Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්
හදීස්
Imam Tirmidzi : 841
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَرْدَفَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ جَمْعٍ إِلَى مِنًى فَلَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْفَضْلِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْحَاجَّ لَا يَقْطَعُ التَّلْبِيَةَ حَتَّى يَرْمِيَ الْجَمْرَةَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇත, [යායා බින් සයිද්] [ඉබ්නු ජුරයිජ්] [අතා`] [ඉබ්නු අබ්බාස්] [අල් ෆද්ල් බින් අබ්බාස්] වෙතින් අපට පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ජුම්රා විසි කරන තෙක් තල්බියා කරමින් සිටියදී මට ජමා සිට මිනා දක්වා පිග්බැක් ගමනක් ලබා දුන්නේය'. -අබු ඊසා තිර්මිදි හි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අලි, ඉබ්නු මස්'උද් සහ ඉබ්නු අබ්බාස් වෙතින් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අල් ෆද්ල් බින් අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින් අතර විද්වතුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. එනම් හජ් ඉටු කරන පුද්ගලයා ජූරි සභිකයා විසි කරන තුරු තල්බියා ඉටු කිරීම නතර නොකරන බවයි. මෙය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 842
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ يَرْفَعُ الْحَدِيثَأَنَّهُ كَانَ يُمْسِكُ عَنْ التَّلْبِيَةِ فِي الْعُمْرَةِ إِذَا اسْتَلَمَ الْحَجَرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا يَقْطَعُ الْمُعْتَمِرُ التَّلْبِيَةَ حَتَّى يَسْتَلِمَ الْحَجَرَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا انْتَهَى إِلَى بُيُوتِ مَكَّةَ قَطَعَ التَّلْبِيَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[හන්නාද්] අපට [හුසයිම්] [ඉබ්නු අබු ලයිලා] [අතා`] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [හුසයිම්] අපට පවසා ඇත - මර්ෆු' හි විස්තර කර ඇත - -රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්- කළු ගල ස්පර්ශ කිරීමට අවශ්‍ය නම් උම්රාහි තල්බියා කිරීම නැවැත්වූ බව. -අබු ඊසා තිර්මිදි හි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අබ්දුල්ලා බින් අම්ර්ගෙන් විස්තර කර ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් ෂෝහිහ් හදීසයක් වන අතර බොහෝ විද්වතුන් මෙම හදීසය ක්‍රියාත්මක කරයි. ඔවුන් පැවසුවේ; 'උම්රා කරන පුද්ගලයෙකු කළු ගල ස්පර්ශ කරන තුරු යාච්ඤා කිරීම නවත්වන්නේ නැත.' සමහර විද්වතුන් පවසන්නේ; 'ඔහු මක්කාවේ ජනතාවගේ නිවෙස්වලට පැමිණි විට ඔහු තල්බියා කිරීම නතර කළ යුතුය, නමුත් යහපත් ක්‍රියා කිරීමට පදනම නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ හදීසයයි. මෙය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් යන අයගේ මතයයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 843
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَّرَ طَوَافَ الزِّيَارَةِ إِلَى اللَّيْلِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي أَنْ يُؤَخَّرَ طَوَافُ الزِّيَارَةِ إِلَى اللَّيْلِ وَاسْتَحَبَّ بَعْضُهُمْ أَنْ يَزُورَ يَوْمَ النَّحْرِ وَوَسَّعَ بَعْضُهُمْ أَنْ يُؤَخَّرَ وَلَوْ إِلَى آخِرِ أَيَّامِ مِنًى
[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] අපට පවසා ඇත [සුෆ්යාන්] [අබු සුබයිර්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] සහ [අයිසියා] වෙතින් [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් රාත්‍රිය වන තුරු වන්දනා ගමන අවසන් කළ බව. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයක් වන අතර සමහර විද්වතුන් සවස් වන තුරු වන්දනා ගමන අවසන් කිරීමට ඉඩ දෙයි, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් පූජා කරන දිනයේදී වන්දනා ගමන කිරීමට නිර්දේශ කරති. මේ අතර, තවත් සමහරු මිනාහි අවසාන දිනය දක්වා වන්දනා ගමන සඳහා සහන ලබා දෙති'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 844
