Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 حديث
حديث
Imam Tirmidzi : 821
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمِي الْجِمَارَ بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ عَنْ أُمِّهِ وَهِيَ أُمُّ جُنْدُبٍ الْأَزْدِيَّةُ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عُثْمَانَ التَّيْمِيِّ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُعَاذٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ أَنْ تَكُونَ الْجِمَارُ الَّتِي يُرْمَى بِهَا مِثْلَ حَصَى الْخَذْفِ
اسان کي [محمد بن بصير] ٻڌايو آهي، اسان کي [يحيى بن سعيد القثان] ٻڌايو آهي، اسان کي [ابن جريج] ٻڌايو آهي [ابو زبير] کان [جابر] چيو آهي ته: 'مون رسول الله ﷺ کي باغ تي مونگ پھلي جي سائيز جا ننڍا ڪنڪري اڇلائيندي ڏٺو. - ابو عيسيٰ ترمذي- چيو ته: 'اها حديث سليمان بن عمرو بن الاحواش کان سندس ماءُ، يعني ام جندب الازديه، ابن عباس، الفضل بن عباس، عبدالرحمان بن عثمان التيمى ۽ عبدالرحمان بن معاذ کان روايت ڪئي آهي. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي ۽ عالمن جي چونڊيل راءِ آهي، يعني جراح تي مونگ پھلي جي سائيز جا ڪنڪري اڇلائڻ گهرجي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 822
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمِي الْجِمَارَ إِذَا زَالَتْ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
اسان کي احمد بن عبده عادل دلبي ٻڌايو آهي ته اسان کي [زياد بن عبدالله] حجاج کان، [الحڪم] کان [مقصام] کان [ابن عباس] چيو آهي ته؛ ”رسول الله صلي الله عليه وآله وسلم جڏهن سج لٿو ته پٿر اڇلايو. ابو عيسي چيو؛ هي حديث حسن آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 823
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَى الْجَمْرَةَ يَوْمَ النَّحْرِ رَاكِبًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَقُدَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأُمِّ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَاخْتَارَ بَعْضُهُمْ أَنْ يَمْشِيَ إِلَى الْجِمَارِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَمْشِي إِلَى الْجِمَارِ وَوَجْهُ هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَنَا أَنَّهُ رَكِبَ فِي بَعْضِ الْأَيَّامِ لِيُقْتَدَى بِهِ فِي فِعْلِهِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُسْتَعْمَلٌ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
[احمد بن منيع] اسان کي ٻڌايو آهي، [يحيى بن زڪريا بن ابو زيده] اسان کي ٻڌايو آهي، [الحجاج] اسان کي [الحڪم] کان [مقسم] کان [ابن عباس] تائين خبر ڏني آهي ته رسول الله ﷺ نحر جي ڏينهن پنهنجي سواري تي جمره اڇلايو. -ابو عيسيٰ ترمذي- چيو ته؛ 'هي حديث جابر، قدامہ بن عبدالله ۽ ام سليمان بن عمرو بن الاحواش کان روايت ڪئي وئي آهي. ابو عيسيٰ چيو ته؛ 'ابن عباس جي حديث حسن حديث آهي. هي ڪجهه عالمن جو رايو آهي. ڪجهه ٻين جو رايو آهي ته جمره اڇلائڻ جي جاءِ تي هلڻ بهتر آهي. ابن عمر کان رسول الله ﷺ کان روايت ڪئي وئي آهي ته هو جمره اڇلائڻ جي جاءِ تي هليا ويا.' اسان جي خيال ۾، هن حديث جو مطلب اهو آهي ته هن ڪجهه ڏينهن تي پنهنجي عملن ۾ مثال طور هڪ گاڏي استعمال ڪئي، ۽ ٻئي حديثون عالمن پاران استعمال ڪيون ويون آهن.
