Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 حديث
حديث
Imam Tirmidzi : 861
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ أُمِّ مَعْقِلٍ عَنْ أُمِّ مَعْقِلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عُمْرَةٌ فِي رَمَضَانَ تَعْدِلُ حَجَّةًوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَوَهْبِ بْنِ خَنْبَشٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيُقَالُ هَرِمُ بْنُ خَنْبَشٍ قَالَ بَيَانٌ وَجَابِرٌ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ وَهْبِ بْنِ خَنْبَشٍ و قَالَ دَاوُدُ الْأَوْدِيُّ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ هَرِمُ بْنِ خَنْبَشٍ وَوَهْبٌ أَصَحُّ وَحَدِيثُ أُمِّ مَعْقِلٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَدْ ثَبَتَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عُمْرَةً فِي رَمَضَانَ تَعْدِلُ حَجَّةً قَالَ إِسْحَقُ مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ مِثْلُ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ فَقَدْ قَرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ
اسان کي نشر بن علي ٻڌايو، اسان کي [ابو احمد عز زبيري] بيان ڪيو، اسان کي [اسرائيل] [ابو اسحاق] کان، اسود بن يزيد کان، [ابن اُمي معقل] کان، [اُمّ معقل] کان رسول الله ﷺ جن فرمايو؛ رمضان جي مهيني ۾ عمرو حج ڪرڻ جي برابر آهي. ابن عباس، جابر، ابو هريره، انس ۽ وھب بن خبيثي کان روايت آهي. ابو عيسي چيو؛ ”حرام بن خانباسي“ به سڏبو آهي. بيعن ۽ جابر چون ٿا ته اها شعبي وهب بن خنبسي کان آهي. داؤد العودي شعبي کان حرم بن خانبسي. وهب وڌيڪ مستند آهي ۽ ام المعقل حديث حسن غريب حديث آهي. احمد ۽ اسحاق متفق آهن؛ 'رسول الله ﷺ کان صحيح طور تي روايت ڪئي وئي آهي ته رمضان جي مهيني ۾ عمرو حج ڪرڻ جي برابر آهي'. اسحاق چيو؛ 'هن حديث جو مطلب نبي ڪريم ﷺ جي حديث وانگر آهي جيڪا بيان ڪئي وئي آهي؛ 'جيڪو سوره اخلاص پڙهي ٿو، اهو قرآن جو ٽيون حصو پڙهڻ جي برابر آهي'.'
حديث
Imam Tirmidzi : 862
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ الصَّوَّافُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ حَدَّثَنِي الْحَجَّاجُ بْنُ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كُسِرَ أَوْ عَرِجَ فَقَدْ حَلَّ وَعَلَيْهِ حَجَّةٌ أُخْرَى فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَا صَدَقَحَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ الْحَجَّاجِ مِثْلَهُ قَالَ وَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْحَجَّاجِ الصَّوَّافِ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَمُعَاوِيَةُ بْنُ سَلَّامٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَجَّاجٌ الصَّوَّافُ لَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَافِعٍ وَحَجَّاجٌ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ رِوَايَةُ مَعْمَرٍ وَمُعَاوِيَةَ بْنِ سَلَّامٍ أَصَحُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