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ يَنْزِلُونَ الْأَبْطَحَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي رَافِعٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَقَدْ اسْتَحَبَّ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ نُزُولَ الْأَبْطَحِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَرَوْا ذَلِكَ وَاجِبًا إِلَّا مَنْ أَحَبَّ ذَلِكَ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَنُزُولُ الْأَبْطَحِ لَيْسَ مِنْ النُّسُكِ فِي شَيْءٍ إِنَّمَا هُوَ مَنْزِلٌ نَزَلَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[ඉෂාක් බින් මන්සූර්] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත ['උබයිදුල්ලාහ් බින් 'උමර්] [නෆි' වෙතින්] [ඉබ්නු උමර්] මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්, අබු බකර්, උමර් සහ උස්මාන් සැමවිටම අල් අබ්තාහි නතර වූහ'. -අබු ඊසා තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'හදීසය 'අයිස්යා, අබු රාෆි' සහ ඉබ්නු අබ්බාස් වෙතින් විස්තර කර ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය හසන් ෂහීහ් ගරිබ් හදීසයක් වන අතර එය අපි දන්නේ උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්ගෙන් අබ්දුර්රාසාක්ගේ හදීසයෙන් පමණි. සමහර විද්වතුන් අබ්තාහි නතර වීමට කැමති ඕනෑම කෙනෙකුට එය දුෂ්කර කරයි, නමුත් එය අනිවාර්ය නොකරයි. ෂාෆි මෙසේ පැවසීය; 'අබ්තාහි නතර වීම නුසුක් හජ් හි ඇතුළත් නොවේ.' එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ නැවතුමක් පමණි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 845
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَيْسَ التَّحْصِيبُ بِشَيْءٍ إِنَّمَا هُوَ مَنْزِلٌ نَزَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى التَّحْصِيبُ نُزُولُ الْأَبْطَحِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ඉබ්නු අබු උමර්] අපට පවසා ඇත, [අම්ර් බින් ඩිනාර්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] [අතා`] [සුෆ්යාන්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් අපට පවසා ඇත; 'තහ්ෂිබ්හි නතර වීම හජ් වන්දනාවට ඇතුළත් නොවේ, එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් නතර කළ ස්ථානයක් පමණි. අබු ඊසා පැවසීය; 'තහ්ෂිබ් අබ්තාහි නතර වේ'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 846
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا حَبِيبٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنَّمَا نَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَبْطَحَ لِأَنَّهُ كَانَ أَسْمَحَ لِخُرُوجِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ نَحْوَهُ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් අල් අල] අපට පවසා ඇත, [යාසිඩ් බින් සුරායි] අපට පවසා ඇත, [හිස්යාම් බින් උමර් බින් ඛත්තාබ්] [ඔහුගේ පියා] [අයිස්යා] වෙතින් [හබීබ් අල් මුඅලිම්] අපට පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මදීනාවට නැවත පැමිණීම පහසු කිරීම සඳහා අබ්තාහි නතර විය' යනුවෙන් පැවසීය. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි. [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට පවසා ඇත, [හිස්යාම් බින් උර්වා] වෙතින් [සුෆ්යාන්] අපට ඉහත හදීසයට සමානව' පැවසීය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 847