حديث
Imam Tirmidzi : 824
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَمَى الْجِمَارَ مَشَى إِلَيْهَا ذَاهِبًا وَرَاجِعًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يَرْكَبُ يَوْمَ النَّحْرِ وَيَمْشِي فِي الْأَيَّامِ الَّتِي بَعْدَ يَوْمِ النَّحْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَكَأَنَّ مَنْ قَالَ هَذَا إِنَّمَا أَرَادَ اتِّبَاعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي فِعْلِهِ لِأَنَّهُ إِنَّمَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَكِبَ يَوْمَ النَّحْرِ حَيْثُ ذَهَبَ يَرْمِي الْجِمَارُ وَلَا يَرْمِي يَوْمَ النَّحْرِ إِلَّا جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ
اسان کي [يوسف بن عيسيٰ] ٻڌايو ويو آهي، اسان کي [ابن نمير] [عبيدالله] کان [نافع] کان [ابن عمر] ٻڌايو ويو آهي ته جڏهن رسول الله ﷺ جن جرور اڇلايو، ته پاڻ پيادل هليا ۽ پيادل موٽي آيا. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي. ڪجهه حديث عالمن ان کي عبيدالله کان روايت ڪيو پر ان کي نه سمجهيو. هي حديث گهڻن عالمن پاران عمل ۾ آندي وئي آهي. ڪجهه عالمن دليل ڏنو ته؛ هن نحر جي ڏينهن پنهنجي گاڏي تي پٿر اڇلايو ۽ ان ڏينهن کان پوءِ پيادل هليا.' ابو عيسيٰ چيو؛ 'اهو لڳي ٿو ته جيڪي ماڻهو اهڙو سوچين ٿا، اهي رسول الله ﷺ جي عملن ۾ سندس پيروي ڪرڻ چاهين ٿا.' ڇاڪاڻ ته نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم کان روايت آهي ته پاڻ نحر جي ڏينهن سوار هئا، جنهن وقت پاڻ جمره اڇلايو ۽ نحر جي ڏينهن صرف 'عقبه' جمره کان سواءِ ڪجهه به نه اڇلايو.
حديث
Imam Tirmidzi : 825
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ أَبِي صَخْرَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَلَمَّا أَتَى عَبْدُ اللَّهِ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ اسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَجَعَلَ يَرْمِي الْجَمْرَةَ عَلَى حَاجِبِهِ الْأَيْمَنِ ثُمَّ رَمَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ مِنْ هَاهُنَا رَمَى الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِحَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْمَسْعُودِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ وجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ أَنْ يَرْمِيَ الرَّجُلُ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنْ لَمْ يُمْكِنْهُ أَنْ يَرْمِيَ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي رَمَى مِنْ حَيْثُ قَدَرَ عَلَيْهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي بَطْنِ الْوَادِي
اسان کي [يوسف بن عيسيٰ] ٻڌايو آهي اسان کي [واقعي] اسان کي [المسعودي] ٻڌايو آهي [جامي بن سيداد ابو شهره] کان [عبدالرحمن بن يزيد] چيو آهي ته؛ 'جڏهن [عبدالله] جمره عقبه جي جاءِ تي پهتو، هو وادي ۾ داخل ٿيو ۽ ڪعبي ڏانهن منهن ڪيو. هن جمره کي ساڄي مندر تي اڇلائڻ شروع ڪيو، ست ڪنڪريون اڇلايون ۽ هر هڪ ڪنڪري تي تڪبير چيو. پوءِ چيو: 'الله جو قسم، ان کان سواءِ ڪو به معبود ناهي، هي اهو هنڌ آهي جتي ان شخص جنهن ڏانهن بقره جو خط موڪليو ويو هو، جرور اڇلايو'. اسان کي ٻڌايو آهي [حناد] اسان کي [واقعي] [المسعودي] کان مٿي ڏنل حديث جي ساڳئي سند سان بيان ڪيو آهي. - ابو عيسيٰ ترمذي- چيو؛ 'حديث الفضل بن عباس، ابن عباس، ابن عمر ۽ جابر کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ "ابن مسعود جي حديث حسن صحيح آهي ۽ عالمن طرفان ان تي عمل ڪيو ويندو آهي. انهن جو رايو آهي ته هڪ شخص کي جمره کي الوادي جي بنياد کان ست ڪنڪريون هڻڻ گهرجن، هر هڪ ڪنڪري تي تڪبير پڙهندي. ڪجهه عالم اجازت ڏين ٿا ته، جيڪڏهن الوادي جي بنياد کان سنگسار ڪرڻ ممڪن نه هجي، ته جتان به ممڪن هجي، اڇلائي سگهجي، جيتوڻيڪ الوادي جي بنياد تي نه هجي."