اسان کي [اسحاق بن منصور] ٻڌايو آهي، اسان کي [روح بن عباده] ٻڌايو آهي، اسان کي [حجاج الشوف] ٻڌايو آهي، اسان کي [يحيى بن ابو ڪثير] ٻڌايو آهي [عڪريمه] کان چيو آهي؛ مون کي [الحجاج بن عمرو] ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'جنهن کي هڏي ٽٽل هجي يا معذور هجي، ان احرام ڇڏيو آهي، پر ان تي پنهنجي حج جي قضا ڪرڻ واجب آهي.' پوءِ مون -عڪريمه- اهو [ابو هريره] ۽ [ابن عباس] کي ٻڌايو، ٻنهي جواب ڏنو؛ 'هن سچ چيو'. اسان کي [اسحاق بن منصور] ٻڌايو آهي، اسان کي [محمد بن عبدالله الانصاري] کي [الحجاج] کان مٿي ڏنل حديث وانگر ٻڌايو آهي. هو چوي ٿو؛ ۽ مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چوندي ٻڌو آهي. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي.' اهڙيءَ طرح ڪيترن ئي ماڻهن حجاج الشواف کان مٿي ڏنل حديث وانگر روايت ڪئي آهي. [معمر] ۽ [معاويه بن سلام] هي حديث [يحيى بن ابو ڪثير] کان [عڪرمه] کان [عبدالله بن رافع] کان [الحجاج بن عمرو] کان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان روايت ڪئي آهي. حجاج الشواف پنهنجي حديث ۾ عبدالله بن رافع جو ذڪر نه ڪيو آهي. حجاج هڪ اهڙو شخص آهي جيڪو اهل حديث جي مطابق تسقيه ۽ حافظ آهي. مون محمد صلي الله عليه وسلم کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'معمار ۽ معاويه بن سلام جي تاريخ وڌيڪ صحيح آهي'. اسان کي [عبد بن حميد] ٻڌايو آهي [عبد الرزاق] اسان کي [معمار] کان [يحيى بن ابو ڪثير] کان [عڪرمه] کان [عبد الله بن رافع] کان [الحجاج بن عمرو] کان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان مٿي ڏنل حديث وانگر بيان ڪيو آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 863
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَوَّامٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ خَبَّابٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ ضُبَاعَةَ بِنْتَ الزُّبَيْرِ أَتَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ أَفَأَشْتَرِطُ قَالَ نَعَمْ قَالَتْ كَيْفَ أَقُولُ قَالَ قُولِي لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ مَحِلِّي مِنْ الْأَرْضِ حَيْثُ تَحْبِسُنِيقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ الِاشْتِرَاطَ فِي الْحَجِّ وَيَقُولُونَ إِنْ اشْتَرَطَ فَعَرَضَ لَهُ مَرَضٌ أَوْ عُذْرٌ فَلَهُ أَنْ يَحِلَّ وَيَخْرُجَ مِنْ إِحْرَامِهِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَلَمْ يَرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الِاشْتِرَاطَ فِي الْحَجِّ وَقَالُوا إِنْ اشْتَرَطَ فَلَيْسَ لَهُ أَنْ يَخْرُجَ مِنْ إِحْرَامِهِ وَيَرَوْنَهُ كَمَنْ لَمْ يَشْتَرِطْ
اسان کي [زياد بن ايوب البغدادي] ٻڌايو آهي، اسان کي [عباد بن عوام] ٻڌايو آهي [هلال بن خباب] کان [عڪرمه] کان [ابن عباس] ته دُلُبَعَة بنت زبير رسول الله ﷺ سان ملي ۽ چيو ته: 'يا رسول الله، مان حج ڪرڻ چاهيان ٿي، پر ڇا مون کي ڪجهه گهربل هجي؟' هن جواب ڏنو؛ 'شايد'. -ذُبَعَة- چيو؛ 'مان ڇا چوان؟' هن چيو؛ 'پڙهو؛ لَبَعِكَ اللهُمَّ لَبَعِكَ لَبَعِكَ محلّي مِنَ الْأَرْضِ هِيَتْسُ تحبِسُني - مان توهان جي دعا کي پورو ڪريان ٿو، اي الله، مان توهان جي دعا کي پورو ڪريان ٿو، زمين تي منهنجي تحلُل جاءِ توهان مون کي پڪڙيو-'. -ابو عيسيٰ ترمذي- چيو؛ 'حديث جابر، اسماء بنت ابوبڪر ۽ عائشه کان روايت ڪئي وئي آهي. ابو عيسيٰ چيو؛ ' 'ابن عباس جي حديث هڪ حسن صحيح حديث آهي. ڪجهه عالم ان تي عمل ڪن ٿا، يعني انهن جو خيال آهي ته حج دوران شرطون چوڻ جائز آهي. جيڪڏهن هن شرطون چيون آهن ۽ پوءِ هو بيمار ٿي پوي ٿو يا ڪو عذر رکي ٿو، ته پوءِ هو تحلل ڪري سگهي ٿو ۽ پنهنجو احرام ڇڏي سگهي ٿو. اهو شافعي، احمد ۽ اسحاق جو به رايو آهي. بهرحال، ڪجهه عالم حج ۾ شرطن جي اجازت نٿا ڏين ۽ جيڪڏهن هو شرطون چوي ٿو ته قانون انهن کي نه چوڻ جي برابر آهي ۽ هو پنهنجو احرام نٿو ڇڏي سگهي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 864