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُوقَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَرَفَعَتْ امْرَأَةٌ صَبِيًّا لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِهَذَا حَجٌّ قَالَ نَعَمْ وَلَكِ أَجْرٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا قَزَعَةُ بْنُ سُوَيْدٍ الْبَاهِلِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا
[මුහම්මද් බින් තාරිෆ් අල් කුෆි] අපට පවසා ඇත, [අබු මුආවියහ්] [මුහම්මද් බින් සුකා] [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර්] [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලා] අපට පවසා ඇත; 'කාන්තාවක් තම කුඩා දරුවා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඉදිරියේ ඇති දැඩි කළේ 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මෙම දරුවාට හජ් ඉටු කළ හැකිද?' යනුවෙන් විමසමින් ය. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඔව්, එවිට ඔබට විපාකයක් ලැබෙනු ඇත'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'හදීසය ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් විස්තර කරන ලදී. හදීස් ජාබීර් යනු ගරිබ් හදීසයකි. [කුටයිබා] අපට පවසා ඇත, [කසා'ආ බින් සුවයිඩ් අල් බහිලි] [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර්] [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් අපට පවසා ඇත. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදිර්ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මුර්සල් ආකාරයෙන් විස්තර කර ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 848
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَحَجَّ بِي أَبِي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَأَنَا ابْنُ سَبْعِ سِنِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ أَنَّ الصَّبِيَّ إِذَا حَجَّ قَبْلَ أَنْ يُدْرِكَ فَعَلَيْهِ الْحَجُّ إِذَا أَدْرَكَ لَا تُجْزِئُ عَنْهُ تِلْكَ الْحَجَّةُ عَنْ حَجَّةِ الْإِسْلَامِ وَكَذَلِكَ الْمَمْلُوكُ إِذَا حَجَّ فِي رِقِّهِ ثُمَّ أُعْتِقَ فَعَلَيْهِ الْحَجُّ إِذَا وَجَدَ إِلَى ذَلِكَ سَبِيلًا وَلَا يُجْزِئُ عَنْهُ مَا حَجَّ فِي حَالِ رِقِّهِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[කුටයිබා] අපට පවසා ඇත, [සායිබ් බින් යාසිද්] වෙතින් [මුහම්මද් බින් යූසුෆ්] වෙතින් [හතිම් බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත; 'මගේ පියා මාව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ හජ් සඳහා ගෙන ගියා' ඒ වන විට මට වයස අවුරුදු හතක් විය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි. වැඩිවිය පැමිණීමට පෙර දරුවෙකු හජ් ඉටු කර ඇත්නම්, ඔහු වැඩිවියට පත් වූ විට ඔහු නැවත හජ් ඉටු කිරීමට බැඳී සිටින බවත් ඔහුගේ පළමු හජ් ඔහුගේ හජ් වගකීම අවලංගු නොකරන බවත් විද්වතුන් එකඟ වී ඇත. එසේම වහලුන් සම්බන්ධයෙන්, ඔවුන් තවමත් වහලුන් ලෙස සිටියදී හජ් කරන්නේ නම්, ඔවුන් නිදහස් වූ විට නැවත හජ් කිරීමට බැඳී සිටී. ඔබට ප්‍රතිපාදන තිබේ නම්, සහ ඔබේ පළමු හජ් ඔබේ හජ් බැඳීම් අවලංගු නොකරන්නේ නම්. මෙය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතය ද වේ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 849
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْوَاسِطِيُّ قَال سَمِعْتُ ابْنَ نُمَيْرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكُنَّا إِذَا حَجَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكُنَّا نُلَبِّي عَنْ النِّسَاءِ وَنَرْمِي عَنْ الصِّبْيَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّ الْمَرْأَةَ لَا يُلَبِّي عَنْهَا غَيْرُهَا بَلْ هِيَ تُلَبِّي عَنْ نَفْسِهَا وَيُكْرَهُ لَهَا رَفْعُ الصَّوْتِ بِالتَّلْبِيَةِ
[මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල් අල් වාසිති] අපට මෙසේ පැවසීය; [අෂාත් බින් ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්වර්] [ඉබ්නු සුබයිර්] [ජාබීර්] ගෙන් [ඉබ්නු නුමයිර්] මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; 'අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් සමඟ හජ් ඉටු කළ විට, අපි කාන්තාවන් වෙනුවෙන් තල්බියා කළ අතර දරුවන් වෙනුවෙන් විසි කළෙමු'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය ගරිබ් හදීසයකි, මෙම සනද් හරහා හැර අපි ඒ ගැන නොදනිමු. ගැහැණු තල්බියාවක් වෙනත් පුද්ගලයෙකු විසින් නිරූපණය කළ නොහැකි බව උලමාවරු එකඟ වී ඇත. නමුත් ඔහු විසින්ම තල්බියා කළ යුතුය, නමුත් තල්බියා කරන අතරතුර ඔහුගේ හඬ අවදි කිරීම ඔහුට මකෘහ් වේ'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 850
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍأَنَّ امْرَأَةً مِنْ خَثْعَمٍ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أَدْرَكَتْهُ فَرِيضَةُ اللَّهِ فِي الْحَجِّ وَهُوَ شَيْخٌ كَبِيرٌ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَسْتَوِيَ عَلَى ظَهْرِ الْبَعِيرِ قَالَ حُجِّي عَنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَبُرَيْدَةَ وَحُصَيْنِ بْنِ عَوْفٍ وَأَبِي رَزِينٍ الْعُقَيْلِيِّ وَسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَيْضًا عَنْ سِنَانِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ عَنْ عَمَّتِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذِهِ الرِّوَايَاتِ فَقَالَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ مَا رَوَى ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُحَمَّدٌ وَيُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ ابْنُ عَبَّاسٍ سَمِعَهُ مِنْ الْفَضْلِ وَغَيْرِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ رَوَى هَذَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَرْسَلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ الَّذِي سَمِعَهُ مِنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ صَحَّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ غَيْرُ حَدِيثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَرَوْنَ أَنْ يُحَجَّ عَنْ الْمَيِّتِ و قَالَ مَالِكٌ إِذَا أَوْصَى أَنْ يُحَجَّ عَنْهُ حُجَّ عَنْهُ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُهُمْ أَنْ يُحَجَّ عَنْ الْحَيِّ إِذَا كَانَ كَبِيرًا أَوْ بِحَالٍ لَا يَقْدِرُ أَنْ يَحُجَّ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ
[අහ්මද් බින් මානි] අපට පවසා ඇත, [රූහ් බින් උබදා] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු ෂිහාබ්] මට පවසා ඇත; [අල් ෆද්ල් බින් අබ්බාස්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්බාස්] වෙතින් [සුලෙයිමාන් බින් යසාර්] මට පවසා ඇත, කට්ස්'අම්හි කාන්තාවක් මෙසේ ඉල්ලා සිටියේය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මගේ පියා හජ් ඉටු කිරීමට බැඳී සිටී, නමුත් ඔහු මහලු මිනිසෙකි, වාහනයක් පැදීමට තරම් ශක්තිමත් නැත'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔහු වෙනුවෙන් හජ් කරන්න'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'හදීසය අලි, බුරයිදා, හුෂයින් බින් 'අවුෆ්, අබු රාසින් අල් 'උකයිලි, සෞදා බින්ට් සමා සහ ඉබ්න් අබ්බාස්' වෙතින් වාර්තා කරන ලදී. අබු ඊසා පැවසීය; 'අල් ෆද්ල් බින් අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි.' තවද එය [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [හුෂයින් බින් අවුෆ් අල් මුසානි] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ද වාර්තා කරන ලදී. තවද මෙම හදීසය [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [සිනාන් බින් අබ්දුල්ලා