حديث
Imam Tirmidzi : 826
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ رَمْيُ الْجِمَارِ وَالسَّعْيُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِإِقَامَةِ ذِكْرِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي [نشر بن علي الجهدلمي] ۽ [علي بن خسيرام] ٻڌايو آهي؛ اسان کي [عيسيٰ بن يونس] ٻڌايو آهي [عبيدالله بن ابو زياد] کان [القاسم بن محمد] کان [عيسيه] کان، رسول الله ﷺ فرمايو: 'يقيناً، الله جي ذڪر لاءِ شفا کان مروه تائين جمره ۽ سعي ڪرڻ جائز آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 827
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ أَيْمَنَ بْنِ نَابِلٍ عَنْ قُدَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمِي الْجِمَارُ عَلَى نَاقَةٍ لَيْسَ ضَرْبٌ وَلَا طَرْدٌ وَلَا إِلَيْكَ إِلَيْكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ قُدَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُعْرَفُ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَهُوَ حَدِيثُ أَيْمَنَ بْنِ نَابِلٍ وَهُوَ ثِقَةٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ
اسان کي [احمد بن مني] ٻڌايو آهي، اسان کي [مروان بن معاويه] ٻڌايو آهي [ايمن بن نبيل] کان [قدامة بن عبدالله] چيو آهي ته؛ 'مون رسول الله ﷺ کي ڏٺو آهي ته هو جور کي اُٺ تي اڇلائي رهيا هئا بغير ڪنهن کي مارڻ، ڀڄائڻ ۽ ماڻهن کي رستي تان هٽائڻ جو حڪم نه ڏيڻ جي.' - ابو عيسيٰ ترمذي رحه چيو؛ 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث عبدالله بن حنظله کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'قدامة بن عبدالله جي حديث حسن صحيح حديث آهي. هي حديث هن رستي کان روايت ڪئي وئي آهي، يعني ايمن بن نبيل جي حديث کان، هو حديث اهلل جي مطابق هڪ تسيقہ هو.'
حديث
Imam Tirmidzi : 828
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَنَحَرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْحُدَيْبِيَةِ الْبَقَرَةَ عَنْ سَبْعَةٍ وَالْبَدَنَةَ عَنْ سَبْعَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَرَوْنَ الْجَزُورَ عَنْ سَبْعَةٍ وَالْبَقَرَةَ عَنْ سَبْعَةٍ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَرُوِي عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْبَقَرَةَ عَنْ سَبْعَةٍ وَالْجَزُورَ عَنْ عَشَرَةٍ وَهُوَ قَوْلُ إِسْحَقَ وَاحْتَجَّ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ وَجْهٍ وَاحِدٍ
اسان کي [قتيبه] ٻڌايو آهي، اسان کي [مالڪ بن انس] کان [ابو زبير] کان [جابر] ٻڌايو آهي ته: 'اسان حديبيه جي سال ۾ رسول الله ﷺ سان گڏ ستن ماڻهن لاءِ هڪ ڳئون ۽ ستن ماڻهن لاءِ هڪ اُٺ ذبح ڪيو'. - ابو عيسيٰ ترمذي- چيو ته؛ 'حديث ابن عمر، ابو هريره، عائشه ۽ ابن عباس کان روايت ڪئي وئي آهي. ابو عيسيٰ چيو ته؛ 'جابر جي حديث هڪ صحيح حديث آهي ۽ ان تي نبي ﷺ جي اصحابن مان عالمن عمل ڪيو آهي. اهي دليل ڏين ٿا ته؛ ستن ماڻهن لاءِ هڪ اُٺ يا هڪ ڳئون ذبح ڪرڻ جائز آهي. اهو سفيان عثوري، شافعي ۽ احمد جو به رايو آهي. ۽ ابن عباس کان رسول الله ﷺ کان روايت ڪئي وئي آهي ته هڪ ڳئون ستن ماڻهن لاءِ ذبح ڪري سگهجي ٿي، انهي سان گڏ ڏهن ماڻهن لاءِ هڪ اُٺ. هي اسحاق جو رايو آهي، هن حديث جي بنياد تي. اسان صرف هڪ سند ذريعي ابن عباس جي حديث کي ڄاڻون ٿا.