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنِي مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يُنْكِرُ الِاشْتِرَاطَ فِي الْحَجِّ وَيَقُولُ أَلَيْسَ حَسْبُكُمْ سُنَّةَ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[احمد بن منيع] اسان کي ٻڌايو آهي، [عبدالله بن المبارڪ] مون کي [معمر]، [الزهري]، [سالم]، [پنهنجي پيءُ] کان خبر ڏني آهي ته هن حج جي شرطن جي تلاوت کان انڪار ڪيو ۽ چيو: 'ڇا توهان جي نبي جي سنت توهان لاءِ ڪافي ناهي؟' ابو عيسيٰ چيو: 'هي هڪ حسن صحيح حديث آهي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 865
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْذَكَرْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ حَاضَتْ فِي أَيَّامِ مِنًى فَقَالَ أَحَابِسَتُنَا هِيَ قَالُوا إِنَّهَا قَدْ أَفَاضَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا إِذًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا طَافَتْ طَوَافَ الزِّيَارَةِ ثُمَّ حَاضَتْ فَإِنَّهَا تَنْفِرُ وَلَيْسَ عَلَيْهَا شَيْءٌ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
اسان کي [قطيبه] ٻڌايو آهي، اسان کي [الليث] ٻڌايو آهي [عبدالرحمن بن القاسم] کان [پنهنجي پيءُ] کان [عيسيه] چيو آهي ته: 'مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي خبر ڏني ته شافعيه بنت حييٰ کي منيٰ جي ڏينهن ۾ حيض ايندو هو. ڪنهن پڇيو؛ 'ڇا اهو اسان لاءِ رڪاوٽ هوندو؟' دوستن جواب ڏنو؛ 'هن طواف افاضل ڪيو آهي'. رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ "ان جو مطلب آهي ته هو رڪاوٽ ناهي." - ابو عيسيٰ ترمذي- چيو؛ 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث ابن عمر ۽ ابن عباس کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'عيسيه جي حديث هڪ حسن صحيح حديث آهي ۽ عالمن لاءِ خيرات جو بنياد آهي؛ ته جيڪڏهن ڪا عورت حج ۽ حيض مڪمل ڪري چڪي آهي، ته هوءَ مڪي ڇڏي سگهي ٿي ۽ ڪنهن به فرض کان آزاد ٿي سگهي ٿي. اهو پڻ عطسوري، سيافعي، احمد ۽ اسحاق جو رايو آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 866
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ فَلْيَكُنْ آخِرُ عَهْدِهِ بِالْبَيْتِ إِلَّا الْحُيَّضَ وَرَخَّصَ لَهُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
اسان کي [ابو عمار] ٻڌايو آهي، اسان کي [عيسيٰ بن يونس] ٻڌايو آهي [عبيدالله بن عمر] کان [نافع] کان [ابن عمر] چيو آهي ته؛ 'جيڪو به بيت الله جو حج ڪري ٿو، ان جو آخري حج بيت الله ۾ هجڻ گهرجي، سواءِ حيض وارين عورتن جي. رسول الله صلي الله عليه وسلم انهن لاءِ رفع حاجت به ڪئي.' ابو عيسي چيو؛ 'ابن عمر جي حديث حسن صحيح حديث آهي ۽ عالمن طرفان ان تي عمل ڪيو ويندو آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 867
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ جَابِرٍ وَهُوَ ابْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْحِضْتُ فَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَقْضِيَ الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا إِلَّا الطَّوَافَ بِالْبَيْتِقَالَ أَبُو عِيسَى الْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْحَائِضَ تَقْضِي الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا مَا خَلَا الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَائِشَةَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ أَيْضًا