අල් ජුහානි] ගෙන් [ඔහුගේ නැන්දා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ද වාර්තා කරන ලදී. තවද ඉබ්නු අබ්බාස් ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් කෙලින්ම වාර්තා කරන ලදී. -අබු ඊසා තිර්මිදි හිදී- මෙසේ පැවසීය; 'ඉහත සියලු ආඛ්‍යාන ගැන මම මුහම්මද් තුමාගෙන් විමසුවෙමි, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'වඩාත්ම සත්‍ය වන්නේ අල් ෆද්ල් බින් අබ්බාස් තුමාණන්ගෙන් ඉබ්නු අබ්බාස් තුමාණන්ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් වාර්තා කරන ලද දෙයයි. මුහම්මද් තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය; ඉබ්නු අබ්බාස් මෙම හදීසය අල් ෆද්ල් බින් අබ්බාස් තුමාණන්ගෙන් සහ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අසා ඇති අතර, පසුව ඔහු මෙම හදීසය වාර්තා කර එය ඇසූ පුද්ගලයා සඳහන් නොකර එය බෙදා හැරියේය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මේ සම්බන්ධයෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් බොහෝ සත්‍ය හදීස් වාර්තා වී ඇත. මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහ අනෙකුත් සහචරයින් අතර සිටින විද්වතුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. මෙය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, ඉබ්නුල් මුබාරක්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් යන අයගේ මතයයි. මියගිය පුද්ගලයෙකුට හජ් ඉටු කිරීමට අවසර ඇති බව ඔවුන් සියලු දෙනාගේම මතයයි. මලික්ගේ මතය වන්නේ; 'ඔහු මරණයට පෙර හජ් ඉටු කිරීමට කැමැත්තක් කළේ නම්, එය අවසර ඇත. සමහර විද්වතුන්, එනම් ඉබ්නුල් මුබාරක් සහ සියාෆි, ජීවමාන පුද්ගලයෙකුට, ඔහු මහලු නම් හෝ කිසියම් හේතුවක් නිසා ඔහුට හජ් ඉටු කිරීමට නොහැකි නම්, හජ් කිරීමට අවසර දෙයි. මෙය ඉබ්නු මුබාරක් සහ අෂ් සියාෆිගේ මතයයි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 851
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ قَالَ و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَجَاءَتْ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَلَمْ تَحُجَّ أَفَأَحُجُّ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ حُجِّي عَنْهَاقَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් අ'ලා] අපට පවසා ඇත, [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] [අබ්දුල්ලාහ් බින් 'අතා`] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් 'අතා`] ගෙන් [අලි බින් හුජ්ර්] අපට පවසා ඇත [අලි බින් මුෂීර්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් 'අතා`] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'කාන්තාවක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හමුවී ඇසුවාය; 'මගේ මව මිය ගියා, තවමත් හජ් ඉටු කර නැත, මට ඇය වෙනුවෙන් හජ් ඉටු කළ හැකිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්. ඔහුට හජ් ඉටු කරන්න'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හදීසයක්'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 852
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَوْسٍ عَنْ أَبِي رَزِينٍ الْعُقَيْلِيِّأَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ لَا يَسْتَطِيعُ الْحَجَّ وَلَا الْعُمْرَةَ وَلَا الظَّعْنَ قَالَ حُجَّ عَنْ أَبِيكَ وَاعْتَمِرْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا ذُكِرَتْ الْعُمْرَةُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ أَنْ يَعْتَمِرَ الرَّجُلُ عَنْ غَيْرِهِ وَأَبُو رَزِينٍ الْعُقَيْلِيُّ اسْمُهُ لَقِيطُ بْنُ عَامِرٍ