حديث
Imam Tirmidzi : 829
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ عِلْبَاءَ بْنِ أَحْمَرَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَحَضَرَ الْأَضْحَى فَاشْتَرَكْنَا فِي الْبَقَرَةِ سَبْعَةً وَفِي الْجَزُورِ عَشَرَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ حَدِيثُ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ
اسان کي [حسين بن حريث] ۽ ڪجهه ماڻهن ٻڌايو آهي ته؛ اسان کي [الفضل بن موسيٰ] ٻڌايو ويو آهي ته [حسين بن واقد] کان [علبا بن احمر] کان [عڪرمه] کان [ابن عباس] چيو ته: 'هڪ ڀيري اسين رسول الله ﷺ سان گڏ سفر ڪري رهيا هئاسين. پوءِ عيد الاضحيٰ آئي. اسان ستن ماڻهن لاءِ هڪ ڳئون ۽ ڏهن ماڻهن لاءِ هڪ اُٺ ذبح ڪيو.' ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي هڪ حسن غريب حديث آهي ۽ حسين بن واقد جي حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 830
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتُوَائِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَسَّانَ الْأَعْرَجِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَلَّدَ نَعْلَيْنِ وَأَشْعَرَ الْهَدْيَ فِي الشِّقِّ الْأَيْمَنِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ وَأَمَاطَ عَنْهُ الدَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو حَسَّانَ الْأَعْرَجُ اسْمُهُ مُسْلِمٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَرَوْنَ الْإِشْعَارَ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ سَمِعْت يُوسُفَ بْنَ عِيسَى يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ حِينَ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ لَا تَنْظُرُوا إِلَى قَوْلِ أَهْلِ الرَّأْيِ فِي هَذَا فَإِنَّ الْإِشْعَارَ سُنَّةٌ وَقَوْلُهُمْ بِدْعَةٌ قَالَ و سَمِعْت أَبَا السَّائِبِ يَقُولُ كُنَّا عِنْدَ وَكِيعٍ فَقَالَ لِرَجُلٍ عِنْدَهُ مِمَّنْ يَنْظُرُ فِي الرَّأْيِ أَشْعَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقُولُ أَبُو حَنِيفَةَ هُوَ مُثْلَةٌ قَالَ الرَّجُلُ فَإِنَّهُ قَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ قَالَ الْإِشْعَارُ مُثْلَةٌ قَالَ فَرَأَيْتُ وَكِيعًا غَضِبَ غَضَبًا شَدِيدًا وَقَالَ أَقُولُ لَكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ قَالَ إِبْرَاهِيمُ مَا أَحَقَّكَ بِأَنْ تُحْبَسَ ثُمَّ لَا تَخْرُجَ حَتَّى تَنْزِعَ عَنْ قَوْلِكَ هَذَا
اسان کي [ابو ڪريب] ٻڌايو ويو آهي، اسان کي [واقعي] ٻڌايو ويو آهي [هشام عاد دستوئي] کان [قتاده] کان [ابو حسن الاعرج] کان [ابن عباس] ته نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم ذبح ٿيل جانور جي جسم تي ساڄي پاسي سانڊل جو جوڙو لڳايو ۽ ذوالحلیفہ ۾ قرباني جي جانور تي نشان لڳايو. ۽ جانور مان رت به ڪڍي ڇڏيو. -ابو عيسيٰ ترمذي- چيو؛ 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث المسور بن مخرمہ کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'ابن عباس جي حديث حسن شفاعت واري حديث آهي ۽ ابو الحسن الاعرج کي مسلم چيو ويندو آهي. هن حديث تي نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جي اصحابن ۽ ٻين مان عالمن عمل ڪيو آهي. انهن جو خيال آهي ته جانورن کي ذبح ڪرڻ لاءِ نشان لڳائڻ سنت آهي، اهو عطسوري، سيافعي، احمد ۽ اسحاق جو به رايو آهي. -ابو عيسيٰ ترمذي- چيو؛ 'مون يوسف بن عيسيٰ کي چوندي ٻڌو آهي؛ مون وکيع کي هن حديث کي بيان ڪندي ٻڌو آهي؛ 'انهن ماڻهن جي ڳالهين تي نه ٻڌو جيڪي هن معاملي ۾ عقل تي ڀروسو ڪن ٿا. جانورن کي نشان ڏيڻ سنت آهي ۽ انهن جي راءِ بدعت آهي'. -ابو عيسيٰ ترمذي- چيو؛ 'مون ابو سائب کي چوندي ٻڌو آهي؛ جڏهن اسان وکيع سان گڏ هئاسين، ته هن هڪ ويجهي ماڻهو کي چيو جيڪو عقل تي قائم هو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم جانورن کي نشان ڏنا، جڏهن ته ابو حنيفه چيو؛ اهو جانورن سان زيادتي جو هڪ روپ آهي. ان شخص چيو؛ ابراهيم النخعي کان روايت ڪئي وئي آهي ته هن چيو؛ جانور کي زيادتي جو هڪ روپ آهي. ابو سائب چيو؛ 'پوءِ مون ڏٺو ته وکيع' تمام گهڻو ناراض ٿي ويو ۽ چوندو رهيو؛' مون رسول الله ﷺ جا لفظ پهچايا، پر توهان ابراهيم جي لفظن کي به رد ڪيو. توهان واقعي قيد ٿيڻ جا مستحق آهيو ۽ جيستائين توهان پنهنجا لفظ واپس نه وٺو، تيستائين ٻاهر نه ڪڍيا وڃو!