اسان کي [علي بن حجر] ٻڌايو آهي، اسان کي [شريق] ٻڌايو آهي [جابر] کان يعني ابن يزيد الجعفي، [عبدالرحمن بن الاسود] کان [پنهنجي پيءُ] کان عائشه رضي الله عنها کان چيو ته: 'مون کي هڪ ڀيرو حج دوران حيض آيو، پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم مون کي بيت الله ۾ طواف کان سواءِ سڀئي رسمون ادا ڪرڻ جو حڪم ڏنو.' ابو عيسيٰ چيو ته: 'عالم هن حديث تي عمل ڪن ٿا، يعني هڪ عورت جيڪا حيض واري هجي ٿي، اها اڃا تائين بيت الله ۾ طواف کان سواءِ سڀئي رسمون ادا ڪري ٿي. هي حديث عائشه رضي الله عنها کان ٻي سند ذريعي نقل ڪئي وئي آهي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 868
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ شُجَاعٍ الْجَزَرِيُّ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ عِكْرِمَةَ وَمُجَاهِدٍ وَعَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍرَفَعَ الْحَدِيثَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ النُّفَسَاءَ وَالْحَائِضَ تَغْتَسِلُ وَتُحْرِمُ وَتَقْضِي الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا غَيْرَ أَنْ لَا تَطُوفَ بِالْبَيْتِ حَتَّى تَطْهُرَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
هن اسان کي [زياد بن ايوب] ٻڌايو، هن اسان کي [مروان بن سيوجا الجزري] [خشيف] کان [عڪرمه] کان، [مجاهد] ۽ [عثا] [ابن عباس] کان ٻڌايو - هن اهو رسول الله صلي الله عليه وسلم کي ٻڌايو؛ ته جيڪي عورتون نفاس ۽ حيض وارين آهن انهن کي غسل ڪرڻ گهرجي، احرام ڪرڻ گهرجي ۽ پوءِ بيت الله ۾ طواف کان سواءِ سڀئي رسمون ادا ڪرڻ گهرجن جيستائين اهي پاڪ نه ٿين. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي حديث هن سند جي ذريعي حسن غريب حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 869
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْبَيْلَمَانِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَوْسٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَوْسٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ حَجَّ هَذَا الْبَيْتَ أَوْ اعْتَمَرَ فَلْيَكُنْ آخِرُ عَهْدِهِ بِالْبَيْتِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ خَرَرْتَ مِنْ يَدَيْكَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ تُخْبِرْنَا بِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَوْسٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أرْطَاةَ مِثْلَ هَذَا وَقَدْ خُولِفَ الْحَجَّاجُ فِي بَعْضِ هَذَا الْإِسْنَادِ
اسان کي نشر بن عبدالرحمان ڪوفي ٻڌايو آهي، اسان کي المحاربي ٻڌايو آهي ته [الحجاج بن ارثه] کان [عبدالمالڪ بن المغيره] کان [عبدالرحمان بن البيلماني] کان [عمرو بن اوس] کان [الحارث بن عبدالله بن اوس] چيو ته: مون رسول الله ﷺ کي چوندي ٻڌو ته: 'جيڪو به ڪعبي جو حج يا عمرو ڪري ٿو، ان جو آخري عمل بيت الله ۾ هجڻ گهرجي'. عمر ان کي چيو: "تنهنجي هٿ تي افسوس، ڇا توهان ان بابت رسول الله ﷺ کان معلوم ڪيو پر توهان اسان کي نه ٻڌايو؟" - ابو عيسيٰ ترمذي - چيو؛ 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث ابن عباس کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'الحارث بن عبدالله بن اوس جي حديث هڪ غريب حديث آهي. تنهن ڪري، ڪيترن ئي ماڻهن حجاج بن ارثہ کان روايت ڪئي آهي جيئن مٿي ڏنل حديث ۽ انهن مان ڪجهه سندن ۾ حجاج متنازع آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 870