ඔහු [යූසුෆ් බින් ඊසා] අපට පවසා ඇත, [සයුබා] [අන් නු'මාන් බින් සලීම්] [අම්ර් බින් අවුස්] [අබු රාසින් අල් 'උකයිලි] වෙතින් [වාකි'] අපට පවසා ඇත. ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හමුවී මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මගේ පියා මහලු මිනිසෙකි, ඔහුට හජ් හෝ උම්රා හෝ සංචාරය කිරීමට නොහැකිය'. -නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්- පැවසුවේ; 'ඔබේ පියා වෙනුවෙන් හජ් සහ උම්රා ඉටු කරන්න'. අබු 'ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි. මෙම හදීසයේ උම්රා ගැන සඳහන් වන්නේ මිනිසෙකු තවත් පුද්ගලයෙකු වෙනුවෙන් උම්රා ඉටු කරන බවයි. අබු රාසින් අල් 'උකයිලි ලකිත් බින් 'අමීර්' ලෙස නම් කරන ලදී.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 853
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الْعُمْرَةِ أَوَاجِبَةٌ هِيَ قَالَ لَا وَأَنْ تَعْتَمِرُوا هُوَ أَفْضَلُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا الْعُمْرَةُ لَيْسَتْ بِوَاجِبَةٍ وَكَانَ يُقَالُ هُمَا حَجَّانِ الْحَجُّ الْأَكْبَرُ يَوْمُ النَّحْرِ وَالْحَجُّ الْأَصْغَرُ الْعُمْرَةُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ الْعُمْرَةُ سُنَّةٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَخَّصَ فِي تَرْكِهَا وَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ ثَابِتٌ بِأَنَّهَا تَطَوُّعٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِسْنَادٍ وَهُوَ ضَعِيفٌ لَا تَقُومُ بِمِثْلِهِ الْحُجَّةُ وَقَدْ بَلَغَنَا عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ كَانَ يُوجِبُهَا قَالَ أَبُو عِيسَى كُلُّهُ كَلَامُ الشَّافِعِيِّ
[මුහම්මද් ඉබ්නු අබ්දුල් අලා අෂ්-සනනි] අපට විස්තර කළ අතර, [උමර් ඉබ්නු අලි] [අල්-හජ්ජාජ්] [මුහම්මද් ඉබ්නු අල්-මුන්කදිර්] [ජාබීර්] වෙතින් අපට විස්තර කළ අතර, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් උම්රා ගැන විමසන ලදී: එය අනිවාර්යද නැද්ද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'නැහැ, නමුත් එය සිදු කිරීම වඩා හොඳය.' අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: 'මෙය හසන් සහීහ් හදීසයක් වන අතර මෙය සමහර විද්වතුන්ගේ මතය ද වේ. උම්රා අනිවාර්ය නොවන බවත් සමහර විට ඒවා හජ් දෙකක් ලෙස හඳුන්වන බවත් ඔවුන්ගේ මතයයි; මහා හජ් යනු පූජා දිනය වන අතර අෂ්ගර් හජ් යනු උම්රා ය. ෂාෆි මෙසේ පැවසීය: 'උම්රා යනු සුන්නාහ්වකි, නමුත් එය මඟ හැරීමට ඉඩ දෙන කිසිවෙකු ගැන අපි නොදනිමු, එය තතව්වු බව පවසන හදීසයක් නොමැත.' කෙසේ වෙතත්, එය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් දුර්වල ආඛ්‍යාන දාමයකින් විස්තර කර ඇති අතර එය පාලනය සඳහා පදනමක් ලෙස භාවිතා කළ නොහැක. ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් අපට ආරංචියක් ලැබුණේ ඔහු උම්රා අනිවාර්ය කළ බවටයි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මේ සියල්ල ෂාෆිගේ මතයයි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 854
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سُرَاقَةَ بْنِ جُعْشُمٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنْ لَا بَأْسَ بِالْعُمْرَةِ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ وَهَكَذَا فَسَّرَهُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ أَهْلَ الْجَاهِلِيَّةِ كَانُوا لَا يَعْتَمِرُونَ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ رَخَّصَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ يَعْنِي لَا بَأْسَ بِالْعُمْرَةِ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ وَأَشْهُرُ الْحَجِّ شَوَّالٌ وَذُو الْقَعْدَةِ وَعَشْرٌ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ لَا يَنْبَغِي لِلرَّجُلِ أَنْ يُهِلَّ بِالْحَجِّ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ وَأَشْهُرُ الْحُرُمِ رَجَبٌ وَذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحِجَّةِ وَالْمُحَرَّمُ هَكَذَا قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ
[අහ්මද් බින් අබ්දා අද්ල් දලබ්බි] අපට පවසා ඇති පරිදි, [යාසිද් බින් අබු සියාද්] [මුජාහිද්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [සියාද් බින් අබ්දුල්ලා] අපට පවසා ඇති පරිදි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ: 'විනිශ්චය දිනය දක්වා උම්රා හජ්හි ඇතුළත් වේ'. -අබු ඊසා තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය සුරකා බින් ජුස්යුම් සහ ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් හදීසයකි. මෙම හදීසයේ තේරුම හජ් මාසවලදී උම්රා ඉටු කිරීමට අවසර ඇති බවයි, මෙම හදීසය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් අර්ථකථනය කර ඇත. මෙම හදීසයේ තේරුම හජ් මාසවලදී උම්රා කිරීමට නූගත් අය අකමැති වූ බවයි. ඉස්ලාමය පැමිණි විට, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙයට අවසර දී මෙසේ පැවසූහ: 'උම්රා හජ් මාසයේ විනිශ්චය දිනය දක්වා පවතිනු ඇත'. එනම්, එය හජ් මාසවලදී කළ හැකිය. මෙම මාස වන්නේ: ෂව්වාල්, ජුල් කদා සහ ජුල් හිජ්ජා මාසයේ දින දහය. රජබ්, දුල් කদා, ජුල් හිජ්ජා සහ මුහර්රම් යන හරාම් මාසවල හැර මිනිසෙකුට හජ් සඳහා ඉහ්රාම් ඇතුළත් විය නොහැක. මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් සහ අනෙකුත් පුද්ගලයින් අතර බොහෝ විද්වතුන් විසින් පැවසූහ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 855
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعُمْرَةُ إِلَى الْعُمْرَةِ تُكَفِّرُ مَا بَيْنَهُمَا وَالْحَجُّ الْمَبْرُورُ لَيْسَ لَهُ جَزَاءٌ إِلَّا الْجَنَّةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[අබු කුරෙයිබ්] අපට පවසා ඇත, [වාකි'] [සුෆ්යාන්] [සුමයි] [අබු සාලිහ්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් අපට පවසා ඇත; නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'එක් උම්රාවකට තවත් උම්රාවක් ඔවුන් අතර ඇති පාප මකා දමයි, මබ්රුර් හජ් සඳහා විපාකය ස්වර්ගය හැර අන් කිසිවක් නොවේ'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 856
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَوْسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ أَنْ يُعْمِرَ عَائِشَةَ مِنْ التَّنْعِيمِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[යාහ්යා බින් මූසා] සහ [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට දන්වා ඇත; [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු බකර්] ගෙන් [අම්ර් බින් අවුස්] ගෙන් [අම්ර් බින් දිනාර්] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට දන්වා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු බකර්ට තන්'ඉම් සිට උම්රා සඳහා ඉහ්රාම් වෙත අයිසියා රැගෙන යන ලෙස නියෝග කළ බව අපට දන්වා ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 857
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ مُزَاحِمِ بْنِ أَبِي مُزَاحِمٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُحَرِّشٍ الْكَعْبِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مِنْ الْجِعِرَّانَةِ لَيْلًا مُعْتَمِرًا فَدَخَلَ مَكَّةَ لَيْلًا فَقَضَى عُمْرَتَهُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ لَيْلَتِهِ فَأَصْبَحَ بِالْجِعِرَّانَةِ كَبَائِتٍ فَلَمَّا زَالَتْ الشَّمْسُ مِنْ الْغَدِ خَرَجَ مِنْ بَطْنِ سَرِفَ حَتَّى جَاءَ مَعَ الطَّرِيقِ طَرِيقِ جَمْعٍ بِبَطْنِ سَرِفَ فَمِنْ أَجْلِ ذَلِكَ خَفِيَتْ عُمْرَتُهُ عَلَى النَّاسِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَلَا نَعْرِفُ لِمُحَرِّشٍ الْكَعْبِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَيُقَالُ جَاءَ مَعَ الطَّرِيقِ مَوْصُولٌ