حديث
Imam Tirmidzi : 831
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْيَمَانِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرَى هَدْيَهُ مِنْ قُدَيْدٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ الْيَمَانِ وَرُوِيَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ اشْتَرَى مِنْ قُدَيْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ
اسان کي [قطيبه] ۽ [ابو سعيد الاسياج] ٻڌايو آهي ته؛ اسان کي [يحيى بن يمان]، [سفيان]، [عبيدالله]، [نافع]، [ابن عمر]، ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ پنهنجا ذبح ٿيل جانور قديد کان خريد ڪيا. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي هڪ غريب حديث آهي. اسان کي عتصوري جي حديث بابت يحيى بن يمان جي حديث کان سواءِ ڪجهه به معلوم ناهي. ۽ نافع کان روايت آهي ته ابن عمر قديد کان - ذبح ٿيل جانور - خريد ڪيا. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي وڌيڪ صحيح آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 832
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا قَالَتْ فَتَلْتُ قَلَائِدَ هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ لَمْ يُحْرِمْ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا مِنْ الثِّيَابِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا قَلَّدَ الرَّجُلُ الْهَدْيَ وَهُوَ يُرِيدُ الْحَجَّ لَمْ يَحْرُمْ عَلَيْهِ شَيْءٌ مِنْ الثِّيَابِ وَالطِّيبِ حَتَّى يُحْرِمَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا قَلَّدَ الرَّجُلُ هَدْيَهُ فَقَدْ وَجَبَ عَلَيْهِ مَا وَجَبَ عَلَى الْمُحْرِمِ
اسان کان قتيبه بيان ڪيو، الليث اسان کان عبدالرحمان بن القاسم پنهنجي پيءُ کان عائشه کان روايت ڪئي ته: "مان رسول الله صلي الله عليه وسلم جي ذبح ڪيل جانورن لاءِ هار ٺاهيندو هوس، پر پاڻ احرام نه ٻڌندا هئا ۽ پنهنجا ڪپڙا نه لاهيندا هئا." ابو عيسيٰ چيو: "هي هڪ حسن صحيح حديث آهي ۽ ڪجهه عالمن طرفان عمل ۾ آهي. انهن جو رايو آهي: 'جيڪڏهن ڪو ماڻهو ذبح ٿيل جانور جي چوڌاري ڪجهه وجهي ۽ حج ڪرڻ جو ارادو رکي، ته ان لاءِ جائز ڪپڙا پائڻ ۽ خوشبو لڳائڻ حرام ناهي جيستائين احرام نه وجهي." ڪجهه عالمن جو رايو آهي: 'جيڪڏهن ڪو ماڻهو پنهنجي جانور جي چوڌاري ڪجهه وجهي، ته ان تي اهو ڪرڻ واجب ٿي ويو آهي، جيئن احرام واري شخص لاءِ واجب آهي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 833
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَفْتِلُ قَلَائِدَ هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّهَا غَنَمًا ثُمَّ لَا يُحْرِمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَرَوْنَ تَقْلِيدَ الْغَنَمِ
اسان کي [محمد بن بصير] ٻڌايو آهي، اسان کي [عبدالرحمان بن مهدي] ٻڌايو آهي [سفيان] کان [منصور] کان [ابراهيم] کان [الاسود] کان [عيسيه] چيو ته: 'مون رسول الله صلي الله عليه وسلم جي ذبح ڪيل جانورن جي نشان لڳائڻ لاءِ هار ٺاهيا هئا، جيڪي سڀئي ٻڪريون هيون، پر پاڻ احرام ۾ نه هئا'. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي ۽ نبي جي اصحابن مان ڪجهه عالم ان تي عمل ڪن ٿا، يعني ٻڪري تي نشان لڳائڻ جائز آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 834
