Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 821

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمِي الْجِمَارَ بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ عَنْ أُمِّهِ وَهِيَ أُمُّ جُنْدُبٍ الْأَزْدِيَّةُ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عُثْمَانَ التَّيْمِيِّ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُعَاذٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ أَنْ تَكُونَ الْجِمَارُ الَّتِي يُرْمَى بِهَا مِثْلَ حَصَى الْخَذْفِ

ඔහු [මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පැවසීය, [යාහ්යා බින් සයිද් අල් කටාන්] අපට පැවසීය, [අබු සුබයිර්] [ජබීර්] අපට පැවසීය [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට පැවසීය; 'මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් රටකජු ප්‍රමාණයේ කුඩා ගල් කැට ඉණිමඟට විසි කරනවා දුටුවෙමි. -අබු ඊසා තිර්මිදි හි- පැවසීය; 'හදීසය සුලෙයිමාන් බින් අම්ර් බින් අල් අහ්වාෂ්ගෙන් ඔහුගේ මව වන උම් ජුන්ඩුබ් අල් අස්දියා, ඉබ්නු අබ්බාස්, අල් ෆද්ල් බින් අබ්බාස්, අබ්දුර් රහ්මාන් බින් උට්ස්මාන් අල් තායිමි සහ අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මුආඩ්ස් වෙතින් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයක් වන අතර උලාමා විසින් තෝරා ගන්නා ලද මතය මෙයයි, එනම් ඔබ ජුරා මත රටකජු ප්‍රමාණයේ ගල් කැට විසි කළ යුතුය.'

තහවුරු කරන හදීස් (1)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 822

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمِي الْجِمَارَ إِذَا زَالَتْ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ

[අහ්මද් බින් අබ්දා අද්ල් දල්ලබ්බි] අපට [සියාද් බින් අබ්දුල්ලා] [අල් හජ්ජාජ්] [අල් හකම්] [මික්සාම්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'හිරු බැස ගිය විට අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ගල් ගසන තැනැත්තා විසි කළේය' යනුවෙන් අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය හසන් හදීසයකි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 823

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَى الْجَمْرَةَ يَوْمَ النَّحْرِ رَاكِبًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَقُدَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأُمِّ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَاخْتَارَ بَعْضُهُمْ أَنْ يَمْشِيَ إِلَى الْجِمَارِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَمْشِي إِلَى الْجِمَارِ وَوَجْهُ هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَنَا أَنَّهُ رَكِبَ فِي بَعْضِ الْأَيَّامِ لِيُقْتَدَى بِهِ فِي فِعْلِهِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُسْتَعْمَلٌ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ

[අහ්මද් බින් මානි'] අපට පවසා ඇත, [යාහ්යා බින් සකරියා බින් අබු සයිදා] අපට පවසා ඇත, [අල් හජ්ජාජ්] [අල් හකාම්] [මික්සාම්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [අල් හකාම්] වෙතින් [අල් අබ්බාස්] වෙතින් අපට දන්වා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් නහර් දිනයේදී ඔහුගේ කන්ද මත ජම්රා විසි කළ බවයි. -අබු ඊසා තිර්මිදි හි- මෙසේ පැවසීය; 'හදීසය ජාබීර්, කුදාමා බින් අබ්දුල්ලා සහ උම් සුලෙයිමාන් බින් අම්ර් බින් අල් අහ්වාෂ්' ගෙන් විස්තර කරන ලද හදීසයට සමානය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් හදීසයකි. මෙය සමහර විද්වතුන්ගේ මතයයි. තවත් සමහරු ජම්රා විසි කරන ස්ථානයට ඇවිදීම වඩා හොඳ බව මතයක සිටිති. ඉබ්නු උමර් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් වාර්තා කර ඇත්තේ ඔහු ජම්රා විසි කරන ස්ථානයට ඇවිද ගිය බවයි. අපට අනුව, මෙම හදීසයේ තේරුම නම්, ඔහු සමහර දිනවල ඔහුගේ ක්‍රියාවන්හි උදාහරණයක් ලෙස වාහනයක් භාවිතා කළ බවත්, හදීස් දෙකම විද්වතුන් විසින් භාවිතා කරන බවත්ය.