[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට [ඉබ්නු ජුරයිජ්] ගෙන් [මුසාහිම් බින් අබු මුසාහිම්] ගෙන් [අබ්දුල් අසීස් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් [මුහාරිසි අල් ක'බි] ගෙන් [යාහ්යා බින් සයිද්] අපට [යාහ්යා බින් සයිද්] ගෙන් [මුහාරිසි අල් ක'බි] ගෙන් [මුහාරිසි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්] රාත්‍රියේ උම්රා සඳහා ජි'රානාවෙන් පිටතට පැමිණි බව අපට දන්වා ඇත. ඔහු රාත්‍රියේ මක්කාවට ඇතුළු වී වහාම තම උම්රා සඳහා වන්දි ගෙවූ අතර, එදිනම සවස ජි'රානා වෙත ආපසු ගියේය. උදෑසන, ඔහු එහි රැඳී සිටි බැවින් ඔහු ඒ වන විටත් ජි'රානාහි සිටියේය. පසුදා, හිරු බැස යන විට, ඔහු සරීෆා නිම්නයෙන් පිටත් වී සරීෆා නිම්නයේ ජමා මාර්ගයට ළඟා වන තෙක්. එබැවින්, ඔහුගේ උම්රා බොහෝ දෙනෙකුට නොදැන සිටියේය. අබු 'ඊසා පැවසීය; 'මෙය ගරිබ් හදීසයකි, මෙම හදීසයට අමතරව මුහාරිසි අල් ක'බි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ හදීසයක් වාර්තා කළ බව අපි දැන සිටියේ නැත. එම වාක්‍යය; 'මාර්ගයේ පැමිණීම මවුසුල්' ය.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 858
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ قَالَسُئِلَ ابْنُ عُمَرَ فِي أَيِّ شَهْرٍ اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ فِي رَجَبٍ فَقَالَتْ عَائِشَةُ مَا اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا وَهُوَ مَعَهُ تَعْنِي ابْنَ عُمَرَ وَمَا اعْتَمَرَ فِي شَهْرِ رَجَبٍ قَطُّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
[අබු කුරෙයිබ්] අපට පවසා ඇත, [අල් අ'මාසි] [අල් අ'මාසි] [හබීබ් බින් අබු තාබිත්] [උර්වා] වෙතින් [යාහ්යා බින් ආදම්] අපට පවසා ඇත; '[ඉබ්නු උමර්] ගෙන් විමසන ලදී; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් උම්රා ඉටු කළේ කුමන මාසයේද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'රජබ් මාසයේ දී,' [අයිෂා] මෙසේ පැවසීය; "නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඉබ්නු උමර් සමඟ ඔහු සමඟ නොපැමිණියේ නම් කිසි විටෙකත් උම්රා ඉටු නොකළ අතර රජබ් මාසයේ ඔහු කිසි විටෙකත් උම්රා ඉටු කළේ නැත." අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය ගරිබ් හදීසයකි. මුහම්මද් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; "හබීබ් බින් අබු තාබිත් කිසි විටෙකත් උර්වා බින් සුබයිර්ගෙන් හදීසය අසා නැත."
හදීස්
Imam Tirmidzi : 859
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَمَرَ أَرْبَعًا إِحْدَاهُنَّ فِي رَجَبٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
[අහ්මද් බින් මානි'] අපට පවසා ඇත, [අල් හසන් බින් මූසා] අපට පවසා ඇත [සයිබාන්] [මන්සූර්] [මුජාහිද්] [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් අපට පවසා ඇත නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් උම්රා හතර වතාවක් ඉටු කළ බව. ඉන් එකක් රජබ් මාසයේ ය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය හසන් ෂහීහ් ගරිබ් හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 860
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ هُوَ السَّلُولِيُّ الْكُوفِيُّ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَمَرَ فِي ذِي الْقَعْدَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ
[අල් අබ්බාස් බින් මුහම්මද් අද් දූරි] අපට පවසා ඇත, [ඉෂාක් බින් මන්ෂුර්] එනම් අස් සලුලි අල් කුෆි, [ඊශ්‍රායෙල්] සිට [අබු ඉෂාක්] සිට [අල් බර්රා] දක්වා අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් ඩුල් කাদා මාසයේ උම්රා ඉටු කළ බව. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි. වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් විස්තර කර ඇත'.