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ نَاجِيَةَ الْخُزَاعِيِّ صَاحِبِ بُدْنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَصْنَعُ بِمَا عَطِبَ مِنْ الْبُدْنِ قَالَ انْحَرْهَا ثُمَّ اغْمِسْ نَعْلَهَا فِي دَمِهَا ثُمَّ خَلِّ بَيْنَ النَّاسِ وَبَيْنَهَا فَيَأْكُلُوهَاوَفِي الْبَاب عَنْ ذُؤَيْبٍ أَبِي قَبِيصَةَ الْخُزَاعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ نَاجِيَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا فِي هَدْيِ التَّطَوُّعِ إِذَا عَطِبَ لَا يَأْكُلُ هُوَ وَلَا أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ رُفْقَتِهِ وَيُخَلَّى بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّاسِ يَأْكُلُونَهُ وَقَدْ أَجْزَأَ عَنْهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَالُوا إِنْ أَكَلَ مِنْهُ شَيْئًا غَرِمَ بِقَدْرِ مَا أَكَلَ مِنْهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَكَلَ مِنْ هَدْيِ التَّطَوُّعِ شَيْئًا فَقَدْ ضَمِنَ الَّذِي أَكَلَ
اسان کي [هارون بن اسحاق الحمداني] ٻڌايو آهي، اسان کي [عبدة بن سليمان] ٻڌايو آهي [هشام بن عروه] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ناجية الخزاعي] - جيڪو رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اونٽن جو انچارج هو - چيو ته؛ 'مان پڇان ٿو؛ 'يا رسول الله صلي الله عليه وسلم، مون کي ان اٺ جو ڇا ڪرڻ گهرجي جيڪو مرڻ جي ويجهو هجي؟' هن جواب ڏنو؛ "ان کي ذبح ڪريو ۽ ان جي پيرن جا ڪپڙا ان جي رت ۾ ٻوڙي ڇڏيو، پوءِ ان کي ماڻهن جي نظرن کان پري ڪريو، پوءِ اهي ان کي کائي سگهن ٿا." - ابو عيسيٰ ترمذي- چيو؛ 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث ذوعيب ابو قبيشه الخزاعي کان روايت ڪئي وئي آهي. ابو عيسيٰ چيو؛ 'ناجية حديث هڪ حسن صحيح حديث آهي. علماء پاران عمل ڪيو ويو آهي. انهن جو خيال آهي ته هڪ اهڙي اٺ جي صورت ۾ ذبح ڪرڻ سنت آهي جيڪو مرڻ جي ويجهو هجي، تنهن ڪري مالڪ ۽ ان سان گڏ ماڻهن کي ان کي نه کائڻ گهرجي. جڏهن ته، اهو ماڻهن کي کائڻ لاءِ ڏنو ويندو آهي، ۽ انهن کي ان جي بدلي ۾ پئسا ڏيڻ جي ضرورت ناهي. هي شافعي، احمد ۽ اسحاق جو رايو آهي. انهن چيو ته، "جيڪڏهن هو ان جانور مان کائي ٿو، ته ان کي ان گوشت جي برابر صدقو ڏيڻ گهرجي جيڪو هن کاڌو آهي." ڪجهه عالمن جو رايو آهي ته، "جيڪڏهن هو ان جانور مان ڪجهه کائي ٿو، ته ان کي ان جي بدلي ۾ پئسا ڏيڻ گهرجن."
حديث
Imam Tirmidzi : 835
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا يَسُوقُ بَدَنَةً فَقَالَ لَهُ ارْكَبْهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ لَهُ فِي الثَّالِثَةِ أَوْ فِي الرَّابِعَةِ ارْكَبْهَا وَيْحَكَ أَوْ وَيْلَكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ فِي رُكُوبِ الْبَدَنَةِ إِذَا احْتَاجَ إِلَى ظَهْرِهَا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا يَرْكَبُ مَا لَمْ يُضْطَرَّ إِلَيْهَا
اسان کي [قتيبه] ٻڌايو ويو آهي، اسان کي [ابو عوانه] کان [قتاده] کان [انس] ٻڌايو ويو آهي ته رسول الله ﷺ هڪ ماڻهو کي پنهنجي نشان لڳل اونٽ کي هلائيندي ڏٺو. پوءِ رسول الله ﷺ ان کي چيو: 'سوار ٿيو!' هن جواب ڏنو؛ 'يا رسول الله، هي صرف هڪ اونٽ آهي جيڪو حرم جي سرزمين ۾ ذبح ڪيو ويندو'. پوءِ رسول الله ﷺ ان کي ٽئين يا چوٿين ڀيري چيو؛ 'سوار ٿيو! توهان ڪيتري شرم جي ڳالهه آهيو'. - ابو عيسيٰ ترمذي - چيو؛ 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث علي ۽ ابو هريره ۽ جابر کان روايت ڪئي وئي آهي.' ابو عيسيٰ چيو؛ 'انس' جي حديث هڪ مستند حسن حديث آهي. رسول الله ﷺ جي اصحابن مان ڪجهه عالمن جيڪڏهن انهن کي سواري جي ضرورت هجي ته اونٽ تي سواري ڪرڻ جي اجازت ڏين ٿا. هي شافعي، احمد ۽ اسحاق جو رايو آهي. جڏهن ته، ڪجهه عالمن جو چوڻ آهي ته؛ 'هن کي ان تي سواري ڪرڻ جي اجازت ناهي سواءِ هنگامي حالت جي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 836