තහවුරු කරන හදීස් (18)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 824

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَمَى الْجِمَارَ مَشَى إِلَيْهَا ذَاهِبًا وَرَاجِعًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يَرْكَبُ يَوْمَ النَّحْرِ وَيَمْشِي فِي الْأَيَّامِ الَّتِي بَعْدَ يَوْمِ النَّحْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَكَأَنَّ مَنْ قَالَ هَذَا إِنَّمَا أَرَادَ اتِّبَاعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي فِعْلِهِ لِأَنَّهُ إِنَّمَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَكِبَ يَوْمَ النَّحْرِ حَيْثُ ذَهَبَ يَرْمِي الْجِمَارُ وَلَا يَرْمِي يَوْمَ النَّحْرِ إِلَّا جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ

[යූසුෆ් බින් ඊසා] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු නුමෙයාර්] ['උබයිදුල්ලාහ්] [නෆි'] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට පවසා ඇත, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ජූරි සභිකයා විසි කළ විට, ඔහු පයින් ගොස් පයින්ම ආපසු පැමිණි බව. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි. සමහර හදීස් විද්වතුන් එය උබයිදුල්ලාහ්ගෙන් පැවසූ නමුත් එය තේරුම් ගත්තේ නැත. මෙම හදීසය බොහෝ විද්වතුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. සමහර විද්වතුන් තර්ක කරති; ඔහු නහර් දිනයේදී ඔහුගේ වාහනයට ගල් ගසන යන්ත්‍රය විසි කර එදිනට පසු පයින් ගමන් කළේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'එසේ සිතන අය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ ක්‍රියාවන් අනුගමනය කිරීමට කැමති බව පෙනේ.' මක්නිසාද යත් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් නහර් දිනයේදී ඔහු පැද ගිය බවත්, එම අවස්ථාවේදී ඔහු ජුම්රා විසි කළ බවත්, නහර් දිනයේදී ඔහු 'අකාබා' ජුම්රා හැර වෙනත් කිසිවක් විසි නොකළ බවත් වාර්තා කර ඇත.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 825

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ أَبِي صَخْرَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَلَمَّا أَتَى عَبْدُ اللَّهِ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ اسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَجَعَلَ يَرْمِي الْجَمْرَةَ عَلَى حَاجِبِهِ الْأَيْمَنِ ثُمَّ رَمَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ مِنْ هَاهُنَا رَمَى الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِحَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْمَسْعُودِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ وجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ أَنْ يَرْمِيَ الرَّجُلُ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنْ لَمْ يُمْكِنْهُ أَنْ يَرْمِيَ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي رَمَى مِنْ حَيْثُ قَدَرَ عَلَيْهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي بَطْنِ الْوَادِي

[යූසුෆ් බින් ඊසා] අපට [වකී] අපට [ජාමි' බින් සයාදාද් අබු ෂහ්රා] ගෙන් [අල් මස්'උඩි] අපට [අබ්දුල්ලාහ්] ජුම්රා 'අකාබා' ස්ථානයට පැමිණි පසු, ඔහු නිම්නයට ඇතුළු වී කාබාව දෙසට මුහුණ දුන්නේය. ඔහු දකුණු දේවමාළිගාවට ඉහළින් ජුම්රා විසි කිරීමට පටන් ගත්තේය, ගල් කැට හතක් විසි කර සෑම ගල් කැටයක් මත තක්බීර් කීවේය. ඉන්පසු මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, ඔහු හැර වෙනත් දෙවියෙකු නැත, අල් බකරා ලිපිය යවන ලද පුද්ගලයා ජූරි සභිකයා විසි කළේ මෙතැනදීය'. [හන්නද්] අපට [වකී' [අල් මස්'උඩි] ගෙන් ඉහත හදීසයේ සනද් සමඟම අපට පවසා ඇත. -අබු ඊසා තිර්මිදි හි- පැවසීය; 'හදීසය අල් ෆද්ල් බින් අබ්බාස්, ඉබ්න් අබ්බාස්, ඉබ්න් උමර් සහ ජාබීර් ගෙන් විස්තර කර ඇත'. අබු 'ඊසා පැවසීය; "ඉබ්නු මස්'උද්ගේ හදීසය හසන් සහීහ් හදීසයක් වන අතර එය විද්වතුන් විසින් ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කරනු ලැබේ. මිනිසෙකු අල්-වාඩි පාමුල සිට ගල් කැට හතකින් ජම්රා ගල් ගසා, එක් එක් ගල් කැටය මත තක්බීර් කියවිය යුතු බව ඔවුන්ගේ මතයයි. සමහර විද්වතුන් අල්-වාඩි පාමුල සිට ගල් ගැසීමට නොහැකි නම්, අල්-වාඩි පාමුල නොවුවත්, හැකි ඕනෑම තැනක සිට විසි කිරීමට අවසර දෙයි."

තහවුරු කරන හදීස් (17)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 826

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ رَمْيُ الْجِمَارِ وَالسَّعْيُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِإِقَامَةِ ذِكْرِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[නෂ්ර් බින් අලි අල් ජහ්ද්ලමි] සහ [අලි බින් කසිරාම්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [ඊසා බින් යූනුස්] ['උබයිදුල්ලාහ් බින් අබු සියාද්] [අල් කාසිම් බින් මුහම්මද්] ['අයිසියා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අපට මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ්ගේ මතකය පාරායනය කිරීම සඳහා ඔහු ෂෆා සිට මර්වා වෙත ජුම්රා සහ සායි විසි කිරීම නීත්‍යානුකූලයි' යනුවෙන් අපට විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.

