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ قَالَعَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَرِيضٌ فَقَالَ أَوْصَيْتَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ بِكَمْ قُلْتُ بِمَالِي كُلِّهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ فَمَا تَرَكْتَ لِوَلَدِكَ قُلْتُ هُمْ أَغْنِيَاءُ بِخَيْرٍ قَالَ أَوْصِ بِالْعُشْرِ فَمَا زِلْتُ أُنَاقِصُهُ حَتَّى قَالَ أَوْصِ بِالثُّلُثِ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَنَحْنُ نَسْتَحِبُّ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ الثُّلُثِ لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ وَالثُّلُثُ كَبِيرٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ أَنْ يُوصِيَ الرَّجُلُ بِأَكْثَرَ مِنْ الثُّلُثِ وَيَسْتَحِبُّونَ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ الثُّلُثِ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ كَانُوا يَسْتَحِبُّونَ فِي الْوَصِيَّةِ الْخُمُسَ دُونَ الرُّبُعِ وَالرُّبُعَ دُونَ الثُّلُثِ وَمَنْ أَوْصَى بِالثُّلُثِ فَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا وَلَا يَجُوزُ لَهُ إِلَّا الثُّلُثُ
ඔහු [කුටයිබා] අපට පවසා ඇත, [අබු අබ්දුර් රහ්මාන් අස් සුලමි] [සාද් බින් මලික්] වෙතින් [අතා`බින් අස් සායිබ්] වෙතින් [ජරීර්] අපට පවසා ඇත; 'මම අසනීප වූ විට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මා බැලීමට ගියේය. ඔහු ඇසුවේය: 'ඔබ කැමැත්තක් කර තිබේද?' මම පිළිතුරු දුන්නෙමි; 'දැනටමත්'. ඔහු නැවතත් ඇසුවේය: 'කොපමණද?' මම පිළිතුරු දුන්නෙමි; 'මගේ සියලු ධනය අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ'. ඔහු ඇසුවේය: 'ඔබ ඔබේ දරුවාට ඉතිරි කළේ කුමක්ද?' මම පිළිතුරු දුන්නෙමි; 'ඔවුන් යහපත්කමින් පොහොසත් ජනතාවක්'. -රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්- එකතු කළේය: 'ඔබේ ධනයෙන් දහයෙන් එකකින් කැමැත්තක් කරන්න'. ඔහු පවසන තුරු මම එය අඩු කරමින් සිටියෙමි: 'තුනෙන් එකක් සමඟ දායාද කරන්න, තුනෙන් එකක් දැනටමත් ගොඩක්'. අබු අබ්දුර් රහ්මාන් පැවසීය; 'අපි එය තුනෙන් එකකින් තවත් අඩු කිරීමට කැමතියි, මන්ද නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ වචන 'අලයිහි වසල්ලම්: තුනෙන් එකක් විශාල ප්රමාණයක්'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'සාද් හදීසය හසන්ගේ සත්ය හදීසයකි. එය ඔහුගෙන් බොහෝ මාර්ග හරහා විස්තර කර ඇති අතර ඔහුගෙන් ද විස්තර කර ඇත; 'තෙවන එකක් විශාලයි'. මෙම හදීසය උලමාවරුන් විසින් ක්රියාත්මක කරනු ලැබේ, ඔවුන් කිසිවෙකුට තුනෙන් එකකට වඩා කැමැත්තක් කිරීමට ඉඩ නොදේ, නමුත් ඔවුන් තුනෙන් එකකට වඩා අඩුවෙන් කැමැත්තක් දක්වයි. සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි පැවසීය; 'ඔවුන් නිර්දේශ කරන්නේ පහෙන් එකකට වඩා හතරෙන් එකකට වඩා අඩු කැමැත්තක් කිරීමටයි. හතරෙන් එකක් තුනෙන් එකකට වඩා අඩුය. "යමෙක් තුනෙන් එකකින් කැමැත්තක් කර කිසිවක් ඉතිරි නොකරන්නේ නම්, ඔහුට වත්කම්වලින් තුනෙන් එකක් පමණක් කැමැත්තක් කළ හැකිය."