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَنَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَطَافَ لَهُمَا طَوَافًا وَاحِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا الْقَارِنُ يَطُوفُ طَوَافًا وَاحِدًا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَطُوفُ طَوَافَيْنِ وَيَسْعَى سَعْيَيْنِ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [ابن ابو عمر] اسان کي ٻڌايو آهي ته [ابو معاويه] [الحجاج] کان [ابو زبير] کان [جابر] ته رسول الله ﷺ حج ۽ عمري کي گڏ ڪيو ۽ پوءِ ٻنهي جو طواف هڪ ئي طواف ۾ ڪيو. -ابو عيسيٰ ترمذي- چيو ته؛ 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث ابن عمر ۽ ابن عباس کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو ته؛ 'جابر حديث هڪ حسن حديث آهي ۽ ڪجهه عالمن طرفان عمل ڪئي وئي آهي، ٻنهي رسول الله ﷺ جي اصحابن ۽ ٻين مان. انهن چيو ته؛ 'جيڪي ماڻهو قرآن حج ڪن ٿا اهي صرف هڪ ڀيرو طواف ڪن ٿا'. اهو شافعي، احمد ۽ اسحاق جو به رايو آهي. ساڳئي وقت، ڪجهه عالمن، پڻ رسول الله ﷺ جي اصحابن ۽ ٻين مان، ٻه ڀيرا طواف ڪرڻ ۽ ٻه ڀيرا سعي ڪرڻ جي راءِ رکن ٿا. هي عطصوري ۽ ڪوفه جي رهواسين جو رايو آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 871
حَدَّثَنَا خَلَّادُ بْنُ أَسْلَمَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحْرَمَ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ أَجْزَأَهُ طَوَافٌ وَاحِدٌ وَسَعْيٌ وَاحِدٌ عَنْهُمَا حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ تَفَرَّدَ بِهِ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَلَى ذَلِكَ اللَّفْظِ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ وَهُوَ أَصَحُّ
اسان کي [خلاد بن اسلم البغدادي] ٻڌايو آهي، اسان کي [عبدالعزيز بن محمد] ٻڌايو آهي [عبيدالله بن عمر] کان [نافع] ۽ [ابن عمر] کان چيو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'جيڪو حج ۽ عمري جو احرام ٻڌي ٿو، ان لاءِ هڪ طواف ۽ هڪ سعي ڪرڻ ڪافي آهي جيستائين هو ٻنهي کي پورو نه ڪري.' ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي هڪ حسن صحيح غريب حديث آهي. عاد دراوردي پاڻ هن حديث کي مٿي ڏنل لفاظي سان بيان ڪيو آهي. ان کان علاوه، هڪ کان وڌيڪ ماڻهن هن حديث کي عبيدالله بن عمر کان بيان ڪيو آهي، پر ان کي تحریف نه ڪيو آهي ۽ هي وڌيڪ صحيح آهي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 872
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حُمَيْدٍ سَمِعَ السَّائِبَ بْنَ يَزِيدَ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَضْرَمِيِّ يَعْنِي مَرْفُوعًا قَالَيَمْكُثُ الْمُهَاجِرُ بَعْدَ قَضَاءِ نُسُكِهِ بِمَكَّةَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مَرْفُوعًا
اسان کي [احمد بن مني] ٻڌايو آهي، اسان کي [سفيان بن عينة] ٻڌايو آهي [عبدالرحمن بن حميد] کان، [عاص سائب بن يزيد] کي [العلاء بن الحضلرامي] -مرفوع کان ٻڌو آهي - چيو ته؛ 'ماڻهو جيڪي منتقل ٿين ٿا - مهاجر - مڪي ۾ پنهنجا سڀئي رسم پورا ڪرڻ کان پوءِ ٽن ڏينهن تائين رهي سگهن ٿا'. ابو عيسيٰ چيو؛ "هي هڪ صحيح حسن حديث آهي ۽ ٻئي طريقي سان مرفوع ۾ ساڳئي سند سان روايت ڪئي وئي آهي."