තහවුරු කරන හදීස් (20)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 827

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ أَيْمَنَ بْنِ نَابِلٍ عَنْ قُدَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمِي الْجِمَارُ عَلَى نَاقَةٍ لَيْسَ ضَرْبٌ وَلَا طَرْدٌ وَلَا إِلَيْكَ إِلَيْكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ قُدَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُعْرَفُ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَهُوَ حَدِيثُ أَيْمَنَ بْنِ نَابِلٍ وَهُوَ ثِقَةٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ

[අහ්මද් බින් මානි'] අපට පවසා ඇත, [අයිමාන් බින් නබිල්] [කුදාමා බින් අබ්දුල්ලාහ්] වෙතින් [මර්වාන් බින් මුආවියා] අපට පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔටුවෙකු මත ජුම්රා එකක් විසි කරන ආකාරය, එය පහර නොදී එය එළවා දමා යන ආකාරය සහ මිනිසුන්ට මාර්ගයෙන් ඉවත් වන ලෙස අණ නොකරන ආකාරය මම දුටුවෙමි'. -අබු ඊසා තිර්මිදි ආර්එච්- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අබ්දුල්ලා බින් හන්ඩ්ලලාහ්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'කුදාමා බින් අබ්දුල්ලාහ්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි. මෙම හදීසය මෙම මාර්ගයෙන් විස්තර කර ඇති බව දන්නා කරුණකි, එනම් අයිමාන් බින් නබිල්ගේ හදීසයෙන්, ඔහු හදීස් අහ්ලුල් අනුව ට්සිකා විය'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 828

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَنَحَرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْحُدَيْبِيَةِ الْبَقَرَةَ عَنْ سَبْعَةٍ وَالْبَدَنَةَ عَنْ سَبْعَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَرَوْنَ الْجَزُورَ عَنْ سَبْعَةٍ وَالْبَقَرَةَ عَنْ سَبْعَةٍ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَرُوِي عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْبَقَرَةَ عَنْ سَبْعَةٍ وَالْجَزُورَ عَنْ عَشَرَةٍ وَهُوَ قَوْلُ إِسْحَقَ وَاحْتَجَّ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ وَجْهٍ وَاحِدٍ

"අපි හුදෙයිබියා වර්ෂයේදී නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ හත් දෙනෙකුට ගවයෙකු සහ හත් දෙනෙකුට ඔටුවෙකු ඝාතනය කළෙමු" යනුවෙන් [කුටයිබා] අපට පවසා ඇත, [ජබීර්] වෙතින් [මලික් බින් අනස්] අපට පවසා ඇත; -අබු ඊසා තිර්මිදි හි- මෙසේ පැවසීය; 'හදීසය ඉබ්නු උමර්, අබු හුරෙයිරා, 'අයිසියා සහ ඉබ්නු අබ්බාස්' ගෙන් විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ජබීර් හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර විද්වතුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. ඔවුන් තර්ක කරයි; හත් දෙනෙකුට එක් ඔටුවෙකු හෝ එක් ගවයෙකු ඝාතනය කිරීමට අවසර ඇත. මෙය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, සියාෆි සහ අහමඩ්ගේ මතය ද වේ. තවද ඉබ්නු අබ්බාස් තුමාගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් වාර්තා කර ඇත්තේ ගවයෙකු හත් දෙනෙකු සඳහා ද ඔටුවෙකු දස දෙනෙකු සඳහා ද ඝාතනය කළ හැකි බවයි. මෙම හදීසය මත පදනම් වූ ඉස්හාක්ගේ මතය මෙයයි. ඉබ්නු අබ්බාස් තුමාගේ හදීසය අපි දන්නේ එක් සනද් හරහා පමණි.

තහවුරු කරන හදීස් (28)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 829

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ عِلْبَاءَ بْنِ أَحْمَرَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَحَضَرَ الْأَضْحَى فَاشْتَرَكْنَا فِي الْبَقَرَةِ سَبْعَةً وَفِي الْجَزُورِ عَشَرَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ حَدِيثُ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ

"වරක් අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ ගමන් කරමින් සිටියෙමු. පසුව ඊද් අල්-අදා පැමිණියේය. අපි හත් දෙනෙකුට ගවයෙකු සහ දස දෙනෙකුට ඔටුවෙකු ඝාතනය කළෙමු" යනුවෙන් අබු ඊසා පැවසීය. "මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයක් වන අතර එය හුසේන් බින් වාකිද්ගේ හදීසයකි" යනුවෙන් අබු ඊසා පැවසීය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 830