හදීස්
Imam Tirmidzi : 898
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقِّنُوا مَوْتَاكُمْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَسُعْدَى الْمُرِّيَّةِ وَهِيَ امْرَأَةُ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ
[අබු සලාමා, යාහ්යා බින් ඛලාෆ් අල් බෂ්රි] අපට [බිසිර් බින් අල් මුෆද්ලාල්] [උමාරා බින් ගාසියා] වෙතින් [අබු සයීද්ගෙන්] [යහ්යා බින් උමාරා] ගෙන් [අබු සයීද්] ගෙන් අපට පවසා ඇත, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: ඉල්ලල්ලාහ් - අල්ලාහ් හැර වෙන දෙවියෙක් නැත-'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරා, උම් සලාමා, 'අයිස්යා, ජාබීර් සහ තල්හා බින් උබයිදුල්ලාගේ භාර්යාව වන සුදා අල් මුරියාහ්' යන අයගෙන් මෙම හදීසය විස්තර කරන ලදී. අබු ඊසා පැවසුවේය. 'අබු සයිද්ගේ හදීසය හසන් ගරිබ් ෂහී හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 899
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حَضَرْتُمْ الْمَرِيضَ أَوْ الْمَيِّتَ فَقُولُوا خَيْرًا فَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ يُؤَمِّنُونَ عَلَى مَا تَقُولُونَ قَالَتْ فَلَمَّا مَاتَ أَبُو سَلَمَةَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سَلَمَةَ مَاتَ قَالَ فَقُولِيَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَلَهُ وَأَعْقِبْنِي مِنْهُ عُقْبَى حَسَنَةً قَالَتْ فَقُلْتُ فَأَعْقَبَنِي اللَّهُ مِنْهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَشَقِيقٌ هُوَ ابْنُ سَلَمَةَ أَبُو وَائِلٍ الْأَسَدِيُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ سَلَمَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَانَ يُسْتَحَبُّ أَنْ يُلَقَّنَ الْمَرِيضُ عِنْدَ الْمَوْتِ قَوْلَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا قَالَ ذَلِكَ مَرَّةً فَمَا لَمْ يَتَكَلَّمْ بَعْدَ ذَلِكَ فَلَا يَنْبَغِي أَنْ يُلَقَّنَ وَلَا يُكْثَرَ عَلَيْهِ فِي هَذَا وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ لَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ جَعَلَ رَجُلٌ يُلَقِّنُهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَكْثَرَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ إِذَا قُلْتُ مَرَّةً فَأَنَا عَلَى ذَلِكَ مَا لَمْ أَتَكَلَّمْ بِكَلَامٍ وَإِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ إِنَّمَا أَرَادَ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ آخِرُ قَوْلِهِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ
"හන්නද් අපට මෙසේ කීවේය, [අල් අමාසි] [සියාකික්] [උමු සලාමා] [අල් අ'මාසි] [අබු මුආවියා] අපට මෙසේ කීවේය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ රෝගියෙකු හෝ මරණයට ආසන්න කෙනෙකු වෙත පැමිණියහොත්, හොඳ වචන කියන්න. මන්ද දේවදූතයන් ඔබ පවසන දේට එකඟ වන බැවිනි'. -උම් සලාමා- පැවසුවාය; 'අබු සලාමා මිය ගිය විට, මම නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හමුවී මෙසේ කීවෙමි: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අබු සලාමා මිය ගොස් ඇත'. ඔහු මෙසේ කීවේය: 'අල්ලාහ්මග්ෆිර්ලි ව ලාහු ව අ'කිබ්නි මින්හු 'උක්බා හසනා' - අල්ලාහ්, මට සහ ඔහුට සමාව දෙන්න, ඔහුගෙන් පසු මට වඩා හොඳ වෙනසක් ලබා දෙන්න-''. -උම් සලාමා- කිව්වා; 'මම එය කියෙව්වා, පසුව අල්ලාහ් මට ඔහුට පසුව වඩා හොඳ අනුප්රාප්තිකයෙකු ලබා දුන්නා, එනම් අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්. සියාකික් යනු ඉබ්නු සලාමා, අබු වයිල් අල් අසාදි ය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'උමු සලාමාගේ හදීසය හසන් සහීහ් හදීසයකි. රෝගියෙකු මිය යාමට ආසන්න වූ විට, ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ් යන වාක්යයෙන් ඔහුගේ මානසිකත්වය කියවීම සුන්නාහ්වකි. සමහර විද්වතුන් පවසන්නේ; 'රෝගී පුද්ගලයා එය එක් වරක් පවසා, පසුව නිහඬව සිට තවත් වාක්යයක් නොකියන්නේ නම්, ඔහු නැවත කියවිය යුතු නැත'. මෙම නඩුවේ ඉබ්නු මුබාරක්ගෙන් සකාරොතුල් මවුත් ඔහු වෙත පැමිණි විට එය විස්තර කෙරේ. මිනිසෙක් ඔහුගේ මානසිකත්වය කියවා එය නැවත කීවේය, පසුව අබ්දුල්ලා මෙසේ පැවසීය; 'මම එය එක් වරක් පවසා ඇත්නම්, මම තවත් වාක්යයක් නොකියන තාක් කල් මම එම වාක්යයෙන් මිය යන්නෙමි'. අබ්දුල්ලාහ්ගේ වචනවල තේරුම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූ දෙයයි: "යමෙක් මෙලොවදී තම වචන "ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ්" යන වචන වලින් අවසන් කරන්නේ නම්, ඔහු නිසැකවම ස්වර්ගයට ඇතුළු වනු ඇත."
හදීස්
Imam Tirmidzi : 900
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ سَرْجِسَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِالْمَوْتِ وَعِنْدَهُ قَدَحٌ فِيهِ مَاءٌ وَهُوَ يُدْخِلُ يَدَهُ فِي الْقَدَحِ ثُمَّ يَمْسَحُ وَجْهَهُ بِالْمَاءِ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى غَمَرَاتِ الْمَوْتِ أَوْ سَكَرَاتِ الْمَوْتِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
අපට [කුටයිබා] පවසා ඇත, [ඉබ්නු අල් හද්] [මුසා බින් සුරයිජ්] [අල් කාසිම් බින් මුහම්මද්] [අයිසියා] වෙතින් [අල් ලයිට්ස්] අපට පවසා ඇත; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මිය යන විට ඔහුගේ පැත්තේ වතුරෙන් පිරුණු භාජනයක් තිබෙනු මම දුටුවෙමි. ඔහු තම අත භාජනයට දමා, පසුව එය ඔහුගේ නළල මත සෝදා, මෙසේ කියවමින් සිටියේය: අල්ලාහුම්මා අයිනි 'අල ගමාරතිල් මවුත් අවු සකාරතිල් මවුත් - අල්ලාහ්, සකාරතුල් මවුත්ට මුහුණ දීමට මට උදව් කරන්න-''. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය ගරිබ් හදීසයකි'.