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا رَمَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَمْرَةَ نَحَرَ نُسُكَهُ ثُمَّ نَاوَلَ الْحَالِقَ شِقَّهُ الْأَيْمَنَ فَحَلَقَهُ فَأَعْطَاهُ أَبَا طَلْحَةَ ثُمَّ نَاوَلَهُ شِقَّهُ الْأَيْسَرَ فَحَلَقَهُ فَقَالَ اقْسِمْهُ بَيْنَ النَّاسِحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامٍ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي [ابو عمار الحسين بن حريث] ٻڌايو آهي، اسان کي [سفيان بن عينة] ٻڌايو آهي [هشام بن حسن] کان [ابن سيرين] کان [انس بن مالڪ] چيو آهي ته: 'جڏهن رسول الله ﷺ جن جرور اڇلايو، ته هن جانور کي ذبح ڪيو. پوءِ ڪنهن اهڙي شخص جي ڳولا ڪئي جيڪو سندس ساڄي پاسي کي ڪٽي، ته ان شخص ان کي ڪٽي ڇڏيو. پوءِ ان اهو ابو طلحه کي ڏنو، پوءِ هن پنهنجي کاٻي پاسي کي ڪٽي ڇڏڻ لاءِ چيو، ته ان ماڻهو ان کي ڪٽي ڇڏيو. پوءِ هن چيو: 'ماڻهن سان شيئر ڪريو'. اسان کي [ابن ابو عمر] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سفيان] [هشام] کان مٿي ڏنل حديث وانگر ٻڌايو آهي. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 837
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَحَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَلَقَ طَائِفَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ وَقَصَّرَ بَعْضُهُمْ قَالَ ابْنُ عُمَرَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ قَالَ وَالْمُقَصِّرِينَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ أُمِّ الْحُصَيْنِ وَمَارِبَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي مَرْيَمَ وَحُبْشِيِّ بْنِ جُنَادَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ لِلرَّجُلِ أَنْ يَحْلِقَ رَأْسَهُ وَإِنْ قَصَّرَ يَرَوْنَ أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُ عَنْهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
اسان کي [قطيبه] ٻڌايو آهي، اسان کي [الليث] ٻڌايو آهي [نافع] کان [ابن عمر] چيو آهي ته: 'رسول الله ﷺ پنهنجا وار ڪٽي ڇڏيا - ڪٽي ڇڏيا - ۽ ڪجهه دوستن سان به، جڏهن ته ٻيا صرف پنهنجا وار ننڍا ڪن ٿا.' ابن عمر چيو؛ 'رسول الله ﷺ هڪ يا ٻه ڀيرا دعا گهري؛ 'الله انهن تي رحم ڪري جيڪي پنهنجا وار ڪٽيندا آهن'. پوءِ دعا گهري؛ '۽ اهي ماڻهو جيڪي پنهنجا وار ننڍا ڪن ٿا.' - ابو عيسيٰ ترمذي - چيو؛ 'حديث ابن عباس، ابن ام الحسين، ماربه، ابو سعيد، ابو مريم، حبسي بن جنادهه ۽ ابو هريره کان روايت ڪئي وئي آهي.' ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ حسن صحيه حديث آهي ۽ عالمن طرفان عمل ڪيو ويندو آهي. انهن پنهنجو مٿو مڪمل طور تي ڪٽڻ جو رايو چونڊيو، پر جيڪڏهن هو صرف پنهنجا وار ننڍا ڪري ته اهو ٺيڪ هو.' هي سفيان عثصوري، سيافعي، احمد ۽ اسحاق جو به رايو آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 838
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْحَرَشِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلَاسِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَلِيٍّ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تَحْلِقَ الْمَرْأَةُ رَأْسَهَاحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ خِلَاسٍ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ فِيهِ اضْطِرَابٌ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تَحْلِقَ الْمَرْأَةُ رَأْسَهَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ عَلَى الْمَرْأَةِ حَلْقًا وَيَرَوْنَ أَنَّ عَلَيْهَا التَّقْصِيرَ