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتُوَائِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَسَّانَ الْأَعْرَجِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَلَّدَ نَعْلَيْنِ وَأَشْعَرَ الْهَدْيَ فِي الشِّقِّ الْأَيْمَنِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ وَأَمَاطَ عَنْهُ الدَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو حَسَّانَ الْأَعْرَجُ اسْمُهُ مُسْلِمٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَرَوْنَ الْإِشْعَارَ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ سَمِعْت يُوسُفَ بْنَ عِيسَى يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ حِينَ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ لَا تَنْظُرُوا إِلَى قَوْلِ أَهْلِ الرَّأْيِ فِي هَذَا فَإِنَّ الْإِشْعَارَ سُنَّةٌ وَقَوْلُهُمْ بِدْعَةٌ قَالَ و سَمِعْت أَبَا السَّائِبِ يَقُولُ كُنَّا عِنْدَ وَكِيعٍ فَقَالَ لِرَجُلٍ عِنْدَهُ مِمَّنْ يَنْظُرُ فِي الرَّأْيِ أَشْعَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقُولُ أَبُو حَنِيفَةَ هُوَ مُثْلَةٌ قَالَ الرَّجُلُ فَإِنَّهُ قَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ قَالَ الْإِشْعَارُ مُثْلَةٌ قَالَ فَرَأَيْتُ وَكِيعًا غَضِبَ غَضَبًا شَدِيدًا وَقَالَ أَقُولُ لَكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ قَالَ إِبْرَاهِيمُ مَا أَحَقَّكَ بِأَنْ تُحْبَسَ ثُمَّ لَا تَخْرُجَ حَتَّى تَنْزِعَ عَنْ قَوْلِكَ هَذَا

[අබු කුරෙයිබ්] අපට [අබු කුරෙයිබ්] තුමාට, [අබු හසන් අල් අ'රාජ්] තුමාගෙන් [අබු අබ්බාස්] තුමාගෙන් [හිස්යාම් අද් දස්තූවායි] තුමාට [අබු හසන් අල් අ'රාජ්] තුමාගෙන් [ඉබ්නු අබ්බාස්] තුමාට [වාකි] තුමාට [කටාදා] තුමාගෙන් [අබු හසන් අල් අ'රාජ්] තුමාට පවසා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඝාතනය කරන ලද සත්වයාගේ ශරීරයේ දකුණු පසින් සෙරෙප්පු යුගලයක් තබා දුල් හුලයිෆාහි පූජා කරන ලද සත්වයා සලකුණු කළ බවයි. ඔහු සත්වයාගෙන් රුධිරය ඉවත් කළේය. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මහතා පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අල් මිස්වර් බින් මක්රමාගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් ෂෝහිහ් හදීසයක් වන අතර අබු අල් හසන් අල් අරාජ් මුස්ලිම් ලෙස හැඳින්වේ. මෙම හදීසය ප්‍රගුණ කරන ලද්දේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහ අනෙකුත් අයගේ සහචරයින් විසිනි. සතුන් ඝාතනය සඳහා සලකුණු කිරීම සුන්නාවක් බව ඔවුන්ගේ මතයයි, මෙය අට්ස් ත්සෞරි, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයද වේ. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'මම යූසුෆ් බින් 'ඊසා කියනවා අහලා තියෙනවා; මෙම හදීසය විස්තර කරන විට වාකි' අදහස් දක්වනවා මට ඇහුණා; 'මේ කාරණයේදී තර්කය මත විශ්වාසය තබන අයගේ වචනවලට සවන් නොදෙන්න. සතුන්ට ලකුණු දීම සුන්නාවක් වන අතර ඔවුන්ගේ මතය බිද්අත් වේ''. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'අබු සායිබ් කියනවා මම අහලා තියෙනවා; අපි වාකි සමඟ සිටියදී', ඔහු තර්කානුකූලව සිටි අසල සිටි කෙනෙකුට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සතුන්ට සංඥා ලබා දුන් බව පැවසූ අතර, අබු හනීෆා පැවසීය; එය සත්ව හිංසනයේ ආකාරයකි. පුද්ගලයා පැවසීය; ඉබ්‍රාහිම් අන් නකායිගෙන් ඔහු පැවසූ බව වාර්තා වී ඇත; සතෙකු සලකුණු කිරීම අපයෝජනයේ ආකාරයකි. අබු සායිබ් පැවසීය; 'එවිට මම වාකි දුටුවෙමි' යනුවෙන් ඉතා කෝපයට පත් විය; මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ වචන ප්‍රකාශ කළෙමි, නමුත් ඔබ ආබ්‍රහම්ගේ වචනවලට පටහැනි විය. ඔබ සැබවින්ම සිරගත කිරීමට සුදුසු වන අතර ඔබේ වචන ඉල්ලා අස්කර ගන්නා තුරු පිටුවහල් නොකෙරේ!