حديث
Imam Tirmidzi : 873
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَفَلَ مِنْ غَزْوَةً أَوْ حَجٍّ أَوْ عُمْرَةٍ فَعَلَا فَدْفَدًا مِنْ الْأَرْضِ أَوْ شَرَفًا كَبَّرَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ آيِبُونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ سَائِحُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ صَدَقَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُوَفِي الْبَاب عَنْ الْبَرَاءِ وَأَنَسٍ وجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي علي بن حجر ٻڌايو آهي، اسان کي اسماعيل بن ابراهيم ٻڌايو آهي ته [ايوب] کان [نافع] کان [ابن عمر] چيو آهي ته؛ ”جڏهن نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جن جنگ، حج يا عمري کان واپس آيا ته پوءِ هڪ تمام اونچي زمين تي چڙهندا هئا، ٽي ڀيرا تڪبير چوندا هئا ۽ پڙهندا هئا. لا اله الا الله وحدة لا اله سريكا لله، لله الملك والله حمدو و حوا علي ڪلي سائين قادر. عيبن طاعون عبيدون سعيهون لي ربينا حميدون. صدق الله وبحمده و ناصره عبده و حزمل احزاب وحدهه. - الله کان سواءِ ڪوبه معبود ناهي. ان جو ڪو به شريڪ ناهي، سڀ بادشاهي ۽ ساراهه ان جي ئي آهي ۽ هو هر شيءِ تي غالب آهي. واپسي، توبه، عبادت، پنهنجي خدا جي تعريف ڪندي هلڻ سان. الله اهو آهي جيڪو واعدو پورو ڪري ٿو، جنهن پنهنجن بندن جي مدد ڪئي آهي ۽ احزاب جي پنهنجي فوج کي تباهه ڪيو آهي. سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث براء، انس ۽ جابر کان روايت ڪئي وئي آهي. ابو عيسيٰ چيو؛ 'ابن عمر جي حديث حسن صحيح حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 874
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَرَأَى رَجُلًا قَدْ سَقَطَ مِنْ بَعِيرِهِ فَوُقِصَ فَمَاتَ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْهِ وَلَا تُخَمِّرُوا رَأْسَهُ فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُهِلُّ أَوْ يُلَبِّيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا مَاتَ الْمُحْرِمُ انْقَطَعَ إِحْرَامُهُ وَيُصْنَعُ بِهِ كَمَا يُصْنَعُ بِغَيْرِ الْمُحْرِمِ
اسان کي [ابن ابو عمر] ٻڌايو آهي، اسان کي [سفيان بن عينة] ٻڌايو آهي [عمرو بن دينار] کان [سعيد بن جبير] کان [ابن عباس] چيو آهي ته: 'جڏهن اسين رسول الله ﷺ سان گڏ سفر ۾ هئاسين، ته هڪ ماڻهو ڏٺو جيڪو پنهنجي اونٽ تان ڪري پيو، سندس ڳچيءَ ٽٽي پيو ۽ احرام ۾ فوت ٿي ويو. پوءِ رسول الله ﷺ فرمايو: 'ان کي پاڻي ۽ بيري جي وڻ سان غسل ڏيو. ان کي سندس ٻن ڪپڙن سان ڍڪيو. ان جو مٿو نه ڍڪيو، ڇاڪاڻ ته هو قيامت جي ڏينهن تلبيه جي حالت ۾ اٿاريو ويندو.' ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي ۽ ڪجهه عالمن طرفان عمل ڪيو ويندو آهي. هي سفيان عثصوري، سيافعي، احمد ۽ اسحاق جو به رايو آهي.' ڪجهه عالمن جو خيال آهي ته جيڪڏهن ڪو ماڻهو جيڪو احرام ۾ آهي مري وڃي ٿو، ته ان جو احرام ٽٽي ويندو آهي، تنهن ڪري ان سان اهڙو سلوڪ ڪيو ويندو آهي جيڪو احرام ۾ نه هجي.
حديث
Imam Tirmidzi : 875
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْمَرٍ اشْتَكَى عَيْنَيْهُ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَسَأَلَ أَبَانَ بْنَ عُثْمَانَ فَقَالَ اضْمِدْهُمَا بِالصَّبِرِ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَيَذْكُرُهَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اضْمِدْهُمَا بِالصَّبِرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ بَأْسًا أَنْ يَتَدَاوَى الْمُحْرِمُ بِدَوَاءٍ مَا لَمْ يَكُنْ فِيهِ طِيبٌ