اسان کي [محمد بن موسيٰ الحارثي البشري] اسان کي [ابو دائود اث ثيالسي] اسان کي [همام] کان [قتاده] کان [خلاص بن عمرو] کان [علي] بيان ڪيو آهي ته: 'الله جي رسول الله صلي الله عليه وسلم عورتن کي پنهنجا مٿا ڪٽڻ کان منع ڪيو آهي'. اسان کي [محمد بن بصيار] اسان کي [ابو دائود] کان [همام] کان [خلاص] کان مٿي ڏنل حديث وانگر بيان ڪيو آهي، پر ان ۾ علي کان ذڪر نه آهي. ابو عيسيٰ چيو ته: 'ان ۾ علي جي حديث اذتراب آهي. هي حديث [حمد بن سلمه] کان [قتاده] کان [عيشه] کان پڻ روايت ڪئي وئي آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم عورتن کي پنهنجا مٿا ڪٽڻ کان منع ڪيو. اهو عالمن جو رايو آهي، يعني عورتون پنهنجا وار نه ڪٽينديون آهن پر صرف انهن کي ننڍو ڪرڻ ڪافي آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 839
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ فَقَالَ اذْبَحْ وَلَا حَرَجَ وَسَأَلَهُ آخَرُ فَقَالَ نَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ارْمِ وَلَا حَرَجَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا قَدَّمَ نُسُكًا قَبْلَ نُسُكٍ فَعَلَيْهِ دَمٌ
اسان کي [سعيد بن عبدالرحمان المخزومي] ۽ [ابن ابو عمر] ٻڌايو آهي؛ اسان کي [سفيان بن عينة] [عز زهريءَ] کان [عيسيٰ بن طلحه] کان [عبدالله بن عمرو] ٻڌايو آهي ته هڪ ماڻهوءَ رسول الله ﷺ کان پڇيو ته مون ذبح ڪرڻ کان اڳ پنهنجو مٿو ڪٽي ڇڏيو آهي؟ هن جواب ڏنو ته هاڻي ذبح ڪر، ٺيڪ آهي! ٻئي ماڻهوءَ وري پڇيو ته مون اڇلائڻ کان اڳ ذبح ڪيو آهي. هن جواب ڏنو ته هاڻي اڇلائي ڇڏيو، ڪو فرق نٿو پوي. -ابو عيسيٰ ترمذي- چيو ته: 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث علي، جابر، ابن عباس، ابن عمر ۽ اسامه بن سيارڪ کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو ته: 'عبدالله بن عمرو جي حديث حسن صحيح حديث آهي ۽ ڪجهه عالم ان تي عمل ڪن ٿا. انهن ۾ احمد ۽ اسحاق شامل آهن. ڪجهه عالم دليل ڏين ٿا؛ "جيڪڏهن هو هڪ نسق - حج - کي ٻئي کان اڳ ترجيح ڏئي ٿو، ته پوءِ ان تي دم ادا ڪرڻ واجب آهي."
حديث
Imam Tirmidzi : 840
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ يَعْنِي ابْنَ زَاذَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْطَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ وَيَوْمَ النَّحْرِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ بِطِيبٍ فِيهِ مِسْكٌوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَرَوْنَ أَنَّ الْمُحْرِمَ إِذَا رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ يَوْمَ النَّحْرِ وَذَبَحَ وَحَلَقَ أَوْ قَصَّرَ فَقَدْ حَلَّ لَهُ كُلُّ شَيْءٍ حَرُمَ عَلَيْهِ إِلَّا النِّسَاءَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ قَالَ حَلَّ لَهُ كُلُّ شَيْءٍ إِلَّا النِّسَاءَ وَالطِّيبَ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ
اسان کي [احمد بن مني] ٻڌايو آهي، اسان کي [حُصِيم] ٻڌايو آهي، اسان کي [منصور] يعني ابن زادزان، [عبدالرحمٰن بن القاسم] کان [پنهنجي پيءُ] کان [عيسيه] چيو آهي ته: 'مون رسول الله صلي الله عليه وسلم جي جسم تي احرام کان اڳ ۽ هري نحر تي طواف افضال کان اڳ مشڪ جي خوشبو سان خوشبو لڳائي هئي'. -ابو عيسيٰ ترمذي چيو ته: 'ابن عباس کان به ساڳي حديث روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو ته: 'عيسيه جي حديث حسن صحيح حديث آهي ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اصحابن مان گھڻا عالم ۽ ٻيا ان تي عمل ڪن ٿا. چون ٿا ته: 'جيڪڏهن ڪو شخص جيڪو احرام ۾ آهي، نحر جي ڏينهن عقبه جو حج ڪري ۽ ذبح ڪري ۽ منڊائي يا منڊائي ڇڏي، ته پوءِ هر شيءِ جيڪا اڳ حرام هئي ان لاءِ حلال ٿي ويندي سواءِ عورتن سان زنا جي.' هي شافعي، احمد ۽ اسحاق جو به رايو آهي. ۽ عمر بن خطاب کان روايت آهي ته هن چيو ته؛ 'عورتن ۽ خوشبوءِ کانسواءِ سڀ ڪجهه ان لاءِ حلال آهي'. هن بيان جي پيروي رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اصحابن مان ڪجهه عالمن پڻ ڪئي آهي ۽ ان کان علاوه، اهو ڪوفي جي ماڻهن جو به رايو آهي.