හදීස්

Imam Tirmidzi : 831

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْيَمَانِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرَى هَدْيَهُ مِنْ قُدَيْدٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ الْيَمَانِ وَرُوِيَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ اشْتَرَى مِنْ قُدَيْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ

[කුටයිබා] අපට පවසා ඇති අතර [අබු සායිද් අල් අස්යාජ්] මෙසේ පැවසීය; [යාහ්යා බින් අල් යමාන්] [සුෆ්යාන්] [උබයිදුල්ලාහ්] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් [යාහ්යා බින් අල් යමාන්] විසින් අපට පවසා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම ඝාතනය කරන ලද සතුන් කුඩයිද්ගෙන් මිලදී ගත් බවයි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය ගරිබ් හදීසයකි. අට්ස් ත්සෞරිගේ හදීස් ගැන අපි කිසිවක් නොදනිමු යහියා බින් අල් යමන්ගේ හදීසයෙන් හැර. ඉබ්නු උමර් කුඩයිද්ගෙන් - ඝාතනය කරන ලද සතුන් - මිලදී ගත් බව නෆි' ගෙන් වාර්තා විය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය වඩාත් සත්‍ය'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 832

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا قَالَتْ فَتَلْتُ قَلَائِدَ هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ لَمْ يُحْرِمْ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا مِنْ الثِّيَابِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا قَلَّدَ الرَّجُلُ الْهَدْيَ وَهُوَ يُرِيدُ الْحَجَّ لَمْ يَحْرُمْ عَلَيْهِ شَيْءٌ مِنْ الثِّيَابِ وَالطِّيبِ حَتَّى يُحْرِمَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا قَلَّدَ الرَّجُلُ هَدْيَهُ فَقَدْ وَجَبَ عَلَيْهِ مَا وَجَبَ عَلَى الْمُحْرِمِ

කුටයිබා අපට විස්තර කළ අතර, අල්-ලයිත් අපට විස්තර කළේ අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අල්-කාසිම් ඔහුගේ පියා වන අයිෂාගෙන්: "මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා විසින් ඝාතනය කරන ලද සතුන් සඳහා මාල වියන ලදී, නමුත් ඔහු ඉහ්රාම් තුළට ඇතුළු නොවූ අතර ඔහුගේ ඇඳුම් ගලවා ගත්තේ නැත." අබු ඊසා පැවසීය: "මෙය හසන් සහීහ් හදීසයක් වන අතර සමහර විද්වතුන් විසින් එය අනුගමනය කරනු ලැබේ. ඔවුන්ගේ මතය වන්නේ: 'මිනිසෙකු ඝාතනය කරන ලද සතෙකු වටා යමක් තබා හජ් ඉටු කිරීමට අදහස් කරන්නේ නම්, ඔහුට අවසර ලත් ඇඳුම් ඇඳීම සහ ඉහ්රාම් තුළට ඇතුළු වන තුරු සුවඳ විලවුන් ආලේප කිරීම තහනම් නොවේ.' සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ: 'මිනිසෙකු තම සතා වටා යමක් දමා ඇත්නම්, ඔහු එසේ කිරීමට බැඳී සිටී, එය ඉහ්රාම්හි සිටින පුද්ගලයෙකුට අනිවාර්ය වේ.'

තහවුරු කරන හදීස් (43)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 833

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَفْتِلُ قَلَائِدَ هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّهَا غَنَمًا ثُمَّ لَا يُحْرِمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَرَوْنَ تَقْلِيدَ الْغَنَمِ

[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] [සුෆියාන්] [මන්සූර්] [ඉබ්‍රාහිම්] [අල් අස්වද්] [අයිසියා] වෙතින් මෙසේ පවසා ඇත: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා විසින් ඝාතනය කරන ලද සතුන් සලකුණු කිරීම සඳහා මම මාල ගෙතූ අතර, ඒ සියල්ල එළුවන් විය, නමුත් ඔහු ඉහ්රාම් හි සිටියේ නැත.' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයක් වන අතර නබිතුමාගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් එය පිළිපදිති, එනම් එළුවෙකු මත ලකුණක් තැබීමට අවසර ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (43)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 834

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ نَاجِيَةَ الْخُزَاعِيِّ صَاحِبِ بُدْنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَصْنَعُ بِمَا عَطِبَ مِنْ الْبُدْنِ قَالَ انْحَرْهَا ثُمَّ اغْمِسْ نَعْلَهَا فِي دَمِهَا ثُمَّ خَلِّ بَيْنَ النَّاسِ وَبَيْنَهَا فَيَأْكُلُوهَاوَفِي الْبَاب عَنْ ذُؤَيْبٍ أَبِي قَبِيصَةَ الْخُزَاعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ نَاجِيَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا فِي هَدْيِ التَّطَوُّعِ إِذَا عَطِبَ لَا يَأْكُلُ هُوَ وَلَا أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ رُفْقَتِهِ وَيُخَلَّى بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّاسِ يَأْكُلُونَهُ وَقَدْ أَجْزَأَ عَنْهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَالُوا إِنْ أَكَلَ مِنْهُ شَيْئًا غَرِمَ بِقَدْرِ مَا أَكَلَ مِنْهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَكَلَ مِنْ هَدْيِ التَّطَوُّعِ شَيْئًا فَقَدْ ضَمِنَ الَّذِي أَكَلَ