اسان کان ابو ابن عمر بيان ڪيو، اسان کان سفيان بن عينة بيان ڪيو، ايوب بن موسيٰ، نبيہ بن وهب کان، ته عمر بن عبيدالله بن معمر کي احرام جي حالت ۾ اک ۾ سور ٿيو، هن ابان بن عثمان کان پڇيو، جنهن جواب ڏنو، 'ان تي پٽي لڳايو ڇو ته مون عثمان بن عفان کي رسول الله ﷺ کان اهو ذڪر ڪندي ٻڌو هو ته پاڻ فرمايو، 'ان تي پٽي لڳايو.' ابو عيسيٰ چيو، 'هي هڪ حسن صحيح حديث آهي ۽ عالمن جي طرفان عمل ۾ آهي، انهن جو رايو آهي ته احرام ۾ ڪنهن شخص لاءِ علاج ڪرائڻ ۾ ڪو حرج ناهي جيستائين دوا ۾ خوشبو نه هجي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 876
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ وَابْنِ أَبِي نَجِيحٍ وَحُمَيْدٍ الْأَعْرَجِ وَعَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِهِ وَهُوَ بِالْحُدَيْبِيَةِ قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ مَكَّةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَهُوَ يُوقِدُ تَحْتَ قِدْرٍ وَالْقَمْلُ يَتَهَافَتُ عَلَى وَجْهِهِ فَقَالَ أَتُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ هَذِهِ فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ احْلِقْ وَأَطْعِمْ فَرَقًا بَيْنَ سِتَّةِ مَسَاكِينَ وَالْفَرَقُ ثَلَاثَةُ آصُعٍ أَوْ صُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ أَوْ انْسُكْ نَسِيكَةً قَالَ ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ أَوْ اذْبَحْ شَاةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْمُحْرِمَ إِذَا حَلَقَ رَأْسَهُ أَوْ لَبِسَ مِنْ الثِّيَابِ مَا لَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَلْبَسَ فِي إِحْرَامِهِ أَوْ تَطَيَّبَ فَعَلَيْهِ الْكَفَّارَةُ بِمِثْلِ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
اسان کي [ابن ابو عمر] ٻڌايو آهي، اسان کي [سفيان بن عينة] [ايوب الصختياني] کان، [ابن ابو نجيح]، [حميد الاعرج] ۽ [عبد الڪريم] [مجاهد] کان [عبد الرحمن بن ابو ليليٰ] کان [ڪعب بن عجره] کان ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ حديبيه ۾ مڪي ۾ داخل ٿيڻ کان اڳ احرام جي حالت ۾ سندس اڳيان گذريا. پاڻ چولو روشن ڪيو ۽ سندس مٿي مان جُونءَ ڪري پيون. -رسول الله صلي الله عليه وسلم - پڇيو؛ 'ڇا پسو توکي تڪليف ڏئي رهيا آهن؟' هن جواب ڏنو؛ 'ها'. -رسول الله صلي الله عليه وسلم - فرمايو؛ 'ڇهن فقيرن لاءِ هڪ فرق کاڌو ورهاءِ، هڪ فرق ٽي شعاع آهي، يا ٽي ڏينهن روزا رک يا هڪ جانور ذبح ڪر'. ابن ابو نجيح چيو؛ 'يا هڪ ٻڪري ذبح ڪر'. ابو عيسيٰ چيو ته؛ 'هي هڪ حسن شريف حديث آهي ۽ رسول الله ﷺ جي اصحابن ۽ انهن کان سواءِ ٻين عالمن طرفان ان تي عمل ڪيو ويندو آهي. اهو ته جيڪو شخص احرام ۾ آهي، جيڪڏهن هو پنهنجو سر منڊائي ٿو يا اهڙا ڪپڙا پائي ٿو جيڪي ماڻهن کي احرام ۾ پائڻ جي اجازت نه آهي يا خوشبو استعمال ڪري ٿو، ته ان تي ڪفارو ادا ڪرڻ واجب آهي جيئن رسول الله ﷺ کان روايت ڪئي وئي آهي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 877
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الْبَدَّاحِ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْخَصَ لِلرِّعَاءِ أَنْ يَرْمُوا يَوْمًا وَيَدَعُوا يَوْمًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى ابْنُ عُيَيْنَةَ وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الْبَدَّاحِ بْنِ عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ أَبِيهِ وَرِوَايَةُ مَالِكٍ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ لِلرِّعَاءِ أَنْ يَرْمُوا يَوْمًا وَيَدَعُوا يَوْمًا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