[හාරුන් බින් ඉෂාක් අල් හම්දානි] අපට පවසා ඇත, [හිස්යාම් බින් උර්වා] වෙතින් [ඔහුගේ පියා] වෙතින් [නජියා අල් කුසායි] - රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්ගේ ඔටුවන් භාර පුද්ගලයා - අපට පවසා ඇත; 'මම අසමි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මිය යාමට ආසන්න ඔටුවෙකු සමඟ මා කුමක් කළ යුතුද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'එය මරා දමා එහි පා රෙදි එහි රුධිරයේ ගිල්වා මිනිසුන්ගේ ඇස්වලින් ඉවත් කරන්න, එවිට ඔවුන්ට එය අනුභව කළ හැකිය'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ඩුඅයිබ් අබු කබිෂා අල් කුසායිගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'නජියා හදීසය යනු හසන් සත්‍ය හදීසයකි. උලමා විසින් ප්‍රගුණ කරන ලදී.' මිය යාමට ආසන්න ඔටුවෙකු සම්බන්ධයෙන් ඝාතනය කිරීම සුන්නාහ්වක් බව ඔවුන්ගේ මතයයි, එබැවින් හිමිකරු සහ ඔහු සමඟ සිටින පුද්ගලයින් එය අනුභව නොකළ යුතුය. කෙසේ වෙතත්, එය මිනිසුන්ට කෑමට ලබා දී ඇති අතර, ඔවුන්ට ආදේශකයක් ගෙවීමට සිදු නොවේ. මෙය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. ඔවුන් පැවසුවේ, "ඔහු ඒ සතාගෙන් කෑවොත්, ඔහු කෑ මස් වලට සමාන දානය දිය යුතුය." සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ, "ඔහු ඒ සතාගෙන් යමක් කෑවොත්, ඔහු ආදේශකයක් ගෙවිය යුතුය."

තහවුරු කරන හදීස් (9)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 835

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا يَسُوقُ بَدَنَةً فَقَالَ لَهُ ارْكَبْهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ لَهُ فِي الثَّالِثَةِ أَوْ فِي الرَّابِعَةِ ارْكَبْهَا وَيْحَكَ أَوْ وَيْلَكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ فِي رُكُوبِ الْبَدَنَةِ إِذَا احْتَاجَ إِلَى ظَهْرِهَا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا يَرْكَبُ مَا لَمْ يُضْطَرَّ إِلَيْهَا

[කුටයිබා] අපට [කටාදා] සිට [අබු 'අවානා] අපට [අනස්] ගෙන් පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සලකුණු කරන ලද තම ඔටුවෙකු ගෙන යන මිනිසෙකු දුටු බව අපට [කුටයිබා] තුමාණන් විසින් පවසා ඇත. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඔහුට මෙසේ පැවසීය: 'පදින්න!' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මෙය හරාම් දේශයේ මරා දැමිය යුතු ඔටුවෙක් පමණි'. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඔහුට තුන්වන හෝ හතරවන වරටත් මෙසේ පැවසීය: 'පදින්න! ඔබ මොනතරම් ලැජ්ජාවක්ද'. -අබු ඊසා තිර්මිදි හි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අලි සහ අබු හුරෙයිරා සහ ජාබිර්ගෙන් වාර්තා කරන ලදී'. අබු 'ඊසා පැවසීය; 'අනස්' හදීසය සත්‍ය හසන් හදීසයකි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතරින් සමහර විද්වතුන් ඔහුට ප්‍රවාහනය අවශ්‍ය නම් ඝාතනය කිරීමට නියමිත ඔටුවෙකු පිට නැගීමට අවසර දුන්හ. මෙය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. කෙසේ වෙතත්, සමහර විද්වතුන් පවසන්නේ, "හදිසි අවස්ථාවන්හිදී හැර ඔහුට එය පැදීමට අවසර නැත."

තහවුරු කරන හදීස් (50)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 836

حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا رَمَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَمْرَةَ نَحَرَ نُسُكَهُ ثُمَّ نَاوَلَ الْحَالِقَ شِقَّهُ الْأَيْمَنَ فَحَلَقَهُ فَأَعْطَاهُ أَبَا طَلْحَةَ ثُمَّ نَاوَلَهُ شِقَّهُ الْأَيْسَرَ فَحَلَقَهُ فَقَالَ اقْسِمْهُ بَيْنَ النَّاسِحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامٍ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[අබු 'අම්මර් අල් හුසේන් බින් හුරෙයිට්ස්] අපට පවසා ඇත, [අනස් බින් මලික්] වෙතින් [හිස්යාම් බින් හසන්] වෙතින් [ඉබ්න් සිරින්] වෙතින් [සුෆ්යාන් බින් 'උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ජූරි සභිකයා විසි කළ පසු, ඔහු සතා ඝාතනය කළේය. පසුව ඔහු තම හිසෙහි දකුණු පැත්ත රැවුල කපන කෙනෙකු සෙව්වේය, එබැවින් එම පුද්ගලයා එය රැවුල කැපුවේය. පසුව ඔහු එය අබු තල්හාට දුන්නේය, පසුව ඔහු තම වම් පැත්ත රැවුල කැපීමට ඉල්ලා සිටියේය, එබැවින් මිනිසා එය රැවුල කැපුවේය. පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'එය ජනතාව සමඟ බෙදා ගන්න'. [ඉබ්න් අබු උමර්] අපට පවසා ඇත්තේ [හිස්යාම්] වෙතින් [සුෆ්යාන්] ඉහත හදීසය මෙන් අපට පවසා ඇත. අබු 'ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 837

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَحَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَلَقَ طَائِفَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ وَقَصَّرَ بَعْضُهُمْ قَالَ ابْنُ عُمَرَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ قَالَ وَالْمُقَصِّرِينَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ أُمِّ الْحُصَيْنِ وَمَارِبَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي مَرْيَمَ وَحُبْشِيِّ بْنِ جُنَادَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ لِلرَّجُلِ أَنْ يَحْلِقَ رَأْسَهُ وَإِنْ قَصَّرَ يَرَوْنَ أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُ عَنْهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ

ඔහු [කුටයිබා] අපට පවසා ඇත, [නෆි] වෙතින් [අල් ලයිට්ස්] [ඉබ්නු උමර්] අපට පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුගේ හිසකෙස් කපා - රැවුල කැපුවේය. එසේම ඔහුගේ සමහර මිතුරන් සමඟ, අනෙක් අය ඔවුන්ගේ හිසකෙස් කෙටි කර ඇත.' ඉබ්නු උමර් පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) වරක් හෝ දෙවරක් යාච්ඤා කළේය: 'ඔවුන්ගේ හිස මුඩු කරන අයට අල්ලාහ් අනුකම්පා කරත්වා'. පසුව යාච්ඤා කළේය: "සහ ඔවුන්ගේ හිසකෙස් කෙටි කරන අයට." -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'හදීසය ඉබ්නු අබ්බාස්, ඉබ්නු උම් අල් හුෂයින්, මරිබා, අබු සායිද්, අබු මරියම්, හුබ්සි බින් ජුනාදා සහ අබු හුරෙයිරාගෙන් විස්තර කර ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය හසන් ෂෝහිහ් හදීසයක් වන අතර එය උලමාවරුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. ඔවුන් තම හිස සම්පූර්ණයෙන්ම රැවුල කැපීමේ මතය තෝරා ගත් නමුත් ඔහු තම හිසකෙස් කෙටි කළහොත් එය හොඳයි.' මෙය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් යන අයගේ මතය ද වේ.

තහවුරු කරන හදීස් (28)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 838

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْحَرَشِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلَاسِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَلِيٍّ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تَحْلِقَ الْمَرْأَةُ رَأْسَهَاحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ خِلَاسٍ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ فِيهِ اضْطِرَابٌ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تَحْلِقَ الْمَرْأَةُ رَأْسَهَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ عَلَى الْمَرْأَةِ حَلْقًا وَيَرَوْنَ أَنَّ عَلَيْهَا التَّقْصِيرَ

[මුහම්මද් බින් මූසා අල් හරාසි අල් බෂ්රි] අපට [අබු දාවුද් අත් තයාලිසි] අපට [කටාදා] වෙතින් [කිලාස් බින් අම්ර්] වෙතින් [අලි] පැවසූ බව අපට [හම්මාම්] අපට වාර්තා කර ඇත; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කාන්තාවන් තම හිස මුඩු කිරීම තහනම් කළහ'. [අබු දාවුද්] [හම්මාම්] වෙතින් [කිලාස්] වෙතින් ඉහත හදීසය මෙන් අපට [මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට [කිලාස්] වෙතින් විස්තර කර ඇත, නමුත් එය අලිගෙන් ඒ ගැන සඳහන් නොකරයි'. අබු ඊසා පැවසීය; 'එහි අලිගේ හදීසයේ ඉද්තිරාබ් අඩංගු වේ. මෙම හදීසය [හම්මාද් බින් සලාමා] වෙතින් [අයිෂා] වෙතින් [කටාදා] වෙතින් ද [අයිෂා] වෙතින් ද [හම්මාද් බින් සලාමා] වෙතින් ද [කතාදා] වෙතින් ද [ආයිෂා] වෙතින් ද විස්තර කර ඇත. කාන්තාවන් තම හිසකෙස් රැවුල කපන්නේ නැත, නමුත් එය කෙටි කිරීමට පමණක් ප්‍රමාණවත් බව විද්වතුන්ගේ මතය එයයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 839