اسان کي [ابن ابو عمر] ٻڌايو ويو آهي، اسان کي [سفيان بن عينة] ٻڌايو ويو آهي [عبدالله بن ابي بڪر بن محمد بن عمر بن حزم] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ابو البداح بن عدي] [پنهنجي پيءُ] کان ته رسول الله ﷺ چرواهن کي هڪ ڏينهن حج ڪرڻ ۽ هڪ ڏينهن ڇڏڻ جي موڪل ڏني. ابو عيسيٰ چيو؛ 'اهڙيءَ طرح [ابن عينة] ۽ [مالڪ بن انس] هي حديث [عبدالله بن ابي بڪر] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ابو البداح بن عاصم بن عدي] [پنهنجي پيءُ] کان بيان ڪئي آهي. مالڪ جي تاريخ وڌيڪ مستند آهي. ڪجهه عالم چرواهن کي هڪ ڏينهن حج ڪرڻ ۽ هڪ ڏينهن ڇڏڻ جي موڪل ڏين ٿا. اهو پڻ شافعي جو رايو آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 878
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الْبَدَّاحِ بْنِ عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ أَبِيهِ قَالَرَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِرِعَاءِ الْإِبِلِ فِي الْبَيْتُوتَةِ أَنْ يَرْمُوا يَوْمَ النَّحْرِ ثُمَّ يَجْمَعُوا رَمْيَ يَوْمَيْنِ بَعْدَ يَوْمِ النَّحْرِ فَيَرْمُونَهُ فِي أَحَدِهِمَاقَالَ مَالِكٌ ظَنَنْتُ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَوَّلِ مِنْهُمَا ثُمَّ يَرْمُونَ يَوْمَ النَّفْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ
اسان کي [الحسن بن علي الخلال] ٻڌايو آهي، اسان کي [عبدالرزاق] ٻڌايو آهي، اسان کي [مالڪ بن انس] مون کي [عبدالله بن ابي بڪر] ٻڌايو آهي، [پنهنجي پيءُ] کان [ابو البداح بن عاصم بن عدي] کان [پنهنجي پيءُ] چيو آهي ته: 'رسول الله ﷺ اُٺن جي چرواهن کي منيٰ ۾ نه مرڻ جي اجازت ڏني هئي، پر انهن کي نحر جي ڏينهن تي اڇلائڻو هو. پوءِ انهن مان هڪ تي نحر جي ڏينهن کان پوءِ ٻن ڏينهن تي اڇلائڻ جي فرض کي گڏ ڪيو'. مالڪ چيو؛ 'مون سوچيو - عبدالله بن ابي بڪر - چيو؛ اهي ٻنهي مان پهرين ڏينهن تي اڇلائيندا آهن، پوءِ اهي نحر جي ڏينهن تي ٻيهر اڇلائيندا آهن'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي ۽ هي روايت عبدالله بن ابي بڪر کان ابن عينيه جي حديث کان وڌيڪ صحيح آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 879
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سُلَيْمُ بْنُ حَيَّانَ قَال سَمِعْتُ مَرْوَانَ الْأَصْفَرَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ عَلِيًّا قَدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْيَمَنِ فَقَالَ بِمَ أَهْلَلْتَ قَالَ أَهْلَلْتُ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنَّ مَعِي هَدْيًا لَأَحْلَلْتُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
اسان کي [عبدالوارث بن عبدالشمد بن عبدالوارث] ٻڌايو آهي؛ اسان کي [منهنجي پيءُ] ٻڌايو آهي، اسان کي [سليمان بن حيان] ٻڌايو آهي ته؛ مون [مروان الاشفر] کي [انس بن مالڪ] کان ٻڌو آهي ته علي يمن کان رسول الله ﷺ وٽ آيو. -رسول الله ﷺ شال الله عليه وسلم - پڇيو؛ 'توهان ڪهڙي نيت سان احرام ۾ آهيو؟' هن جواب ڏنو؛ 'مان رسول الله ﷺ جي احرام سان احرام ۾ آهيان'. هن چيو؛ 'جيڪڏهن مان ذبح ٿيل جانور نه کڻي اچان ها ته مان بچي وڃان ها'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هن رستي سان حسن صحيح غريب حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 880
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ يَوْمِ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ فَقَالَ يَوْمُ النَّحْرِ
اسان کي [عبدالوارث بن عبدالشمد بن عبدالوارث] ٻڌايو آهي، اسان کي [منهنجي پيءُ] کان [پنهنجي پيءُ] کان [محمد بن اسحاق] کان [ابو اسحاق] کان [الحارث] کان [علي] چيو آهي ته: مون رسول الله ﷺ کان حج عظيم بابت پڇيو، پاڻ فرمايائون: 'اهو نحر جو ڏينهن هو'.