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ فَقَالَ اذْبَحْ وَلَا حَرَجَ وَسَأَلَهُ آخَرُ فَقَالَ نَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ارْمِ وَلَا حَرَجَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا قَدَّمَ نُسُكًا قَبْلَ نُسُكٍ فَعَلَيْهِ دَمٌ

[සයිද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් අල් මක්සුමි] සහ [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්ර්] ගෙන් [අස්-සුහ්රි] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්ර්] ගෙන් [අස්-සුහ්රි] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත; මිනිසෙක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් මෙසේ ඇසුවේය: 'මම ඝාතනය කිරීමට පෙර මගේ හිස මුඩු කළාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'දැන් ඝාතනය කරන්න, එය කමක් නැහැ!' තවත් මිනිසෙක් නැවත ඇසුවේය; 'මම විසි කිරීමට පෙර ඝාතනය කළා'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'දැන් එය විසි කරන්න, එය කමක් නැහැ'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අලි, ජාබීර්, ඉබ්නු අබ්බාස්, ඉබ්නු උමර් සහ උසාමා බින් සයාරික් ගෙන් වාර්තා විය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අබ්දුල්ලා බින් අම්ර්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර සමහර විද්වතුන් එය ක්‍රියාත්මක කරයි. ඔවුන් අතර අහමඩ් සහ ඉෂාක් ද සිටිති. සමහර විද්වතුන් තර්ක කරති; "ඔහු එක් නුසුක් එකකට - වන්දනා ගමනකට - තවත් එකකට පෙර ප්‍රමුඛත්වය දෙන්නේ නම්, ඔහු දම් ගෙවීමට බැඳී සිටී."

තහවුරු කරන හදීස් (35)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 840

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ يَعْنِي ابْنَ زَاذَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْطَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ وَيَوْمَ النَّحْرِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ بِطِيبٍ فِيهِ مِسْكٌوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَرَوْنَ أَنَّ الْمُحْرِمَ إِذَا رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ يَوْمَ النَّحْرِ وَذَبَحَ وَحَلَقَ أَوْ قَصَّرَ فَقَدْ حَلَّ لَهُ كُلُّ شَيْءٍ حَرُمَ عَلَيْهِ إِلَّا النِّسَاءَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ قَالَ حَلَّ لَهُ كُلُّ شَيْءٍ إِلَّا النِّسَاءَ وَالطِّيبَ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ

[අහ්මද් බින් මානි'] අපට පවසා ඇත, [හුසයයිම්] අපට පවසා ඇත [මන්සූර්] එනම් ඉබ්නු සද්සාන්, [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අල් කාසිම්] [ඔහුගේ පියා] [අයිසියා] වෙතින් මෙසේ පැවසීය; 'මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන්ගේ ශරීරය මත ඉහ්රාම්ට පෙර සහ තවාෆ් ඉෆාද්ලාට පෙර නහර් දිනයේදී කස්තුරි සුවඳ විලවුන් ආලේප කළෙමි.' -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'ඊට සමාන හදීසයක් ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් විස්තර කර ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අයිසියාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ අනෙකුත් අයගෙන් බොහෝ විද්වතුන් එය පිළිපදිති. ඔවුන් පවසන්නේ, 'ඉහ්රාම්හි සිටින පුද්ගලයෙකු නහ්ර් දිනයේදී අකාබා වෙත වන්දනා ගමන අතහැර දමා ඝාතනය කර රැවුල කැපුවේ නම් හෝ කෙටියෙන් රැවුල කැපුවේ නම්, කාන්තාවන් සමඟ අනාචාරයේ යෙදීම හැර, කලින් හරාම් වූ සියල්ල ඔහුට හලාල් වේ.' මෙය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉස්හාක් යන අයගේද මතයයි. තවද උමර් බින් ඛට්ටබ්ගෙන් වාර්තා වී ඇත්තේ, 'කාන්තාවන් සහ සුවඳ විලවුන් හැර අන් සියල්ල ඔහුට නීත්‍යානුකූලයි' යනුවෙනි. මෙම ප්‍රකාශය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් විසින් ද අනුගමනය කරන අතර ඊට අමතරව, එය කුෆා වැසියන්ගේ ද මතයයි.

තහවුරු කරන හදීස් (50)